ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ത ഏവം ലോകനാഥേന പരിപൃഷ്ടാഃ സുസത്കൃതാഃ। പ്രത്യൂചുര്ഹൃഷ്ടമനസസ്തത്പാദേക്ഷാഹതാംഹസഃ

ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ആദരവോടെ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടവർ സന്തോഷത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു; അവരുടെയൊക്കെ പാപങ്ങൾ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ കണ്ടതുകൊണ്ട് നശിച്ചു.

കുതോഽശിവം ത്വച്ചരണാമ്ബുജാസവം മഹന്മനസ്തോ മുഖനിഃസൃതം ക്വചിത്। പിബന്തി യേ കര്ണപുടൈരലം പ്രഭോ ദേഹംഭൃതാം ദേഹകൃദസ്മൃതിച്ഛിദമ്

മഹാനായ ദേവാ, നിങ്ങളുടെ കമലപാദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അമൃതം, ചിലപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ വായിൽ നിന്നു പുറത്ത് വരുമ്പോൾ, അതു ചെവികളുടെ പാത്രത്തിൽ കുടിക്കുന്നവർക്ക്, ദേഹബന്ധവും ദേഹഭ്രമവും മുറിച്ചുകളയാൻ മതിയാകും. അപ്രശസ്തം അവിടെ എങ്ങനെയെങ്കിലും ഉണ്ടാകുമോ?

ഹിത്വാത്മ ധാമവിധുതാത്മകൃതത്ര്യവസ്ഥാമ്। ആനന്ദസമ്പ്ലവമഖണ്ഡമകുണ്ഠബോധമ്। കാലോപസൃഷ്ടനിഗമാവന ആത്തയോഗ। മായാകൃതിം പരമഹംസഗതിം നതാഃ സ്മ

സ്വകാര്യതയുടെ മൂന്നു അവസ്ഥകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, എല്ലാ കർമ്മഫലങ്ങളും കഴുകിക്കളഞ്ഞ്, ഞങ്ങൾ അക്ഷയമായ ആനന്ദവും തടസ്സമില്ലാത്ത ജ്ഞാനവും നേടി. കാലവും ശാസ്ത്രവും കൊണ്ടുള്ള യോഗത്തിലൂടെ, മായയാൽ രൂപംകൊണ്ടിരിക്കുന്ന, പരമഹംസന്മാർക്ക് വഴിയായ നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ശ്രീഋഷിരുവാച। ഇത്യുത്തമഃശ്ലോകശിഖാമണിം ജനേഷ്വ്। അഭിഷ്ടുവത്സ്വന്ധകകൌരവസ്ത്രിയഃ। സമേത്യ ഗോവിന്ദകഥാ മിഥോഽഗൃണംസ്। ത്രിലോകഗീതാഃ ശൃണു വര്ണയാമി തേ

ഋഷി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ഉത്തമശ്ലോകനായ ഭഗവാനെ, അന്ധകകൗരവ വംശത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് സ്തുതിച്ചു. അവർ പരസ്പരം കൂടിച്ചേർന്ന്, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ഗോവിന്ദന്റെ കഥകൾ പരസ്പരം പാടുകയും ചെയ്തു. അതെ, ഞാൻ അവയെ നിങ്ങൾക്കായി വിവരിക്കുന്നു, കേൾക്കൂ.

ശ്രീദ്രൌപദ്യുവാച। ഹേ വൈദര്ഭ്യച്യുതോ ഭദ്രേ ഹേ ജാമ്ബവതി കൌശലേ। ഹേ സത്യഭാമേ കാലിന്ദി ശൈബ്യേ രോഹിണി ലക്ഷ്മണേ

ശ്രീദ്രൗപദി പറഞ്ഞു: ഹേ വൈദർഭി, ഭദ്രേ, ജാംബവതി, കൗശലേ, സത്യഭാമേ, കാലിന്ദി, ശൈബ്യേ, രോഹിണി, ലക്ഷ്മണേ—

ഹേ കൃഷ്ണപത്ന്യ ഏതന്നോ ബ്രൂത വോ ഭഗവാന്സ്വയമ്। ഉപയേമേ യഥാ ലോകമനുകുര്വന്സ്വമായയാ

ഹേ കൃഷ്ണപത്നിമാർ, ദയവായി പറയൂ, ഭഗവാൻ സ്വയം ലോകത്തിലെ രീതികൾ അനുസരിച്ച്, തന്റെ ദിവ്യശക്തിയാൽ നിങ്ങളെ എങ്ങനെ വിവാഹം കഴിച്ചു എന്നു ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാൻ ആഗ്രഹം.

ശ്രീരുക്മിണ്യുവാച। ചൈദ്യായ മാര്പയിതുമുദ്യതകാര്മുകേഷു। രാജസ്വജേയഭടശേഖരിതാങ്ഘ്രിരേണുഃ। നിന്യേ മൃഗേന്ദ്ര ഇവ ഭാഗമജാവിയൂഥാത്। തച്ഛ്രീനികേതചരണോഽസ്തു മമാര്ചനായ

ശ്രീസത്യഭാമോവാച। യോ മേ സനാഭിവധതപ്തഹൃദാ തതേന। ലിപ്താഭിശാപമപമാര്ഷ്ടുമുപാജഹാര। ജിത്വര്ക്ഷരാജമഥ രത്നമദാത്സ തേന। ഭീതഃ പിതാദിശത മാം പ്രഭവേഽപി ദത്താമ്

ശ്രീസത്യഭാമ പറഞ്ഞു: എന്റെ സഹപത്നി എന്നെ ശപിച്ചപ്പോൾ ആ ശാപം നീക്കാൻ, ഭൂമിയുടെ രാജാവിനെ ജയിച്ച് രത്നം കൊണ്ടുവന്നവൻ, എന്റെ അച്ഛനും മറ്റുള്ളവരെയും ഭയപ്പെടുത്തി, എങ്കിലും ഞാൻ മറ്റൊരാളിന് നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും, എന്നെ സ്വന്തമാക്കി.

ശ്രീജാമ്ബവത്യുവാച। പ്രാജ്ഞായ ദേഹകൃദമും നിജനാഥദൈവം। സീതാപതിം ത്രിനവഹാന്യമുനാഭ്യയുധ്യത്। ജ്ഞാത്വാ പരീക്ഷിത ഉപാഹരദര്ഹണം മാം। പാദൌ പ്രഗൃഹ്യ മണിനാഹമമുഷ്യ ദാസീ

ശ്രീജാംബവതി പറഞ്ഞു: ശരീരങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകുന്നവനും എന്റെ ഭാഗ്യമായ ഭർത്താവും ആയ കൃഷ്ണൻ, സീതാപതിയായ കൃഷ്ണൻ, എന്റെ അച്ഛനോടൊപ്പം ഇരുപത്തൊന്ന് ദിവസം യുദ്ധം ചെയ്തു. അവൻ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അച്ഛൻ എന്നെ അവനോട് നൽകി. രത്നം കൈയിൽ പിടിച്ച് അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഞാൻ ദാസിയായി.

ശ്രീകാലിന്ദ്യുവാച। തപശ്ചരന്തീമാജ്ഞായ സ്വപാദസ്പര്ശനാശയാ। സഖ്യോപേത്യാഗ്രഹീത്പാണിം യോഽഹം തദ്ഗൃഹമാര്ജനീ

ശ്രീകാലിന്ദി പറഞ്ഞു: അവന്റെ പാദങ്ങൾ സ്പർശിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് അറിഞ്ഞ്, അവൻ സ്നേഹിതനായി വന്ന് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു. അങ്ങനെ ഞാൻ അവന്റെ വീട്ടിൽ അടുക്കളക്കാരിയായി.

ശ്രീമിത്രവിന്ദോവാച। യോ മാം സ്വയംവര ഉപേത്യ വിജിത്യ ഭൂപാന്। നിന്യേ ശ്വയൂഥഗം ഇവാത്മബലിം ദ്വിപാരിഃ। ഭ്രാതൄംശ്ച മേഽപകുരുതഃ സ്വപുരം ശ്രിയൌകസ്। തസ്യാസ്തു മേഽനുഭവമങ്ഘ്ര്യവനേജനത്വമ്

ശ്രീമിത്രവിന്ദ പറഞ്ഞു: എന്റെ സ്വയംവരത്തിൽ വന്ന കൃഷ്ണൻ, രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, ആന തന്റെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് സ്വന്തം കൂട്ടുകാരിയെ പിടിച്ചുപോലെ എന്നെ കൊണ്ടുപോയി. എന്റെ സഹോദരന്മാരെ അകറ്റി, സമ്പത്തിന്റെ വാസസ്ഥലമായ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് എന്നെ കൊണ്ടുപോയി. അവന്റെ പാദങ്ങൾ സേവിക്കാൻ എനിക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കട്ടെ.

ശ്രീസത്യോവാച। സപ്തോക്ഷണോഽതിബലവീര്യസുതീക്ഷ്ണശൃങ്ഗാന്। പിത്രാ കൃതാന്ക്ഷിതിപവീര്യപരീക്ഷണായ। താന്വീരദുര്മദഹനസ്തരസാ നിഗൃഹ്യ। ക്രീഡന്ബബന്ധ ഹ യഥാ ശിശവോഽജതോകാന്

ശ്രീസത്യ പറഞ്ഞു: എന്റെ അച്ഛൻ, രാജാക്കന്മാരുടെ ശക്തിയും വീര്യവും പരീക്ഷിക്കാൻ, ഏഴു അതിശക്തിയും മൂർച്ചയുള്ള കൊമ്പുകളും ഉള്ള കാളകളെ ഒരുക്കി. വീരന്മാരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ, അവയെ എളുപ്പത്തിൽ കീഴടക്കി, കുട്ടികൾ കാളക്കുട്ടികളെ കെട്ടുന്നപോലെ കെട്ടി കളിച്ചു.

യ ഇത്ഥം വീര്യശുല്കാം മാം। ദാസീഭിശ്ചതുരങ്ഗിണീമ്। പഥി നിര്ജിത്യ രാജന്യാന്। നിന്യേ തദ്ദാസ്യമസ്തു മേ

എന്നെ, വീര്യശുല്കമായി നൽകിയവളെയും, ദാസിമാരെയും, സൈന്യത്തെയും, വഴിയിൽ രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച് നേടിയ കൃഷ്ണൻ—അവനു ഞാൻ ദാസിയായി കഴിയട്ടെ.

ശ്രീഭദ്രോവാച। പിതാ മേ മാതുലേയായ സ്വയമാഹൂയ ദത്തവാന്। കൃഷ്ണേ കൃഷ്ണായ തച്ചിത്താമക്ഷൌഹിണ്യാ സഖീജനൈഃ

ശ്രീഭദ്ര പറഞ്ഞു: എന്റെ അച്ഛൻ, എന്റെ അമ്മാവനെ വിളിച്ച്, കൃഷ്ണനു തന്നെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, എന്നെയും സൈന്യത്തെയും സഖിമാരെയും കൃഷ്ണനു നൽകി.

അസ്യ മേ പാദസംസ്പര്ശോ ഭവേജ്ജന്മനി ജന്മനി। കര്മഭിര്ഭ്രാമ്യമാണായാ യേന തച്ഛ്രേയ ആത്മനഃ

എനിക്ക് ജന്മംതോറും അവന്റെ പാദസ്പർശം ലഭിക്കട്ടെ. അതിനാൽ, കര്‍മഫലത്തിൽ അലയുന്നവൻ ആത്മാവിനുള്ള ഉത്തമമോക്ഷം നേടും.

ശ്രീലക്ഷ്മണോവാച। മമാപി രാജ്ഞ്യച്യുതജന്മകര്മ ശ്രുത്വാ മുഹുര്നാരദഗീതമാസ ഹ। ചിത്തം മുകുന്ദേ കില പദ്മഹസ്തയാ വൃതഃ സുസമ്മൃശ്യ വിഹായ ലോകപാന്

ശ്രീലക്ഷ്മണ പറഞ്ഞു: നാരദൻ വീണ്ടും വീണ്ടും രാജാവിന്റെ ജനനവും കര്‍മങ്ങളും പറഞ്ഞപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് കമലഹസ്തനായ മുഖുന്ദനിൽ പൂർണ്ണമായി ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു, ലോകപാലകരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്.

ജ്ഞാത്വാ മമ മതം സാധ്വി പിതാ ദുഹിതൃവത്സലഃ। ബൃഹത്സേന ഇതി ഖ്യാതസ്തത്രോപായമചീകരത്

എന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, എന്റെ അച്ഛൻ, സ്നേഹമുള്ള ബൃഹത്സേനൻ, വിവാഹത്തിന് ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തി.

യഥാ സ്വയംവരേ രാജ്ഞി മത്സ്യഃ പാര്ഥേപ്സയാ കൃതഃ। അയം തു ബഹിരാച്ഛന്നോ ദൃശ്യതേ സ ജലേ പരമ്

പാർത്തൻറെ ആഗ്രഹത്തിനായി സ്വയംവരത്തിൽ മത്സ്യം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, ഇവിടെ പുറത്തു മറച്ചുവെച്ച മത്സ്യം വെള്ളത്തിൽ മാത്രം കാണാവുന്നതായി ഒരുക്കി.

ശ്രുത്വൈതത്സര്വതോ ഭൂപാ ആയയുര്മത്പിതുഃ പുരമ്। സര്വാസ്ത്രശസ്ത്രതത്ത്വജ്ഞാഃ സോപാധ്യായാഃ സഹസ്രശഃ

ഇത് കേട്ട്, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാർ, ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രവിദ്യകളും അറിയുന്നവരും, ഗുരുക്കന്മാരോടൊപ്പം എന്റെ അച്ഛന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് വന്നു.

പിത്രാ സമ്പൂജിതാഃ സര്വേ യഥാവീര്യം യഥാവയഃ। ആദദുഃ സശരം ചാപം വേദ്ധും പര്ഷദി മദ്ധിയഃ

എല്ലാവരെയും എന്റെ അച്ഛൻ അവരുടെ വീര്യത്തിനും പ്രായത്തിനും അനുസരിച്ച് ആദരിച്ചു. എന്നെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ, അങ്ങ് സഭയിൽ വില്ലും അമ്പും എടുത്തു ലക്ഷ്യം വെച്ചു.

ആദായ വ്യസൃജന്കേചിത്സജ്യം കര്തുമനീശ്വരാഃ। ആകോഷ്ഠം ജ്യാം സമുത്കൃഷ്യ പേതുരേകേഽമുനാഹതാഃ

ചിലർ വില്ലെടുത്ത് കയറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ കഴിവായില്ല. ചിലർ വില്ലിന്റെ നൂൽ നെഞ്ചിലേക്ക് വലിച്ചപ്പോൾ, അതിൽ പറ്റി വീണു.

സജ്യം കൃത്വാപരേ വീരാ മാഗധാമ്ബഷ്ഠചേദിപാഃ। ഭീമോ ദുര്യോധനഃ കര്ണോ നാവിദംസ്തദവസ്ഥിതിമ്

മഗധ, അംബഷ്ട, ചേദിരാജാക്കന്മാർ, ഭീമൻ, ദുര്യോധനൻ, കർണൻ തുടങ്ങിയ മറ്റ് വീരന്മാർ വില്ല് കയറ്റാൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും, യഥാർത്ഥ പരീക്ഷ എന്താണെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കിയില്ല.

മത്സ്യാഭാസം ജലേ വീക്ഷ്യ ജ്ഞാത്വാ ച തദവസ്ഥിതിമ്। പാര്ഥോ യത്തോഽസൃജദ്ബാണം നാച്ഛിനത്പസ്പൃശേ പരമ്

ജലത്തിൽ മത്സ്യത്തിന്റെ പ്രതിബിംബം കണ്ടു, അതിന്റെ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കി, അർജുനൻ ശ്രദ്ധയോടെ അമ്പ് വിട്ടു; അത് ലക്ഷ്യത്തെ വെട്ടിയില്ല, മറിച്ച് ഒന്ന് തൊട്ടു മാത്രം.

രാജന്യേഷു നിവൃത്തേഷു ഭഗ്നമാനേഷു മാനിഷു। ഭഗവാന്ധനുരാദായ സജ്യം കൃത്വാഥ ലീലയാ

രാജാക്കന്മാർ പിന്മാറി, അവരുടെ അഭിമാനം തകർന്ന്, ഭഗവാൻ വില്ലെടുത്ത് അതിനെ എളുപ്പത്തിൽ ചലിപ്പിച്ചു.

തസ്മിന്സന്ധായ വിശിഖം മത്സ്യം വീക്ഷ്യ സകൃജ്ജലേ। ഛിത്ത്വേഷുണാപാതയത്തം സൂര്യേ ചാഭിജിതി സ്ഥിതേ ൨൬ അഭിജിത്। ദിവി ദുന്ദുഭയോ നേദുര്ജയശബ്ദയുതാ ഭുവി। ദേവാശ്ച കുസുമാസാരാന്മുമുചുര്ഹര്ഷവിഹ്വലാഃ

അവിടെ അമ്പ് ലക്ഷ്യത്തിൽ വെച്ച്, ജലത്തിൽ മത്സ്യത്തെ ഒരിക്കൽ മാത്രം നോക്കി, അമ്പുകൊണ്ട് വെട്ടി അതിനെ വീഴ്ത്തി; അപ്പോൾ സൂര്യൻ അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ആകാശത്തിൽ ദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി, വിജയശബ്ദം ഭൂമിയിൽ മുഴങ്ങി; ദേവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ പൂക്കൾ ചിതറിച്ചു.

തദ്രങ്ഗമാവിശമഹം കലനൂപുരാഭ്യാം। പദ്ഭ്യാം പ്രഗൃഹ്യ കനകോജ്വലരത്നമാലാമ് । നൂത്നേ നിവീയ പരിധായ ച കൌശികാഗ്ര്യേ। സവ്രീഡഹാസവദനാ കവരീധൃതസ്രക്

അപ്പോൾ ഞാൻ മൃദുലമായ നൂപുരധ്വനിയോടെ അരങ്ങിലേക്ക് കടന്നു, കൈയിൽ പൊന്നുപോലും രത്നമാല പിടിച്ചു, പുതുമയുള്ള പാവാട ധരിച്ചു, ലജ്ജാഭരിതമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, മുടിയിൽ പൂമാലയണിഞ്ഞ്.

ഉന്നീയ വക്ത്രമുരുകുന്തലകുണ്ഡലത്വിഡ്। ഗണ്ഡസ്ഥലം ശിശിരഹാസകടാക്ഷമോക്ഷൈഃ। രാജ്ഞോ നിരീക്ഷ്യ പരിതഃ ശനകൈര്മുരാരേര്। അംസേഽനുരക്തഹൃദയാ നിദധേ സ്വമാലാമ്

ഞാൻ മുഖം ഉയർത്തി, വലിയ കുന്തലകുണ്ഡലങ്ങൾ തിളങ്ങി, കണ്മണികൾ പുഞ്ചിരിയോടെ സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി, രാജാക്കന്മാരെ ചുറ്റി ശാന്തമായി നോക്കി, ഹൃദയം മുഴുവൻ മുരാരിയിലേക്കു ആകർഷിച്ച്, എന്റെ മാല അവന്റെ തോളിൽ വെച്ചു.

താവന്മൃദങ്ഗപടഹാഃ ശങ്ഖഭേര്യാനകാദയഃ। നിനേദുര്നടനര്തക്യോ നനൃതുര്ഗായകാ ജഗുഃ

അപ്പോൾ മൃദംഗം, പടവ, ശംഖം, ഭേരി, അനകാദി വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി; നർത്തകികൾ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗായകർ പാടിത്തുടങ്ങി.

ഏവം വൃതേ ഭഗവതി മയേശേ നൃപയൂഥപാഃ। ന സേഹിരേ യാജ്ഞസേനി സ്പര്ധന്തോ ഹൃച്ഛയാതുരാഃ

ഇങ്ങനെ ഞാൻ മായയുടെ നാഥനായ ഭഗവാനെ തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാർ ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ്, ദ്രൗപദിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സഹിക്കാനാവാതെ പരസ്പരം മത്സരിച്ചു.