ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

നന്വര്ഥകോവിദാ ബ്രഹ്മന് വര്ണാശ്രമവതാമിഹ । യേ മയാ ഗുരുണാ വാചാ തരന്ത്യഞ്ജോ ഭവാര്ണവമ്

ബ്രാഹ്മണാ, അർത്ഥത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മം പാലിക്കുന്നവർ, എന്റെ ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്താൽ എളുപ്പത്തിൽ ഭവസമുദ്രം കടക്കുന്നു.

നാഹമിജ്യാപ്രജാതിഭ്യാം തപസോപശമേന വാ । തുഷ്യേയം സര്വഭൂതാത്മാ ഗുരുശുശ്രൂഷയാ യഥാ

എനിക്ക്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അന്തര്യാമിയായവനായി, യാഗം, സന്താനങ്ങൾ, തപസ്സ്, ശമം എന്നിവയാൽ അത്ര തൃപ്തിയില്ല; ഗുരുവിനെ സേവിക്കുന്നതുപോലെയല്ല.

അപി നഃ സ്മര്യതേ ബ്രഹ്മന് വൃത്തം നിവസതാം ഗുരൌ । ഗുരുദാരൈശ്ചോദിതാനാം ഇന്ധനാനയനേ ക്വചിത്

ബ്രാഹ്മണാ, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ഗുരുപത്നിമാർ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഇന്ധനം ശേഖരിക്കാൻ പോയിരുന്ന കാലം നീ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?

പ്രവിഷ്ടാനാം മഹാരണ്യം അപര്തൌ സുമഹദ് ദ്വിജ । വാതവര്ഷം അഭൂത്തീവ്രം നിഷ്ഠുരാഃ സ്തനയിത്‍നവഃ

നാം ആ മഹാവനത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ, അതിമാരകമായ കാറ്റും കനത്ത ഇടിമിന്നലുമുള്ള ഒരു വലിയ കൊടുങ്കാറ്റ് ഉരുണ്ടുവന്നു.

സൂര്യശ്ചാസ്തം ഗതസ്താവത് തമസാ ചാവൃതാ ദിശഃ । നിമ്നം കൂലം ജലമയം ന പ്രാജ്ഞായത കിഞ്ചന

അപ്പോൾ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചിരിക്കുന്നു, ചുറ്റുമുള്ള ദിശകൾ മുഴുവൻ ഇരുണ്ടിരിക്കുന്നു; താഴ്ന്ന തീരങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയതുകൊണ്ട് ഒന്നും കാണാനാവുന്നില്ല.

( വംശസ്ഥാ ) വയം ഭൃശമ്തത്ര മഹാനിലാമ്ബുഭിഃ നിഹന്യമാനാ മഹുരമ്ബുസമ്പ്ലവേ । ദിശോഽവിദന്തോഽഥ പരസ്പരം വനേ ഗൃഹീതഹസ്താഃ പരിബഭ്രിമാതുരാഃ

അവിടെ കനത്ത കാറ്റിലും മഴയിലും ഞങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും അടിയപ്പെട്ടു; വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ തകർന്നുപോയി, ദിശകൾ തിരിച്ചറിയാനും പരസ്പരം കാണാനും കഴിയാതെ, കാട്ടിൽ കൈകൈപിടിച്ച് അലഞ്ഞു നടന്നു, മനസ്സിൽ വലിയ വിഷമം നിറഞ്ഞു.

( അനുഷ്ടുപ് ) ഏതദ്‌ വിദിത്വാ ഉദിതേ രവൌ സാന്ദീപനിര്ഗുരുഃ । അന്വേഷമാണോ നഃ ശിഷ്യാന് ആചാര്യോഽപശ്യദാതുരാന്

രാവിലെ സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, ഗുരു സാന്ദീപനൻ ഞങ്ങളെ അന്വേഷിച്ച് വന്നു, അവിടുത്തെ ശിഷ്യന്മാരെ ദു:ഖിതരായി കണ്ടു.

അഹോ ഹേ പുത്രകാ യൂയം അസ്മദര്ഥേഽതിദുഃഖിതാഃ । ആത്മാ വൈ പ്രാണിനാം പ്രേഷ്ഠഃ തം അനാദൃത്യ മത്പരാഃ

ഹായ്, എന്റെ കുട്ടികളേ, എന്റെ കാരണത്താൽ നിങ്ങൾ അത്യന്തം ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു; സ്വന്തം ഭാവി അവഗണിച്ച്, നിങ്ങൾ മുഴുവനായും എന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു.

ഏതദേവ ഹി സച്ഛിഷ്യൈഃ കര്തവ്യം ഗുരുനിഷ്കൃതമ് । യദ്‌ വൈ വിശുദ്ധഭാവേന സര്വാര്ഥാത്മാര്പണം ഗുരൌ

ശ്രദ്ധയുള്ള ശിഷ്യന്മാർ ഗുരുവിനുവേണ്ടി ചെയ്യേണ്ടത് ഇതാണ്: ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കുക.

തുഷ്ടോഽഹം ഭോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ സത്യാഃ സന്തു മനോരഥാഃ । ഛന്ദാംസ്യയാതയാമാനി ഭവന്ത്വിഹ പരത്ര ച

ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ; നിങ്ങളുടെ സത്യസങ്കൽപ്പങ്ങൾ എല്ലാം നിറവേറട്ടെ, ഈ ലോകത്തും അപ്പുറം ലോകത്തും നിങ്ങൾ വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിക്കട്ടെ.

ഇത്ഥംവിധാന്യനേകാനി വസതാം ഗുരുവേശ്മസു । ഗുരോരനുഗ്രഹേണൈവ പുമാന് പൂര്ണഃ പ്രശാന്തയേ

ഇങ്ങനെ ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു മാത്രമേ, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള അനുഭവങ്ങൾ വഴി സമ്പൂർണ്ണതയും സമാധാനവും ലഭിക്കൂ.

ശ്രീബ്രാഹ്മണ ഉവാച - കിമസ്മാഭിരനിര്വൃത്തം ദേവദേവ ജഗദ്‌ഗുരോ । ഭവതാ സത്യകാമേന യേഷാം വാസോ ഗുരാവഭൂത്

ശ്രീബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, ലോകഗുരുവേ, സത്യവാക്യനായ ഭഗവാന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ഇപ്പോഴും ലഭിക്കാത്തത്?

യസ്യ ച്ഛന്ദോമയം ബ്രഹ്മ ദേഹ ആവപനം വിഭോ । ശ്രേയസാം തസ്യ ഗുരുഷു വാസോഽത്യന്തവിഡമ്ബനമ്

വേദധ്വനിയിൽ നിന്നുണ്ടായ ദേഹമുള്ള മഹാനേ, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നത് എല്ലാ ഭാഗ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയതും മഹത്തായതുമാണ്.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ശ്രീദാമചരിതേ അശീതിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ ശ്രീദാമയുടെ കഥയുള്ള എൺപതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) സ ഇത്ഥം ദ്വിജമുഖ്യേന സഹ സങ്കഥയന് ഹരിഃ । സര്വഭൂതമനോഽഭിജ്ഞഃ സ്മയമാന ഉവാച തമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ഹരിയും പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനും തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും മനസ്സറിയുന്ന ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു.

ബ്രഹ്മണ്യോ ബ്രാഹ്മണം കൃഷ്ണോ ഭഗവാന് പ്രഹസന് പ്രിയമ് । പ്രേമ്ണാ നിരീക്ഷണേനൈവ പ്രേക്ഷന് ഖലു സതാം ഗതിഃ

ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ, പ്രിയമായൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ ബ്രാഹ്മണനെ സ്നേഹപൂർവ്വം നോക്കി; സന്മാർഗ്ഗികൾക്കു അത്തരം കാഴ്ചയാണു ലക്ഷ്യം.

ശ്രീഭഗവാനുവാച - കിമുപായനമാനീതം ബ്രഹ്മന്മേ ഭവതാ ഗൃഹാത് । അണ്വപ്യുപാഹൃതം ഭക്തൈഃ പ്രേമ്ണാ ഭുര്യേവ മേ ഭവേത് । ഭൂര്യപ്യഭക്തോപഹൃതം ന മേ തോഷായ കല്പതേ

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, നീ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് എന്താണ് കൊണ്ടുവന്നത്? ഭക്തി നിറഞ്ഞ് കൊണ്ടുവന്നാൽ ചെറിയതായാലും എനിക്ക് വലിയതായിരിക്കും; ഭക്തിയില്ലാത്തവൻ കൊണ്ടുവരുന്ന വലിയതും എനിക്ക് സന്തോഷം തരില്ല.

പത്രം പുഷ്പം ഫലം തോയം യോ മേ ഭക്ത്യാ പ്രയച്ഛതി । തദഹം ഭക്ത്യുപഹൃതം അശ്നാമി പ്രയതാത്മനഃ

ആർക്കെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഒരു ഇല, പൂവ്, പഴം, വെള്ളം എനിക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ, ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെയുള്ള ആ സമർപ്പണം ഞാൻ സ്വീകരിക്കും.

ഇത്യുക്തോഽപി ദ്വിജസ്തസ്മൈ വ്രീഡിതഃ പതയേ ശ്രിയഃ । പൃഥുകപ്രസൃതിം രാജന് ന പ്രായച്ഛദവാങ്മുഖഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, ശ്രീപതിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ലജ്ജിച്ച് ബ്രാഹ്മണൻ കൈവശമുള്ള ചോറുപൊരി നൽകാതെ മൗനമായി നിന്നു.

സര്വഭൂതാത്മദൃക് സാക്ഷാത് തസ്യാഗമനകാരണമ് । വിജ്ഞായാചിന്തയന്നായം ശ്രീകാമോ മാഭജത്പുരാ

എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവിനെ നേരിട്ട് കാണുന്ന ഭഗവാൻ അവന്റെ വരവിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കി, 'ഈ മനുഷ്യൻ മുമ്പ് സ്വർത്ഥത്തിനായി എന്നെ ആരാധിച്ചില്ല' എന്നു ചിന്തിച്ചു.

പത്‍ന്യാഃ പതിവ്രതായാസ്തു സഖാ പ്രിയചികീര്ഷയാ । പ്രാപ്തോ മാമസ്യ ദാസ്യാമി സമ്പദോഽമര്ത്യദുര്ലഭാഃ

പതിവ്രതയായ ഭാര്യയുടെ സ്നേഹത്തിന്റെയും സൗഹൃദത്തിന്റെയും കാരണത്താൽ ഇപ്പൊഴാണ് ഇദ്ദേഹം എന്നെ സമീപിച്ചത്; അതിനാൽ, മനുഷ്യർക്കു അപൂർവമായ സമ്പത്ത് ഞാൻ അവനു നൽകും.

ഇത്ഥം വിചിന്ത്യ വസനാത് ചീരബദ്ധാന് ദ്വിജന്മനഃ । സ്വയം ജഹാര കിമിദം ഇതി പൃഥുകതണ്ഡുലാന്

ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ദ്വിജന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് തുണിയിൽ കെട്ടിയിരുന്ന ചോറുപൊടി സ്വയം എടുത്തു, 'ഇത് എന്താണോ?' എന്നോരാശ്ചര്യത്തോടെ നോക്കി.

നന്വേതദുപനീതം മേ പരമപ്രീണനം സഖേ । തര്പയന്ത്യങ്ഗ മാം വിശ്വം ഏതേ പൃഥുകതണ്ഡുലാഃ

സുഹൃത്തെ, ഈ അർപ്പണം എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായതും തൃപ്തികരവുമാണ്; ഈ ചോറുപൊടി, പ്രിയനേ, എന്നെയും മുഴുവൻ ലോകത്തെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇതി മുഷ്ടിം സകൃജ്ജഗ്ധ്വാ ദ്വിതീയാം ജഗ്ധുമാദദേ । താവച്ഛ്രീര്ജഗൃഹേ ഹസ്തം തത്പരാ പരമേഷ്ഠിനഃ

അങ്ങനെ, ഒരു കയ്യിലവിടെ കഴിച്ചശേഷം, രണ്ടാമത്തേത് കഴിക്കാൻ എടുത്തപ്പോൾ, പരമേശ്വരനോടു സമർപ്പിതയായ മഹാലക്ഷ്മി അവന്റെ കൈ പിടിച്ചു.

ഏതാവതാലം വിശ്വാത്മന് സര്വസമ്പത്സമൃദ്ധയേ । അസ്മിന്ലോകേ അഥവാമുഷ്മിന് പുംസസ്ത്വത്തോഷകാരണമ്

ലോകത്തിലെ അല്ലെങ്കിൽ പരലോകത്തിലെ സമ്പത്തിനും സമൃദ്ധിക്കും, നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു ഇത്രയൊക്കെ മതി, വിശ്വാത്മാവേ.

ബ്രാഹ്മണസ്താം തു രജനീം ഉഷിത്വാച്യുതമന്ദിരേ । ഭുക്ത്വാ പീത്വാ സുഖം മേനേ ആത്മാനം സ്വര്ഗതം യഥാ

ബ്രാഹ്മണൻ ആ രാത്രി അച്യുതന്റെ വീട്ടിൽ കഴിയുകയും, ഭക്ഷിക്കുകയും കുടിക്കുകയും ആനന്ദത്തോടെ സ്വർഗത്തിൽ തന്നെയാണെന്നപോലെ താനെ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.

ശ്വോഭൂതേ വിശ്വഭാവേന സ്വസുഖേനാഭിവന്ദിതഃ । ജഗാമ സ്വാലയം താത പഥ്യനുവ്രജ്യ നന്ദിതഃ

രാവിലെ, സർവ്വലോകസ്നേഹത്തോടും ആന്തരിക സന്തോഷത്തോടും കൂടി ആദരിക്കപ്പെട്ട്, പാതയിൽ കൂട്ടിരിപ്പോടെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കു തിരിച്ചു.

സ ചാലബ്ധ്വാ ധനം കൃഷ്ണാന് ന തു യാചിതവാന് സ്വയമ് । സ്വഗൃഹാന് വ്രീഡിതോഽഗച്ഛന് മഹദ്ദര്ശനനിര്വൃതഃ

കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് ധനം ലഭിച്ചില്ല, താനേയും ചോദിച്ചില്ല; വലിയ ദർശനത്തിൽ തൃപ്തനായി, ലജ്ജയോടെ വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങി.

അഹോ ബ്രഹ്മണ്യദേവസ്യ ദൃഷ്ടാ ബ്രഹ്മണ്യതാ മയാ । യദ് ദരിദ്രതമോ ലക്ഷ്മീം ആശ്ലിഷ്ടോ ബിഭ്രതോരസി

ബ്രാഹ്മണ്യദേവന്റെ ഭക്തി ഞാൻ നേരിൽ കണ്ടു; ഞാൻ ഏറ്റവും ദരിദ്രനായിട്ടും, ലക്ഷ്മി അവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.