ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

തം തഥായാന്തമാലോക്യ ഗദാമാദായ സത്വരഃ। അവപ്ലുത്യ രഥാത്കൃഷ്ണഃ സിന്ധും വേലേവ പ്രത്യധാത്

അവനെ ഇങ്ങനെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ട കൃഷ്ണൻ ഉടൻ തന്നെ തന്റെ ഗദ എടുത്ത്, രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, സമുദ്രം തീരത്തെത്തുന്നതുപോലെ നേരിട്ട് അവനെ നേരിട്ടു.

ഗദാമുദ്യമ്യ കാരൂഷോ മുകുന്ദം പ്രാഹ ദുര്മദഃ। ദിഷ്ട്യാ ദിഷ്ട്യാ ഭവാനദ്യ മമ ദൃഷ്ടിപഥം ഗതഃ

കാരൂഷൻ അഹങ്കാരത്തോടെ തന്റെ ഗദ ഉയർത്തി മുഖുന്ദനോടു പറഞ്ഞു: 'ഭാഗ്യവശാൽ, വലിയ ഭാഗ്യവശാൽ, നീ ഇന്നാണ് എന്റെ കാഴ്ചക്കു വന്നത്.'

ത്വം മാതുലേയോ നഃ കൃഷ്ണ മിത്രധ്രുങ്മാം ജിഘാംസസി। അതസ്ത്വാം ഗദയാ മന്ദ ഹനിഷ്യേ വജ്രകല്പയാ

നീ ഞങ്ങളുടെ അമ്മാവനാണ് കൃഷ്ണാ, എങ്കിലും നീ എന്നെ, നിന്റെ സുഹൃത്തെയും കൂട്ടാളിയെയും, കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നീ മണ്ടൻ, ഞാൻ ഈ വജ്രംപോലുള്ള ഗദകൊണ്ട് നിന്നെ അടിക്കും.

തര്ഹ്യാനൃണ്യമുപൈമ്യജ്ഞ മിത്രാണാം മിത്രവത്സലഃ। ബന്ധുരൂപമരിം ഹത്വാ വ്യാധിം ദേഹചരം യഥാ

അപ്പൊ ഞാൻ എന്റെ കടം തീർക്കും, സ്നേഹമുള്ള സ്നേഹിതാ, ബന്ധുവെന്ന രൂപത്തിൽ വന്ന ശത്രുവിനെ, ശരീരത്തിൽ കയറിയ രോഗം പോലെ, ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.

ഏവം രൂക്ഷൈസ്തുദന്വാക്യൈഃ കൃഷ്ണം തോത്രൈരിവ ദ്വിപമ്। ഗദയാതാഡയന്മൂര്ധ്നി സിംഹവദ്വ്യനദച്ച സഃ

അങ്ങനെ, കഠിനമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് കൃഷ്ണനെ ആനയെ തുരത്തുന്ന പോലെ വേദനിപ്പിച്ചു, ഗദകൊണ്ട് തലയിൽ അടിച്ചു, സിംഹം പോലെ കൂക്കി.

ഗദയാഭിഹതോഽപ്യാജൌ ന ചചാല യദൂദ്വഹഃ। കൃഷ്ണോഽപി തമഹന്ഗുര്വ്യാ കൌമോദക്യാ സ്തനാന്തരേ

യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഗദയാൽ അടിക്കപ്പെട്ടിട്ടും യദുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠൻ അശല്യമായിരുന്നു; കൃഷ്ണനും തന്റെ ഗദയായ കൗമോദകിയാൽ അവനെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.

ഗദാനിര്ഭിന്നഹൃദയ ഉദ്വമന്രുധിരം മുഖാത്। പ്രസാര്യ കേശബാഹ്വങ്ഘ്രീന്ധരണ്യാം ന്യപതദ്വ്യസുഃ

ഗദയുടെ അടിയാൽ ഹൃദയം തകർന്ന അവൻ, വായിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകി, മുടിയും കൈകളും കാലുകളും പരത്തിയിട്ട്, ജീവൻ വിട്ട് നിലത്ത് വീണു.

തതഃ സൂക്ഷ്മതരം ജ്യോതിഃ കൃഷ്ണമാവിശദദ്ഭുതമ്। പശ്യതാം സര്വഭൂതാനാം യഥാ ചൈദ്യവധേ നൃപ

അപ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു പ്രകാശം കൃഷ്ണനിൽ പ്രവേശിച്ചു; എല്ലാം കാണുന്നവരുടെ മുമ്പിൽ, ശിശുപാലനെ കൊല്ലുമ്പോൾപോലെയും.

വിദൂരഥസ്തു തദ്ഭ്രാതാ ഭ്രാതൃശോകപരിപ്ലുതഃ। ആഗച്ഛദസിചര്മാഭ്യാമുച്ഛ്വസംസ്തജ്ജിഘാംസയാ

അവന്റെ സഹോദരൻ വിദൂരഥൻ, സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, വാൾയും കാവലും എടുത്ത്, കൃഷ്ണനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, ആക്രോശത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു.

തസ്യ ചാപതതഃ കൃഷ്ണശ്ചക്രേണ ക്ഷുരനേമിനാ। ശിരോ ജഹാര രാജേന്ദ്ര സകിരീടം സകുണ്ഡലമ്

അവൻ ഓടിയെത്തുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ കത്തിപോലുള്ള അറ്റമുള്ള ചക്രം ഉപയോഗിച്ച്, അവന്റെ കിരീടവും കുണ്ഡലവും കൂടെ തല വെട്ടി മാറ്റി.

ഏവം സൌഭം ച ശാല്വം ച ദന്തവക്രം സഹാനുജമ്। ഹത്വാ ദുര്വിഷഹാനന്യൈരീഡിതഃ സുരമാനവൈഃ

ഇങ്ങനെ ശാൽവനും സൗഭനും ദന്തവക്രനും അവന്റെ സഹോദരനെയും, മറ്റാരാലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശത്രുക്കളെ, കൃഷ്ണൻ സംഹരിച്ചു; ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും അവനെ പാടിപ്പൊന്നിച്ചു.

മുനിഭിഃ സിദ്ധഗന്ധര്വൈര്വിദ്യാധരമഹോരഗൈഃ। അപ്സരോഭിഃ പിതൃഗണൈര്യക്ഷൈഃ കിന്നരചാരണൈഃ

മഹർഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ, അപ്സരസുകൾ, പിതൃഗണങ്ങൾ, യക്ഷന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, ചാരണമാർ ഇവരും അവനെ പാടിപ്പൊന്നിച്ചു.

ഉപഗീയമാനവിജയഃ കുസുമൈരഭിവര്ഷിതഃ। വൃതശ്ച വൃഷ്ണിപ്രവരൈര്വിവേശാലങ്കൃതാം പുരീമ്

അവന്റെ വിജയം ഇവർ പാടിക്കൊണ്ട്, പൂക്കൾ ചൊരിയപ്പെട്ടു; വൃഷ്ണികളുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ചുറ്റി നിന്നപ്പോൾ, അലങ്കരിച്ച നഗരത്തിലേക്ക് കൃഷ്ണൻ പ്രവേശിച്ചു.

ഏവം യോഗേശ്വരഃ കൃഷ്ണോ ഭഗവാന്ജഗദീശ്വരഃ। ഈയതേ പശുദൃഷ്ടീനാം നിര്ജിതോ ജയതീതി സഃ

ഇങ്ങനെ യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ, ഭഗവാൻ, ലോകത്തിന്റെ നാഥൻ, ചിലർക്ക് ജയിച്ചവനായി, ചിലർക്ക് തോറ്റവനായി, മൃഗദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക് കാണപ്പെടുന്നു.

ശ്രുത്വാ യുദ്ധോദ്യമം രാമഃ കുരൂണാം സഹ പാണ്ഡവൈഃ। തീര്ഥാഭിഷേകവ്യാജേന മധ്യസ്ഥഃ പ്രയയൌ കില

കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുന്നതു കേട്ട രാമൻ, തീർത്ഥയാത്ര എന്ന വ്യാജത്തിൽ, മദ്ധ്യസ്ഥനായി യാത്രയായി.

സ്നാത്വാ പ്രഭാസേ സന്തര്പ്യ ദേവര്ഷിപിതൃമാനവാന്। സരസ്വതീം പ്രതിസ്രോതം യയൌ ബ്രാഹ്മണസംവൃതഃ

പ്രഭാസയിൽ കുളിച്ച്, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതാക്കളെയും മനുഷ്യരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം സരസ്വതിയുടെ നേരെ കയറാൻ തുടങ്ങി.

പൃഥൂദകം ബിന്ദുസരസ്ത്രിതകൂപം സുദര്ശനമ്। വിശാലം ബ്രഹ്മതീര്ഥം ച ചക്രം പ്രാചീം സരസ്വതീമ്

പൃഥൂദകം, ബിന്ദുസരസ്, തൃതകൂപം, സുദർശനം, വിശാലം, ബ്രഹ്മതീർത്ഥം, ചക്രം, കിഴക്കൻ സരസ്വതി എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.

യമുനാമനു യാന്യേവ ഗങ്ഗാമനു ച ഭാരത। ജഗാമ നൈമിഷം യത്ര ഋഷയഃ സത്രമാസതേ

യമുനയെയും പിന്നെ ഗംഗയെയും അനുസരിച്ച്, ഭാരത, അവൻ നൈമിശാരണ്യത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ഋഷിമാർ യാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

തമാഗതമഭിപ്രേത്യ മുനയോ ദീര്ഘസത്രിണഃ। അഭിനന്ദ്യ യഥാന്യായം പ്രണമ്യോത്ഥായ ചാര്ചയന്

അവൻ എത്തിയപ്പോൾ, ദീർഘയാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മുനികൾ, ആചാരപ്രകാരം സ്വാഗതം ചെയ്തു, എഴുന്നേറ്റ് വന്ദിച്ച് ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.

സോഽര്ചിതഃ സപരീവാരഃ കൃതാസനപരിഗ്രഹഃ। രോമഹര്ഷണമാസീനം മഹര്ഷേഃ ശിഷ്യമൈക്ഷത

അവൻ തന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു, നൽകിയിരുന്ന ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിച്ച്, മഹർഷിയുടെ ശിഷ്യനായ രോമഹർഷണനെ അവിടെ ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.

അപ്രത്യുത്ഥായിനം സൂതമകൃതപ്രഹ്വണാഞ്ജലിമ്। അധ്യാസീനം ച താന്വിപ്രാംശ്ചുകോപോദ്വീക്ഷ്യ മാധവഃ

സൂതൻ എഴുന്നേറ്റില്ല, കൈകൂപ്പി ആദരം കാണിച്ചില്ല, ഇരുന്ന നിലയിൽ തന്നെ തുടരുകയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെ ഇരിക്കയും ചെയ്തതിനെ കണ്ട മാധവൻ കോപിച്ചു.

യസ്മാദസാവിമാന്വിപ്രാനധ്യാസ്തേ പ്രതിലോമജഃ। ധര്മപാലാംസ്തഥൈവാസ്മാന്വധമര്ഹതി ദുര്മതിഃ

ഈ താഴ്ന്ന ജന്മനായവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഞങ്ങളെയും മറികടന്ന് മേൽ ഇരിക്കുകയാണ്. ഇങ്ങനെ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ മരണയോഗ്യനാണ്.

ഋഷേര്ഭഗവതോ ഭൂത്വാ ശിഷ്യോഽധീത്യ ബഹൂനി ച। സേതിഹാസപുരാണാനി ധര്മശാസ്ത്രാണി സര്വശഃ

ഭഗവാനായ മഹർഷിയുടെ ശിഷ്യനായി, അനേകം ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും എല്ലാ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും—

അദാന്തസ്യാവിനീതസ്യ വൃഥാ പണ്ഡിതമാനിനഃ। ന ഗുണായ ഭവന്തി സ്മ നടസ്യേവാജിതാത്മനഃ

അടക്കമില്ലാത്തവനും വിനയമില്ലാത്തവനും വെറുതെ പണ്ഡിതൻ എന്ന് കരുതുന്നവനും ആയാൽ, അത്രയും പഠനം ഫലപ്രദമല്ല; ആത്മവിജയം നേടാത്ത നടനോടു പോലെ അതിന് ഗുണമില്ല.

ഏതദര്ഥോ ഹി ലോകേഽസ്മിന്നവതാരോ മയാ കൃതഃ। വധ്യാ മേ ധര്മധ്വജിനസ്തേ ഹി പാതകിനോഽധികാഃ

ഇത്തരക്കാരെ ശിക്ഷിക്കാൻ തന്നെയാണ് ഞാൻ ലോകത്തിൽ അവതരിച്ചത്. ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചിട്ടും ഏറ്റവും പാപികളായവരെ ഞാൻ കൊല്ലേണ്ടതാണ്.

ഏതാവദുക്ത്വാ ഭഗവാന്നിവൃത്തോഽസദ്വധാദപി। ഭാവിത്വാത്തം കുശാഗ്രേണ കരസ്ഥേനാഹനത്പ്രഭുഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ഭഗവാൻ ദുഷ്ടനെ കൊല്ലുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറി; എന്നാൽ ആലോചിച്ച്, കൈയിൽ പിടിച്ച കുശത്തണ്ട് കൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു.

ഹാഹേതിവാദിനഃ സര്വേ മുനയഃ ഖിന്നമാനസാഃ। ഊചുഃ സങ്കര്ഷണം ദേവമധര്മസ്തേ കൃതഃ പ്രഭോ

മുനികൾ എല്ലാവരും വിഷാദത്തോടെ 'ഹാ' എന്ന് വിളിച്ചു; മനസ്സിൽ ദുഃഖിതരായി, 'പ്രഭോ സങ്കർഷണാ, നിങ്ങൾ അധർമ്മം ചെയ്തു' എന്നു പറഞ്ഞു.

അസ്യ ബ്രഹ്മാസനം ദത്തമസ്മാഭിര്യദുനന്ദന। ആയുശ്ചാത്മാക്ലമം താവദ്യാവത്സത്രം സമാപ്യതേ

'യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, ഈ യാഗം കഴിയുന്നവരെ ബ്രഹ്മാസനം, ദീർഘായുസ്, ക്ഷീണം ഇല്ലാത്തതും ഞങ്ങൾ അവനു നൽകുകയായിരുന്നു.'

അജാനതൈവാചരിതസ്ത്വയാ ബ്രഹ്മവധോ യഥാ। യോഗേശ്വരസ്യ ഭവതോ നാമ്നായോഽപി നിയാമകഃ

'നിങ്ങൾക്ക് അറിയാതെ ബ്രഹ്മഹത്യ സംഭവിച്ചു, യോഗേശ്വരനായ ഭഗവാനേ; നിങ്ങളുടെ നാമം പോലും നിയമത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവല്ല.'