നഭസ്യ ആശ്വിനോര്ജൌ ച മാര്ഗശീര്ഷഃ ശുചിര്നഭാഃ । ഏതേ മാസാഃ കഥാരമ്ഭേ ശ്രോതൄണാം മോക്ഷസൂചകാഃ
നഭസ, ആശ്വിന, ഊർജ, മാർഗശീർഷ എന്നീ മാസങ്ങൾ കഥ ആരംഭിക്കാൻ ശുദ്ധവും ഉത്തമവുമാണ്; ഈ മാസങ്ങളിൽ കഥ തുടങ്ങുന്നവർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
മാസാനാം വിപ്ര ഹേയാനി താനി ത്യാജ്യാനി സര്വഥാ । സഹായാശ്ചേതരേ തത്ര കര്തവ്യാഃ സോദ്യമാശ്ച യേ
മറ്റു മാസങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർ ഒഴിവാക്കണം; അവയെ പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കണം. അവിടെ മറ്റ് കൂട്ടുകാരെയും, ഉത്സാഹമുള്ളവരെയും നിയോഗിക്കണം.
ദേശേ ദേശേ തഥാ സേയം വാര്താ പ്രേഷ്യാ പ്രയത്നതഃ । ഭവിഷ്യതി കഥാ ചാത്ര ആഗന്തവ്യം കുടുമ്ബിഭിഃ
ഓരോ പ്രദേശത്തും ഈ സന്ദേശം ശ്രദ്ധയോടെ അയയ്ക്കണം; ഇവിടെ കഥ നടക്കും, വീട്ടുകാരെല്ലാവരും വരണം.
ദൂരേ ഹരികഥാഃ കേചിത് ദൂരേ ചാച്യുതകീര്തനാഃ । സ്ത്രിയഃ ശൂദ്രാദയോ യേ ച തേഷാം ബോധോ യതോ ഭവേത്
ചില ഹരികഥകളും അച്യുതന്റെ കീർത്തിയും ദൂരെയാണെങ്കിൽ, സ്ത്രീകളും ശൂദ്രാദികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും ഈ ഉപദേശം ഉറപ്പാക്കണം.
ദേശേ ദേശേ വിരക്താ യേ വൈഷ്ണവാഃ കീര്തനോത്സുകാഃ । തേഷ്വേവ പത്രം പ്രേഷ്യം ച തല്ലേഖനം ഇതീരിതമ്
ഓരോ പ്രദേശത്തും വൈരാഗ്യമുള്ള, കീർത്തനത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ള വൈഷ്ണവന്മാർക്ക് കത്തുകൾ അയയ്ക്കണം; അവരുടെ എഴുത്തും അങ്ങനെ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സതാം സമാജോ ഭവിതാ സപ്തരാത്രം സുദുര്ലഭഃ । അപൂര്വരസരൂപൈവ കഥാ ചാത്ര ഭവിഷ്യതി
സജ്ജനരുടെ സംഗമം ഏഴു രാത്രികൾ നടക്കും, അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്; ഇവിടെ കഥയ്ക്ക് അപൂർവമായ രസം ഉണ്ടാകും.
ശ്രീമദ്ഭാഗവത പീയുഷ പാനായ രസലമ്പടാഃ । ഭവന്തശ്ച തഥാ ശീഘ്രം ആയാത പ്രേമതത്പരാഃ
ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തിന്റെ അമൃതം ആസ്വദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരേ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പ്രേമപൂർവ്വം വേഗത്തിൽ എത്തണം.
നാവകാശഃ കദാചിത് ചേത് ദിനമാത്രം തഥാപി തു । സര്വഥാഽഽഗമനം കാര്യം ക്ഷണോഽത്രൈവ സുദുര്ലഭഃ
ഏതെങ്കിലും സമയത്ത് ഒരുദിവസം പോലും ഇടം ഇല്ലെങ്കിൽ പോലും, എങ്ങനെയും വരിക വേണം; ഇവിടെ ഒരു നിമിഷം പോലും വളരെ ദുർലഭമാണ്.
ഏവമാകാരണം തേഷാം കര്തവ്യം വിനയേന ച । ആഗന്തുകാനാം സര്വേഷാം വാസസ്ഥാനാനി കല്പയേത്
ഇങ്ങനെ, വിനയത്തോടെ എല്ലാവർക്കും വേണ്ട ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്യണം; വരുന്നവർക്കുള്ള താമസസ്ഥലങ്ങൾ ഒരുക്കണം.
തീര്ഥേ വാപി വനേ വാപി ഗൃഹേ വാ ശ്രവണം മതമ് । വിശാലാ വസുധാ യത്ര കര്തവ്യം തത്കഥാസ്ഥലമ്
പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും കാടിലും വീട്ടിലും ആയാലും കേൾക്കുന്നത് പ്രധാനമാണ്; ഭൂമി വിശാലമായിടത്ത് എവിടെയും ഈ കഥകൾ പറയാൻ ഉത്തമമായിടമാണ്.
ശോധനം മാര്ജനം ഭൂമേഃ ലേപനം ധാതുമണ്ഡനമ് । ഗൃഹോപസ്കരമുദ്ധ്രുത്യ ഗൃഹകോണേ നിവേശയേത്
ഭൂമിയെ ശുദ്ധീകരിച്ച് വൃത്തിയാക്കി, മണ്ണ് പുരട്ടി അലങ്കരിച്ച്, വീട്ടിലെ സാധനങ്ങൾ എടുത്ത് ഒരു മൂലയിലേക്ക് മാറ്റണം.
അര്വാക് പംചാഹതോ യത്നാത് ആസ്തീര്ണാനി പ്രമേലയേത് । കര്തവ്യോ മണ്ഡപഃ പ്രോച്ചൈഃ കദലീഖണ്ഡമണ്ഡിതഃ
അഞ്ച് ദിവസം കഴിഞ്ഞ് മുമ്പ് വിരിച്ചിരുന്ന പായകൾ ശ്രദ്ധയോടെ വൃത്തിയാക്കണം; പിന്നെ വാഴത്തണ്ട് കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഉയർന്ന ഒരു പന്തൽ പണിയണം.
ഫലപുഷ്പദലൈര്വിഷ്വക് വിതാനേന വിരാജിതഃ । ചതുര്ദിക്ഷു ധ്വജാരോപോ ബഹുസമ്പദ്വിരാജിതഃ
പന്തൽ പഴങ്ങൾ, പൂക്കൾ, ഇലകൾ കൊണ്ടും ഒരു വലിയ തൂവാല കൊണ്ടും മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കണം; നാലു ദിക്കിലും കൊടികൾ ഉയർത്തി സമൃദ്ധിയോടെ അതിനെ ഭംഗിയാക്കണം.
ഊര്ധ്വം സപ്തൈവ ലോകാശ്ച കല്പനീയാഃ സവിസ്തരമ് । തേഷു വിപ്രാ വിരക്താശ്ച സ്ഥാപനീയാഃ പ്രബോധ്യ ച
പന്തലിന്റെ മുകളിൽ ഏഴു ലോകങ്ങളും വിശദമായി വരയ്ക്കണം; അവിടങ്ങളിൽ വൈരാഗ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഇരുത്തി അവരെ ഉണർത്തണം.
പൂര്വം തേഷാം ആസനാനി കര്തവ്യാനി യഥോത്തരമ് । വക്തുശ്ചാപി തദാ ദിവ്യം ആസനം പരികല്പയേത്
ആദ്യം അവരുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ക്രമമായി ഒരുക്കണം; കഥ പറയുന്നവർക്കായി പ്രത്യേകമായ ദിവ്യാസനം ഒരുക്കണം.
ഉദങ്മുഖോ ഭവേദ്വക്താ ശ്രോതാ വൈ പ്രാങ്മുഖസ്തദാ । പ്രാങ്മുഖശ്ചേത് ഭവേദ്വക്താ ശ്രോതാ ച ഉദങ്മുഖസ്തദാ
കഥ പറയുന്നവൻ വടക്കോട്ട് മുഖം നോക്കണം, കേൾക്കുന്നവൻ കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ പറയുന്നവൻ കിഴക്കോട്ട് ഇരിക്കുമ്പോൾ കേൾക്കുന്നവൻ വടക്കോട്ട് ഇരിക്കണം.
അഥവാ പൂര്വദിഗ്ജ്ഞേയാ പൂജ്യപൂജകമധ്യതഃ । ശ്രോതൄണാം ആഗമേ പ്രോക്താ ദേശകാലാദികോവിദൈഃ
അല്ലെങ്കിൽ കിഴക്കൻ ദിശയാണ് പൂജാരിയും പൂജാവസ്തുവും ഇടയിൽ അറിയേണ്ടത്; ശ്രോതാക്കൾ വരുമ്പോൾ ദേശകാലജ്ഞന്മാർ ഇതാണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
വിരക്തോ വൈഷ്ണവോ വിപ്രോ വേദശാസ്ത്രവിശുദ്ധികൃത് । ദൃഷ്ടാന്തകുശലോ ധീരോ വക്താ കാര്യോഽതി നിഃസ്പൃഹ
കഥ പറയുന്നവൻ വൈരാഗ്യമുള്ള, വിഷ്ണുഭക്തനായ ബ്രാഹ്മണൻ ആയിരിക്കണം; വേദശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ശുദ്ധനായ, ഉദാഹരണങ്ങളിൽ നിപുണനായ, ധൈര്യശാലിയായ, ആഗ്രഹരഹിതനായവൻ ആയിരിക്കണം.
അനേകധര്മനിഭ്രാന്താഃ സ്ത്രൈണാഃ പാഖണ്ഡവാദിനഃ । ശുകശാസ്ത്രകഥോച്ചാരേ ത്യാജ്യാസ്തേ യദി പണ്ഡിതാഃ
നാനാ മതങ്ങളിൽ ആശയക്കുഴപ്പമുള്ളവരും, സ്ത്രീലോലന്മാരും, തെറ്റായ ഉപദേശങ്ങൾ പറയുന്നവരും, എത്രയും പണ്ഡിതന്മാരായാലും, ശുകമുനിയുടെ ശാസ്ത്രം വായിക്കുമ്പോൾ അവരെ ഒഴിവാക്കണം.
വക്തുഃ പാര്ശ്വേ സഹായാര്ഥം അന്യഃ സ്ഥാപ്യസ്തഥാവിധഃ । പണ്ഡിതഃ സംശയച്ഛേത്താ ലോകബോധനതത്പരഃ
കഥ പറയുന്നവന്റെ അടുത്ത് സഹായത്തിനായി മറ്റൊരു ഇങ്ങനെ പണ്ഡിതനെയും ഇരുത്തണം; സംശയങ്ങൾ തീർക്കാനും ജനങ്ങളെ ബോധിപ്പിക്കാനുമുള്ളവൻ ആയിരിക്കണം.
വക്ത്രാ ക്ഷൌരം പ്രകര്തവ്യം ദിനാദ് അര്വാക് വ്രതാപ്തയേ । അരുണോദയേഽസൌ നിര്വര്ത്യ ശൌചം സ്നാനം സമാചരേത്
കഥ പറയുന്നവൻ വ്രതത്തിനായി പകലിന് മുമ്പ് തലമുടി വെട്ടണം; അരുണോദയത്തിൽ അത് പൂർത്തിയാക്കി ശുദ്ധിയും കുളിയും നടത്തണം.
നിത്യം സംക്ഷേപതഃ കൃത്വാ സംധ്യാദ്യം സ്വം പ്രയത്നതഃ । കഥാവിഘ്നവിഘാതായ ഗണനാഥം പ്രപൂജയേത്
ദിവസംതോറും തന്റെ സന്ധ്യാദി കൃത്യങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്തശേഷം, കഥയ്ക്ക് തടസ്സം വരാതിരിക്കാൻ വിനായകനെ ആരാധിക്കണം.
പിതൄന് സംതര്പ്യ ശുദ്ധ്യര്ഥം പ്രായശ്ചിത്തം സമാചരേത് । മണ്ഡലം ച പ്രകര്തവ്യം തത്ര സ്ഥാപ്യോ ഹരിസ്തഥാ
ശുദ്ധിക്കായി പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം; ഒരു മണ്ഡലം വരച്ച് അവിടെ ഹരിയെ സ്ഥാപിക്കണം.
കൃഷ്ണമുദ്ദിശ്യ മംത്രേണ ചരേത് പൂജാവിധിം ക്രമാത് । പ്രദക്ഷിണ നമസ്കാരാന് പൂജാന്തേ സ്തുതിമാചരേത്
കൃഷ്ണനെ ഉദ്ദേശിച്ച് മന്ത്രം ചൊല്ലി, ക്രമത്തിൽ പൂജാവിധി നടത്തണം; പ്രദക്ഷിണവും നമസ്കാരവും കഴിഞ്ഞ് പൂജയ്ക്ക് അവസാനം സ്തുതി ചെയ്യണം.
സംസാരസാഗരേ മഗ്നം ദീനം മാം കരുണാനിധേ । കര്മമോഹഗൃഹീതാങ്ഗം മാമുദ്ധര ഭവാര്ണവാത്
കരുണാസാഗരാ, സാംസാരികസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി ദുർബലനായ എന്നെ, കര്മ്മഭ്രമത്തിൽ കുടുങ്ങിയ എന്നെ, ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ.
ശ്രീമദ്ഭാഗവതസ്യാപി തതഃ പൂജാ പ്രയത്നതഃ । കര്തവ്യാ വിധിനാ പ്രീത്യാ ധൂപദീപസമന്വിതാ
ശേഷം, ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, ഭക്തിയോടെ, ധൂപവും ദീപവും ചേർത്ത് ശ്രദ്ധയോടെ പൂജിക്കണം.
തതസ്തു ശ്രീഫലം ധൃത്വാ നമസ്കാരം സമാചരേത് । സ്തുതിഃ പ്രസന്നചിത്തേന കര്തവ്യാ കേവലം തദാ
അതിനുശേഷം ഒരു തേങ്ങ കൈയിൽ പിടിച്ച് നമസ്കാരം ചെയ്യണം; ആ സമയത്ത് സന്തോഷപൂർവ്വം സ്തുതി പാടണം.
ശ്രീമദ്ഭാഗവതാഖ്യോഽയം പ്രത്യക്ഷഃ കൃഷ്ണ ഏവ ഹി । സ്വീകൃതോഽസി മയാ നാഥ മുക്ത്യര്ഥം ഭവസാഗരേ
ശ്രീമദ് ഭാഗവതം എന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം കൃഷ്ണന് തന്നെയാണ് നമ്മുടെ മുന്നില് പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നത്. ഭവസമുദ്രത്തില് നിന്ന് മോക്ഷം നേടാന് ഞാന് നിന്നെ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, പ്രഭോ.
മനോരഥോ മദീയോഽയം സഫലഃ സര്വഥാ ത്വയാ । നിര്വിഘ്നേനൈവ കര്തവ്യ ദാസോഽഹം തവ കേശവ
എന്റെ ആഗ്രഹം പൂര്ണമായി നീ തന്നെയാണ് നിറവേറ്റിയത്. എനിക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ ഈ കര്മ്മം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്; ഞാന് നിന്റെ ദാസനാണ്, കേശവ.
ഏവം ദീനവചഃ പ്രോച്യ വക്താരം ചാഥ പൂജയേത് । സമ്ഭൂഷ്യ വസ്ത്രഭൂഷാഭിഃ പൂജാന്തേ തം ച സംസ്തവേത്
ഇങ്ങനെ വിനയത്തോടെ സംസാരിച്ച ശേഷം, ആ വക്താവിനെ വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും അണിയിച്ച് ആദരിക്കണം; പൂജ കഴിഞ്ഞ് അവനെ സ്തുതിക്കണം.