ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രാജസൂയാവഭൃഥ്യേന സ്നാതോ രാജാ യുധിഷ്ഠിരഃ । ബ്രഹ്മക്ഷത്രസഭാമധ്യേ ശുശുഭേ സുരരാഡിവ

രാജസൂയയജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി അവഭൃഥസ്നാനം കഴിച്ച യുദിഷ്ഠിരൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും സഭയിൽ, ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.

രാജ്ഞാ സഭാജിതാഃ സര്വേ സുരമാനവഖേചരാഃ । കൃഷ്ണം ക്രതും ച ശംസന്തഃ സ്വധാമാനി യയുര്മുദാ

രാജാവിന്റെ ആദരവു ലഭിച്ച ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഗന്ധർവാദികളും, കൃഷ്ണനെയും യജ്ഞത്തെയും പാടിപ്പരഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.

ദുര്യോധനമൃതേ പാപം കലിം കുരുകുലാമയമ് । യോ ന സേഹേ ശ്രീയം സ്ഫീതാം ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡുസുതസ്യ താമ്

പാണ്ഡുവിന്റെ മകന്റെ മഹത്തായ ഐശ്വര്യം കണ്ടപ്പോൾ, കുരുവംശത്തിൽ കലിയുടെ പ്രതിരൂപമായ ദുശ്ചരിത്രനായ ദുര്യോധനൻ മാത്രമാണ് അതു സഹിക്കാനാവാതെ വിഷമിച്ചത്.

യ ഇദം കീര്തയേദ് വിഷ്ണോഃ കര്മ ചൈദ്യ വധാദികമ് । രാജമോക്ഷം വിതാനം ച സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ

വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ മഹത്തായ കർമ്മങ്ങൾ, ശിശുപാലന്റെ വധവും രാജാവിന്റെ മോക്ഷവും യജ്ഞവും, ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ശിശുപാലവധോ നാമ ചതുഃസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ, പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിലെ 'ശിശുപാലവധം' എന്ന എഴുപത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

രാജസൂയാന്തേഽവഭൃഥസ്നാനമഹോത്സവഃ; മയനിര്മിതായാം യുധിഷ്ഠിരസഭായാം ദുര്യോധനസ്യാവമാനനം ച - ശ്രീരാജോവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) അജാതശത്രോസ്തം ദൃഷ്ട്വാ രാജസൂയമഹോദയമ് । സര്വേ മുമുദിരേ ബ്രഹ്മന് നൃദേവാ യേ സമാഗതാഃ

രാജാവ് ചോദിച്ചു: അജാതശത്രുവിന്റെ രാജസൂയയജ്ഞത്തിന്റെ മഹോത്സവം കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനേ.

ദുര്യോധനം വര്ജയിത്വാ രാജാനഃ സര്ഷയഃ സുരാഃ । ഇതി ശ്രുതം നോ ഭഗവന് തത്ര കാരണമുച്യതാമ്

ദുര്യോധനനെ ഒഴികെ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഋഷികളും ദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു. ഭഗവനേ, അതിന് കാരണം ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ദയവായി അതു വിശദമായി പറയൂ.

ശ്രീബാദരായണിരുവാച - പിതാമഹസ്യ തേ യജ്ഞേ രാജസൂയേ മഹാത്മനഃ । ബാന്ധവാഃ പരിചര്യായാം തസ്യാസന് പ്രേമബംധനാഃ

ശ്രീ ബാദരായണി പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ നിന്റെ പിതാമഹന്റെ രാജസൂയയജ്ഞത്തിൽ, ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും സ്‌നേഹബന്ധത്തിൽ ചേര്ന്ന് വിവിധ സേവനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഭീമോ മഹാനസാധ്യക്ഷോ ധനാധ്യക്ഷഃ സുയോധനഃ । സഹദേവസ്തു പൂജായാം നകുലോ ദ്രവ്യസാധനേ

ഭീമൻ അന്നശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു, സുയോധനൻ ധനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം നോക്കി; സഹദേവൻ പൂജാകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, നകുലൻ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കി.

ഗുരുശുശ്രൂഷണേ ജിഷ്ണുഃ കൃഷ്ണഃ പാദാവനേജനേ । പരിവേഷണേ ദ്രുപദജാ കര്ണോ ദാനേ മഹാമനാഃ

അർജുനൻ ഗുരുക്കൾക്ക് സേവനം ചെയ്തു, കൃഷ്ണൻ പാദപ്രക്ഷാലനം നടത്തി, ദ്രുപദയുടെ മകൾ ഭോജനസേവനം നടത്തി, മഹാമനസ്സുള്ള കർണ്ണൻ ദാനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തു.

യുയുധാനോ വികര്ണശ്ച ഹാര്ദിക്യോ വിദുരാദയഃ । ബാഹ്ലീകപുത്രാ ഭൂര്യാദ്യാ യേ ച സന്തര്ദനാദയഃ

യുയുധാനനും വികർണ്ണനും ഹാർദിക്യനും വിദുരനും ബാഹ്ലികന്റെ മക്കളും ഭൂരി മുതലായവരും സന്തർദനന്മാരും വിവിധ ജോലികൾ ഏറ്റെടുത്തു.

നിരൂപിതാ മഹായജ്ഞേ നാനാകര്മസു തേ തദാ । പ്രവര്തന്തേ സ്മ രാജേന്ദ്ര രാജ്ഞഃ പ്രിയചികീര്ഷവഃ

അങ്ങനെ, മഹായജ്ഞത്തിൽ വിവിധ ജോലികൾക്കായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവർ രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായി അത്യന്തം മനസ്സോടെ പ്രവർത്തിച്ചു.

( വസംതതിലകാ ) ഋത്വിക് സദസ്യബഹുവിത്സു സുഹൃത്തമേഷു സ്വിഷ്ടേഷു സൂനൃതസമര്ഹണദക്ഷിണാഭിഃ । ചൈദ്യേ ച സാത്വതപതേശ്ചരണം പ്രവിഷ്ടേ ചക്രുസ്തതസ്ത്വവഭൃഥ സ്നപനം ദ്യുനദ്യാമ്

പുരോഹിതന്മാരും സഹായികളും ഏറ്റവും പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളും യഥാവിധി ആദരവും ദാനവും ലഭിച്ച ശേഷം, സാത്വതപതിയായ കൃഷ്ണൻ ശിശുപാലനെ സംഹരിച്ച് യജ്ഞശാലയിൽ പ്രവേശിച്ചതിനുശേഷം, അവർ ദിവ്യനദിയിൽ അവഭൃഥസ്നാനം നടത്തി.

( അനുഷ്ടുപ് ) മൃദങ്‌ഗശങ്ഖപണവ ധുന്ധുര്യാനകഗോമുഖാഃ । വാദിത്രാണി വിചിത്രാണി നേദുരാവഭൃഥോത്സവേ

മൃദംഗം, ശംഖം, പണവം, ധുന്ധുരി, അനകം, ഗോമുഖം എന്നിങ്ങനെ പലവിധ വാദ്യങ്ങൾ ആ ആവഭൃഥ സംരഭത്തിൽ മുഴങ്ങിപ്പൊങ്ങി.

നര്തക്യോ നനൃതുര്ഹൃഷ്ടാ ഗായകാ യൂഥശോ ജഗുഃ । വീണാവേണുതലോന്നാദഃ തേഷാം സ ദിവമസ്പൃശത്

ആനന്ദത്തോടെ നർത്തകികൾ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗാനസംഘങ്ങൾ പാടിയപ്പോൾ വീണയും കുഴലും കൈയടിയും ഒരുമിച്ച് ആകാശം സ്പർശിക്കുന്ന പോലെ മുഴങ്ങി.

ചിത്രധ്വജപതാകാഗ്രൈഃ ഇഭേന്ദ്രസ്യന്ദനാര്വഭിഃ । സ്വലങ്കൃതൈര്ഭടൈര്ഭൂപാ നിര്യയൂ രുക്മമാലിനഃ

പൊന്നുമാലകൾ അണിഞ്ഞ രാജാക്കന്മാർ, മനോഹരമായ പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും കയറി, ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച ഭടന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെടുകയായിരുന്നു.

യദുസൃഞ്ജയകാമ്ബോജ കുരുകേകയകോശലാഃ । കമ്പയന്തോ ഭുവം സൈന്യൈഃ യജനപുരഃസരാഃ

യദുക്കൾ, ശ്രഞ്ജയന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, കുറുക്കൾ, കേകയന്മാർ, കോശലന്മാർ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ, സൈന്യങ്ങളെ മുന്നോട്ട് നയിച്ച്, ഭൂമിയെ നടുക്കിച്ചു യാഗസ്ഥലത്തേക്ക് നീങ്ങി.

സദസ്യര്ത്വിഗ്ദ്‌വിജശ്രേഷ്ഠാ ബ്രഹ്മഘോഷേണ ഭൂയസാ । ദേവര്ഷിപിതൃഗന്ധര്വാഃ തുഷ്ടുവുഃ പുഷ്പവര്ഷിണഃ

സദസ്യന്മാർ, രുത്വിജന്മാർ, ശ്രേഷ്ഠമായ ദ്വിജന്മാർ വേദഘോഷം മുഴക്കുമ്പോൾ, ദേവന്മാർ, മഹർഷികൾ, പിതൃവർഗ്ഗം, ഗന്ധർവന്മാർ എന്നിവർ പുഷ്പവർഷം ചൊരിയിച്ച് അവരെ സ്തുതിച്ചു.

സ്വലംകൃതാ നരാ നാര്യോ ഗന്ധസ്രഗ് ഭൂഷണാമ്ബരൈഃ । വിലിംപന്ത്യോ അഭിസിംച വിജഹ്രുര്വിവിധൈ രസൈഃ

അലങ്കാരവും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകളും ധരിച്ച പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും, പരസ്പരം രസകരമായി വെള്ളം തളിച്ച്, പലവിധ ആനന്ദങ്ങളിൽ മുഴുകി കളിച്ചു.

തൈലഗോരസഗന്ധോദ ഹരിദ്രാസാന്ദ്രകുംകുമൈഃ । പുമ്ഭിര്ലിപ്താഃ പ്രലിംപന്ത്യോ വിജഹ്രുര്വാരയോഷിതഃ

തൈലം, പശുവിന്റെ നെയ്യ്, സുഗന്ധപ്പൊടി, മഞ്ഞൾ,濃കുങ്കുമം എന്നിവയാൽ പുരുഷന്മാർ പുരട്ടപ്പെട്ട്, സ്ത്രീകൾ അവരോടൊപ്പം രസകരമായി കളിച്ചു.

( വസംതതിലകാ ) ഗുപ്താ നൃഭിര്നിരഗമന്നുപലബ്ധുമേതദ് ദേവ്യോ യഥാ ദിവി വിമാനവരൈര്നൃദേവ്യഃ । താ മാതുലേയസഖിഭിഃ പരിഷിച്യമാനാഃ സവ്രീഡഹാസവികസദ് വദനാ വിരേജുഃ

പുരുഷന്മാരുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, രാജ്ഞിമാർ ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ പുറത്തേക്ക് പോയി; ആകാശത്തിലെ ദേവീകൾ പോലെ, അമ്മാവന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും അവരെ വെള്ളം തളിക്കുമ്പോൾ, ലജ്ജാഭരിതമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവരുടെ മുഖം പ്രകാശിച്ചു.

താ ദേവരാനുത സഖീന് സിന്സിഷിചുര്ദൃതീഭിഃ ക്ലിന്നാമ്ബരാ വിവൃതഗാത്രകുചോരുമധ്യാഃ । ഔത്സുക്യമുക്ത കവരാ ച്ച്യവമാനമാല്യാഃ ക്ഷോഭം ദധുര്മലധിയാം രുചിരൈര്വിഹാരൈഃ

അവ രാജ്ഞിമാർ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ദേവന്മാരെ ഉത്സാഹത്തോടെ വെള്ളം തളിച്ചു; വസ്ത്രങ്ങൾ നനഞ്ഞു, ശരീരവും കുചവും പുറത്തായി, മാലകൾ ഇടിഞ്ഞു വീണു, അവരുടെ മനോഹരമായ കളികൾ ദുഷ്ടചിന്തകളുള്ളവരുടെ മനസ്സിൽ ആകർഷണം ഉണർത്തി.

( അനുഷ്ടുപ് ) സ സമ്രാഡ് രഥമാരുഢഃ സദശ്വം രുക്മമാലിനമ് । വ്യരോചത സ്വപത്‍നീഭിഃ ക്രിയാഭിഃ ക്രതുരാഡിവ

അവൻ, ഉത്തമ കുതിരകളാൽ ഇഴകുന്ന പൊന്നാലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ കയറി, ഭാര്യമാരോടൊപ്പം യാഗാധിപതി യാഗത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.

പത്‍നീസംയാജാവഭൃഥ്യൈഃ ചരിത്വാ തേ തമൃത്വിജഃ । ആചാന്തം സ്നാപയാം ചക്രുഃ ഗംഗായാം സഹ കൃഷ്ണയാ

ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ആവഭൃഥം നടത്തി, രുത്വിജന്മാർ ശുദ്ധരായി, അവനെയും കൃഷ്ണനെയും കൂടി ഗംഗയിൽ കുളിപ്പിച്ചു.

ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുഃ നരദുംദുഭിഭിഃ സമമ് । മുമുചുഃ പുഷ്പവര്ഷാണി ദേവര്ഷിപിതൃമാനവാഃ

ദേവദുന്ദുഭികളും മനുഷ്യരുടെ ദുന്ദുഭികളും ഒരുമിച്ച് മുഴങ്ങി; ദേവന്മാർ, മഹർഷികൾ, പിതാക്കന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവർ പുഷ്പവർഷം ചൊരിയിച്ചു.

സസ്നുസ്തത്ര തതഃ സര്വേ വര്ണാശ്രമയുതാ നരാഃ । മഹാപാതക്യപി യതഃ സദ്യോ മുച്യേത കില്ബിഷാത്

അവിടെ എല്ലാ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിലെയും പുരുഷന്മാർ കുളിച്ചു; വലിയ പാപം ചെയ്തവർക്കും ഉടൻ പാപം വിട്ടുമാറും.

അഥ രാജാഹതേ ക്ഷൌമേ പരിധായ സ്വലങ്കൃതഃ । ഋത്വിക് സദസ്യ വിപ്രാദീന് ആനര്ചാഭരണാമ്ബരൈഃ

പിന്നീട് രാജാവ് നന്നായി അലങ്കരിച്ച ക്ഷൗമവസ്ത്രം ധരിച്ച്, രുത്വിജന്മാരെയും സദസ്യന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.

ബന്ധൂഞ്ജ്ഞാതീന് നൃപാന് മിത്ര സുഹൃദോഽന്യാംശ്ച സര്വശഃ । അഭീക്ഷ്ണം പൂജയാമാസ നാരായണപരോ നൃപഃ

നാരായണഭക്തനായ രാജാവ്, ബന്ധുക്കളെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും രാജാക്കന്മാരെയും പരിചിതരെയും മറ്റുള്ളവരെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ആദരിച്ചു.

( വസംതതിലകാ ) സര്വേ ജനാഃ സുരരുചോ മണികുണ്ഡലസ്രഗ് ഉഷ്ണീഷകഞ്ചുക ദുകൂലമഹാര്ഘ്യഹാരാഃ । നാര്യശ്ച കുണ്ഡലയുഗാലകവൃന്ദജുഷ്ട വക്ത്രശ്രിയഃ കനകമേഖലയാ വിരേജുഃ

എല്ലാവരും ദിവ്യപ്രഭയോടെ, മണിക്കുണ്ഡലങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകൾ, തലയണ, അങ്കി, നനവസ്ത്രം, വിലയേറിയ ഹാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, സ്ത്രീകൾ ഇരട്ട കുണ്ഡലങ്ങളും വളകളുമണിഞ്ഞ മുഖസൗന്ദര്യത്തോടെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അരമണിയാൽ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.