ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഏവം ആദീന്യഭദ്രാണി ബഭാഷേ നഷ്ടമങ്‌ഗലഃ । നോവാച കിഞ്ചിദ് ഭഗവാന് യഥാ സിംഹഃ ശിവാരുതമ്

അങ്ങനെ അനിഷ്ടകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട അവൻ, ഭഗവാൻ ഒരു പുലിയെപ്പോലെ, ശിവയുടെ കുരയ്ക്കൽ കേട്ടപ്പോലെ, ഒന്നും മറുപടി പറയാതെ നിന്നു.

ഭഗവന് നിന്ദനം ശ്രുത്വാ ദുഃസഹം തത്സഭാസദഃ । കര്ണൌ പിധായ നിര്ജഗ്മുഃ ശപന്തശ്ചേദിപം രുഷാ

ഭഗവാനെ നിന്ദിക്കുന്ന അത്രയും സഹിക്കാനാകാത്ത വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ ചെവികൾ അടച്ച്, കോപത്തോടെ ചേദിരാജാവിനെ ശപിച്ച് പുറത്തുപോയി.

നിന്ദാം ഭഗവതഃ ശ്രൃണ്വന് തത്പരസ്യ ജനസ്യ വാ । തതോ നാപൈതി യഃ സോഽപി യാത്യധഃ സുകൃതാച്ച്യുതഃ

ഭഗവാനെയോ അവന്റെ ഭക്തരെയോ നിന്ദിക്കുന്നതു കേട്ടിട്ടും, ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പോകാത്തവൻ, എത്ര സുകൃതവാനായിരുന്നാലും, പുണ്യത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴും.

തതഃ പാണ്ഡുസുതാഃ ക്രുദ്ധാ മത്സ്യകൈകയസൃഞ്ജയാഃ । ഉദായുധാഃ സമുത്തസ്ഥുഃ ശിശുപാലജിഘാംസവഃ

അപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും, മത്സ്യ, കൈകേയ, ശ്രുഞ്ചയ രാജാക്കന്മാരും, ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്, ശിശുപാലനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു.

തതശ്ചൈദ്യസ്ത്വസംഭ്രാന്തോ ജഗൃഹേ ഖഡ്ഗചര്മണീ । ഭര്ത്സയന് കൃഷ്ണപക്ഷീയാന് രാജ്ഞഃ സദസി ഭാരത

അപ്പോൾ, ഭാരത, ചേദിരാജാവ് ഭയമില്ലാതെ വാൾയും കവചവും എടുത്തു, കൃഷ്ണപക്ഷക്കാരായ രാജാക്കന്മാരെ സഭയിൽ അപമാനിച്ചു.

താവദുത്ഥായ ഭഗവാന് സ്വാന് നിവാര്യ സ്വയം രുഷാ । ശിരഃ ക്ഷുരാന്തചക്രേണ ജഹാര പതതോ രിപോഃ

അപ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാൻ എഴുന്നേറ്റ്, തന്റെ അനുയായികളെ തടഞ്ഞു, ക്രോധത്തോടെ തന്റെ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് വീഴുന്ന ശത്രുവിന്റെ തല വെട്ടി മാറ്റി.

ശബ്ദഃ കോലാഹലോഽഥാസീന് ശിശുപാലേ ഹതേ മഹാന് । തസ്യാനുയായിനോ ഭൂപാ ദുദ്രുവുര്ജീവിതൈഷിണഃ

ശിശുപാലൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ വലിയ ഗൗളി ഉണ്ടായി. അവന്റെ അനുയായിയായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ എല്ലാടും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.

ചൈദ്യദേഹോത്ഥിതം ജ്യോതിഃ വാസുദേവമുപാവിശത് । പശ്യതാം സര്വഭൂതാനാം ഉല്കേവ ഭുവി ഖാച്ച്യുതാ

ചേദിരാജാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന പ്രകാശം വാസുദേവന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്നു. എല്ലാം ജീവികളും അതു കണ്ടു; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുന്ന ഉല്കപോലെയായിരുന്നു അത്.

ജന്മത്രയാനുഗുണിത വൈരസംരബ്ധയാ ധിയാ । ധ്യായന് തന്മയതാം യാതോ ഭാവോ ഹി ഭവകാരണമ്

മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലായി വളർന്ന വൈരത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണതയോടെ, അവനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഭാവത്തിൽ തന്നെ ആൾ മുഴുവനായി ലയിച്ചു. കാരണം, മനുഷ്യന്റെ ഭാവം തന്നെയാണ് ഭാവിയിലെ ജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നത്.

ഋത്വിഗ്ഭ്യഃ സസദസ്യേഭ്യോ ദക്ഷിനാം വിപുലാമദാത് । സര്വാന് സംപൂജ്യ വിധിവത് ചക്രേഽവഭൃഥമേകരാട്

യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പുരോഹിതന്മാരെയും സഹായികളെയും യഥാവിധി ആദരിച്ചു, രാജാവ് എല്ലാവർക്കും സമൃദ്ധമായ ദാനങ്ങൾ നൽകി. പിന്നെ ഏകാധിപതി അവഭൃഥസ്നാനം നടത്തി.

സാധയിത്വാ ക്രതുഃ രാജ്ഞഃ കൃഷ്ണോ യോഗേശ്വരേശ്വരഃ । ഉവാസ കതിചിന് മാസാന് സുഹൃദ്‌ഭിഃ അഭിയാചിതഃ

രാജാവിന്റെ യജ്ഞം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം കുറേ മാസങ്ങൾ അവിടെയിരുന്നു.

തതോഽനുജ്ഞാപ്യ രാജാനം അനിച്ഛന്തമപീശ്വരഃ । യയൌ സഭാര്യഃ സാമാത്യഃ സ്വപുരം ദേവകീസുതഃ

പിന്നീട്, രാജാവിന്റെ സമ്മതം ഇല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, ദേവകിയുടെ മകനായ ഭഗവാൻ ഭാര്യകളോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

വര്ണിതം തദുപാഖ്യാനം മയാ തേ ബഹുവിസ്തരമ് । വൈകുണ്ഠവാസിനോര്ജന്മ വിപ്രശാപാത് പുനഃ പുനഃ

വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ആ രണ്ടുപേരുടെ കഥയും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപം മൂലം അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ച സംഭവവും, ഞാൻ നീളത്തിൽ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.

രാജസൂയാവഭൃഥ്യേന സ്നാതോ രാജാ യുധിഷ്ഠിരഃ । ബ്രഹ്മക്ഷത്രസഭാമധ്യേ ശുശുഭേ സുരരാഡിവ

രാജസൂയയജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി അവഭൃഥസ്നാനം കഴിച്ച യുദിഷ്ഠിരൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും സഭയിൽ, ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.

രാജ്ഞാ സഭാജിതാഃ സര്വേ സുരമാനവഖേചരാഃ । കൃഷ്ണം ക്രതും ച ശംസന്തഃ സ്വധാമാനി യയുര്മുദാ

രാജാവിന്റെ ആദരവു ലഭിച്ച ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഗന്ധർവാദികളും, കൃഷ്ണനെയും യജ്ഞത്തെയും പാടിപ്പരഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.

ദുര്യോധനമൃതേ പാപം കലിം കുരുകുലാമയമ് । യോ ന സേഹേ ശ്രീയം സ്ഫീതാം ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡുസുതസ്യ താമ്

പാണ്ഡുവിന്റെ മകന്റെ മഹത്തായ ഐശ്വര്യം കണ്ടപ്പോൾ, കുരുവംശത്തിൽ കലിയുടെ പ്രതിരൂപമായ ദുശ്ചരിത്രനായ ദുര്യോധനൻ മാത്രമാണ് അതു സഹിക്കാനാവാതെ വിഷമിച്ചത്.

യ ഇദം കീര്തയേദ് വിഷ്ണോഃ കര്മ ചൈദ്യ വധാദികമ് । രാജമോക്ഷം വിതാനം ച സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ

വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ മഹത്തായ കർമ്മങ്ങൾ, ശിശുപാലന്റെ വധവും രാജാവിന്റെ മോക്ഷവും യജ്ഞവും, ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ശിശുപാലവധോ നാമ ചതുഃസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ, പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിലെ 'ശിശുപാലവധം' എന്ന എഴുപത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

രാജസൂയാന്തേഽവഭൃഥസ്നാനമഹോത്സവഃ; മയനിര്മിതായാം യുധിഷ്ഠിരസഭായാം ദുര്യോധനസ്യാവമാനനം ച - ശ്രീരാജോവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) അജാതശത്രോസ്തം ദൃഷ്ട്വാ രാജസൂയമഹോദയമ് । സര്വേ മുമുദിരേ ബ്രഹ്മന് നൃദേവാ യേ സമാഗതാഃ

രാജാവ് ചോദിച്ചു: അജാതശത്രുവിന്റെ രാജസൂയയജ്ഞത്തിന്റെ മഹോത്സവം കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനേ.

ദുര്യോധനം വര്ജയിത്വാ രാജാനഃ സര്ഷയഃ സുരാഃ । ഇതി ശ്രുതം നോ ഭഗവന് തത്ര കാരണമുച്യതാമ്

ദുര്യോധനനെ ഒഴികെ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഋഷികളും ദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു. ഭഗവനേ, അതിന് കാരണം ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ദയവായി അതു വിശദമായി പറയൂ.

ശ്രീബാദരായണിരുവാച - പിതാമഹസ്യ തേ യജ്ഞേ രാജസൂയേ മഹാത്മനഃ । ബാന്ധവാഃ പരിചര്യായാം തസ്യാസന് പ്രേമബംധനാഃ

ശ്രീ ബാദരായണി പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ നിന്റെ പിതാമഹന്റെ രാജസൂയയജ്ഞത്തിൽ, ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും സ്‌നേഹബന്ധത്തിൽ ചേര്ന്ന് വിവിധ സേവനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഭീമോ മഹാനസാധ്യക്ഷോ ധനാധ്യക്ഷഃ സുയോധനഃ । സഹദേവസ്തു പൂജായാം നകുലോ ദ്രവ്യസാധനേ

ഭീമൻ അന്നശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു, സുയോധനൻ ധനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം നോക്കി; സഹദേവൻ പൂജാകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, നകുലൻ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കി.

ഗുരുശുശ്രൂഷണേ ജിഷ്ണുഃ കൃഷ്ണഃ പാദാവനേജനേ । പരിവേഷണേ ദ്രുപദജാ കര്ണോ ദാനേ മഹാമനാഃ

അർജുനൻ ഗുരുക്കൾക്ക് സേവനം ചെയ്തു, കൃഷ്ണൻ പാദപ്രക്ഷാലനം നടത്തി, ദ്രുപദയുടെ മകൾ ഭോജനസേവനം നടത്തി, മഹാമനസ്സുള്ള കർണ്ണൻ ദാനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തു.

യുയുധാനോ വികര്ണശ്ച ഹാര്ദിക്യോ വിദുരാദയഃ । ബാഹ്ലീകപുത്രാ ഭൂര്യാദ്യാ യേ ച സന്തര്ദനാദയഃ

യുയുധാനനും വികർണ്ണനും ഹാർദിക്യനും വിദുരനും ബാഹ്ലികന്റെ മക്കളും ഭൂരി മുതലായവരും സന്തർദനന്മാരും വിവിധ ജോലികൾ ഏറ്റെടുത്തു.

നിരൂപിതാ മഹായജ്ഞേ നാനാകര്മസു തേ തദാ । പ്രവര്തന്തേ സ്മ രാജേന്ദ്ര രാജ്ഞഃ പ്രിയചികീര്ഷവഃ

അങ്ങനെ, മഹായജ്ഞത്തിൽ വിവിധ ജോലികൾക്കായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവർ രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായി അത്യന്തം മനസ്സോടെ പ്രവർത്തിച്ചു.

( വസംതതിലകാ ) ഋത്വിക് സദസ്യബഹുവിത്സു സുഹൃത്തമേഷു സ്വിഷ്ടേഷു സൂനൃതസമര്ഹണദക്ഷിണാഭിഃ । ചൈദ്യേ ച സാത്വതപതേശ്ചരണം പ്രവിഷ്ടേ ചക്രുസ്തതസ്ത്വവഭൃഥ സ്നപനം ദ്യുനദ്യാമ്

പുരോഹിതന്മാരും സഹായികളും ഏറ്റവും പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളും യഥാവിധി ആദരവും ദാനവും ലഭിച്ച ശേഷം, സാത്വതപതിയായ കൃഷ്ണൻ ശിശുപാലനെ സംഹരിച്ച് യജ്ഞശാലയിൽ പ്രവേശിച്ചതിനുശേഷം, അവർ ദിവ്യനദിയിൽ അവഭൃഥസ്നാനം നടത്തി.

( അനുഷ്ടുപ് ) മൃദങ്‌ഗശങ്ഖപണവ ധുന്ധുര്യാനകഗോമുഖാഃ । വാദിത്രാണി വിചിത്രാണി നേദുരാവഭൃഥോത്സവേ

മൃദംഗം, ശംഖം, പണവം, ധുന്ധുരി, അനകം, ഗോമുഖം എന്നിങ്ങനെ പലവിധ വാദ്യങ്ങൾ ആ ആവഭൃഥ സംരഭത്തിൽ മുഴങ്ങിപ്പൊങ്ങി.

നര്തക്യോ നനൃതുര്ഹൃഷ്ടാ ഗായകാ യൂഥശോ ജഗുഃ । വീണാവേണുതലോന്നാദഃ തേഷാം സ ദിവമസ്പൃശത്

ആനന്ദത്തോടെ നർത്തകികൾ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗാനസംഘങ്ങൾ പാടിയപ്പോൾ വീണയും കുഴലും കൈയടിയും ഒരുമിച്ച് ആകാശം സ്പർശിക്കുന്ന പോലെ മുഴങ്ങി.

ചിത്രധ്വജപതാകാഗ്രൈഃ ഇഭേന്ദ്രസ്യന്ദനാര്വഭിഃ । സ്വലങ്കൃതൈര്ഭടൈര്ഭൂപാ നിര്യയൂ രുക്മമാലിനഃ

പൊന്നുമാലകൾ അണിഞ്ഞ രാജാക്കന്മാർ, മനോഹരമായ പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും കയറി, ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച ഭടന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെടുകയായിരുന്നു.