( വസംതതിലകാ ) ഇത്ഥം നിശമ്യ ദമഘോഷസുതഃ സ്വപീഠാദ് ഉത്ഥായ കൃഷ്ണഗുണവര്ണനജാതമന്യുഃ । ഉത്ക്ഷിപ്യ ബാഹുമിദമാഹ സദസ്യമര്ഷീ സംശ്രാവയന് ഭഗവതേ പരുഷാണ്യഭീതഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ദമഘോഷന്റെ മകൻ കൃഷ്ണന്റെ ഗുണങ്ങൾ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതിൽ ക്രോധത്തോടെ തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു. കൈകൾ ഉയർത്തി, ഭയമില്ലാതെ, സഭയിലെ എല്ലാവർക്കും കഠിനമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ച് അവയെ ഭഗവാനെ അറിയിച്ചുവന്നു.
( അനുഷ്ടുപ് ) ഈശോ ദുരത്യയഃ കാല ഇതി സത്യവതീ ശ്രുതിഃ । വൃദ്ധാനാമപി യദ് ബുദ്ധിഃ ബാലവാക്യൈര്വിഭിദ്യതേ
സത്യവതിയുടെ വേദപരമ്പര പറയുന്നു: 'ഭഗവാൻ അതിജയിക്കാനാവാത്ത കാലമാണ്.' എങ്കിലും മുതിർന്നവരുടെ ബുദ്ധി പോലും ചിലപ്പോൾ കുട്ടികളുടെ വാക്കുകളിൽ അകപ്പെടാറുണ്ട്.
യൂയം പാത്രവിദാം ശ്രേഷ്ഠാ മാ മന്ധ്വം ബാലഭാഷീതമ് । സദസസ്പതയഃ സര്വേ കൃഷ്ണോ യത് സമ്മതോഽര്ഹണേ
നിങ്ങൾ പാത്രം തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലാണ്. കുട്ടികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മനസ്സു മാറ്റേണ്ട. സഭയിലെ എല്ലാ പ്രധാനികളും കൃഷ്ണൻ ഈ ആദരത്തിന് അർഹനാണെന്ന് സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തപോവിദ്യാവ്രതധരാന് ജ്ഞാനവിധ്വസ്തകല്മഷാന് । പരമഋഷീന് ബ്രഹ്മനിഷ്ഠാന് ലോകപാലൈശ്ച പൂജിതാന്
തപസ്സും ജ്ഞാനവും വ്രതവും പാലിക്കുന്ന, ജ്ഞാനത്താൽ പാപങ്ങൾ അകറ്റിയ, പരമഹംസന്മാരായ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠർ, ലോകപാലന്മാർ പോലും ആദരിക്കുന്നവരാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
സദസ്പതീന് അതിക്രമ്യ ഗോപാലഃ കുലപാംസനഃ । യഥാ കാകഃ പുരോഡാശം സപര്യാം കഥമര്ഹതി
സഭാപതിമാരെ മറികടന്ന്, ഒരു ഗോപൻ, കുടുംബത്തിന് അപമാനമായവൻ, എങ്ങനെയാണ് ഒരു കാക്കയ്ക്ക് ഹവിസ്സു അർഹതയില്ലാത്തതുപോലെ, ഈ ആദരത്തിന് അർഹനാകുന്നത്?
വര്ണാശ്രമകുലാപേതഃ സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതഃ । സ്വൈരവര്തീ ഗുണൈര്ഹീനഃ സപര്യാം കഥമര്ഹതി
വർണ്ണം, ആശ്രമം, കുടുംബം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാതെ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്താക്കിയ, ഇഷ്ടം പോലെ പെരുമാറുന്ന, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവൻ എങ്ങനെ ഈ ആദരത്തിന് അർഹനാകുന്നു?
യയാതിനൈഷാം ഹി കുലം ശപ്തം സദ്ഭിര്ബഹിഷ്കൃതമ് । വൃഥാപാനരതം ശശ്വത് സപര്യാം കഥമര്ഹതി
യയാതി അവരുടേത് വംശം ശപിച്ച് സദാചാരികൾ പുറത്താക്കിയതാണ്. അവരൊക്കെ വെറുതെ മദ്യപാനത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നവരാണ്. അങ്ങനെ ആൾക്കാർക്ക് എങ്ങനെ ഈ ആദരം അർഹമാകും?
ബ്രഹ്മര്ഷിസേവിതാന് ദേശാന് ഹിത്വൈതേഽബ്രഹ്മവര്ചസമ് । സമുദ്രം ദുര്ഗമാശ്രിത്യ ബാധന്തേ ദസ്യവഃ പ്രജാഃ
ബ്രഹ്മർഷിമാർ സേവിച്ച ദേശങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്രഹ്മതേജസില്ലാതെ, കടലിന്റെ അപ്പുറത്ത് അഭയം തേടി, ഈ ദുഷ്ടർ ജനങ്ങളെ കള്ളന്മാരെപ്പോലെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു.
ഏവം ആദീന്യഭദ്രാണി ബഭാഷേ നഷ്ടമങ്ഗലഃ । നോവാച കിഞ്ചിദ് ഭഗവാന് യഥാ സിംഹഃ ശിവാരുതമ്
അങ്ങനെ അനിഷ്ടകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട അവൻ, ഭഗവാൻ ഒരു പുലിയെപ്പോലെ, ശിവയുടെ കുരയ്ക്കൽ കേട്ടപ്പോലെ, ഒന്നും മറുപടി പറയാതെ നിന്നു.
ഭഗവന് നിന്ദനം ശ്രുത്വാ ദുഃസഹം തത്സഭാസദഃ । കര്ണൌ പിധായ നിര്ജഗ്മുഃ ശപന്തശ്ചേദിപം രുഷാ
ഭഗവാനെ നിന്ദിക്കുന്ന അത്രയും സഹിക്കാനാകാത്ത വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ ചെവികൾ അടച്ച്, കോപത്തോടെ ചേദിരാജാവിനെ ശപിച്ച് പുറത്തുപോയി.
നിന്ദാം ഭഗവതഃ ശ്രൃണ്വന് തത്പരസ്യ ജനസ്യ വാ । തതോ നാപൈതി യഃ സോഽപി യാത്യധഃ സുകൃതാച്ച്യുതഃ
ഭഗവാനെയോ അവന്റെ ഭക്തരെയോ നിന്ദിക്കുന്നതു കേട്ടിട്ടും, ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പോകാത്തവൻ, എത്ര സുകൃതവാനായിരുന്നാലും, പുണ്യത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴും.
തതഃ പാണ്ഡുസുതാഃ ക്രുദ്ധാ മത്സ്യകൈകയസൃഞ്ജയാഃ । ഉദായുധാഃ സമുത്തസ്ഥുഃ ശിശുപാലജിഘാംസവഃ
അപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും, മത്സ്യ, കൈകേയ, ശ്രുഞ്ചയ രാജാക്കന്മാരും, ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്, ശിശുപാലനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു.
തതശ്ചൈദ്യസ്ത്വസംഭ്രാന്തോ ജഗൃഹേ ഖഡ്ഗചര്മണീ । ഭര്ത്സയന് കൃഷ്ണപക്ഷീയാന് രാജ്ഞഃ സദസി ഭാരത
അപ്പോൾ, ഭാരത, ചേദിരാജാവ് ഭയമില്ലാതെ വാൾയും കവചവും എടുത്തു, കൃഷ്ണപക്ഷക്കാരായ രാജാക്കന്മാരെ സഭയിൽ അപമാനിച്ചു.
താവദുത്ഥായ ഭഗവാന് സ്വാന് നിവാര്യ സ്വയം രുഷാ । ശിരഃ ക്ഷുരാന്തചക്രേണ ജഹാര പതതോ രിപോഃ
അപ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാൻ എഴുന്നേറ്റ്, തന്റെ അനുയായികളെ തടഞ്ഞു, ക്രോധത്തോടെ തന്റെ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് വീഴുന്ന ശത്രുവിന്റെ തല വെട്ടി മാറ്റി.
ശബ്ദഃ കോലാഹലോഽഥാസീന് ശിശുപാലേ ഹതേ മഹാന് । തസ്യാനുയായിനോ ഭൂപാ ദുദ്രുവുര്ജീവിതൈഷിണഃ
ശിശുപാലൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ വലിയ ഗൗളി ഉണ്ടായി. അവന്റെ അനുയായിയായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ എല്ലാടും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ചൈദ്യദേഹോത്ഥിതം ജ്യോതിഃ വാസുദേവമുപാവിശത് । പശ്യതാം സര്വഭൂതാനാം ഉല്കേവ ഭുവി ഖാച്ച്യുതാ
ചേദിരാജാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന പ്രകാശം വാസുദേവന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്നു. എല്ലാം ജീവികളും അതു കണ്ടു; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുന്ന ഉല്കപോലെയായിരുന്നു അത്.
ജന്മത്രയാനുഗുണിത വൈരസംരബ്ധയാ ധിയാ । ധ്യായന് തന്മയതാം യാതോ ഭാവോ ഹി ഭവകാരണമ്
മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലായി വളർന്ന വൈരത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണതയോടെ, അവനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഭാവത്തിൽ തന്നെ ആൾ മുഴുവനായി ലയിച്ചു. കാരണം, മനുഷ്യന്റെ ഭാവം തന്നെയാണ് ഭാവിയിലെ ജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നത്.
ഋത്വിഗ്ഭ്യഃ സസദസ്യേഭ്യോ ദക്ഷിനാം വിപുലാമദാത് । സര്വാന് സംപൂജ്യ വിധിവത് ചക്രേഽവഭൃഥമേകരാട്
യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പുരോഹിതന്മാരെയും സഹായികളെയും യഥാവിധി ആദരിച്ചു, രാജാവ് എല്ലാവർക്കും സമൃദ്ധമായ ദാനങ്ങൾ നൽകി. പിന്നെ ഏകാധിപതി അവഭൃഥസ്നാനം നടത്തി.
സാധയിത്വാ ക്രതുഃ രാജ്ഞഃ കൃഷ്ണോ യോഗേശ്വരേശ്വരഃ । ഉവാസ കതിചിന് മാസാന് സുഹൃദ്ഭിഃ അഭിയാചിതഃ
രാജാവിന്റെ യജ്ഞം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം കുറേ മാസങ്ങൾ അവിടെയിരുന്നു.
തതോഽനുജ്ഞാപ്യ രാജാനം അനിച്ഛന്തമപീശ്വരഃ । യയൌ സഭാര്യഃ സാമാത്യഃ സ്വപുരം ദേവകീസുതഃ
പിന്നീട്, രാജാവിന്റെ സമ്മതം ഇല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, ദേവകിയുടെ മകനായ ഭഗവാൻ ഭാര്യകളോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
വര്ണിതം തദുപാഖ്യാനം മയാ തേ ബഹുവിസ്തരമ് । വൈകുണ്ഠവാസിനോര്ജന്മ വിപ്രശാപാത് പുനഃ പുനഃ
വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ആ രണ്ടുപേരുടെ കഥയും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപം മൂലം അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ച സംഭവവും, ഞാൻ നീളത്തിൽ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
രാജസൂയാവഭൃഥ്യേന സ്നാതോ രാജാ യുധിഷ്ഠിരഃ । ബ്രഹ്മക്ഷത്രസഭാമധ്യേ ശുശുഭേ സുരരാഡിവ
രാജസൂയയജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി അവഭൃഥസ്നാനം കഴിച്ച യുദിഷ്ഠിരൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും സഭയിൽ, ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
രാജ്ഞാ സഭാജിതാഃ സര്വേ സുരമാനവഖേചരാഃ । കൃഷ്ണം ക്രതും ച ശംസന്തഃ സ്വധാമാനി യയുര്മുദാ
രാജാവിന്റെ ആദരവു ലഭിച്ച ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഗന്ധർവാദികളും, കൃഷ്ണനെയും യജ്ഞത്തെയും പാടിപ്പരഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ദുര്യോധനമൃതേ പാപം കലിം കുരുകുലാമയമ് । യോ ന സേഹേ ശ്രീയം സ്ഫീതാം ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡുസുതസ്യ താമ്
പാണ്ഡുവിന്റെ മകന്റെ മഹത്തായ ഐശ്വര്യം കണ്ടപ്പോൾ, കുരുവംശത്തിൽ കലിയുടെ പ്രതിരൂപമായ ദുശ്ചരിത്രനായ ദുര്യോധനൻ മാത്രമാണ് അതു സഹിക്കാനാവാതെ വിഷമിച്ചത്.
യ ഇദം കീര്തയേദ് വിഷ്ണോഃ കര്മ ചൈദ്യ വധാദികമ് । രാജമോക്ഷം വിതാനം ച സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ മഹത്തായ കർമ്മങ്ങൾ, ശിശുപാലന്റെ വധവും രാജാവിന്റെ മോക്ഷവും യജ്ഞവും, ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ശിശുപാലവധോ നാമ ചതുഃസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിലെ 'ശിശുപാലവധം' എന്ന എഴുപത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
രാജസൂയാന്തേഽവഭൃഥസ്നാനമഹോത്സവഃ; മയനിര്മിതായാം യുധിഷ്ഠിരസഭായാം ദുര്യോധനസ്യാവമാനനം ച - ശ്രീരാജോവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) അജാതശത്രോസ്തം ദൃഷ്ട്വാ രാജസൂയമഹോദയമ് । സര്വേ മുമുദിരേ ബ്രഹ്മന് നൃദേവാ യേ സമാഗതാഃ
രാജാവ് ചോദിച്ചു: അജാതശത്രുവിന്റെ രാജസൂയയജ്ഞത്തിന്റെ മഹോത്സവം കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനേ.
ദുര്യോധനം വര്ജയിത്വാ രാജാനഃ സര്ഷയഃ സുരാഃ । ഇതി ശ്രുതം നോ ഭഗവന് തത്ര കാരണമുച്യതാമ്
ദുര്യോധനനെ ഒഴികെ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഋഷികളും ദേവന്മാരും സന്തോഷിച്ചു. ഭഗവനേ, അതിന് കാരണം ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ദയവായി അതു വിശദമായി പറയൂ.
ശ്രീബാദരായണിരുവാച - പിതാമഹസ്യ തേ യജ്ഞേ രാജസൂയേ മഹാത്മനഃ । ബാന്ധവാഃ പരിചര്യായാം തസ്യാസന് പ്രേമബംധനാഃ
ശ്രീ ബാദരായണി പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ നിന്റെ പിതാമഹന്റെ രാജസൂയയജ്ഞത്തിൽ, ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും സ്നേഹബന്ധത്തിൽ ചേര്ന്ന് വിവിധ സേവനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഭീമോ മഹാനസാധ്യക്ഷോ ധനാധ്യക്ഷഃ സുയോധനഃ । സഹദേവസ്തു പൂജായാം നകുലോ ദ്രവ്യസാധനേ
ഭീമൻ അന്നശാലയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു, സുയോധനൻ ധനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം നോക്കി; സഹദേവൻ പൂജാകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, നകുലൻ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കി.