ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഏക ഏവാദ്‌വിതീയോഽസൌ അവൈതദാത്മ്യമിദം ജഗത് । ആത്മനാത്മാശ്രയഃ സഭ്യാഃ സൃജത്യവതി ഹന്ത്യജഃ

അവൻ ഏകനായവൻ, രണ്ടാമൻ ഇല്ലാത്തവൻ, ഈ വിശ്വം അവനാണ്; ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ സ്വയം, സഭാസദസ്സേ, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിവിധാനീഹ കര്മാണി ജനയന് യദവേക്ഷയാ । ഈഹതേ യദയം സര്വഃ ശ്രേയോ ധര്മാദിലക്ഷണമ്

ഇവിടെയുള്ള വിവിധ പ്രവർത്തികൾ അവൻ കാണുന്നവനായി സൃഷ്ടിക്കുന്നു; എല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശ്രേയസ്സും ധർമ്മാദികളാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നതും അവനിൽ നിന്നാണ്.

തസ്മാത് കൃഷ്ണായ മഹതേ ദീയതാം പരമാര്ഹണമ് । ഏവം ചേത്സര്വഭൂതാനാം ആത്മനശ്ചാര്ഹണം ഭവേത്

അതിനാൽ മഹത്തായ കൃഷ്ണനു പരമാദരം നൽകണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ എല്ലാ ജീവികളെയും ആത്മാവിനെയും ആദരിച്ചതായിരിക്കും.

സര്വഭൂതാത്മഭൂതായ കൃഷ്ണായാനന്യദര്ശിനേ । ദേയം ശാന്തായ പൂര്ണായ ദത്തസ്യാനന്ത്യമിച്ഛതാ

എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവായ, മറ്റൊന്നും കാണാത്ത, ശാന്തനും പൂർണ്ണനും ആയ കൃഷ്ണനു, ദാനത്തിന്റെ അനന്തഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആദരം അർപ്പിക്കണം.

ഇത്യുക്ത്വാ സഹദേവോഽഭൂത് തൂഷ്ണീം കൃഷ്ണാനുഭാവവിത് । തച്ഛ്രുത്വാ തുഷ്ടുവുഃ സര്വേ സാധു സാധ്വിതി സത്തമാഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം അറിയുന്ന സഹദേവൻ മൗനമായി; ഇത് കേട്ടു, എല്ലാ ഉത്തമപുരുഷന്മാരും 'ശ്രേഷ്ഠം, ശ്രേഷ്ഠം' എന്ന് പ്രശംസിച്ചു.

ശ്രുത്വാ ദ്‌വിജേരിതം രാജാ ജ്ഞാത്വാ ഹാര്ദം സഭാസദാമ് । സമര്ഹയദ്‌ധൃഷീകേശം പ്രീതഃ പ്രണയവിഹ്വലഃ

ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകളും സഭാസദസ്സിന്റെ മനസ്സും മനസ്സിലാക്കി, രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെയും സ്നേഹത്താൽ ഉല്ലാസിച്ചും ഹൃഷീകേശനെ ആദരിച്ചു.

തത്പാദാവവനിജ്യാപഃ ശിരസാ ലോകപാവനീഃ । സഭാര്യഃ സാനുജാമാത്യഃ സകുടുമ്ബോ വഹന്മുദാ

കൃഷ്ണന്റെ പാദജലം കഴുകി, ആ ശുദ്ധജലം ഭാര്യകളും സഹോദരന്മാരും മന്ത്രിമാരും കുടുംബവും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ തലയിൽ വഹിച്ചു.

വാസോഭിഃ പീതകൌഷേയൈഃ ഭൂഷണൈശ്ച മഹാധനൈഃ । അര്ഹയിത്വാശ്രുപൂര്ണാക്ഷോ നാശകത് സമവേക്ഷിതുമ്

മഞ്ഞ നിറമുള്ള പടികുടഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങളും വിലയേറിയ അലങ്കാരങ്ങളും അണിയിച്ച്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ അവനെ ആദരിച്ചു. പിന്നെ അവനെ നേരെ നോക്കാൻ പോലും അവനു കഴിയാതെ പോയി.

ഇത്ഥം സഭാജിതം വീക്ഷ്യ സര്വേ പ്രാഞ്ജലയോ ജനാഃ । നമോ ജയേതി നേമുസ്തം നിപേതുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടയഃ

അവനെ ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും കയ്യുകൂപ്പി, 'ജയം! നമസ്കാരം!' എന്നു വിളിച്ചു. അപ്പോൾ പൂക്കൾ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ അവന്റെ മേൽ വീണു.

( വസംതതിലകാ ) ഇത്ഥം നിശമ്യ ദമഘോഷസുതഃ സ്വപീഠാദ് ഉത്ഥായ കൃഷ്ണഗുണവര്ണനജാതമന്യുഃ । ഉത്ക്ഷിപ്യ ബാഹുമിദമാഹ സദസ്യമര്ഷീ സംശ്രാവയന് ഭഗവതേ പരുഷാണ്യഭീതഃ

ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ദമഘോഷന്റെ മകൻ കൃഷ്ണന്റെ ഗുണങ്ങൾ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതിൽ ക്രോധത്തോടെ തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു. കൈകൾ ഉയർത്തി, ഭയമില്ലാതെ, സഭയിലെ എല്ലാവർക്കും കഠിനമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ച് അവയെ ഭഗവാനെ അറിയിച്ചുവന്നു.

( അനുഷ്ടുപ് ) ഈശോ ദുരത്യയഃ കാല ഇതി സത്യവതീ ശ്രുതിഃ । വൃദ്ധാനാമപി യദ് ബുദ്ധിഃ ബാലവാക്യൈര്വിഭിദ്യതേ

സത്യവതിയുടെ വേദപരമ്പര പറയുന്നു: 'ഭഗവാൻ അതിജയിക്കാനാവാത്ത കാലമാണ്.' എങ്കിലും മുതിർന്നവരുടെ ബുദ്ധി പോലും ചിലപ്പോൾ കുട്ടികളുടെ വാക്കുകളിൽ അകപ്പെടാറുണ്ട്.

യൂയം പാത്രവിദാം ശ്രേഷ്ഠാ മാ മന്ധ്വം ബാലഭാഷീതമ് । സദസസ്പതയഃ സര്വേ കൃഷ്ണോ യത് സമ്മതോഽര്ഹണേ

നിങ്ങൾ പാത്രം തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലാണ്. കുട്ടികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മനസ്സു മാറ്റേണ്ട. സഭയിലെ എല്ലാ പ്രധാനികളും കൃഷ്ണൻ ഈ ആദരത്തിന് അർഹനാണെന്ന് സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.

തപോവിദ്യാവ്രതധരാന് ജ്ഞാനവിധ്വസ്തകല്മഷാന് । പരമഋഷീന് ബ്രഹ്മനിഷ്ഠാന് ലോകപാലൈശ്ച പൂജിതാന്

തപസ്സും ജ്ഞാനവും വ്രതവും പാലിക്കുന്ന, ജ്ഞാനത്താൽ പാപങ്ങൾ അകറ്റിയ, പരമഹംസന്മാരായ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠർ, ലോകപാലന്മാർ പോലും ആദരിക്കുന്നവരാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.

സദസ്പതീന് അതിക്രമ്യ ഗോപാലഃ കുലപാംസനഃ । യഥാ കാകഃ പുരോഡാശം സപര്യാം കഥമര്ഹതി

സഭാപതിമാരെ മറികടന്ന്, ഒരു ഗോപൻ, കുടുംബത്തിന് അപമാനമായവൻ, എങ്ങനെയാണ് ഒരു കാക്കയ്ക്ക് ഹവിസ്സു അർഹതയില്ലാത്തതുപോലെ, ഈ ആദരത്തിന് അർഹനാകുന്നത്?

വര്ണാശ്രമകുലാപേതഃ സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതഃ । സ്വൈരവര്തീ ഗുണൈര്ഹീനഃ സപര്യാം കഥമര്ഹതി

വർണ്ണം, ആശ്രമം, കുടുംബം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാതെ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്താക്കിയ, ഇഷ്ടം പോലെ പെരുമാറുന്ന, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവൻ എങ്ങനെ ഈ ആദരത്തിന് അർഹനാകുന്നു?

യയാതിനൈഷാം ഹി കുലം ശപ്തം സദ്‌ഭിര്ബഹിഷ്കൃതമ് । വൃഥാപാനരതം ശശ്വത് സപര്യാം കഥമര്ഹതി

യയാതി അവരുടേത് വംശം ശപിച്ച് സദാചാരികൾ പുറത്താക്കിയതാണ്. അവരൊക്കെ വെറുതെ മദ്യപാനത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നവരാണ്. അങ്ങനെ ആൾക്കാർക്ക് എങ്ങനെ ഈ ആദരം അർഹമാകും?

ബ്രഹ്മര്ഷിസേവിതാന് ദേശാന് ഹിത്വൈതേഽബ്രഹ്മവര്ചസമ് । സമുദ്രം ദുര്ഗമാശ്രിത്യ ബാധന്തേ ദസ്യവഃ പ്രജാഃ

ബ്രഹ്മർഷിമാർ സേവിച്ച ദേശങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്രഹ്മതേജസില്ലാതെ, കടലിന്റെ അപ്പുറത്ത് അഭയം തേടി, ഈ ദുഷ്ടർ ജനങ്ങളെ കള്ളന്മാരെപ്പോലെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു.

ഏവം ആദീന്യഭദ്രാണി ബഭാഷേ നഷ്ടമങ്‌ഗലഃ । നോവാച കിഞ്ചിദ് ഭഗവാന് യഥാ സിംഹഃ ശിവാരുതമ്

അങ്ങനെ അനിഷ്ടകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട അവൻ, ഭഗവാൻ ഒരു പുലിയെപ്പോലെ, ശിവയുടെ കുരയ്ക്കൽ കേട്ടപ്പോലെ, ഒന്നും മറുപടി പറയാതെ നിന്നു.

ഭഗവന് നിന്ദനം ശ്രുത്വാ ദുഃസഹം തത്സഭാസദഃ । കര്ണൌ പിധായ നിര്ജഗ്മുഃ ശപന്തശ്ചേദിപം രുഷാ

ഭഗവാനെ നിന്ദിക്കുന്ന അത്രയും സഹിക്കാനാകാത്ത വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ ചെവികൾ അടച്ച്, കോപത്തോടെ ചേദിരാജാവിനെ ശപിച്ച് പുറത്തുപോയി.

നിന്ദാം ഭഗവതഃ ശ്രൃണ്വന് തത്പരസ്യ ജനസ്യ വാ । തതോ നാപൈതി യഃ സോഽപി യാത്യധഃ സുകൃതാച്ച്യുതഃ

ഭഗവാനെയോ അവന്റെ ഭക്തരെയോ നിന്ദിക്കുന്നതു കേട്ടിട്ടും, ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പോകാത്തവൻ, എത്ര സുകൃതവാനായിരുന്നാലും, പുണ്യത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴും.

തതഃ പാണ്ഡുസുതാഃ ക്രുദ്ധാ മത്സ്യകൈകയസൃഞ്ജയാഃ । ഉദായുധാഃ സമുത്തസ്ഥുഃ ശിശുപാലജിഘാംസവഃ

അപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും, മത്സ്യ, കൈകേയ, ശ്രുഞ്ചയ രാജാക്കന്മാരും, ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്, ശിശുപാലനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു.

തതശ്ചൈദ്യസ്ത്വസംഭ്രാന്തോ ജഗൃഹേ ഖഡ്ഗചര്മണീ । ഭര്ത്സയന് കൃഷ്ണപക്ഷീയാന് രാജ്ഞഃ സദസി ഭാരത

അപ്പോൾ, ഭാരത, ചേദിരാജാവ് ഭയമില്ലാതെ വാൾയും കവചവും എടുത്തു, കൃഷ്ണപക്ഷക്കാരായ രാജാക്കന്മാരെ സഭയിൽ അപമാനിച്ചു.

താവദുത്ഥായ ഭഗവാന് സ്വാന് നിവാര്യ സ്വയം രുഷാ । ശിരഃ ക്ഷുരാന്തചക്രേണ ജഹാര പതതോ രിപോഃ

അപ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാൻ എഴുന്നേറ്റ്, തന്റെ അനുയായികളെ തടഞ്ഞു, ക്രോധത്തോടെ തന്റെ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് വീഴുന്ന ശത്രുവിന്റെ തല വെട്ടി മാറ്റി.

ശബ്ദഃ കോലാഹലോഽഥാസീന് ശിശുപാലേ ഹതേ മഹാന് । തസ്യാനുയായിനോ ഭൂപാ ദുദ്രുവുര്ജീവിതൈഷിണഃ

ശിശുപാലൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ വലിയ ഗൗളി ഉണ്ടായി. അവന്റെ അനുയായിയായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ എല്ലാടും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.

ചൈദ്യദേഹോത്ഥിതം ജ്യോതിഃ വാസുദേവമുപാവിശത് । പശ്യതാം സര്വഭൂതാനാം ഉല്കേവ ഭുവി ഖാച്ച്യുതാ

ചേദിരാജാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന പ്രകാശം വാസുദേവന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്നു. എല്ലാം ജീവികളും അതു കണ്ടു; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുന്ന ഉല്കപോലെയായിരുന്നു അത്.

ജന്മത്രയാനുഗുണിത വൈരസംരബ്ധയാ ധിയാ । ധ്യായന് തന്മയതാം യാതോ ഭാവോ ഹി ഭവകാരണമ്

മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലായി വളർന്ന വൈരത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണതയോടെ, അവനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഭാവത്തിൽ തന്നെ ആൾ മുഴുവനായി ലയിച്ചു. കാരണം, മനുഷ്യന്റെ ഭാവം തന്നെയാണ് ഭാവിയിലെ ജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നത്.

ഋത്വിഗ്ഭ്യഃ സസദസ്യേഭ്യോ ദക്ഷിനാം വിപുലാമദാത് । സര്വാന് സംപൂജ്യ വിധിവത് ചക്രേഽവഭൃഥമേകരാട്

യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പുരോഹിതന്മാരെയും സഹായികളെയും യഥാവിധി ആദരിച്ചു, രാജാവ് എല്ലാവർക്കും സമൃദ്ധമായ ദാനങ്ങൾ നൽകി. പിന്നെ ഏകാധിപതി അവഭൃഥസ്നാനം നടത്തി.

സാധയിത്വാ ക്രതുഃ രാജ്ഞഃ കൃഷ്ണോ യോഗേശ്വരേശ്വരഃ । ഉവാസ കതിചിന് മാസാന് സുഹൃദ്‌ഭിഃ അഭിയാചിതഃ

രാജാവിന്റെ യജ്ഞം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം കുറേ മാസങ്ങൾ അവിടെയിരുന്നു.

തതോഽനുജ്ഞാപ്യ രാജാനം അനിച്ഛന്തമപീശ്വരഃ । യയൌ സഭാര്യഃ സാമാത്യഃ സ്വപുരം ദേവകീസുതഃ

പിന്നീട്, രാജാവിന്റെ സമ്മതം ഇല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, ദേവകിയുടെ മകനായ ഭഗവാൻ ഭാര്യകളോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.