ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ജലയാനമിവാഘൂര്ണം ഗങ്ഗായാം നഗരം പതത് । ആകൃഷ്യമാണമാലോക്യ കൌരവാഃ ജാതസംഭ്രമാഃ

ഗംഗയിലേക്കു വലിച്ചിടുമ്പോൾ, ആ നഗരം ഒരു കപ്പൽ ചുഴലിക്കാറ്റിൽ ചുറ്റിപറക്കുന്നതുപോലെ ആകുമ്പോൾ, കൌരവർ അതിനെ ഇങ്ങനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു ഭയത്താൽ വിറച്ചു.

തമേവ ശരണം ജഗ്മുഃ സകുടുമ്ബാ ജിജീവിഷവഃ । സലക്ഷ്മണം പുരസ്കൃത്യ സാമ്ബം പ്രാഞ്ജലയഃ പ്രഭുമ്

ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച കൌരവർ കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം, ലക്ഷ്മണനും സാംബനും മുന്നിൽ നിർത്തി, കയ്യുകൂപ്പി ആ മഹാപ്രഭുവിൽ അഭയം തേടി.

രാമ രാമാഖിലാധാര പ്രഭാവം ന വിദാമ തേ । മൂഢാനാം നഃ കുബുദ്ധീനാം ക്ഷന്തുമര്ഹസ്യതിക്രമമ്

'രാമാ, സകലത്തിന്റെ ആധാരമേ, നിന്റെ ശക്തി ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. ഞങ്ങൾ അജ്ഞാനികളും തെറ്റിദ്ധാരണയുള്ളവരുമാണ്. ഞങ്ങളുടെ പാപം ക്ഷമിക്കണമേ.'

സ്ഥിത്യുത്പത്ത്യപ്യയാനാം ത്വമേകോ ഹേതുര്നിരാശ്രയഃ । ലോകാന് ക്രീഡനകാനീശ ക്രീഡതസ്തേ വദന്തി ഹി

സൃഷ്ടിയും നിലനില്പും ലയവും നിന്റെ ആശ്രയമില്ലാതെ ഏകകാരണമാണ് നീ തന്നെ. ഭഗവനേ, ലോകങ്ങൾ നിന്റെ കളിപ്പാട്ടങ്ങളാണ്, നീ അവയുമായി കളിക്കുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

( മിശ്ര ) ത്വമേവ മൂര്ധ്നീദമനന്ത ലീലയാ ഭൂമണ്ഡലം ബിഭര്ഷി സഹസ്രമൂര്ധന് । അന്തേ ച യഃ സ്വാത്മനി രുദ്ധവിശ്വഃ ശേഷേഽദ്വിതീയഃ പരിശിഷ്യമാണഃ

അനന്തനേ, നീയാണല്ലോ നൂറുകാലുകൾകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ലീലാഭാവത്തിൽ തലയിൽ ചുമക്കുന്നവൻ. അവസാനം, സർവ്വം നിനക്കുള്ളിൽ ലയിക്കുമ്പോൾ, നീ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു, അപരിച്ഛേദ്യനും ഏകവുമാണ്.

( അനുഷ്ടുപ് ) കോപസ്തേഽഖിലശിക്ഷാര്ഥം ന ദ്വേഷാന്ന ച മത്സരാത് । ബിഭ്രതോ ഭഗവന് സത്ത്വം സ്ഥിതിപാലനതത്പരഃ

ഭഗവനേ, നിന്റെ കോപം ലോകത്തിന് പാഠം പഠിപ്പിക്കാനാണ്, വൈരാഗ്യത്താലോ അസൂയയാലോ അല്ല. നീ സത്വഗുണം നിലനിർത്തി സൃഷ്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യപ്പെടുന്നു.

നമസ്തേ സര്വഭൂതാത്മന് സര്വശക്തിധരാവ്യയ । വിശ്വകര്മന് നമസ്തേഽസ്തു ത്വാം വയം ശരണം ഗതാഃ

സകലജീവികളുടെയും അന്തരാത്മാവേ, എല്ലാശക്തിയും ഉള്ളവനേ, അക്ഷയനേ, വിശ്വകർമ്മാവേ, നമസ്കാരം. ഞങ്ങൾ നിന്റെ അഭയം തേടുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം പ്രപന്നൈഃ സംവിഗ്നൈഃ വേപമാനായനൈര്ബലഃ । പ്രസാദിതഃ സുപ്രസന്നോ മാ ഭൈഷ്ടേത്യഭയം ദദൌ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അഭയം തേടി ഭയത്താൽ വിറച്ചവരെ കണ്ടു, ബാലരാമൻ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കു ഭയമില്ലെന്ന് ആശ്വാസം നൽകി.

ദുര്യോധനഃ പാരിബര്ഹം കുഞ്ജരാന് ഷഷ്ടിഹായനാന് । ദദൌ ച ദ്വാദശശതാനി അയുതാനി തുരങ്ഗമാന്

ദുര്യോധനൻ പണമായി അറുപത് വയസ്സായ ആനകളും, പന്ത്രണ്ടായിരം കുതിരകളും നൽകി.

രഥാനാം ഷട്സഹസ്രാണി രൌക്മാണാം സൂര്യവര്ചസാമ് । ദാസീനാം നിഷ്കകണ്ഠീനാം സഹസ്രം ദുഹിതൃവത്സലഃ

സൂര്യപ്രഭയുള്ള ആറായിരം പൊന്നുരുതിരഥങ്ങളും, മാലയില്ലാത്ത ആയിരം ദാസിമാരെയും, പുത്രിമാരെ സ്നേഹിച്ചവനായി, അവൻ നൽകി.

പ്രതിഗൃഹ്യ തു തത്സര്വം ഭഗവാന് സാത്വതര്ഷഭഃ । സസുതഃ സസ്നുഷഃ പ്രായാത് സുഹൃദ്‌ഭിരഭിനന്ദിതഃ

അവയെല്ലാം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, സാത്വതരാശിയായ ഭഗവാൻ, മകനെയും മരുമകളും കൂട്ടിയായി, സുഹൃത്തുക്കളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് തിരിച്ചു പോയി.

( മിശ്ര ) തതഃ പ്രവിഷ്ടഃ സ്വപുരം ഹലായുധഃ സമേത്യ ബന്ധൂനനുരക്തചേതസഃ । ശശംസ സര്വം യദുപുങ്ഗവാനാം മധ്യേ സഭായാം കുരുഷു സ്വചേഷ്ടിതമ്

അതിനുശേഷം ഹലായുധൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ബന്ധുക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ, യദുക്കളുടെ സഭയിൽ, കൌരവരുടെ ഇടയിൽ ചെയ്തതെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു.

( അനുഷ്ടുപ് ) അദ്യാപി ച പുരം ഹ്യേതത് സൂചയദ് രാമവിക്രമമ് । സമുന്നതം ദക്ഷിണതോ ഗങ്ഗായാം അനുദൃശ്യതേ

ഇന്നും ആ നഗരം രാമന്റെ വീര്യത്തിന്റെ അടയാളമായി, ഗംഗയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നതായി കാണാം.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ഹസ്തിനപുരകര്ഷണരൂപസംകര്ഷണവിജയോ നാമ അഷ്ടഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമദ്ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പാരമഹംസ്യ സംഹിതയുടെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ വരുന്ന 'ഹസ്തിനപുരം വലിച്ചുപോയ സംകർഷണന്റെ വിജയം' എന്ന അറുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

ദേവര്ഷിനാരദകര്തൃകം ഭഗവതോ ഗൃഹചര്യാദര്ശനമ് - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) നരകം നിഹതം ശ്രുത്വാ തഥോദ്വാഹം ച യോഷിതാമ് । കൃഷ്ണേനൈകേന ബഹ്വീനാം തദ് ദിദൃക്ഷുഃ സ്മ നാരദഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: നരകാസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, അനേകം സ്ത്രീകളെ ഏകകൃഷ്ണൻ വിവാഹം ചെയ്തതും കേട്ട നാരദൻ, അതു നേരിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

ചിത്രം ബതൈതദേകേന വപുഷാ യുഗപത് പൃഥക് । ഗൃഹേഷു ദ്വ്യഷ്ടസാഹസ്രം സ്ത്രിയ ഏക ഉദാവഹത്

ഒരു അത്ഭുതം തന്നെയാണല്ലോ, ഏകദേശം എട്ടായിരത്തി ഇരുനൂറ് സ്ത്രീകളെ, ഓരോരുത്തരുടെയും വീട്ടിൽ, ഒരേ ശരീരത്തിൽ തന്നെ ഒരേസമയം വിവാഹം കഴിച്ചുവെന്നത്.

ഇത്യുത്സുകോ ദ്വാരവതീം ദേവര്ഷിര്ദ്രഷ്ടുമാഗമത് । പുഷ്പിതോപവനാരാമ ദ്വിജാലികുലനാദിതാമ്

ഇങ്ങനെ ആഗ്രഹത്തോടെ ദ്വാരക നഗരത്തെ കാണാൻ ദേവർഷി അങ്ങോട്ട് എത്തി. അപ്പോൾ പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതും, പക്ഷികളും ബ്രാഹ്മണരും ചേർന്ന് പാടുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതുമായ തോട്ടങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഉത്ഫുല്ലേന്ദീവരാമ്ഭോജ കഹ്ലാരകുമുദോത്പലൈഃ । ഛുരിതേഷു സരഃസൂച്ചൈഃ കൂജിതാം ഹംസസാരസൈഃ

പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ നീലനീർമ്മലർ, താമര, ഉഷസ്സിൽ വിരിയുന്ന കുമുദം, ഉത്പലങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട തടാകങ്ങൾ, ഉയർന്ന പുല്ലുകൾ നിറഞ്ഞതും, ഹംസകളും കുരുവികളും പാടുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതുമായവയായിരുന്നു.

പ്രാസാദലക്ഷൈര്നവഭിഃ ജുഷ്ടാം സ്ഫാടികരാജതൈഃ । മഹാമരകതപ്രഖ്യൈഃ സ്വര്ണരത്‍നപരിച്ഛദൈഃ

നവുലക്ഷം പ്രാസാദങ്ങൾ, സ്ഫടികവും വെള്ളിയും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചവ, വലിയ പച്ചമണിയെപ്പോലെയുള്ളവ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചവ, ആ നഗരത്തെ ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.

( മിശ്ര ) വിഭക്തരഥ്യാപഥചത്വരാപണൈഃ ശാലാസഭാഭീ രുചിരാം സുരാലയൈഃ । സംസിക്തമാര്ഗാങ്ഗനവീഥിദേഹലീം പതത്പതാകാ ധ്വജവാരിതാതപാമ്

വേർതിരിച്ച റോഡുകളും വഴികളും ചത്വരങ്ങളും ചന്തകളും, മനോഹരമായ ശാലകളും സഭാമന്ദിരങ്ങളും ദേവാലയങ്ങളും, വെള്ളം തളിച്ച വഴികളും നടപ്പാതകളും വീഥികളും, പതാകകളും കൊടികളും ചൂട് തടയുന്നതുപോലെ അണിനിരന്നിരുന്നതുമായിരുന്നു.

( അനുഷ്ടുപ് ) തസ്യാമന്തഃപുരം ശ്രീമദ് അര്ചിതം സര്വധിഷ്ണ്യപൈഃ । ഹരേഃ സ്വകൌശലം യത്ര ത്വഷ്ട്രാ കാര്ത്സ്ന്യേന ദര്ശിതമ്

അവിടെ അകത്തുള്ള മനോഹരമായ അന്തഃപുരങ്ങൾ, എല്ലാ ഗൃഹസ്ഥരും ആദരപൂർവ്വം അലങ്കരിച്ചിരുന്നതും, ഹരിയുടെ സ്വന്തം കഴിവ് ത്വഷ്ടാവ് പൂർണ്ണമായി കാണിച്ചതുപോലെ പ്രകടമായിരുന്നതുമായിരുന്നു.

തത്ര ഷോഡശഭിഃ സദ്മ സഹസ്രൈഃ സമലങ്കൃതമ് । വിവേശൈകതമം ശൌരേഃ പത്‍നീനാം ഭവനം മഹത്

അവിടെ പതിനാറായിരം മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഭവനങ്ങളിൽ ഒന്നിലേക്ക്, ശൗരിയുടെ ഭാര്യകളിൽ ഒരാളുടെ വലിയ ഭവനത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.

വിഷ്ടബ്ധം വിദ്രുമസ്തംഭൈഃ വൈദൂര്യഫലകോത്തമൈഃ । ഇന്ദ്രനീലമയൈഃ കുഡ്യൈഃ ജഗത്യാ ചാഹതത്വിഷാ

ആ ഭവനം പവഴക്കൊണ്ടുള്ള തൂണുകളും, ഉത്തമമായ വൈഡൂര്യക്കല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നിലവും, ഇന്ദ്രനീലക്കല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ചുവരുകളും, അതുല്യമായ പ്രകാശം പകരുന്ന നിലവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

വിതാനൈര്നിര്മിതൈസ്ത്വഷ്ട്രാ മുക്താദാമവിലമ്ബിഭിഃ । ദാന്തൈരാസനപര്യങ്കൈഃ മണ്യുത്തമപരിഷ്കൃതൈഃ

ത്വഷ്ടാവ് നിർമ്മിച്ച മുത്തുമാലകൾ തൂങ്ങിയ തൂണികളാൽ അലങ്കരിച്ച തൂണികൾ, ഉത്തമരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ആനക്കൊമ്പ് ഇരിപ്പിടങ്ങളും കിടക്കകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ദാസീഭിര്നിഷ്കകണ്ഠീഭിഃ സുവാസോഭിരലങ്കൃതമ് । പുമ്ഭിഃ സകഞ്ചുകോഷ്ണീഷ സുവസ്ത്രമണികുണ്ഡലൈഃ

മുത്തുമാലകൾ ധരിക്കാത്ത, മനോഹര വസ്ത്രം അണിഞ്ഞ ദാസിമാർ, നല്ല വസ്ത്രം, കഞ്ചുകം, തലക്കെട്ട്, രത്നകുണ്ഡലം എന്നിവ അണിഞ്ഞ പുരുഷന്മാർ, ഇവരാൽ ആ ഭവനം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

( വസംതതിലകാ ) രത്‍നപ്രദീപനികരദ്യുതിഭിര്നിരസ്ത ധ്വാന്തം വിചിത്രവലഭീഷു ശിഖണ്ഡിനോഽങ്ഗ । നൃത്യന്തി യത്ര വിഹിതാഗുരുധൂപമക്ഷൈഃ നിര്യാന്തമീക്ഷ്യ ഘനബുദ്ധയ ഉന്നദന്തഃ

രത്നദീപങ്ങളുടെ പ്രകാശം ഇരുണ്ടിരിപ്പ് അകറ്റി; വിവിധ തറവാടുകളിൽ മയിൽകൂടികൾ നൃത്തം ചെയ്തു, അഗുരുദൂപവും വിശേഷപൂജകളും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; ആഴത്തിലുള്ള ചിന്തയുള്ളവർ പുറത്തേക്കു പോകുന്നത് കണ്ടു ഉല്ലാസത്തോടെ പാടുന്നു.

തസ്മിന്സമാനഗുണരൂപവയഃസുവേഷ ദാസീസഹസ്രയുതയാനുസവം ഗൃഹിണ്യാ । വിപ്രോ ദദര്ശ ചമരവ്യജനേന രുക്മ ദണ്ഡേന സാത്വതപതിം പരിവീജയന്ത്യാ

അവിടെ, ഗുണത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും പ്രായത്തിലും വേഷത്തിലും തുല്യമായ ആയിരക്കണക്കിന് ദാസിമാരോടൊപ്പം, സാത്വതപതിയെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ചാമരയാൽ വീശുന്ന ഗൃഹപത്നിയെ ബ്രാഹ്മണൻ കണ്ടു.

തം സന്നിരീക്ഷ്യ ഭഗവാന് സഹസോത്ഥിതശ്രീ പര്യങ്കതഃ സകലധര്മഭൃതാം വരിഷ്ഠഃ । ആനമ്യ പാദയുഗലം ശിരസാ കിരീട ജുഷ്ടേന സാഞ്ജലിരവീവിശദാസനേ സ്വേ

അവനെ കണ്ടയുടൻ തന്നെ, എല്ലാ ധർമ്മഭൃതുക്കളിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, കിരീടം ധരിച്ച തല വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി, മഹർഷിയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിലേക്ക് സ്വാഗതം ചെയ്തു.

തസ്യാവനിജ്യ ചരണൌ തദപഃ സ്വമൂര്ധ്നാ ബിഭ്രജ്ജഗദ്‌ഗുരുതമോഽപി സതാം പതിര്ഹി । ബ്രഹ്മണ്യദേവ ഇതി യദ്‌ഗുണനാമ യുക്തം തസ്യൈവ യച്ചരണശൌചമശേഷതീര്ഥമ്

ലോകഗുരുവും സജ്ജനന്മാരുടെ പ്രഭുവുമായവൻ, മഹർഷിയുടെ പാദങ്ങൾ കഴുകി ആ വെള്ളം സ്വന്തം തലയിൽ ചൊരിഞ്ഞു. ബ്രഹ്മണ്യദേവൻ എന്ന ഗുണനാമം ലഭിച്ച അവന്റെ പാദശുദ്ധി തന്നെ പരമതീർത്ഥമാണല്ലോ.