ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അഹോ യദൂന് സുസംരബ്ധാമ് കൃഷ്ണം ച കുപിതം ശനൈഃ । സാന്ത്വയിത്വാഹമേതേഷാം ശമമിച്ഛന് ഇഹാഗതഃ

കോപം നിറഞ്ഞ യദുക്കളെയും കൃഷ്ണനെയും ഞാൻ സാന്ത്വനപ്പെടുത്തി, സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.

ത ഇമേ മന്ദമതയഃ കലഹാഭിരതാഃ ഖലാഃ । തം മാമവജ്ഞായ മുഹുഃ ദുര്ഭാഷാന് മാനിനോഽബ്രുവന്

ഈ ബുദ്ധിഹീനരും കലഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ദുഷ്ടരും, എന്നെ നിരന്തരം അവഗണിച്ച്, അഹങ്കാരത്തോടെ അപമാനകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

നോഗ്രസേനഃ കില വിഭുഃ ഭോജവൃഷ്ണ്യന്ധകേശ്വരഃ । ശക്രാദയോ ലോകപാലാ യസ്യാദേശാനുവര്തിനഃ

ഉഗ്രസേനൻ, ഭോജർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരുടെ രാജാവായ മഹാശക്തനായവൻ അല്ലയോ? ഇന്ദ്രനും മറ്റു ലോകപാലകരും അവന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്നില്ലേ?

സുധര്മാഽഽക്രമ്യതേ യേന പാരിജാതോഽമരാങ്‌ഘ്രിപഃ । ആനീയ ഭുജ്യതേ സോഽസൌ ന കിലാധ്യാസനാര്ഹണഃ

സുധർമ്മാ സഭയിലേക്ക് കടക്കുകയും, അമരന്മാരുടെ ലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള പാർിജാതം കൊണ്ടുവന്ന് ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, രാജാസനത്തിന് അർഹനല്ലേ എന്ന് പറയാനാവുമോ?

യസ്യ പാദയുഗം സാക്ഷാത് ശ്രീരുപാസ്തേഽഖിലേശ്വരീ । സ നാര്ഹതി കില ശ്രീശോ നരദേവപരിച്ഛദാന്

അവന്റെ കാലടികൾക്കു നേരെ സ്വയം ശ്രീദേവി സേവനം ചെയ്യുന്നു; അവൻ സകലത്തിന്റെ അധിപനാണ്. അങ്ങനെയുള്ളവൻ രാജകീയ ബഹുമതികൾക്ക് അർഹനല്ലേ?

( വസംതതിലകാ ) യസ്യാങ്‌ഘ്രിപങ്കജരജോഽഖിലലോകപാലൈഃ മൌല്യുത്തമൈര്ധൃതമുപാസിതതീര്ഥതീര്ഥമ് । ബ്രഹ്മാ ഭവോഽഹമപി യസ്യ കലാഃ കലായാഃ ശ്രീശ്ചോദ്വഹേമ ചിരമസ്യ നൃപാസനം ക്വ

അവന്റെ പാദപങ്കജത്തിന്റെ ധൂളി ലോകപാലന്മാരുടെ കിരീടങ്ങളിൽ വഹിക്കപ്പെടുന്നു; തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായത് എന്ന് ആരാധിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ഞാനും അവന്റെ ഒരു അംശത്തിന്റെ അംശങ്ങൾ മാത്രമാണ്; ശ്രീദേവി ദീർഘകാലം അവനെ സേവിക്കുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവന് രാജാസനം എവിടെയാണ്?

( അനുഷ്ടുപ് ) ഭുഞ്ജതേ കുരുഭിര്ദത്തം ഭൂഖണ്ഡം വൃഷ്ണയഃ കില । ഉപാനഹഃ കില വയം സ്വയം തു കുരവഃ ശിരഃ

കുരുക്കൾ നൽകിയ ഭൂഭാഗം വൃഷ്ണികൾ അനുഭവിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ ചെരിപ്പുപോലെയാണ്, കുരുക്കൾ തലയിൽ കിരീടംപോലാണ്.

അഹോ ഐശ്വര്യമത്താനാം മത്താനാമിവ മാനിനാമ് । അസംബദ്ധാ ഗിരോ രുക്ഷാഃ കഃ സഹേതാനുശാസീതാ

അയ്യോ, ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് മദിച്ചവരുടെ വാക്കുകൾ, മദിച്ചു അഭിമാനിക്കുന്നവരുടെ പോലെ, ബന്ധമില്ലാതെ കഠിനമായിരിക്കും. ഇവരെ സഹിക്കാനോ ഉപദേശിക്കാനോ ആര് കഴിയുമെന്നു പറയൂ.

അദ്യ നിഷ്കൌരവം പൃഥ്വീം കരിഷ്യാമീത്യമര്ഷിതഃ । ഗൃഹീത്വാ ഹലമുത്തസ്ഥൌ ദഹന്നിവ ജഗത്ത്രയമ്

അവമാനത്തിൽ കത്തിയ രേവതി സുതൻ, 'ഇന്ന് ഞാൻ ഭൂമി കൌരവന്മാരിൽ നിന്നു ശുദ്ധമാക്കും' എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിന്നെ തന്റെ നങ്ങ്യാരെ എടുത്ത്, മൂന്നു ലോകവും കത്തിക്കാൻ പോകുന്നവനുപോലെ എഴുന്നേറ്റു.

ലാങ്ഗലാഗ്രേണ നഗരം ഉദ്വിദാര്യ ഗജാഹ്വയമ് । വിചകര്ഷ സ ഗങ്ഗായാം പ്രഹരിഷ്യന്നമര്ഷിതഃ

നങ്ങ്യാരിന്റെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട് ഹസ്തിനപുരിയെ പിളർത്ത്, രോഷത്തോടെ അതിനെ ഗംഗയിലേക്കു വലിച്ചു കൊണ്ടുപോയി, അടിയന്തിരമായി ആക്രമിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.

ജലയാനമിവാഘൂര്ണം ഗങ്ഗായാം നഗരം പതത് । ആകൃഷ്യമാണമാലോക്യ കൌരവാഃ ജാതസംഭ്രമാഃ

ഗംഗയിലേക്കു വലിച്ചിടുമ്പോൾ, ആ നഗരം ഒരു കപ്പൽ ചുഴലിക്കാറ്റിൽ ചുറ്റിപറക്കുന്നതുപോലെ ആകുമ്പോൾ, കൌരവർ അതിനെ ഇങ്ങനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു ഭയത്താൽ വിറച്ചു.

തമേവ ശരണം ജഗ്മുഃ സകുടുമ്ബാ ജിജീവിഷവഃ । സലക്ഷ്മണം പുരസ്കൃത്യ സാമ്ബം പ്രാഞ്ജലയഃ പ്രഭുമ്

ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച കൌരവർ കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം, ലക്ഷ്മണനും സാംബനും മുന്നിൽ നിർത്തി, കയ്യുകൂപ്പി ആ മഹാപ്രഭുവിൽ അഭയം തേടി.

രാമ രാമാഖിലാധാര പ്രഭാവം ന വിദാമ തേ । മൂഢാനാം നഃ കുബുദ്ധീനാം ക്ഷന്തുമര്ഹസ്യതിക്രമമ്

'രാമാ, സകലത്തിന്റെ ആധാരമേ, നിന്റെ ശക്തി ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. ഞങ്ങൾ അജ്ഞാനികളും തെറ്റിദ്ധാരണയുള്ളവരുമാണ്. ഞങ്ങളുടെ പാപം ക്ഷമിക്കണമേ.'

സ്ഥിത്യുത്പത്ത്യപ്യയാനാം ത്വമേകോ ഹേതുര്നിരാശ്രയഃ । ലോകാന് ക്രീഡനകാനീശ ക്രീഡതസ്തേ വദന്തി ഹി

സൃഷ്ടിയും നിലനില്പും ലയവും നിന്റെ ആശ്രയമില്ലാതെ ഏകകാരണമാണ് നീ തന്നെ. ഭഗവനേ, ലോകങ്ങൾ നിന്റെ കളിപ്പാട്ടങ്ങളാണ്, നീ അവയുമായി കളിക്കുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

( മിശ്ര ) ത്വമേവ മൂര്ധ്നീദമനന്ത ലീലയാ ഭൂമണ്ഡലം ബിഭര്ഷി സഹസ്രമൂര്ധന് । അന്തേ ച യഃ സ്വാത്മനി രുദ്ധവിശ്വഃ ശേഷേഽദ്വിതീയഃ പരിശിഷ്യമാണഃ

അനന്തനേ, നീയാണല്ലോ നൂറുകാലുകൾകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ലീലാഭാവത്തിൽ തലയിൽ ചുമക്കുന്നവൻ. അവസാനം, സർവ്വം നിനക്കുള്ളിൽ ലയിക്കുമ്പോൾ, നീ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു, അപരിച്ഛേദ്യനും ഏകവുമാണ്.

( അനുഷ്ടുപ് ) കോപസ്തേഽഖിലശിക്ഷാര്ഥം ന ദ്വേഷാന്ന ച മത്സരാത് । ബിഭ്രതോ ഭഗവന് സത്ത്വം സ്ഥിതിപാലനതത്പരഃ

ഭഗവനേ, നിന്റെ കോപം ലോകത്തിന് പാഠം പഠിപ്പിക്കാനാണ്, വൈരാഗ്യത്താലോ അസൂയയാലോ അല്ല. നീ സത്വഗുണം നിലനിർത്തി സൃഷ്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യപ്പെടുന്നു.

നമസ്തേ സര്വഭൂതാത്മന് സര്വശക്തിധരാവ്യയ । വിശ്വകര്മന് നമസ്തേഽസ്തു ത്വാം വയം ശരണം ഗതാഃ

സകലജീവികളുടെയും അന്തരാത്മാവേ, എല്ലാശക്തിയും ഉള്ളവനേ, അക്ഷയനേ, വിശ്വകർമ്മാവേ, നമസ്കാരം. ഞങ്ങൾ നിന്റെ അഭയം തേടുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം പ്രപന്നൈഃ സംവിഗ്നൈഃ വേപമാനായനൈര്ബലഃ । പ്രസാദിതഃ സുപ്രസന്നോ മാ ഭൈഷ്ടേത്യഭയം ദദൌ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അഭയം തേടി ഭയത്താൽ വിറച്ചവരെ കണ്ടു, ബാലരാമൻ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കു ഭയമില്ലെന്ന് ആശ്വാസം നൽകി.

ദുര്യോധനഃ പാരിബര്ഹം കുഞ്ജരാന് ഷഷ്ടിഹായനാന് । ദദൌ ച ദ്വാദശശതാനി അയുതാനി തുരങ്ഗമാന്

ദുര്യോധനൻ പണമായി അറുപത് വയസ്സായ ആനകളും, പന്ത്രണ്ടായിരം കുതിരകളും നൽകി.

രഥാനാം ഷട്സഹസ്രാണി രൌക്മാണാം സൂര്യവര്ചസാമ് । ദാസീനാം നിഷ്കകണ്ഠീനാം സഹസ്രം ദുഹിതൃവത്സലഃ

സൂര്യപ്രഭയുള്ള ആറായിരം പൊന്നുരുതിരഥങ്ങളും, മാലയില്ലാത്ത ആയിരം ദാസിമാരെയും, പുത്രിമാരെ സ്നേഹിച്ചവനായി, അവൻ നൽകി.

പ്രതിഗൃഹ്യ തു തത്സര്വം ഭഗവാന് സാത്വതര്ഷഭഃ । സസുതഃ സസ്നുഷഃ പ്രായാത് സുഹൃദ്‌ഭിരഭിനന്ദിതഃ

അവയെല്ലാം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, സാത്വതരാശിയായ ഭഗവാൻ, മകനെയും മരുമകളും കൂട്ടിയായി, സുഹൃത്തുക്കളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് തിരിച്ചു പോയി.

( മിശ്ര ) തതഃ പ്രവിഷ്ടഃ സ്വപുരം ഹലായുധഃ സമേത്യ ബന്ധൂനനുരക്തചേതസഃ । ശശംസ സര്വം യദുപുങ്ഗവാനാം മധ്യേ സഭായാം കുരുഷു സ്വചേഷ്ടിതമ്

അതിനുശേഷം ഹലായുധൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ബന്ധുക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ, യദുക്കളുടെ സഭയിൽ, കൌരവരുടെ ഇടയിൽ ചെയ്തതെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു.

( അനുഷ്ടുപ് ) അദ്യാപി ച പുരം ഹ്യേതത് സൂചയദ് രാമവിക്രമമ് । സമുന്നതം ദക്ഷിണതോ ഗങ്ഗായാം അനുദൃശ്യതേ

ഇന്നും ആ നഗരം രാമന്റെ വീര്യത്തിന്റെ അടയാളമായി, ഗംഗയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നതായി കാണാം.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ഹസ്തിനപുരകര്ഷണരൂപസംകര്ഷണവിജയോ നാമ അഷ്ടഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമദ്ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പാരമഹംസ്യ സംഹിതയുടെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ വരുന്ന 'ഹസ്തിനപുരം വലിച്ചുപോയ സംകർഷണന്റെ വിജയം' എന്ന അറുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

ദേവര്ഷിനാരദകര്തൃകം ഭഗവതോ ഗൃഹചര്യാദര്ശനമ് - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) നരകം നിഹതം ശ്രുത്വാ തഥോദ്വാഹം ച യോഷിതാമ് । കൃഷ്ണേനൈകേന ബഹ്വീനാം തദ് ദിദൃക്ഷുഃ സ്മ നാരദഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: നരകാസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, അനേകം സ്ത്രീകളെ ഏകകൃഷ്ണൻ വിവാഹം ചെയ്തതും കേട്ട നാരദൻ, അതു നേരിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

ചിത്രം ബതൈതദേകേന വപുഷാ യുഗപത് പൃഥക് । ഗൃഹേഷു ദ്വ്യഷ്ടസാഹസ്രം സ്ത്രിയ ഏക ഉദാവഹത്

ഒരു അത്ഭുതം തന്നെയാണല്ലോ, ഏകദേശം എട്ടായിരത്തി ഇരുനൂറ് സ്ത്രീകളെ, ഓരോരുത്തരുടെയും വീട്ടിൽ, ഒരേ ശരീരത്തിൽ തന്നെ ഒരേസമയം വിവാഹം കഴിച്ചുവെന്നത്.

ഇത്യുത്സുകോ ദ്വാരവതീം ദേവര്ഷിര്ദ്രഷ്ടുമാഗമത് । പുഷ്പിതോപവനാരാമ ദ്വിജാലികുലനാദിതാമ്

ഇങ്ങനെ ആഗ്രഹത്തോടെ ദ്വാരക നഗരത്തെ കാണാൻ ദേവർഷി അങ്ങോട്ട് എത്തി. അപ്പോൾ പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതും, പക്ഷികളും ബ്രാഹ്മണരും ചേർന്ന് പാടുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതുമായ തോട്ടങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഉത്ഫുല്ലേന്ദീവരാമ്ഭോജ കഹ്ലാരകുമുദോത്പലൈഃ । ഛുരിതേഷു സരഃസൂച്ചൈഃ കൂജിതാം ഹംസസാരസൈഃ

പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ നീലനീർമ്മലർ, താമര, ഉഷസ്സിൽ വിരിയുന്ന കുമുദം, ഉത്പലങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട തടാകങ്ങൾ, ഉയർന്ന പുല്ലുകൾ നിറഞ്ഞതും, ഹംസകളും കുരുവികളും പാടുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതുമായവയായിരുന്നു.

പ്രാസാദലക്ഷൈര്നവഭിഃ ജുഷ്ടാം സ്ഫാടികരാജതൈഃ । മഹാമരകതപ്രഖ്യൈഃ സ്വര്ണരത്‍നപരിച്ഛദൈഃ

നവുലക്ഷം പ്രാസാദങ്ങൾ, സ്ഫടികവും വെള്ളിയും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചവ, വലിയ പച്ചമണിയെപ്പോലെയുള്ളവ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചവ, ആ നഗരത്തെ ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.