ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

യദ് യൂയം ബഹവസ്ത്വേകം ജിത്വാധര്മേണ ധാര്മികമ് । അബധ്നീതാഥ തന്മൃഷ്യേ ബന്ധൂനാമൈക്യകാമ്യയാ

നിങ്ങൾ പലരും ചേർന്ന്, നീതിമില്ലാതെ ഒരാൾ നീതിമാനെ ജയിച്ച് ബന്ധിച്ചുവെന്ന കാര്യം ഞാൻ ബന്ധുക്കളുടെ ഐക്യത്തിനായി സഹിക്കുന്നു.

വീര്യശൌര്യബലോന്നദ്ധം ആത്മശക്തിസമം വചഃ । കുരവോ ബലദേവസ്യ നിശമ്യോചുഃ പ്രകോപിതാഃ

ബലവും വീര്യവും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞ, തന്റെ ശക്തിക്ക് തുല്യമായ ബാലരാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കുരുക്കൾ കോപത്തോടെ പ്രതികരിച്ചു.

അഹോ മഹച്ചിത്രമിദം കാലഗത്യാ ദുരത്യയാ । ആരുരുക്ഷത്യുപാനദ് വൈ ശിരോ മുകുടസേവിതമ്

അയ്യോ, ഇതെത്ര അത്ഭുതം! നേരിടാൻ കഴിയാത്ത കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ, കിരീടം തലയിൽ വച്ചവൻ കാൽക്കു ചെരിപ്പ് ഇടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഏതേ യൌനേന സംബദ്ധാഃ സഹശയ്യാസനാശനാഃ । വൃഷ്ണയസ്തുല്യതാം നീതാ അസ്മദ് ദത്തനൃപാസനാഃ

ഈ വൃഷ്ണികൾ, യൗവനത്തിൽ ചേർന്ന്, കിടക്കയും ഇരിപ്പിടവും ഭക്ഷണവും പങ്കുവെച്ച്, ഞങ്ങൾ രാജാസനങ്ങൾ നൽകിയതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളോട് തുല്യരായി.

ചാമരവ്യജനേ ശങ്ഖം ആതപത്രം ച പാണ്ഡുരമ് । കിരീടമാസനം ശയ്യാം ഭുഞ്ജന്ത്യസ്മദുപേക്ഷയാ

ഞങ്ങളുടെ അവഗണനയാൽ, അവർ ചാമരം, വീശൽ, ശംഖം, വെള്ള കുട, കിരീടം, സിംഹാസനം, കിടക്ക എന്നിവ ആസ്വദിക്കുന്നു.

( ഇംദ്രവംശാ ) അലം യദൂനാം നരദേവലാഞ്ഛനൈഃ ദാതുഃ പ്രതീപൈഃ ഫണിനാമിവാമൃതമ് । യേഽസ്മത്പ്രസാദോപചിതാ ഹി യാദവാ ആജ്ഞാപയന്ത്യദ്യ ഗതത്രപാ ബത

യദുക്കൾക്ക് രാജകീയ ബഹുമതികൾ നൽകുന്നത് മതിയാകട്ടെ; ദാനിയായ് നൽകിയതെല്ലാം പാമ്പുകൾക്ക് അമൃതം നൽകിയതുപോലെയാണ്. ഞങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ വളർന്ന യാദവർ ഇന്ന് ലജ്ജയില്ലാതെ ഞങ്ങളോട് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു.

( അനുഷ്ടുപ് ) കഥമിന്ദ്രോഽപി കുരുഭിഃ ഭീഷ്മദ്രോണാര്ജുനാദിഭിഃ । അദത്തമവരുന്ധീത സിംഹഗ്രസ്തമിവോരണഃ

ഭീഷ്മൻ, ദ്രോൺ, അർജുനൻ തുടങ്ങിയ കുരുക്കളോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനും പോലും, കൊടുക്കാത്തത് കാട്ടിൽ സിംഹം ഇരയെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുമോ?

ശ്രീബാദരായണിരുവാച - ജന്മബന്ധുശ്രീയോന്നദ്ധ മദാസ്തേ ഭരതര്ഷഭ । ആശ്രാവ്യ രാമം ദുര്വാച്യം അസഭ്യാഃ പുരമാവിശന്

ശ്രീബാദരായണൻ പറഞ്ഞു: ജന്മം, ബന്ധം, സമ്പത്ത് എന്നിവയാൽ വളർന്ന അഹങ്കാരത്തിൽ അവർ ഉന്മാദികൾ ആയി. രാമനോടു ദുര്‍വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ആ സദാചാരമില്ലാത്തവർ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ കുരൂനാം ദൌഃശീല്യം ശ്രുത്വാവാച്യാനി ചാച്യുതഃ । അവോചത് കോപസംരബ്ധോ ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യഃ പ്രഹസന് മുഹുഃ

കുരുക്കളുടെ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയും, അവരുടേത് അപമാനകരമായ വാക്കുകളും കണ്ടു കേട്ട അച്യുതൻ, കോപത്തോടെ, വീണ്ടും വീണ്ടും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു.

നൂനം നാനാമദോന്നദ്ധാഃ ശാന്തിം നേച്ഛന്ത്യസാധവഃ । തേഷാം ഹി പ്രശമോ ദണ്ഡഃ പശൂനാം ലഗുഡോ യഥാ

നാനാഭാവത്തിലുള്ള അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ച ഈ ദുഷ്ടർ സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഇവർക്കു ശാന്തി ശിക്ഷയോടു തുല്യമാണ്, മൃഗങ്ങൾക്ക് കോലുപോലെ.

അഹോ യദൂന് സുസംരബ്ധാമ് കൃഷ്ണം ച കുപിതം ശനൈഃ । സാന്ത്വയിത്വാഹമേതേഷാം ശമമിച്ഛന് ഇഹാഗതഃ

കോപം നിറഞ്ഞ യദുക്കളെയും കൃഷ്ണനെയും ഞാൻ സാന്ത്വനപ്പെടുത്തി, സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.

ത ഇമേ മന്ദമതയഃ കലഹാഭിരതാഃ ഖലാഃ । തം മാമവജ്ഞായ മുഹുഃ ദുര്ഭാഷാന് മാനിനോഽബ്രുവന്

ഈ ബുദ്ധിഹീനരും കലഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ദുഷ്ടരും, എന്നെ നിരന്തരം അവഗണിച്ച്, അഹങ്കാരത്തോടെ അപമാനകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

നോഗ്രസേനഃ കില വിഭുഃ ഭോജവൃഷ്ണ്യന്ധകേശ്വരഃ । ശക്രാദയോ ലോകപാലാ യസ്യാദേശാനുവര്തിനഃ

ഉഗ്രസേനൻ, ഭോജർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ എന്നിവരുടെ രാജാവായ മഹാശക്തനായവൻ അല്ലയോ? ഇന്ദ്രനും മറ്റു ലോകപാലകരും അവന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്നില്ലേ?

സുധര്മാഽഽക്രമ്യതേ യേന പാരിജാതോഽമരാങ്‌ഘ്രിപഃ । ആനീയ ഭുജ്യതേ സോഽസൌ ന കിലാധ്യാസനാര്ഹണഃ

സുധർമ്മാ സഭയിലേക്ക് കടക്കുകയും, അമരന്മാരുടെ ലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള പാർിജാതം കൊണ്ടുവന്ന് ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, രാജാസനത്തിന് അർഹനല്ലേ എന്ന് പറയാനാവുമോ?

യസ്യ പാദയുഗം സാക്ഷാത് ശ്രീരുപാസ്തേഽഖിലേശ്വരീ । സ നാര്ഹതി കില ശ്രീശോ നരദേവപരിച്ഛദാന്

അവന്റെ കാലടികൾക്കു നേരെ സ്വയം ശ്രീദേവി സേവനം ചെയ്യുന്നു; അവൻ സകലത്തിന്റെ അധിപനാണ്. അങ്ങനെയുള്ളവൻ രാജകീയ ബഹുമതികൾക്ക് അർഹനല്ലേ?

( വസംതതിലകാ ) യസ്യാങ്‌ഘ്രിപങ്കജരജോഽഖിലലോകപാലൈഃ മൌല്യുത്തമൈര്ധൃതമുപാസിതതീര്ഥതീര്ഥമ് । ബ്രഹ്മാ ഭവോഽഹമപി യസ്യ കലാഃ കലായാഃ ശ്രീശ്ചോദ്വഹേമ ചിരമസ്യ നൃപാസനം ക്വ

അവന്റെ പാദപങ്കജത്തിന്റെ ധൂളി ലോകപാലന്മാരുടെ കിരീടങ്ങളിൽ വഹിക്കപ്പെടുന്നു; തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായത് എന്ന് ആരാധിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ഞാനും അവന്റെ ഒരു അംശത്തിന്റെ അംശങ്ങൾ മാത്രമാണ്; ശ്രീദേവി ദീർഘകാലം അവനെ സേവിക്കുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവന് രാജാസനം എവിടെയാണ്?

( അനുഷ്ടുപ് ) ഭുഞ്ജതേ കുരുഭിര്ദത്തം ഭൂഖണ്ഡം വൃഷ്ണയഃ കില । ഉപാനഹഃ കില വയം സ്വയം തു കുരവഃ ശിരഃ

കുരുക്കൾ നൽകിയ ഭൂഭാഗം വൃഷ്ണികൾ അനുഭവിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ ചെരിപ്പുപോലെയാണ്, കുരുക്കൾ തലയിൽ കിരീടംപോലാണ്.

അഹോ ഐശ്വര്യമത്താനാം മത്താനാമിവ മാനിനാമ് । അസംബദ്ധാ ഗിരോ രുക്ഷാഃ കഃ സഹേതാനുശാസീതാ

അയ്യോ, ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് മദിച്ചവരുടെ വാക്കുകൾ, മദിച്ചു അഭിമാനിക്കുന്നവരുടെ പോലെ, ബന്ധമില്ലാതെ കഠിനമായിരിക്കും. ഇവരെ സഹിക്കാനോ ഉപദേശിക്കാനോ ആര് കഴിയുമെന്നു പറയൂ.

അദ്യ നിഷ്കൌരവം പൃഥ്വീം കരിഷ്യാമീത്യമര്ഷിതഃ । ഗൃഹീത്വാ ഹലമുത്തസ്ഥൌ ദഹന്നിവ ജഗത്ത്രയമ്

അവമാനത്തിൽ കത്തിയ രേവതി സുതൻ, 'ഇന്ന് ഞാൻ ഭൂമി കൌരവന്മാരിൽ നിന്നു ശുദ്ധമാക്കും' എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിന്നെ തന്റെ നങ്ങ്യാരെ എടുത്ത്, മൂന്നു ലോകവും കത്തിക്കാൻ പോകുന്നവനുപോലെ എഴുന്നേറ്റു.

ലാങ്ഗലാഗ്രേണ നഗരം ഉദ്വിദാര്യ ഗജാഹ്വയമ് । വിചകര്ഷ സ ഗങ്ഗായാം പ്രഹരിഷ്യന്നമര്ഷിതഃ

നങ്ങ്യാരിന്റെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട് ഹസ്തിനപുരിയെ പിളർത്ത്, രോഷത്തോടെ അതിനെ ഗംഗയിലേക്കു വലിച്ചു കൊണ്ടുപോയി, അടിയന്തിരമായി ആക്രമിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.

ജലയാനമിവാഘൂര്ണം ഗങ്ഗായാം നഗരം പതത് । ആകൃഷ്യമാണമാലോക്യ കൌരവാഃ ജാതസംഭ്രമാഃ

ഗംഗയിലേക്കു വലിച്ചിടുമ്പോൾ, ആ നഗരം ഒരു കപ്പൽ ചുഴലിക്കാറ്റിൽ ചുറ്റിപറക്കുന്നതുപോലെ ആകുമ്പോൾ, കൌരവർ അതിനെ ഇങ്ങനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു ഭയത്താൽ വിറച്ചു.

തമേവ ശരണം ജഗ്മുഃ സകുടുമ്ബാ ജിജീവിഷവഃ । സലക്ഷ്മണം പുരസ്കൃത്യ സാമ്ബം പ്രാഞ്ജലയഃ പ്രഭുമ്

ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച കൌരവർ കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം, ലക്ഷ്മണനും സാംബനും മുന്നിൽ നിർത്തി, കയ്യുകൂപ്പി ആ മഹാപ്രഭുവിൽ അഭയം തേടി.

രാമ രാമാഖിലാധാര പ്രഭാവം ന വിദാമ തേ । മൂഢാനാം നഃ കുബുദ്ധീനാം ക്ഷന്തുമര്ഹസ്യതിക്രമമ്

'രാമാ, സകലത്തിന്റെ ആധാരമേ, നിന്റെ ശക്തി ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല. ഞങ്ങൾ അജ്ഞാനികളും തെറ്റിദ്ധാരണയുള്ളവരുമാണ്. ഞങ്ങളുടെ പാപം ക്ഷമിക്കണമേ.'

സ്ഥിത്യുത്പത്ത്യപ്യയാനാം ത്വമേകോ ഹേതുര്നിരാശ്രയഃ । ലോകാന് ക്രീഡനകാനീശ ക്രീഡതസ്തേ വദന്തി ഹി

സൃഷ്ടിയും നിലനില്പും ലയവും നിന്റെ ആശ്രയമില്ലാതെ ഏകകാരണമാണ് നീ തന്നെ. ഭഗവനേ, ലോകങ്ങൾ നിന്റെ കളിപ്പാട്ടങ്ങളാണ്, നീ അവയുമായി കളിക്കുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

( മിശ്ര ) ത്വമേവ മൂര്ധ്നീദമനന്ത ലീലയാ ഭൂമണ്ഡലം ബിഭര്ഷി സഹസ്രമൂര്ധന് । അന്തേ ച യഃ സ്വാത്മനി രുദ്ധവിശ്വഃ ശേഷേഽദ്വിതീയഃ പരിശിഷ്യമാണഃ

അനന്തനേ, നീയാണല്ലോ നൂറുകാലുകൾകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ലീലാഭാവത്തിൽ തലയിൽ ചുമക്കുന്നവൻ. അവസാനം, സർവ്വം നിനക്കുള്ളിൽ ലയിക്കുമ്പോൾ, നീ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു, അപരിച്ഛേദ്യനും ഏകവുമാണ്.

( അനുഷ്ടുപ് ) കോപസ്തേഽഖിലശിക്ഷാര്ഥം ന ദ്വേഷാന്ന ച മത്സരാത് । ബിഭ്രതോ ഭഗവന് സത്ത്വം സ്ഥിതിപാലനതത്പരഃ

ഭഗവനേ, നിന്റെ കോപം ലോകത്തിന് പാഠം പഠിപ്പിക്കാനാണ്, വൈരാഗ്യത്താലോ അസൂയയാലോ അല്ല. നീ സത്വഗുണം നിലനിർത്തി സൃഷ്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യപ്പെടുന്നു.

നമസ്തേ സര്വഭൂതാത്മന് സര്വശക്തിധരാവ്യയ । വിശ്വകര്മന് നമസ്തേഽസ്തു ത്വാം വയം ശരണം ഗതാഃ

സകലജീവികളുടെയും അന്തരാത്മാവേ, എല്ലാശക്തിയും ഉള്ളവനേ, അക്ഷയനേ, വിശ്വകർമ്മാവേ, നമസ്കാരം. ഞങ്ങൾ നിന്റെ അഭയം തേടുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം പ്രപന്നൈഃ സംവിഗ്നൈഃ വേപമാനായനൈര്ബലഃ । പ്രസാദിതഃ സുപ്രസന്നോ മാ ഭൈഷ്ടേത്യഭയം ദദൌ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അഭയം തേടി ഭയത്താൽ വിറച്ചവരെ കണ്ടു, ബാലരാമൻ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കു ഭയമില്ലെന്ന് ആശ്വാസം നൽകി.

ദുര്യോധനഃ പാരിബര്ഹം കുഞ്ജരാന് ഷഷ്ടിഹായനാന് । ദദൌ ച ദ്വാദശശതാനി അയുതാനി തുരങ്ഗമാന്

ദുര്യോധനൻ പണമായി അറുപത് വയസ്സായ ആനകളും, പന്ത്രണ്ടായിരം കുതിരകളും നൽകി.