ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അഭ്യേത്യ തരസാ തേന ബലം മൂര്ധന്യതാഡയത് । തം തു സങ്കര്ഷണോ മൂര്ധ്നി പതന്തമചലോ യഥാ

വേഗത്തിൽ ഓടിയെത്തി, ആ മരത്തോടെ ബലഭദ്രന്റെ തലയ്ക്ക് അടിച്ചു; പക്ഷേ, ശങ്കർഷണൻ മുകളിലേക്കു വീണു വന്ന പർവതം പോലെ അചഞ്ചലനായി നില്ക്കുന്നു.

പ്രതിജഗ്രാഹ ബലവാന് സുനന്ദേനാഹനച്ച തമ് । മൂഷലാഹതമസ്തിഷ്കോ വിരേജേ രക്തധാരയാ

ശക്തനായ ബലഭദ്രൻ ആ മരം പിടിച്ചു, തന്റെ മുഷലാൽ ദ്വിവിദനെ അടിച്ചു; ആ പ്രഹാരത്തിൽ ദ്വിവിദന്റെ തലയ് പൊട്ടി, രക്തം ഒഴുകി.

ഗിരിര്യഥാ ഗൈരികയാ പ്രഹാരം നാനുചിന്തയന് । പുനരന്യം സമുത്ക്ഷിപ്യ കൃത്വാ നിഷ്പത്രമോജസാ

ചുവന്ന മണൽപൊടി പുരണ്ട പർവതംപോലെ, ആ പ്രഹാരം അവൻ ഗണിക്കാതെ, മറ്റൊരു മരം വീണ്ടും പിടിച്ചു, അതിന്റെ ശാഖകൾ ശക്തിയായി പറിച്ചു കളഞ്ഞു.

തേനാഹനത് സുസങ്ക്രുദ്ധഃ തം ബലഃ ശതധാച്ഛിനത് । തതോഽന്യേന രുഷാ ജഘ്നേ തം ചാപി ശതധാച്ഛിനത്

അതുകൊണ്ട് ദ്വിവിദൻ ഉഗ്രകോപത്തോടെ ബലഭദ്രനെ അടിച്ചു; എന്നാൽ ബലഭദ്രൻ ആ മരം നൂറായി മുറിച്ചു; പിന്നെ മറ്റൊരു മരവും കോപത്തോടെ എറിഞ്ഞപ്പോൾ അതും നൂറായി മുറിച്ചു.

ഏവം യുധ്യന് ഭഗവതാ ഭഗ്നേ ഭഗ്നേ പുനഃ പുനഃ । ആകൃഷ്യ സര്വതോ വൃക്ഷാന് നിര്വൃക്ഷം അകരോദ് വനമ്

ഇങ്ങനെ, ഭഗവാനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഓരോ മരം വീണ്ടും വീണ്ടും തകർത്തു, ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ മരങ്ങളും വലിച്ചെടുത്ത് ആ വനം മരമില്ലാത്തതാക്കി.

തതോഽമുഞ്ചച്ഛിലാവര്ഷം ബലസ്യോപര്യമര്ഷിതഃ । തത്സര്വം ചൂര്ണയാമാസ ലീലയാ മുസലായുധഃ

പിന്നീട്, ബലഭദ്രനോട് കോപംകൊണ്ട് ദ്വിവിദൻ കല്ലുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു; പക്ഷേ, മുഷലായുധം കൈവശമുള്ള ബലഭദ്രൻ അതൊക്കെയും എളുപ്പത്തിൽ പൊടിച്ചു.

സ ബാഹൂ താലസങ്കാശൌ മുഷ്ടീകൃത്യ കപീശ്വരഃ । ആസാദ്യ രോഹിണീപുത്രം താഭ്യാം വക്ഷസ്യരൂരുജത്

കുരങ്ങന്മാരുടെ പ്രഭു, തന്റെ കൈകൾ താളവൃക്ഷംപോലെ വലുതാക്കി, മുത്തികൾ ചുരുട്ടി, രോഹിണിയുടെ മകനോട് അടുത്ത് വന്ന്, ആ ഇരുകൈകളാൽ അവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.

യാദവേന്ദ്രോഽപി തം ദോര്ഭ്യാം ത്യക്ത്വാ മുസലലാങ്ഗലേ । ജത്രാവഭ്യര്ദയത്ക്രുദ്ധഃ സോഽപതദ് രുധിരം വമന്

പക്ഷേ, യാദവരിൽ പ്രധാനനായ ബലഭദ്രൻ, മുഷലവും ഹലവും വലിച്ചിട്ട്, ഇരുകൈകളാൽ ദ്വിവിദനെ പിടിച്ചു, കോപത്തോടെ അവന്റെ കഴുത്തിൽ അമർത്തി; ദ്വിവിദൻ രക്തം ഊറിച്ച് വീണു.

ചകമ്പേ തേന പതതാ സടങ്കഃ സവനസ്പതിഃ । പര്വതഃ കുരുശാര്ദൂല വായുനാ നൌരിവാമ്ഭസി

ദ്വിവിദൻ വീഴുമ്പോൾ, ഭൂമി ഭയത്തോടെ നടുങ്ങി, മരങ്ങളും കൂടെ ചലിച്ചു; കുരുവംശത്തിലെ വീരാ, കാറ്റിൽ പർവതം ചലിക്കുന്നതുപോലെയും, വെള്ളത്തിൽ തൂങ്ങുന്ന കപ്പലുപോലെയും.

ജയശബ്ദോ നമഃശബ്ദഃ സാധു സാധ്വിതി ചാമ്ബരേ । സുരസിദ്ധമുനീന്ദ്രാണാം ആസീത് കുസുമവര്ഷിണാമ്

ആകാശത്ത് 'ജയം', 'നമസ്കാരം', 'നന്നായി ചെയ്തു' എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ദേവന്മാരിൽ നിന്നും സിദ്ധന്മാരിൽ നിന്നും മഹർഷിമാരിൽ നിന്നുമുണ്ടായി; പുഷ്പവർഷം പെയ്തു.

ഏവം നിഹത്യ ദ്വിവിദം ജഗദ്വ്യതികരാവഹമ് । സംസ്തൂയമാനോ ഭഗവാന് ജനൈഃ സ്വപുരമാവിശത്

ഇങ്ങനെ, ലോകത്തിന് കഷ്ടം വരുത്തിയ ദ്വിവിദനെ സംഹരിച്ച്, ജനങ്ങൾ വാഴ്ത്തുമ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ദ്വിവിദവധോ നാമ സപ്തഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ, ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിന്റെ പാരമഹംസ്യ സംഹിതയിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ ദ്വിവിദവധം എന്ന അറുപത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

സാംബവിവാഹഃ; ബലരാമേണ ഹസ്തിനാപുരകര്ഷണം ച ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ദുര്യോധനസുതാം രാജന് ലക്ഷ്മണാം സമിതിംജയഃ । സ്വയംവരസ്ഥാമഹരത് സാംബോ ജാമ്ബവതീസുതഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, സമിതിംജയനായ സാംബൻ, ജാംബവതിയുടെ മകൻ, സ്വയംവരത്തിൽ ഇരുന്നിരുന്ന ദുര്യോധനന്റെ മകൾ ലക്ഷ്മണയെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.

കൌരവാഃ കുപിതാ ഊചുഃ ദുര്വിനീതോഽയമര്ഭകഃ । കദര്ഥീകൃത്യ നഃ കന്യാം അകാമാം അഹരദ് ബലാത്

കൗരവർ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഈ ബാലൻ വളരെ ദുഷ്ടൻ; ഞങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, ഞങ്ങളുടെ മകളെ അവൾക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാതിരിക്കെ ബലാൽ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.'

ബധ്നീതേമം ദുര്വിനീതം കിം കരിഷ്യന്തി വൃഷ്ണയഃ । യേഽസ്മത് പ്രസാദോപചിതാം ദത്താം നോ ഭുഞ്ജതേ മഹീമ്

ഈ അഹങ്കാരിയേ കെട്ടിക്കളയാം. വൃഷ്ണികൾ എന്ത് ചെയ്യും? നമ്മുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ലഭിച്ച ഭൂമി അവർ ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ.

നിഗൃഹീതം സുതം ശ്രുത്വാ യദ്യേഷ്യന്തീഹ വൃഷ്ണയഃ । ഭഗ്നദര്പാഃ ശമം യാന്തി പ്രാണാ ഇവ സുസംയതാഃ

നമ്മുടെ മകനെ പിടിച്ചുവെന്ന് കേട്ടാൽ വൃഷ്ണികൾ ഇവിടെ വരും. അപ്പോൾ അവരുടെ അഹങ്കാരം തകർന്ന്, നിയന്ത്രിതമായ ശ്വാസങ്ങൾപോലെ അവർ ശാന്തരാകും.

ഇതി കര്ണഃ ശലോ ഭൂരിഃ യജ്ഞകേതുഃ സുയോധനഃ । സാമ്ബമാരേഭിരേ ബദ്ധും കുരുവൃദ്ധാനുമോദിതാഃ

ഇങ്ങനെ കര്ണൻ, ശലൻ, ഭൂരി, യജ്ഞകേതു, സുയോധനൻ എന്നിവർ, കുറുവൃദ്ധന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ, സാംബനെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാനുധാവതഃ സാമ്ബോ ധാര്തരാഷ്ട്രാന് മഹാരഥഃ । പ്രഗൃഹ്യ രുചിരം ചാപം തസ്ഥൌ സിംഹ ഇവൈകലഃ

ധാർത്തരാഷ്ട്രന്മാർ പിന്തുടരുന്നത് കണ്ട സാംബൻ, മഹാരഥൻ, മനോഹരമായ വില്ലെടുത്ത്, സിംഹംപോലെ ഒരുത്തനായി നില്ക്കുകയായിരുന്നു.

തം തേ ജിഘൃക്ഷവഃ ക്രുദ്ധാഃ തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ഭാഷിണഃ । ആസാദ്യ ധന്വിനോ ബാണൈഃ കര്ണാഗ്രണ്യഃ സമാകിരന്

അവനെ പിടിക്കാനാഗ്രഹിച്ചവരൊക്കെ കോപത്തോടെ 'നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ' എന്ന് വിളിച്ചു. വില്ലുമായി സമീപിച്ച കര്ണനും മറ്റുള്ളവരും അമ്പുകൾ കൊണ്ടു അവനെ മഴപോലെ ആക്രമിച്ചു.

സോഽപവിദ്ധഃ കുരുശ്രേഷ്ഠ കുരുഭിര്യദുനന്ദനഃ । നാമൃഷ്യത് തദചിന്ത്യാര്ഭഃ സിംഹ ക്ഷുദ്രമൃഗൈരിവ

കുരുക്കൾ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചിട്ടും, യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ച ആ ബാലൻ അതു സഹിച്ചില്ല; സിംഹം ചെറുമൃഗങ്ങളെ എങ്ങനെ സഹിക്കില്ലയോ അതുപോലെ.

വിസ്ഫൂര്ജ്യ രുചിരം ചാപം സര്വാന് വിവ്യാധ സായകൈഃ । കര്ണാദീന് ഷഡ്രഥാന് വീരഃ താവദ്‌ഭിര്യുഗപത് പൃഥക്

അവൻ മനോഹരമായ വില്ല് കുരുക്കി, കര്ണൻ അടക്കം ആറു മഹാരഥന്മാരെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഒരേസമയം വേറേ വേറെയായി വെട്ടി.

ചതുര്ഭിശ്ചതുരോ വാഹാന് ഏകൈകേന ച സാരഥീന് । രഥിനശ്ച മഹേഷ്വാസാന് തസ്യ തത്തേഽഭ്യപൂജയന്

നാലു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നാലു കുതിരകളെയും, ഓരോ അമ്പുകൊണ്ട് സാരഥിമാരെയും, രഥങ്ങളിൽ ഇരുന്ന മഹാവീരന്മാരെയും അവൻ വെട്ടി. അതിനാൽ അവർ അവനെ ആദരിച്ചു.

തം തു തേ വിരഥം ചക്രുഃ ചത്വാരശ്ചതുരോ ഹയാന് । ഏകസ്തു സാരഥിം ജഘ്നേ ചിച്ഛേദാന്യഃ ശരാസനമ്

പക്ഷേ, അവർ അവനെ രഥരഹിതനാക്കി: നാലുപേർ നാലു കുതിരകളെ വെട്ടി, ഒരാൾ സാരഥിയെ കൊല്ലുകയും, മറ്റൊരാൾ അവന്റെ വില്ല് മുറിക്കുകയും ചെയ്തു.

തം ബദ്ധ്വാ വിരഥീകൃത്യ കൃച്ഛ്രേണ കുരവോ യുധി । കുമാരം സ്വസ്യ കന്യാം ച സ്വപുരം ജയിനോഽവിശന്

യുദ്ധത്തിൽ വലിയ പ്രയാസത്തോടെ അവനെ പിടിച്ച് രഥരഹിതനാക്കി, ജയിച്ച കുറുക്കൾ രാജകുമാരനെയും അവരുടെ സ്വന്തം മകളെയും കൂട്ടി നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

തച്ഛ്രുത്വാ നാരദോക്തേന രാജന് സഞ്ജാതമന്യവഃ । കുരൂന് പ്രത്യുദ്യമം ചക്രുഃ ഉഗ്രസേനപ്രചോദിതാഃ

നാരദൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട വൃഷ്ണികൾക്ക് കോപം വന്നു; ഉഗ്രസേനന്റെ പ്രേരണയോടെ അവർ കുറുക്കളെ നേരിടാൻ തയ്യാറായി.

സാന്ത്വയിത്വാ തു താന് രാമഃ സന്നദ്ധാന് വൃഷ്ണിപുങ്ഗവാന് । നൈച്ഛയ് കുരൂണാം വൃഷ്ണീനാം കലിം കലിമലാപഹഃ

പക്ഷേ, വൃഷ്ണികളിൽ പ്രമുഖരായവരെ ശാന്തിപ്പിച്ചശേഷം, കലഹം അകറ്റുന്ന ബാലരാമൻ, കുറുക്കളും വൃഷ്ണികളും തമ്മിൽ കലഹം ഉണ്ടാകാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.

ജഗാമ ഹാസ്തിനപുരം രഥേനാദിത്യവര്ചസാ । ബ്രാഹ്മണൈഃ കുലവൃദ്ധൈശ്ച വൃതശ്ചന്ദ്ര ഇവ ഗ്രഹൈഃ

അവൻ സൂര്യപ്രഭയുള്ള രഥത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരും കുടുംബവൃദ്ധന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റി, ചന്ദ്രൻ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ പോകുന്നതുപോലെ ഹസ്തിനപുരത്തേക്ക് പോയി.

ഗത്വാ ഗജാഹ്വയം രാമോ ബാഹ്യോപവനമാസ്ഥിതഃ । ഉദ്ധവം പ്രേഷയാമാസ ധൃതരാഷ്ട്രം ബുഭുത്സയാ

ഗജാഹ്വയത്തിലെത്തിയ ബാലരാമൻ പുറംതോട്ടത്തിൽ തങ്ങി, ധൃതരാഷ്ട്രനോട് അന്വേഷിക്കാൻ ഉദ്ധവനെ അയച്ചു.

സോഽഭിവന്ദ്യാമ്ബികാപുത്രം ഭീഷ്മം ദ്രോണം ച ബാഹ്ലികമ് । ദുര്യോധനം ച വിധിവദ് രാമമാഗതമബ്രവീത്

ഉദ്ധവൻ, അംബികയുടെ മകനെയും ഭീഷ്മനെയും ദ്രോണനെയും ബാഹ്ലികനെയും, ദുര്യോധനനെയും ആചാരപ്രകാരം വന്ദിച്ച്, ബാലരാമൻ എത്തിയതായി അറിയിച്ചു.