ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രൈവതകേ ദ്വിവിദ്വധഃ - ശ്രീരാജോവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഭൂയോഽഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി രാമസ്യാദ്ഭുതകര്മണഃ । അനന്തസ്യാപ്രമേയസ്യ യദന്യത് കൃതവാന് പ്രഭുഃ

രാജാവ് ചോദിച്ചു: അനന്തനും അളക്കാനാവാത്തവനും ആയ രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ മറ്റേതെങ്കിലും കൃത്യങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച - നരകസ്യ സഖാ കശ്ചിദ് ദ്വിവിദോ നാമ വാനരഃ । സുഗ്രീവസചിവഃ സോഽഥ ഭ്രാതാ മൈന്ദസ്യ വീര്യവാന്

ശുകൻ പറഞ്ഞു: നരകന്റെ സുഹൃത്ത് ദ്വിവിദൻ എന്നൊരു വാനരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ സുഖ്രീവന്റെ ഉപദേഷ്ടാവും, മൈന്ദന്റെ വീര്യശാലിയായ സഹോദരനുമായിരുന്നു.

സഖ്യുഃ സോഽപചിതിം കുര്വന് വാനരോ രാഷ്ട്രവിപ്ലവമ് । പുരഗ്രാമാകരാന് ഘോഷാന് അദഹദ് വഹ്നിമുത്സൃജന്

സുഹൃത്തിന്റെ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ആ വാനരൻ ദേശം മുഴുവൻ അശാന്തമാക്കി, നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും കൃഷിയിടങ്ങളും പശുപാലകരുടെ കുടിയിരിപ്പുകളും തീകൊളുത്തി നശിപ്പിച്ചു.

ക്വചിത് സ ശൈലാനുത്പാട്യ തൈര്ദേശാന് സമചൂര്ണയത് । ആനര്താന് സുതരാമേവ യത്രാസ്തേ മിത്രഹാ ഹരിഃ

ഒരിടത്ത്, മലകൾ പിഴുതെടുത്ത് അവ കൊണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾ തകർത്തു; പ്രത്യേകിച്ച്, അവന്റെ സുഹൃത്തെ കൊല്ലുന്ന ഹരിയുള്ള ആ അനർത്തദേശത്ത്.

ക്വചിത് സമുദ്രമധ്യസ്ഥോ ദോര്ഭ്യാം ഉത്ക്ഷിപ്യ തജ്ജലമ് । ദേശാന് നാഗായുതപ്രാണോ വേലാകൂലേ ന്യമജ്ജയത്

മറ്റൊരിക്കൽ, സമുദ്രത്തിനടിയിൽ നിന്ന് ഇരുകൈകൊണ്ട് വെള്ളം ഉയർത്തി തീരപ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ മുങ്ങിച്ചു; അവനിൽ പത്ത് ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.

ആശ്രമാന് ഋഷിമുഖ്യാനാം കൃത്വാ ഭഗ്നവനസ്പതീന് । അദൂഷയത് ശകൃത് മൂത്രൈഃ അഗ്നീന് വൈതാനികാന് ഖലഃ

മഹർഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ തകർക്കാൻ, അവൻ വൃക്ഷങ്ങൾ പൊളിച്ചു; ദുഷ്ടൻ ആയതിനാൽ, അവരുടെ യാഗാഗ്നികൾക്ക് മൂത്രവും മലവും ചേർത്ത് അശുദ്ധമാക്കി.

പുരുഷാന് യോഷിതോ ദൃപ്തഃ ക്ഷ്മാഭൃദ്ദ്രോണീഗുഹാസു സഃ । നിക്ഷിപ്യ ചാപ്യധാച്ഛൈലൈഃ പേശസ്ക്കാസ്കാരീവ കീടകമ്

അഹങ്കാരത്തോടെ, പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും പിടിച്ച് മലനിരകളും ഗുഹകളും ഇടിച്ചു, പിന്നെ പാറകൾകൊണ്ട് അവരെ കീടങ്ങളെപോലെ ചതച്ചുകളഞ്ഞു.

ഏവം ദേശാന് വിപ്രകുര്വന് ദൂഷയംശ്ച കുലസ്ത്രിയഃ । ശ്രുത്വാ സുലലിതം ഗീതം ഗിരിം രൈവതകം യയൌ

ഇങ്ങനെ ദേശങ്ങൾ നശിപ്പിച്ച്, ഉന്നത കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകളെ അപമാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മധുരമായ ഗാനങ്ങൾ കേട്ടു, ദ്വിവിദൻ രൈവതകപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

തത്രാപശ്യദ് യദുപതിം രാമം പുഷ്കരമാലിനമ് । സുദര്ശനീയസര്വാങ്ഗം ലലനായൂഥമധ്യഗമ്

അവിടെ ദ്വിവിദൻ യദുകുലപതിയായ രാമനെ, പുഷ്പമാല ധരിച്ച്, ശരീരമാകെ മനോഹരനായി, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിനിടയിൽ ഇരിക്കുന്നതായാണ് കണ്ടത്.

ഗായന്തം വാരുണീം പീത്വാ മദവിഹ്വലലോചനമ് । വിഭ്രാജമാനം വപുഷാ പ്രഭിന്നമിവ വാരണമ്

വാരുണീ പാനം ചെയ്ത രാമൻ, കണ്ണുകൾ മദത്തിൽ ഉരുണ്ടു, ആകൃതിയിൽ പ്രകാശം പകർന്നു, ഉഗ്രമായ ആനയെപ്പോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി നിന്നു.

ദുഷ്ടഃ ശാഖാമൃഗഃ ശാഖാം ആരൂഢഃ കംപയന് ദ്രുമാന് । ചക്രേ കിലകിലാശബ്ദം ആത്മാനം സംപ്രദര്ശയന്

ആ ദുഷ്ടവാനരൻ ഒരു മരത്തിൽ കയറി, ശാഖകൾ കുലുക്കി, വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ സ്വന്തമാക്കി.

തസ്യ ധാര്ഷ്ട്യം കപേര്വീക്ഷ്യ തരുണ്യോ ജാതിചാപലാഃ । ഹാസ്യപ്രിയാ വിജഹസുഃ ബലദേവപരിഗ്രഹാഃ

വാനരന്റെ ധൈര്യം കണ്ടപ്പോൾ, ബാലരാമന്റെ കൂട്ടുകാരിയായ യുവതികൾ, സ്വഭാവത്തിൽ കളിയുള്ളവരും ചിരി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരുമായവർ, ഉല്ലാസത്തോടെ ചിരിച്ചു.

താ ഹേലയാമാസ കപിഃ ഭൂക്ഷേപൈഃ സംമുഖാദിഭിഃ । ദര്ശയന് സ്വഗുദം താസാം രാമസ്യ ച നിരീക്ഷിതഃ

വാനരൻ അവരെ പരിഹസിച്ച്, മണ്ണ് എറിഞ്ഞും മറ്റും മുന്നിൽ നിന്ന് കളിയാക്കി, തന്റെ പുറംഭാഗം കാണിച്ചും അവരെ ഉപഹസിച്ചു; രാമൻ ഇതെല്ലാം നോക്കി നിന്നു.

തം ഗ്രാവ്ണാ പ്രാഹരത് ക്രുദ്ധോ ബലഃ പ്രഹരതാം വരഃ । സ വഞ്ചയിത്വാ ഗ്രാവാണം മദിരാകലശം കപിഃ

അപ്പോൾ കോപത്തോടെ ബലഭദ്രൻ, പ്രഹരിക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും പ്രബലൻ, ഒരു വലിയ കല്ല് എറിഞ്ഞു. പക്ഷേ, കപിവരൻ അതിനെ വഞ്ചിച്ച്, മദ്യം നിറഞ്ഞ കലശം പിടിച്ചു.

ഗൃഹീത്വാ ഹേലയാമാസ ധൂര്തസ്തം കോപയന് ഹസന് । നിര്ഭിദ്യ കലശം ദുഷ്ടോ വാസാംസ്യാസ്ഫാലയദ് ബലമ്

അത് പിടിച്ചെടുത്ത്, ആ ധൂർത്തൻ കുരങ്ങൻ കളിയാക്കി ചിരിച്ച് ബലഭദ്രനെ പ്രകോപിച്ചു; ദുഷ്ടൻ ആ കലശം പൊട്ടിച്ച്, ബലഭദ്രന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ ചിതറി ഇട്ടു.

കദര്ഥീകൃത്യ ബലവാന് വിപ്രചക്രേ മദോദ്ധതഃ । തം തസ്യാവിനയം ദൃഷ്ട്വാ ദേശാംശ്ച തദുപദ്രുതാന്

ബലഭദ്രനെ അതിക്രമിച്ച്, മദത്തിൽ ഉന്മാദനായ് ആ കുരങ്ങൻ അഹങ്കാരത്തോടെ പെരുമാറി; അവന്റെ അവിനയം കാണുകയും, അവൻ കലഹം സൃഷ്ടിച്ച പ്രദേശങ്ങൾ കാണുകയും ചെയ്തു.

ക്രുദ്ധോ മുസലമാദത്ത ഹലം ചാരിജിഘാംസയാ । ദ്വിവിദോഽപി മഹാവീര്യഃ ശാലമുദ്യമ്യ പാണിനാ

അപ്പോൾ കോപിതനായ ബലഭദ്രൻ ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ തന്റെ മുഷലം, ഹലം എന്നിവ എടുത്തു; അതേസമയം, മഹാശക്തിയുള്ള ദ്വിവിദൻ കൈകൊണ്ട് ഒരു വലിയ മരം പൊക്കി.

അഭ്യേത്യ തരസാ തേന ബലം മൂര്ധന്യതാഡയത് । തം തു സങ്കര്ഷണോ മൂര്ധ്നി പതന്തമചലോ യഥാ

വേഗത്തിൽ ഓടിയെത്തി, ആ മരത്തോടെ ബലഭദ്രന്റെ തലയ്ക്ക് അടിച്ചു; പക്ഷേ, ശങ്കർഷണൻ മുകളിലേക്കു വീണു വന്ന പർവതം പോലെ അചഞ്ചലനായി നില്ക്കുന്നു.

പ്രതിജഗ്രാഹ ബലവാന് സുനന്ദേനാഹനച്ച തമ് । മൂഷലാഹതമസ്തിഷ്കോ വിരേജേ രക്തധാരയാ

ശക്തനായ ബലഭദ്രൻ ആ മരം പിടിച്ചു, തന്റെ മുഷലാൽ ദ്വിവിദനെ അടിച്ചു; ആ പ്രഹാരത്തിൽ ദ്വിവിദന്റെ തലയ് പൊട്ടി, രക്തം ഒഴുകി.

ഗിരിര്യഥാ ഗൈരികയാ പ്രഹാരം നാനുചിന്തയന് । പുനരന്യം സമുത്ക്ഷിപ്യ കൃത്വാ നിഷ്പത്രമോജസാ

ചുവന്ന മണൽപൊടി പുരണ്ട പർവതംപോലെ, ആ പ്രഹാരം അവൻ ഗണിക്കാതെ, മറ്റൊരു മരം വീണ്ടും പിടിച്ചു, അതിന്റെ ശാഖകൾ ശക്തിയായി പറിച്ചു കളഞ്ഞു.

തേനാഹനത് സുസങ്ക്രുദ്ധഃ തം ബലഃ ശതധാച്ഛിനത് । തതോഽന്യേന രുഷാ ജഘ്നേ തം ചാപി ശതധാച്ഛിനത്

അതുകൊണ്ട് ദ്വിവിദൻ ഉഗ്രകോപത്തോടെ ബലഭദ്രനെ അടിച്ചു; എന്നാൽ ബലഭദ്രൻ ആ മരം നൂറായി മുറിച്ചു; പിന്നെ മറ്റൊരു മരവും കോപത്തോടെ എറിഞ്ഞപ്പോൾ അതും നൂറായി മുറിച്ചു.

ഏവം യുധ്യന് ഭഗവതാ ഭഗ്നേ ഭഗ്നേ പുനഃ പുനഃ । ആകൃഷ്യ സര്വതോ വൃക്ഷാന് നിര്വൃക്ഷം അകരോദ് വനമ്

ഇങ്ങനെ, ഭഗവാനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഓരോ മരം വീണ്ടും വീണ്ടും തകർത്തു, ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ മരങ്ങളും വലിച്ചെടുത്ത് ആ വനം മരമില്ലാത്തതാക്കി.

തതോഽമുഞ്ചച്ഛിലാവര്ഷം ബലസ്യോപര്യമര്ഷിതഃ । തത്സര്വം ചൂര്ണയാമാസ ലീലയാ മുസലായുധഃ

പിന്നീട്, ബലഭദ്രനോട് കോപംകൊണ്ട് ദ്വിവിദൻ കല്ലുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു; പക്ഷേ, മുഷലായുധം കൈവശമുള്ള ബലഭദ്രൻ അതൊക്കെയും എളുപ്പത്തിൽ പൊടിച്ചു.

സ ബാഹൂ താലസങ്കാശൌ മുഷ്ടീകൃത്യ കപീശ്വരഃ । ആസാദ്യ രോഹിണീപുത്രം താഭ്യാം വക്ഷസ്യരൂരുജത്

കുരങ്ങന്മാരുടെ പ്രഭു, തന്റെ കൈകൾ താളവൃക്ഷംപോലെ വലുതാക്കി, മുത്തികൾ ചുരുട്ടി, രോഹിണിയുടെ മകനോട് അടുത്ത് വന്ന്, ആ ഇരുകൈകളാൽ അവന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.

യാദവേന്ദ്രോഽപി തം ദോര്ഭ്യാം ത്യക്ത്വാ മുസലലാങ്ഗലേ । ജത്രാവഭ്യര്ദയത്ക്രുദ്ധഃ സോഽപതദ് രുധിരം വമന്

പക്ഷേ, യാദവരിൽ പ്രധാനനായ ബലഭദ്രൻ, മുഷലവും ഹലവും വലിച്ചിട്ട്, ഇരുകൈകളാൽ ദ്വിവിദനെ പിടിച്ചു, കോപത്തോടെ അവന്റെ കഴുത്തിൽ അമർത്തി; ദ്വിവിദൻ രക്തം ഊറിച്ച് വീണു.

ചകമ്പേ തേന പതതാ സടങ്കഃ സവനസ്പതിഃ । പര്വതഃ കുരുശാര്ദൂല വായുനാ നൌരിവാമ്ഭസി

ദ്വിവിദൻ വീഴുമ്പോൾ, ഭൂമി ഭയത്തോടെ നടുങ്ങി, മരങ്ങളും കൂടെ ചലിച്ചു; കുരുവംശത്തിലെ വീരാ, കാറ്റിൽ പർവതം ചലിക്കുന്നതുപോലെയും, വെള്ളത്തിൽ തൂങ്ങുന്ന കപ്പലുപോലെയും.

ജയശബ്ദോ നമഃശബ്ദഃ സാധു സാധ്വിതി ചാമ്ബരേ । സുരസിദ്ധമുനീന്ദ്രാണാം ആസീത് കുസുമവര്ഷിണാമ്

ആകാശത്ത് 'ജയം', 'നമസ്കാരം', 'നന്നായി ചെയ്തു' എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ദേവന്മാരിൽ നിന്നും സിദ്ധന്മാരിൽ നിന്നും മഹർഷിമാരിൽ നിന്നുമുണ്ടായി; പുഷ്പവർഷം പെയ്തു.

ഏവം നിഹത്യ ദ്വിവിദം ജഗദ്വ്യതികരാവഹമ് । സംസ്തൂയമാനോ ഭഗവാന് ജനൈഃ സ്വപുരമാവിശത്

ഇങ്ങനെ, ലോകത്തിന് കഷ്ടം വരുത്തിയ ദ്വിവിദനെ സംഹരിച്ച്, ജനങ്ങൾ വാഴ്ത്തുമ്പോൾ ഭഗവാൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ ദ്വിവിദവധോ നാമ സപ്തഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ, ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിന്റെ പാരമഹംസ്യ സംഹിതയിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ ദ്വിവിദവധം എന്ന അറുപത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.