ഏവം മത്സരിണമ്ഹത്വാ പൌണ്ഡ്രകം സസഖം ഹരിഃ। ദ്വാരകാമാവിശത്സിദ്ധൈര്ഗീയമാനകഥാമൃതഃ
ഇങ്ങനെ അസൂയയുള്ള പൗണ്ഡ്രകനെയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരനെയും കൊല്ലിച്ച ശേഷം, ഹരി ദ്വാരകയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അപ്പോൾ സിദ്ധന്മാർ അമൃതംപോലുള്ള കഥകൾ പാടുകയായിരുന്നു.
സ നിത്യം ഭഗവദ്ധ്യാന പ്രധ്വസ്താഖിലബന്ധനഃ। ബിഭ്രാണശ്ച ഹരേ രാജന്സ്വരൂപം തന്മയോഽഭവത്
അവൻ എപ്പോഴും ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചു, എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, ഹരിയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, അവനിൽ തന്നെ ലയിച്ചു.
ശിരഃ പതിതമാലോക്യ രാജദ്വാരേ സകുണ്ഡലമ്। കിമിദം കസ്യ വാ വക്ത്രമിതി സംശിശിരേ ജനാഃ
കാണ്ഡലങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച തല രാജാവിന്റെ വാതിലിൽ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു, ജനങ്ങൾ ആശ്ചര്യത്തോടെ: 'ഇത് എന്താണ്? ആരുടെ മുഖമാണിത്?' എന്നിങ്ങനെ ചോദിച്ചു.
രാജ്ഞഃ കാശീപതേര്ജ്ഞാത്വാ മഹിഷ്യഃ പുത്രബാന്ധവാഃ। പൌരാശ്ച ഹാ ഹതാ രാജന്നാഥ നാഥേതി പ്രാരുദന്
അത് കാശിരാജാവിന്റെ തലമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ ഭാര്യമാർ, മക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ, നഗരവാസികൾ എല്ലാവരും 'അയ്യോ, രാജാവിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു! ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ ഇല്ലാതായി!' എന്നിങ്ങനെ വിലപിച്ചു.
സുദക്ഷിണസ്തസ്യ സുതഃ കൃത്വാ സംസ്ഥാവിധിം പതേഃ। നിഹത്യ പിതൃഹന്താരം യാസ്യാമ്യപചിതിം പിതുഃ
സുദക്ഷിണൻ, അവന്റെ മകൻ, പിതാവിന്റെ ശവസംസ്കാരം നടത്തി, 'എന്റെ അച്ഛന്റെ കൊലയാളിയെ ഞാൻ നശിപ്പിച്ച് അച്ഛന് ആദരം നൽകണം' എന്ന് മനസ്സിൽ ഉറച്ചു.
ഇത്യാത്മനാഭിസന്ധായ സോപാധ്യായോ മഹേശ്വരമ്। സുദക്ഷിണോഽര്ചയാമാസ പരമേണ സമാധിനാ
അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, ഗുരുവിനൊപ്പം സുദക്ഷിണൻ മഹേശ്വരനെ അത്യന്തം ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ചു.
പ്രീതോഽവിമുക്തേ ഭഗവാംസ്തസ്മൈ വരമദാദ്വിഭുഃ। പിതൃഹന്തൃവധോപായം സ വവ്രേ വരമീപ്സിതമ്
അവിഭവനഗരത്തിൽ പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ അവനു വരം കൊടുത്തു. സുദക്ഷിണൻ ആഗ്രഹിച്ചതു പോലെ പിതൃഹത്യ ചെയ്തവനെ കൊല്ലാനുള്ള മാർഗ്ഗം വേണമെന്ന് വരം ചോദിച്ചു.
ദക്ഷിണാഗ്നിം പരിചര ബ്രാഹ്മണൈഃ സമമൃത്വിജമ്। അഭിചാരവിധാനേന സ ചാഗ്നിഃ പ്രമഥൈര്വൃതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും യാജികനോടും കൂടി ദക്ഷിണാഗ്നിയെ അർപ്പിച്ച്, അബിചാരവിധി അനുസരിച്ച് പൂജ ചെയ്യുക. അങ്ങനെ ആ അഗ്നി ഭൂതങ്ങൾക്കൊപ്പം ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കും.
സാധയിഷ്യതി സങ്കല്പമബ്രഹ്മണ്യേ പ്രയോജിതഃ। ഇത്യാദിഷ്ടസ്തഥാ ചക്രേകൃഷ്ണായാഭിചരന്വ്രതീ
അവൻ അർഹതയില്ലാത്തവനോടു ഉപയോഗിച്ചാൽ ആ അഗ്നി നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റും. ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, സുദക്ഷിണൻ കൃഷ്ണനെതിരെ അബിചാരക്രിയ നടത്തി വ്രതം പാലിച്ചു.
തതോഽഗ്നിരുത്ഥിതഃ കുണ്ഡാന്മൂര്തിമാനതിഭീഷണഃ। തപ്തതാമ്രശിഖാശ്മശ്രുരങ്ഗാരോദ്ഗാരിലോചനഃ
ശേഷം, ഹോമകുണ്ടത്തിൽ നിന്ന് ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ ഒരു അഗ്നിദേവൻ ഉദിച്ചു. ചുവപ്പു നിറമുള്ള ജടയും താടിയും, കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് തീയുടെ ജ്വാലകൾ പുറത്ത് വരികയും ചെയ്തു.
ദംഷ്ട്രോഗ്രഭ്രുകുടീദണ്ഡ കഠോരാസ്യഃ സ്വജിഹ്വയാ। ആലിഹന്സൃക്വണീ നഗ്നോ വിധുന്വംസ്ത്രിശിഖം ജ്വലത്
ഭയങ്കരമായ പല്ലുകളും കനത്ത കണ്പൊട്ടുകളും, കഠിനമായ വായും, സ്വന്തം നാവുകൊണ്ട് അധരങ്ങൾ ചൂഷണംചെയ്യുകയും, നഗ്നനായി ജ്വലിക്കുന്ന ത്രിശൂലം വീശുകയും, രണരവം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.
പദ്ഭ്യാം താലപ്രമാണാഭ്യാം കമ്പയന്നവനീതലമ്। സോഽയധാവദ്വൃതോ ഭൂതൈര്ദ്വാരകാം പ്രദഹന്ദിശഃ
താളമരത്തോളം വലിപ്പമുള്ള കാലുകളോടെ ഭൂമി നടുങ്ങിച്ചു, ആ ഭയാനകൻ ഭൂതങ്ങൾക്കൊപ്പം ദ്വാരകയിലേക്കു തീപടർപ്പിച്ച് മുന്നേറുകയായിരുന്നു.
തമാഭിചാരദഹനമായാന്തം ദ്വാരകൌകസഃ। വിലോക്യ തത്രസുഃ സര്വേ വനദാഹേ മൃഗാ യഥാ
അങ്ങനെ ആ അബിചാരതീ ദ്വാരകയിലേക്കു വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, നഗരവാസികൾ കാട്ടുതീയിൽ കുടുങ്ങിയ മൃഗങ്ങൾപോലെ ഭയത്തോടെ വിറച്ചു.
അക്ഷൈഃ സഭായാം ക്രീഡന്തം ഭഗവന്തം ഭയാതുരാഃ। ത്രാഹി ത്രാഹി ത്രിലോകേശ വഹ്നേഃ പ്രദഹതഃ പുരമ്
ഭയത്താൽ വിറച്ച്, അവർ സഭാമന്ദിരത്തിൽ പാശകലം കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന ഭഗവാനെ സമീപിച്ചു: 'മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും നാഥാ, നഗരത്തെ കത്തിക്കുന്ന ഈ തീയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ!' എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
ശ്രുത്വാ തജ്ജനവൈക്ലവ്യം ദൃഷ്ട്വാ സ്വാനാം ച സാധ്വസമ്। ശരണ്യഃ സമ്പ്രഹസ്യാഹ മാ ഭൈഷ്ടേത്യവിതാസ്മ്യഹമ്
അവരുടെ വിഷമവും ഭയവും കണ്ടു, എല്ലാവർക്കും ആശ്രയമായ ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, ഞാൻ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കും.'
സര്വസ്യാന്തര്ബഹിഃസാക്ഷീ കൃത്യാം മാഹേശ്വരീം വിഭുഃ। വിജ്ഞായ തദ്വിഘാതാര്ഥം പാര്ശ്വസ്ഥം ചക്രമാദിശത്
എല്ലാവിടത്തും ഉള്ളതും ഉള്ളിൽ പുറത്തും സാക്ഷിയായ പരമേശ്വരൻ, മഹേശ്വരന്റെ അബിചാരക്രിയ മനസ്സിലാക്കി, അതിനെ തടയാൻ തന്റെ അരികിൽ നിന്നിരുന്ന ചക്രത്തോട് ആജ്ഞാപിച്ചു.
തത്സൂര്യകോടിപ്രതിമം സുദര്ശനം ജാജ്വല്യമാനം പ്രലയാനലപ്രഭമ്। സ്വതേജസാ ഖം കകുഭോഽഥ രോദസീ ചക്രം മുകുന്ദാസ്ത്രം അഥാഗ്നിമാര്ദയത്
അത് സൂര്യന്റെ കോടിയോളം പ്രകാശമുള്ളത് പോലെ ജ്വലിച്ചു നിന്ന സുദർശന ചക്രം, പ്രളയാഗ്നിയുടെ തീവ്രതയോടു കൂടിയ പ്രകാശം ചുറ്റും പടർത്തി, അതിന്റെ തേജസ്സിൽ ആകാശവും ദിശകളും ഭൂമിയും മുഴുവനും പ്രകാശിപ്പിച്ചു. പിന്നെ, മുകുന്ദന്റെ ആയുധമായ ആ ചക്രം ആ അഗ്നിരൂപിയെ കീഴടക്കി.
കൃത്യാനലഃ പ്രതിഹതഃ സ രഥാന്ഗപാണേര്। അസ്ത്രൌജസാ സ നൃപ ഭഗ്നമുഖോ നിവൃത്തഃ। വാരാണസീം പരിസമേത്യ സുദക്ഷിണം തം। സര്ത്വിഗ്ജനം സമദഹത്സ്വകൃതോഽഭിചാരഃ
രാജാവേ, യുദ്ധാരഥത്തിന്റെ ചക്രം കൈവശമുള്ളവന്റെ ആയുധത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ആ യാഗത്തിൽ നിന്നു പിറന്ന അഗ്നിരൂപി തോൽക്കപ്പെട്ടു, മുഖം താഴ്ത്തി പിന്മാറി. പിന്നെ വാരാണസിയിൽ കടന്നതോടെ, സുദക്ഷിണനും അവന്റെ യാഗികന്മാരെയും ആ അഗ്നി ദഹിപ്പിച്ചു—അവർ ചെയ്ത ദോഷം തന്നെ അവരിൽ തിരിച്ചുവന്നു.
ചക്രം ച വിഷ്ണോസ്തദനുപ്രവിഷ്ടം വാരാണസീം സാട്ടസഭാലയാപണാമ്। സഗോപുരാട്ടാലകകോഷ്ഠസങ്കുലാം സകോശഹസ്ത്യശ്വരഥാന്നശാലിനീമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രം പിന്നെ വാരാണസിയിൽ കടന്നു, അതിലെ കൊട്ടാരങ്ങളും സഭാമന്ദിരങ്ങളും ചന്തകളും, ഗോപുരങ്ങളും കൂറ്റൻ ഗോപുരങ്ങളുമൊക്കെയും, ധനശാലകളും ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ധാന്യശാലകളും നിറഞ്ഞ നഗരത്തിൽ.
ദഗ്ധ്വാ വാരാണസീം സര്വാം വിഷ്ണോശ്ചക്രം സുദര്ശനമ്। ഭൂയഃ പാര്ശ്വമുപാതിഷ്ഠത്കൃഷ്ണസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ
വാരാണസി മുഴുവൻ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, വിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശന ചക്രം വീണ്ടും കൃത്യങ്ങൾക്കൊരുപാട് കളങ്കമില്ലാത്ത കൃഷ്ണന്റെ അരികിൽ എത്തി നിന്നു.
യ ഏനം ശ്രാവയേന്മര്ത്യ ഉത്തമഃശ്ലോകവിക്രമമ്। സമാഹിതോ വാ ശൃണുയാത്സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ആ മഹത്വമുള്ള ഭഗവാന്റെ വീര്യകഥകൾ മനസ്സോടെ വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം നേടും.
രൈവതകേ ദ്വിവിദ്വധഃ - ശ്രീരാജോവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഭൂയോഽഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി രാമസ്യാദ്ഭുതകര്മണഃ । അനന്തസ്യാപ്രമേയസ്യ യദന്യത് കൃതവാന് പ്രഭുഃ
രാജാവ് ചോദിച്ചു: അനന്തനും അളക്കാനാവാത്തവനും ആയ രാമന്റെ അത്ഭുതകരമായ മറ്റേതെങ്കിലും കൃത്യങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശ്രീശുക ഉവാച - നരകസ്യ സഖാ കശ്ചിദ് ദ്വിവിദോ നാമ വാനരഃ । സുഗ്രീവസചിവഃ സോഽഥ ഭ്രാതാ മൈന്ദസ്യ വീര്യവാന്
ശുകൻ പറഞ്ഞു: നരകന്റെ സുഹൃത്ത് ദ്വിവിദൻ എന്നൊരു വാനരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ സുഖ്രീവന്റെ ഉപദേഷ്ടാവും, മൈന്ദന്റെ വീര്യശാലിയായ സഹോദരനുമായിരുന്നു.
സഖ്യുഃ സോഽപചിതിം കുര്വന് വാനരോ രാഷ്ട്രവിപ്ലവമ് । പുരഗ്രാമാകരാന് ഘോഷാന് അദഹദ് വഹ്നിമുത്സൃജന്
സുഹൃത്തിന്റെ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ആ വാനരൻ ദേശം മുഴുവൻ അശാന്തമാക്കി, നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും കൃഷിയിടങ്ങളും പശുപാലകരുടെ കുടിയിരിപ്പുകളും തീകൊളുത്തി നശിപ്പിച്ചു.
ക്വചിത് സ ശൈലാനുത്പാട്യ തൈര്ദേശാന് സമചൂര്ണയത് । ആനര്താന് സുതരാമേവ യത്രാസ്തേ മിത്രഹാ ഹരിഃ
ഒരിടത്ത്, മലകൾ പിഴുതെടുത്ത് അവ കൊണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾ തകർത്തു; പ്രത്യേകിച്ച്, അവന്റെ സുഹൃത്തെ കൊല്ലുന്ന ഹരിയുള്ള ആ അനർത്തദേശത്ത്.
ക്വചിത് സമുദ്രമധ്യസ്ഥോ ദോര്ഭ്യാം ഉത്ക്ഷിപ്യ തജ്ജലമ് । ദേശാന് നാഗായുതപ്രാണോ വേലാകൂലേ ന്യമജ്ജയത്
മറ്റൊരിക്കൽ, സമുദ്രത്തിനടിയിൽ നിന്ന് ഇരുകൈകൊണ്ട് വെള്ളം ഉയർത്തി തീരപ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ മുങ്ങിച്ചു; അവനിൽ പത്ത് ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു.
ആശ്രമാന് ഋഷിമുഖ്യാനാം കൃത്വാ ഭഗ്നവനസ്പതീന് । അദൂഷയത് ശകൃത് മൂത്രൈഃ അഗ്നീന് വൈതാനികാന് ഖലഃ
മഹർഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ തകർക്കാൻ, അവൻ വൃക്ഷങ്ങൾ പൊളിച്ചു; ദുഷ്ടൻ ആയതിനാൽ, അവരുടെ യാഗാഗ്നികൾക്ക് മൂത്രവും മലവും ചേർത്ത് അശുദ്ധമാക്കി.
പുരുഷാന് യോഷിതോ ദൃപ്തഃ ക്ഷ്മാഭൃദ്ദ്രോണീഗുഹാസു സഃ । നിക്ഷിപ്യ ചാപ്യധാച്ഛൈലൈഃ പേശസ്ക്കാസ്കാരീവ കീടകമ്
അഹങ്കാരത്തോടെ, പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും പിടിച്ച് മലനിരകളും ഗുഹകളും ഇടിച്ചു, പിന്നെ പാറകൾകൊണ്ട് അവരെ കീടങ്ങളെപോലെ ചതച്ചുകളഞ്ഞു.
ഏവം ദേശാന് വിപ്രകുര്വന് ദൂഷയംശ്ച കുലസ്ത്രിയഃ । ശ്രുത്വാ സുലലിതം ഗീതം ഗിരിം രൈവതകം യയൌ
ഇങ്ങനെ ദേശങ്ങൾ നശിപ്പിച്ച്, ഉന്നത കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകളെ അപമാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മധുരമായ ഗാനങ്ങൾ കേട്ടു, ദ്വിവിദൻ രൈവതകപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്രാപശ്യദ് യദുപതിം രാമം പുഷ്കരമാലിനമ് । സുദര്ശനീയസര്വാങ്ഗം ലലനായൂഥമധ്യഗമ്
അവിടെ ദ്വിവിദൻ യദുകുലപതിയായ രാമനെ, പുഷ്പമാല ധരിച്ച്, ശരീരമാകെ മനോഹരനായി, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിനിടയിൽ ഇരിക്കുന്നതായാണ് കണ്ടത്.