ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അഥ ഷട്ഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ । ശ്രീശുക ഉവാച। നന്ദവ്രജം ഗതേ രാമേ കരൂഷാധിപതിര്നൃപ। വാസുദേവോഽഹമിത്യജ്ഞോ ദൂതം കൃഷ്ണായ പ്രാഹിണോത്

അപ്പോൾ അറുപത്താറാം അധ്യായം തുടങ്ങുന്നു. ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: രാമൻ നന്ദവ്രജത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, കരൂഷരാജാവ് കൃഷ്ണനോട് 'ഞാനാണ് വാസുദേവൻ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, യഥാർത്ഥം അറിയാതെ ദൂതനെ അയച്ചു.

ത്വം വാസുദേവോ ഭഗവാനവതീര്ണോ ജഗത്പതിഃ। ഇതി പ്രസ്തോഭിതോ ബാലൈര്മേന ആത്മാനമച്യുതമ്

'നീ വാസുദേവൻ, ലോകപതി, ദൈവം ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചവൻ' എന്ന് ബാലന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അച്യുതൻ താനാണ് ആ ആത്മാവെന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.

ദൂതം ച പ്രാഹിണോന്മന്ദഃ കൃഷ്ണായാവ്യക്തവര്ത്മനേ। ദ്വാരകായാം യഥാ ബാലോ നൃപോ ബാലകൃതോഽബുധഃ

അവിവേകിയായ രാജാവ്, കുട്ടിയെപ്പോലെ മനസ്സില്ലാതെ, ദ്വാരകയിൽ ഇരിക്കുന്ന കൃഷ്ണനോടു ദൂതനെ അയച്ചു. കുട്ടി മറ്റൊരു കുട്ടിയോട് ദൂതനെ അയക്കുന്ന പോലെ തന്നെയായിരുന്നു ഇത്.

ദൂതസ്തു ദ്വാരകാമേത്യ സഭായാമാസ്ഥിതം പ്രഭുമ്। കൃഷ്ണം കമലപത്രാക്ഷം രാജസന്ദേശമബ്രവീത്

ദൂതൻ ദ്വാരകയിൽ എത്തി സഭയിൽ കമലദലനയനായ കൃഷ്ണനെ കണ്ടു, രാജാവിന്റെ സന്ദേശം അവനോട് പറഞ്ഞു.

വാസുദേവോഽവതീര്ണോഹമേക ഏവ ന ചാപരഃ। ഭൂതാനാമനുകമ്പാര്ഥം ത്വം തു മിഥ്യാഭിധാം ത്യജ

“ഞാനൊന്നാണ് വാസുദേവൻ ആയി അവതരിച്ചിരിക്കുന്നത്; വേറൊരുത്തനും ഇല്ല. സകലജീവികൾക്ക് കരുണകൊണ്ട് ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വന്നതാണ്. നീ കള്ളമായ അവകാശം ഉപേക്ഷിക്കണം.”

യാനി ത്വമസ്മച്ചിഹ്നാനി മൌഢ്യാദ്ബിഭര്ഷി സാത്വത। ത്യക്ത്വൈഹി മാം ത്വം ശരണം നോ ചേദ്ദേഹി മമാഹവമ്

“നീ എന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ അജ്ഞാനത്താൽ ധരിക്കുന്നവനാണ്, സാത്വത. അവയൊക്കെ ഉപേക്ഷിച്ച് എന്നിൽ ആശ്രയം എടുക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ പോരിന് തയ്യാറാകുക.”

ശ്രീശുക ഉവാച। കത്ഥനം തദുപാകര്ണ്യ പൌണ്ഡ്രകസ്യാല്പമേധസഃ। ഉഗ്രസേനാദയഃ സഭ്യാ ഉച്ചകൈര്ജഹസുസ്തദാ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ബുദ്ധിയില്ലാത്ത പൗണ്ഡ്രകന്റെ ഈ ഗർവ്വഭാഷകൾ കേട്ടു ഉഗ്രസേനനും മറ്റു സഭാഗങ്ങളും വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ചിരിച്ചു.

ഉവാച ദൂതം ഭഗവാന്പരിഹാസകഥാമനു। ഉത്സ്രക്ഷ്യേ മൂഢ ചിഹ്നാനി യൈസ്ത്വമേവം വികത്ഥസേ

ഭഗവാൻ തമാശയോടെ ദൂതനോട് പറഞ്ഞു: “മൂഢാ, നീ ഇത്രയും ഗർവ്വത്തോടെ പറയുന്ന ആ ചിഹ്നങ്ങൾ ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കും.”

മുഖം തദപിധായാജ്ഞ കങ്കഗൃധ്രവടൈര്വൃതഃ। ശയിഷ്യസേ ഹതസ്തത്ര ഭവിതാ ശരണം ശുനാമ്

“നിന്റെ മുഖം മൂടി, കാക്കകളും കഴുകന്മാരും നായ്ക്കളും ചുറ്റിയ്, നീ അവിടെയായി വീണു കിടക്കും; അപ്പോൾ നിന്റെ ആശ്രയം നായ്ക്കളായിരിക്കും.”

ഇതി ദൂതസ്തമാക്ഷേപം സ്വാമിനേ സര്വമാഹരത്। കൃഷ്ണോഽപി രഥമാസ്ഥായ കാശീമുപജഗാമ ഹ

ഇങ്ങനെ ദൂതൻ എല്ലാ അപമാനങ്ങളും തന്റെ യജമാനനോട് പറഞ്ഞു. കൃഷ്ണനും രഥത്തിൽ കയറി കാശിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

പൌണ്ഡ്രകോഽപി തദുദ്യോഗമുപലഭ്യ മഹാരഥഃ। അക്ഷൌഹിണീഭ്യാം സംയുക്തോ നിശ്ചക്രാമ പുരാദ്ദ്രുതമ്

കൃഷ്ണൻ വരുന്നതറിഞ്ഞ മഹാരഥിയായ പൗണ്ഡ്രകൻ, രണ്ടു വലിയ സൈന്യങ്ങളുമായി നഗരത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.

തസ്യ കാശീപതിര്മിത്രം പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹോഽന്വയാന്നൃപ। അക്ഷൌഹിണീഭിസ്തിസൃഭിരപശ്യത്പൌണ്ഡ്രകം ഹഇഃ!

പൗണ്ഡ്രകന്റെ സ്നേഹിതനായ കാശിരാജാവ്, മൂന്നു സൈന്യങ്ങളുമായി അവനെ പിന്തുടർന്നു, രാജാവേ, പൗണ്ഡ്രകനെ അവിടെ കണ്ടു.

ശങ്ഖാര്യസിഗദാശാര്ങ്ഗ ശ്രീവത്സാദ്യുപലക്ഷിതമ്। ബിഭ്രാണം കൌസ്തുഭമണിം വനമാലാവിഭൂഷിതമ്

അവൻ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, ധനുസ്, ശ്രീവത്സം തുടങ്ങിയ ചിഹ്നങ്ങൾ, കൗസ്തുഭമണിയും വനമാലയും അണിഞ്ഞിരുന്നു.

കൌശേയവാസസീ പീതേ വസാനം ഗരുഡധ്വജമ്। അമൂല്യമൌല്യാഭരണം സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലമ്

പച്ചമഞ്ഞ കുശവസ്ത്രം ധരിച്ച്, ഗരുഡധ്വജം ഉയർത്തി, വിലകൂടിയ മുടിയും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, മകരകുണ്ഡലങ്ങൾ തിളങ്ങി നിന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ തമാത്മനസ്തുല്യം വേഷം കൃത്രിമമാസ്ഥിതമ്। യഥാ നടം രങ്ഗഗതം വിജഹാസ ഭൃശം ഹരീഃ

സ്വന്തം വേഷം അനുകരിച്ച്, നാടകവേദിയിൽ അഭിനയിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, അവനെ കണ്ടു ഹരിയും മനസ്സാരമായി ചിരിച്ചു.

ശൂലൈര്ഗദാഭിഃ പരിഘൈഃ ശക്ത്യൃഷ്ടിപ്രാസതോമരൈഃ। അസിഭിഃ പട്ടിശൈര്ബാണൈഃ പ്രാഹരന്നരയോ ഹരിമ്

ശത്രുക്കളായ രാജാക്കന്മാർ ശൂലം, ഗദ, പരിഘം, ശക്തി, ഇഷ്ടി, പ്രാസം, അശി, പട്ടിശം, അമ്പുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് ഹരിയെ ആക്രമിച്ചു.

കൃഷ്ണസ്തു തത്പൌണ്ഡ്രകകാശിരാജയോര്। ബലം ഗജസ്യന്ദനവാജിപത്തിമത്। ഗദാസിചക്രേഷുഭിരാര്ദയദ്ഭൃശം। യഥാ യുഗാന്തേ ഹുതഭുക്പൃഥക്പ്രജാഃ

പൗണ്ഡ്രകന്റെയും കാശിരാജാവിന്റെയും ആന, രഥം, കുതിര, പദാതി സൈന്യങ്ങളെ കൃഷ്ണൻ ഗദ, വാൾ, ചക്രം, അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശക്തമായി തകർത്തു; കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നി സകലജീവികളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.

ആയോധനം തദ്ര ഥവാജികുഞ്ജര ദ്വിപത്ഖരോഷ്ട്രൈരരിണാവഖണ്ഡിതൈഃ। ബഭൌ ചിതം മോദവഹം മനസ്വിനാമാക്രീഡനം ഭൂതപതേരിവോല്ബണമ്

ആ യുദ്ധഭൂമി, ആന, കുതിര, ഒട്ടകം, കഴുത, മനുഷ്യർ എന്നിവയുടെ ശവങ്ങൾ വീണു കിടന്നതുകൊണ്ട്, ധീരന്മാർക്കു ആനന്ദം നൽകുന്ന ശ്മശാനപോലെയും, ഭൂതപതിയുടെ കളിസ്ഥലത്തെപ്പോലെയും ഭയാനകമായി തിളങ്ങി.

അഥാഹ പൌണ്ഡ്രകം ശൌരിര്ഭോ ഭോ പൌണ്ഡ്രക യദ്ഭവാന്। ദൂതവാക്യേന മാമാഹ താന്യസ്ത്രാണ്യുത്സൃജാമി തേ

പിന്നീട് ശൗരി പൗണ്ഡ്രകനോട് പറഞ്ഞു: “പൗണ്ഡ്രകാ, നീ ദൂതനിലൂടെ എന്നോട് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ ഈ ആയുധങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിനക്കു വിട്ടുകൊടുക്കുന്നു.”

ത്യാജയിഷ്യേഽഭിധാനം മേ യത്ത്വയാജ്ഞ മൃഷാ ധൃതമ്। വ്രജാമി ശരണം തേഽദ്യ യദി നേച്ഛാമി സംയുഗമ്

“എന്നെക്കുറിച്ച് നീ കള്ളമായി അവകാശപ്പെട്ട പേരും ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കും, അജ്ഞാനിയേ. ഇന്ന് പോരിനാഗ്രഹമില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ നിന്റെ ആശ്രയം തേടാം.”

ഇതി ക്ഷിപ്ത്വാ ശിതൈര്ബാണൈര്വിരഥീകൃത്യ പൌണ്ഡ്രകമ്। ശിരോഽവൃശ്ചദ്രഥാങ്ഗേന വജ്രേണേന്ദ്രോ യഥാ ഗിരേഃ

കുറുകിയ അമ്പുകൾകൊണ്ടു പൗണ്ഡ്രകനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് താഴെ ഇറക്കി, ശേഷം രഥചക്രം ഉപയോഗിച്ച് അവന്റെ തല വേർപെടുത്തി. അതു ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ടു പർവതം തകർപ്പതുപോലെയായിരുന്നു.

തഥാ കാശീപതേഃ കായാച്ഛിര ഉത്കൃത്യ പത്രിഭിഃ। ന്യപാതയത്കാശീപുര്യാം പദ്മകോശമിവാനിലഃ

അതു പോലെ തന്നെയാണ് കാശിരാജാവിന്റെ ശരീരം അമ്പുകൾകൊണ്ടു തല വേർപെടുത്തി, കാശി നഗരത്തിൽ കാറ്റ് താമരക്കൊടി ഇടുന്നപോലെ താഴെ വീഴ്ത്തിയത്.

ഏവം മത്സരിണമ്ഹത്വാ പൌണ്ഡ്രകം സസഖം ഹരിഃ। ദ്വാരകാമാവിശത്സിദ്ധൈര്ഗീയമാനകഥാമൃതഃ

ഇങ്ങനെ അസൂയയുള്ള പൗണ്ഡ്രകനെയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരനെയും കൊല്ലിച്ച ശേഷം, ഹരി ദ്വാരകയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അപ്പോൾ സിദ്ധന്മാർ അമൃതംപോലുള്ള കഥകൾ പാടുകയായിരുന്നു.

സ നിത്യം ഭഗവദ്ധ്യാന പ്രധ്വസ്താഖിലബന്ധനഃ। ബിഭ്രാണശ്ച ഹരേ രാജന്സ്വരൂപം തന്മയോഽഭവത്

അവൻ എപ്പോഴും ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചു, എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, ഹരിയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, അവനിൽ തന്നെ ലയിച്ചു.

ശിരഃ പതിതമാലോക്യ രാജദ്വാരേ സകുണ്ഡലമ്। കിമിദം കസ്യ വാ വക്ത്രമിതി സംശിശിരേ ജനാഃ

കാണ്ഡലങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച തല രാജാവിന്റെ വാതിലിൽ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു, ജനങ്ങൾ ആശ്ചര്യത്തോടെ: 'ഇത് എന്താണ്? ആരുടെ മുഖമാണിത്?' എന്നിങ്ങനെ ചോദിച്ചു.

രാജ്ഞഃ കാശീപതേര്ജ്ഞാത്വാ മഹിഷ്യഃ പുത്രബാന്ധവാഃ। പൌരാശ്ച ഹാ ഹതാ രാജന്നാഥ നാഥേതി പ്രാരുദന്

അത് കാശിരാജാവിന്റെ തലമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ ഭാര്യമാർ, മക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ, നഗരവാസികൾ എല്ലാവരും 'അയ്യോ, രാജാവിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു! ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ ഇല്ലാതായി!' എന്നിങ്ങനെ വിലപിച്ചു.

സുദക്ഷിണസ്തസ്യ സുതഃ കൃത്വാ സംസ്ഥാവിധിം പതേഃ। നിഹത്യ പിതൃഹന്താരം യാസ്യാമ്യപചിതിം പിതുഃ

സുദക്ഷിണൻ, അവന്റെ മകൻ, പിതാവിന്റെ ശവസംസ്കാരം നടത്തി, 'എന്റെ അച്ഛന്റെ കൊലയാളിയെ ഞാൻ നശിപ്പിച്ച് അച്ഛന് ആദരം നൽകണം' എന്ന് മനസ്സിൽ ഉറച്ചു.

ഇത്യാത്മനാഭിസന്ധായ സോപാധ്യായോ മഹേശ്വരമ്। സുദക്ഷിണോഽര്ചയാമാസ പരമേണ സമാധിനാ

അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, ഗുരുവിനൊപ്പം സുദക്ഷിണൻ മഹേശ്വരനെ അത്യന്തം ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ചു.

പ്രീതോഽവിമുക്തേ ഭഗവാംസ്തസ്മൈ വരമദാദ്വിഭുഃ। പിതൃഹന്തൃവധോപായം സ വവ്രേ വരമീപ്സിതമ്

അവിഭവനഗരത്തിൽ പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ അവനു വരം കൊടുത്തു. സുദക്ഷിണൻ ആഗ്രഹിച്ചതു പോലെ പിതൃഹത്യ ചെയ്തവനെ കൊല്ലാനുള്ള മാർഗ്ഗം വേണമെന്ന് വരം ചോദിച്ചു.