ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഇതി ഭൂമ്യര്ഥിതോ വാഗ്ഭിഃ ഭഗവാന് ഭക്തിനമ്രയാ । ദത്ത്വാഭയം ഭൌമഗൃഹം പ്രാവിശത് സകലര്ദ്ധിമത്
ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടും വിനയത്തോടും കൂടിയ വാക്കുകളിൽ ഭൂമി അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചവന്റെ സമ്പന്നമായ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു.
തത്ര രാജന്യകന്യാനാം ഷട്സഹസ്രാധികായുതമ് । ഭൌമാഹൃതാനാം വിക്രമ്യ രാജഭ്യോ ദദൃശേ ഹരിഃ
അവിടെ ഹരി രാജകുമാരിമാരിൽ പതിനാറായിരത്തിരുപതിനായിരം പേരെ കണ്ടു. അവരെ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചവൻ രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തവരായിരുന്നു.
തം പ്രവിഷ്ടം സ്ത്രിയോ വീക്ഷ്യ നരവര്യം വിമോഹിതാഃ । മനസാ വവ്രിരേഽഭീഷ്ടം പതിം ദൈവോപസാദിതമ്
ആ മഹാപുരുഷൻ അകത്തു കടന്നപ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി, മനസ്സിൽ അവനെയാണ് ഭർത്താവായി ആഗ്രഹിച്ചു. ദൈവം തന്നെയാണ് അവനെ അവർക്കായി എത്തിച്ചതെന്ന് അവർ കരുതി.
ഭൂയാത് പതിരയം മഹ്യം ധാതാ തദനുമോദതാമ് । ഇതി സര്വാഃ പൃഥക് കൃഷ്ണേ ഭാവേന ഹൃദയം ദധുഃ
'ഈയാൾ എനിക്ക് ഭർത്താവാകട്ടെ; സ്രഷ്ടാവ് അതിന് സമ്മതിക്കട്ടെ' എന്നിങ്ങനെ ഓരോരുത്തിയും കൃഷ്ണനോടു പ്രത്യേകം ഭാവത്തോടെ ഹൃദയം സമർപ്പിച്ചു.
താഃ പ്രാഹിണോദ് ദ്വാരവതീം സുമൃഷ്ടവിരജോഽമ്ബരാഃ । നരയാനൈര്മഹാകോശാന് രഥാശ്വാന് ദ്രവിണം മഹത്
അവരെ ഭഗവാൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് അയച്ചു. അവർ വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നതും, സേവകരും, വലിയ ധനസമ്പത്തും, രഥങ്ങളും കുതിരകളും ഒപ്പം അയച്ചു.
ഐരാവതകുലേഭാംശ്ച ചതുര്ദന്താംസ്തരസ്വിനഃ । പാണ്ഡുരാംശ്ച ചതുഃഷഷ്ടിം പ്രേരയാമാസ കേശവഃ
കേശവൻ എയരാവത വംശത്തിൽപ്പെട്ട, നാലു ദന്തമുള്ള, വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള, വേഗമുള്ള ആനകളിൽ അറുപത്തിനാലെണ്ണം കൂടി അയച്ചു.
ഗത്വാ സുരേന്ദ്രഭവനം ദത്ത്വാദിത്യൈ ച കുണ്ഡലേ । പൂജിതസ്ത്രിദശേന്ദ്രേണ സഹേന്ദ്ര്യാണ്യാ ച സപ്രിയഃ
ദേവേന്ദ്രന്റെ ആലയം ചെന്നു, കുണ്ഡലങ്ങൾ ആദിതിക്ക് നൽകി, ഇന്ദ്രനും ഇന്ദ്രാണിയും ചേർന്ന് പ്രിയപൂർവ്വം ആദരപൂർവ്വം അവനെ സ്നേഹത്തോടെ ആദരിച്ചു.
ചോദിതോ ഭാര്യയോത്പാട്യ പാരീജാതം ഗരുത്മതി । ആരോപ്യ സേന്ദ്രാന് വിബുധാന് നിര്ജിത്യോപാനയത് പുരമ്
ഭാര്യയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, അവൻ പാരിജാതമരം വേരോടെ പിഴുതെടുത്തു, അതിനെ ഗരുഡന്റെ മേൽ ഇരുത്തി, ഇന്ദ്രനെയും ദേവന്മാരെയും ജയിച്ച്, അതിനെ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
സ്ഥാപിതഃ സത്യഭാമായാ ഗൃഹോദ്യാനോപശോഭനഃ । അന്വഗുര്ഭ്രമരാഃ സ്വര്ഗാത് തദ് ഗന്ധാസവലമ്പടാഃ
അത് സത്യഭാമയ്ക്ക് വേണ്ടി വീട്ടുതോട്ടത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു; അതിന്റെ സുഗന്ധം തേടി സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വണ്ടുകൾ അതിനെ പിന്തുടർന്നു.
( മിശ്ര ) യയാച ആനമ്യ കിരീടകോടിഭിഃ പാദൌ സ്പൃശന് അച്യുതമര്ഥസാധനമ് । സിദ്ധാര്ഥ ഏതേന വിഗൃഹ്യതേ മഹാന് അഹോ സുരാണാം ച തമോ ധിഗാഢ്യതാമ്
അവൾ കിരീടത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് അച്യുതന്റെ പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ച് നമസ്കരിച്ചു, തന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറാൻ അപേക്ഷിച്ചു; ഇതുകൊണ്ട് മഹാനായവൻ സഫലനായി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരിൽ അഭിമാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത എത്ര വലുതാണെന്നു വിചാരിക്കുക!
( അനുഷ്ടുപ് ) അഥോ മുഹൂര്ത ഏകസ്മിന് നാനാഗാരേഷു താഃ സ്ത്രിയഃ । യഥോപയേമേ ഭഗവാന് താവദ് രൂപധരോഽവ്യയഃ
അപ്പോൾ, ഒരൊറ്റ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ, ഭഗവാൻ അവ്യയൻ, ആവശ്യത്തിന് എത്ര രൂപങ്ങൾ വേണമെങ്കിലും ധരിച്ച്, ആ സ്ത്രീകളെ അവരുടെ വീടുകളിൽ വിവാഹം ചെയ്തു.
( വംശസ്ഥാ ) ഗൃഹേഷു താസാമനപായ്യതര്കകൃത് നിരസ്തസാമ്യാതിശയേഷ്വവസ്ഥിതഃ । രേമേ രമാഭിര്നിജകാമസമ്പ്ലുതോ യഥേതരോ ഗാര്ഹകമേധികാംശ്ചരന്
അവരുടെ വീടുകളിൽ പാർത്തു, താരതമ്യവും വ്യത്യാസവും അതിജീവിച്ച്, ഭഗവാൻ തന്റെ സ്ത്രികളോടൊപ്പം സ്വയം ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകി, സാധാരണ ഗൃഹസ്ഥൻ ഭാര്യകളോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതുപോലെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞു.
( വസംതതിലകാ ) ഇത്ഥം രമാപതിമവാപ്യ പതിം സ്ത്രിയസ്താ ബ്രഹ്മാദയോഽപി ന വിദുഃ പദവീം യദീയാമ് । ഭേജുര്മുദാവിരതമേധിതയാനുരാഗ ഹാസാവലോകനവസങ്ഗമജല്പലജ്ജാഃ
ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും അറിയാനാവാത്ത വഴിയുള്ള മഹാലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവിനെ അവർ സ്വന്തമാക്കി. ആ സ്ത്രീകൾ സന്തോഷത്തോടെയും, ഒരുപോലെ വർദ്ധിച്ചുപോകുന്ന സ്നേഹത്തോടെയും, പുഞ്ചിരിയും കാഴ്ചയും സ്നേഹസംഗമവും കളിയാക്കൽ വാക്കുകളും ലജ്ജയുംകൊണ്ട് ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചു.
പ്രത്യുദ്ഗമാസനവരാര്ഹണപദശൌച താമ്ബൂലവിശ്രമണവീജനഗന്ധമാല്യൈഃ । കേശപ്രസാരശയനസ്നപനോപഹാര്യൈഃ ദാസീശതാ അപി വിഭോര്വിദധുഃ സ്മ ദാസ്യമ്
നൂറുകണക്കിന് ദാസിമാർ ഭഗവാനെ സ്വീകരിക്കാൻ പുറത്ത് വരികയും, ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കികൊടുക്കുകയും, പാദം കഴുകി, താംബൂലം നൽകുകയും, വിശ്രമം ഒരുക്കുകയും, വീശൽ, സുഗന്ധമുള്ള മാലകൾ, മുടി അലങ്കരിക്കൽ, കിടക്ക ഒരുക്കൽ, സ്നാനം, സമ്മാനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഭഗവാനെ സേവിച്ചു.
ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ പാരിജാതഹരണനരകവധോ നാമ ഏകോനഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പാരിജാതമരം കൊണ്ടുവന്നതും നരകാസുരനെ സംഹരിച്ചതും എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്തൊൻപതാമത്തെ അധ്യായം പാരമഹംസ്യമായ ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ ഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ 10.60 ശ്രീബാദരായണിരുവാച। കര്ഹിചിത്സുഖമാസീനം സ്വതല്പസ്ഥം ജഗദ്ഗുരുമ്। പതിം പര്യചരദ്ഭൈഷ്മീ വ്യജനേന സഖീജനൈഃ
ശ്രീബാദരായണൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ ഭൈഷ്മി തന്റെ ഭർത്താവായ ലോകഗുരുവിനെ, സ്വയം തന്റെ കിടക്കയിൽ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നപ്പോൾ, സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന് വീശൽകൊണ്ട് സേവിച്ചു.
യസ്ത്വേതല്ലീലയാ വിശ്വം സൃജത്യത്ത്യവതീശ്വരഃ। സ ഹി ജാതഃ സ്വസേതൂനാം ഗോപീഥായ യദുഷ്വജഃ
ലീലയായി ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈശ്വരൻ, തന്റെ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളായ യദുക്കൾക്കിടയിൽ, പശുക്കളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ജനിച്ചു.
തസ്മിനന്തര്ഗൃഹേ ഭ്രാജന് മുക്താദാമവിലമ്ബിനാ। വിരാജിതേ വിതാനേന ദീപൈര്മണിമയൈരപി
ആ അകത്തുള്ള മുറിയിൽ, മുത്തുപൊതിഞ്ഞ മാല തൂങ്ങി, മനോഹരമായ തൂവാനവും രത്നദീപങ്ങളും അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
മല്ലികാദാമഭിഃ പുഷ്പൈര്ദ്വിരേഫകുലനാദിതേ। ജാലരന്ധ്രപ്രവിഷ്ടൈശ്ച ഗോഭിശ്ചന്ദ്രമസോഽമലൈഃ
മല്ലികാമാലകളും പൂക്കളും, വണ്ടുകളുടെ ഗൂഢഗാനവും, ജാലകങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് വരുന്ന ശുദ്ധമായ ചന്ദ്രപ്രകാശവും അവിടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
പാരിജാതവനാമോദ വായുനോദ്യാനശാലിനാ। ധൂപൈരഗുരുജൈ രാജന്ജാലരന്ധ്രവിനിര്ഗതൈഃ
പാരിജാതവനത്തിന്റെ സുഗന്ധം കാറ്റിൽ നിറഞ്ഞു, മനോഹരമായ തോട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ, അഗുരുവിന്റെ ധൂപം ജാലകങ്ങളിലൂടെ പുറത്തേക്കു പരന്നു.
പയഃഫേനനിഭേ ശുഭ്രേ പര്യങ്കേ കശിപൂത്തമേ। ഉപതസ്ഥേ സുഖാസീനം ജഗതാമീശ്വരം പതിമ്
പാലിന്റെ നുരപോലെ വെളുത്ത ഉത്തമമായ കിടക്കയിൽ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ ഭർത്താവിനെ, സുഖമായി ഇരിക്കുന്നതിൽ, അവൾ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ചു.
വാലവ്യജനമാദായ രത്നദണ്ഡം സഖീകരാത്। തേന വീജയതീ ദേവീ ഉപാസാംചക്ര ഈശ്വരമ്
സുഹൃത്തിന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച വാലവ്യജനവും എടുത്ത്, ദേവി ഭഗവാനെ അതുകൊണ്ട് വീശി, ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
സോപാച്യുതം ക്വണയതീ മണിനൂപുരാഭ്യാം। രേജേഽങ്ഗുലീയവലയവ്യജനാഗ്രഹസ്താ। വസ്ത്രാന്തഗൂഢകുചകുങ്കുമശോണഹാര। ഭാസാ നിതമ്ബധൃതയാ ച പരാര്ധ്യകാഞ്ച്യാ
മണിനൂപുരങ്ങൾ മണിഞ്ഞു, വിരലുകളിൽ ഉംഗരങ്ങളും വളകളും വീശൽ പിടിച്ച കൈയും, വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റത്തിൽ മറഞ്ഞ കുങ്കുമം ചേർന്ന മാലയും, അരയിൽ വിലയേറിയ കാഞ്ചിയും ധരിച്ച്, അച്യുതന്റെ സമീപത്ത് അവൾ പ്രകാശിച്ചു.
താം രൂപിണീം ശ്രീയമനന്യഗതിം നിരീക്ഷ്യ। യാ ലീലയാ ധൃതതനോരനുരൂപരൂപാ। പ്രീതഃ സ്മയന്നലകകുണ്ഡലനിഷ്കകണ്ഠ। വക്ത്രോല്ലസത്സ്മിതസുധാം ഹരിരാബഭാഷേ
രൂപവും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ, മറ്റൊരിടത്തും ആശ്രയം ഇല്ലാത്ത, തന്റെ രൂപത്തിന് അനുയോജ്യമായ രൂപം ലീലയായി ധരിച്ച അവളെ കണ്ട്, ഹരി സന്തോഷത്തോടെ, വളഞ്ഞ മുടിയും കുണ്ഡലവും തിളങ്ങുന്ന മാലയും ചിരിയോടെ നിറഞ്ഞ വായുംകൊണ്ട് അവളോട് സംസാരിച്ചു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച। രാജപുത്രീപ്സിതാ ഭൂപൈര്ലോകപാലവിഭൂതിഭിഃ। മഹാനുഭാവൈഃ ശ്രീമദ്ഭീ രൂപൌദാര്യബലോര്ജിതൈഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: രാജകുമാരി, ലോകത്തെ രക്ഷകരായ രാജാക്കന്മാർ, മഹത്തായ ശക്തിയും സമ്പത്തും സൗന്ദര്യവും ഉദാരതയും ബലവുംകൊണ്ടു സമ്പന്നരായവർ, നിന്നെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
താന്പ്രാപ്താനര്ഥിനോ ഹിത്വാ ചൈദ്യാദീന്സ്മരദുര്മദാന്। ദത്താ ഭ്രാത്രാ സ്വപിത്രാ ച കസ്മാന്നോ വവൃഷേഽസമാന്
അവരിൽ പലരും നിന്നെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ വന്നപ്പോൾ, ശിശുപാലനും മറ്റു അഭിമാനികളായ രാജാക്കന്മാരെയും നിരസിച്ച്, സഹോദരനും പിതാവും നിന്നെ മറ്റൊരാള്ക്ക് നൽകി; എന്നാൽ നീ തുല്യനായവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
രാജഭ്യോ ബിഭ്യതഃ സുഭ്രു സമുദ്രം ശരണം ഗതാന്। ബലവദ്ഭിഃ കൃതദ്വേഷാന്പ്രായസ്ത്യക്തനൃപാസനാന്
സുന്ദരഭ്രുവിനിയേ, രാജാക്കന്മാരെ ഭയന്ന്, ശക്തരോടു വൈരം വെച്ച്, രാജസിംഹാസനം ഉപേക്ഷിച്ച്, നീ കടലിൽ അഭയം തേടി.
അസ്പഷ്ടവര്ത്മനാമ്പുംസാമലോകപഥമീയുഷാമ്। ആസ്ഥിതാഃ പദവീം സുഭ്രു പ്രായഃ സീദന്തി യോഷിതഃ
സുന്ദരഭ്രുവിനിയേ, ലോകമാർഗ്ഗം വിട്ട്, ദിശയറിയാത്ത പുരുഷന്മാരെ പിന്തുടരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി ദു:ഖം നേരിടേണ്ടി വരും.
നിഷ്കിഞ്ചനാ വയം ശശ്വന്നിഷ്കിഞ്ചനജനപ്രിയാഃ। തസ്മാത്പ്രായേണ ന ഹ്യാഢ്യാ മാം ഭജന്തി സുമധ്യമേ
ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും ദരിദ്രരാണ്, ദരിദ്രർക്കാണ് ഞങ്ങൾ പ്രിയം; അതുകൊണ്ട്, സുന്ദരനടിയുള്ളവളേ, സമ്പന്നരായ സ്ത്രീകൾ എനിക്ക് സാധാരണയായി സമീപിക്കാറില്ല.
യയോരാത്മസമം വിത്തം ജന്മൈശ്വര്യാകൃതിര്ഭവഃ। തയോര്വിവാഹോ മൈത്രീ ച നോത്തമാധമയോഃ ക്വചിത്
സമ്പത്ത്, ജന്മം, ഐശ്വര്യം, സൗന്ദര്യം, സ്ഥാനം എന്നിവ തുല്യമുള്ളവർക്കിടയിലാണ് വിവാഹവും സൗഹൃദവും ഉചിതം; ഏറ്റവും ഉയർന്നവനും താഴ്ന്നവനും ഒരിക്കലും അങ്ങനെ കഴിയില്ല.