ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രാജപത്ന്യശ്ച ദുഹിതുഃ കൃഷ്ണം ലബ്ധ്വാ പ്രിയം പതിമ്। ലേഭിരേ പരമാനന്ദം ജാതശ്ച പരമോത്സവഃ

രാജകുമാരിയുടെ അമ്മമാർക്ക് കൃഷ്ണൻ പ്രിയപ്പെട്ട മരുമകനായി ലഭിച്ചതോടെ അവർ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു. വലിയ ഉത്സവവും നടന്നു.

ശങ്ഖഭേര്യാനകാ നേദുര്ഗീതവാദ്യദ്വിജാശിഷഃ। നരാ നാര്യഃ പ്രമുദിതാഃ സുവാസഃസ്രഗലങ്കൃതാഃ

ശംഖം, മദ്ധളം, തുര്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി; ഗാനങ്ങളും വാദ്യങ്ങളും മുഴങ്ങി; ബ്രാഹ്മണർ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി; പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും മനോഹര വസ്ത്രം ധരിച്ചു, പുഷ്പമാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ് ആനന്ദിച്ചു.

ദശധേനുസഹസ്രാണി പാരിബര്ഹമദാദ്വിഭുഃ। യുവതീനാം ത്രിസാഹസ്രം നിഷ്കഗ്രീവസുവാസസമ്

പ്രഭു പണമായി പത്ത് ആയിരം പശുക്കളും, മൂവായിരം മാലയും മനോഹര വസ്ത്രവും അണിഞ്ഞ യുവതികളും നൽകി.

നവനാഗസഹസ്രാണി നാഗാച്ഛതഗുണാന്രഥാന്। രഥാച്ഛതഗുണാനശ്വാനശ്വാച്ഛതഗുണാന്നരാന്

പുതിയ ആയിരം ആനകളും, ആനകളുടെ നൂറിരട്ടി രഥങ്ങളും, രഥങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി കുതിരകളും, കുതിരകളുടെ നൂറിരട്ടി ആളുകളും നൽകി.

ദമ്പതീ രഥമാരോപ്യ മഹത്യാ സേനയാ വൃതൌ। സ്നേഹപ്രക്ലിന്നഹൃദയോ യാപയാമാസ കോശലഃ

ദമ്പതികളെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി, വലിയ സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റി, സ്നേഹത്തിൽ ഉരുകിയ ഹൃദയത്തോടെ കോശലരാജാവ് അവരെ യാത്രയാക്കി.

ശ്രുത്വൈതദ്രുരുധുര്ഭൂപാ നയന്തം പഥി കന്യകാമ്। ഭഗ്നവീര്യാഃ സുദുര്മര്ഷാ യദുഭിര്ഗോവൃഷൈഃ പുരാ

ഇതറിഞ്ഞ രാജാക്കന്മാർ, യദുക്കളും കാളകളും കൊണ്ട് അവരുടെ ശക്തി തകർന്നവരും, സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ, കന്യയെ കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴിയിൽ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.

താനസ്യതഃ ശരവ്രാതാന്ബന്ധുപ്രിയകൃദര്ജുനഃ। ഗാണ്ഡീവീ കാലയാമാസ സിംഹഃ ക്ഷുദ്രമൃഗാനിവ

അവരെ തടയാൻ വന്നവരുടെ അമ്പുകളുടെ മഴ അർജുനൻ, പ്രിയസുഹൃത്തും രക്ഷകനുമായവൻ, ഗാണ്ഡീവം ഉപയോഗിച്ച് ചിതറിച്ചു, സിംഹം ചെറുവന്യജീവികളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ.

പാരിബര്ഹമുപാഗൃഹ്യ ദ്വാരകാമേത്യ സത്യയാ। രേമേ യദൂനാമൃഷഭോ ഭഗവാന്ദേവകീസുതഃ

പണവും സ്വീകരിച്ച്, യദുക്കളിൽ പ്രധാനനായ ദേവകിപുത്രൻ, സത്യയോടൊപ്പം ദ്വാരകയിൽ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.

ശ്രുതകീര്തേഃ സുതാം ഭദ്രാം ഉപയേമേ പിതൃഷ്വസുഃ। കൈകേയീം ഭ്രാതൃഭിര്ദത്താം കൃഷ്ണഃ സന്തര്ദനാദിഭിഃ

ശ്രുതകീര്ത്തിയുടെ മകളായ ഭദ്രയെ, കെയകേയരാജകുമാരിയെയും, പിതാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ മകളെയും, സന്തർദനൻമാരായി സഹോദരന്മാർ നൽകിയപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ വിവാഹം ചെയ്തു.

സുതാം ച മദ്രാധിപതേര്ലക്ഷ്മണാം ലക്ഷണൈര്യുതാമ്। സ്വയംവരേ ജഹാരൈകഃ സ സുപര്ണഃ സുധാമിവ

മദ്രരാജാവിന്റെ മകളായ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണയെ സ്വയംവരത്തിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണൻ ഒരുത്തൻ തന്നെ, സൂപ്പർണ്ണൻ അമൃതം പിടിച്ചുപോയതുപോലെ, ഏറ്റെടുത്തു.

അന്യാശ്ചൈവംവിധാ ഭാര്യാഃ കൃഷ്ണസ്യാസന്സഹസ്രശഃ। ഭൌമം ഹത്വാ തന്നിരോധാദാഹൃതാശ്ചാരുദര്ശനാഃ

ഇങ്ങനെ ഭൗമനെ കൊല്ലുകയും, തടവിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം, മനോഹരമായ രൂപമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാരായി.

മുരവധഃ ഭൌമാസുരവധഃ, ഭൂമികൃതാ ഭഗവത്സ്തുതിഃ ഭൌമാഹൃതഷോഡശസഹസ്രരാജകന്യാനാം പരിണയനം, പാരിജാതഹരണം ച ശ്രീരാജോവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) യഥാ ഹതോ ഭഗവതാ ഭൌമോ യേനേ ച താഃ സ്ത്രിയഃ । നിരുദ്ധാ ഏതദാചക്ഷ്വ വിക്രമം ശാര്ങ്ഗധന്വനഃ

രാജാവ് ചോദിച്ചു: ഭൗമൻ എങ്ങനെ ഭഗവാനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു? ആ സ്ത്രീകൾ എങ്ങനെ തടവിൽ നിന്ന് മോചിതരായി? ശാർംഗധന്വാവായ കൃഷ്ണന്റെ വീര്യം ദയവായി വിശദമായി പറയൂ.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഇന്ദ്രേണ ഹൃതഛത്രേണ ഹൃതകുണ്ഡലബന്ധുനാ । ഹൃതാമരാദ്രിസ്ഥാനേന ജ്ഞാപിതോ ഭൌമചേഷ്ടിതമ് । സഭാര്യോ ഗരുഡാരൂഢഃ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷപുരം യയൌ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ദ്രൻ തന്റെ കുട, കുണ്ഡലങ്ങൾ, കൂട്ടുകാരൻമാർ എന്നിവയെല്ലാം കവർന്നതും, ദേവതകളുടെ പർവ്വതത്തിലെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടതും, ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചവന്റെ പ്രവർത്തികൾ അറിയിച്ചതും കണ്ടു, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഗരുഡൻമേൽ കയറി പ്രാഗ്ജ്യോതിഷപുരത്തേക്ക് പോയി.

ഗിരിദുര്ഗൈഃ ശസ്ത്രദുര്ഗൈഃ ജലാഗ്ന്യനിലദുര്ഗമമ് । മുരപാശായുതൈര്ഘോരൈഃ ദൃഢൈഃ സര്വത ആവൃതമ്

അവിടം ഭയാനകമായ പർവ്വതകോട്ടകളും ആയുധങ്ങളാൽ കെട്ടിയ കോട്ടകളും, വെള്ളം, അഗ്‌നി, വായു എന്നിവകൊണ്ടുള്ള കാവലുകളും, മുരന്റെ ദൃഢമായ പാശങ്ങൾകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഗദയാ നിര്ബിഭേദാദ്രീന് ശസ്ത്രദുര്ഗാണി സായകൈഃ । ചക്രേണാഗ്നിം ജലം വായും മുരപാശാംസ്തഥാസിനാ

അവൻ തന്റെ ഗദയാൽ പർവ്വതങ്ങളെ തകർത്തു, അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആയുധക്കോട്ടകൾ തകർത്തു; ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് അഗ്‌നി, വെള്ളം, വായു എന്നിവയെ അതിജീവിച്ചു; വാളുകൊണ്ട് മുരന്റെ പാശങ്ങൾ മുറിച്ചു.

ശങ്ഖനാദേന യന്ത്രാണി ഹൃദയാനി മനസ്വിനാമ് । പ്രാകാരം ഗദയാ ഗുര്വ്യാ നിര്ബിഭേദ ഗദാധരഃ

ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം ഉയർത്തി, അവൻ യന്ത്രങ്ങളും അഭിമാനമുള്ളവരുടെ മനസ്സുകളും തകർത്തു; ശക്തമായ ഗദയാൽ ഗദാധരൻ കോട്ടയെയും തകർത്തു.

പാഞ്ചജന്യധ്വനിം ശ്രുത്വാ യുഗാന്തശനിഭീഷണമ് । മുരഃ ശയാന ഉത്തസ്ഥൌ ദൈത്യഃ പഞ്ചശിരാ ജലാത്

പാഞ്ചജന്യത്തിന്റെ ശബ്ദം, കാലാന്ത്യത്തിലെ ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായത്, കേട്ടപ്പോൾ അഞ്ചു തലകളുള്ള ദാനവനായ മുരൻ വെള്ളത്തിൽ കിടന്നിരുന്നിടത്ത് നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.

( മിശ്ര ) ത്രിശൂലമുദ്യമ്യ സുദുര്നിരീക്ഷണോ യുഗാന്തസൂര്യാനലരോചിരുല്ബണഃ । ഗ്രസംസ്ത്രിലോകീമിവ പഞ്ചഭിര്മുഖൈഃ അഭ്യദ്രവത്താര്ക്ഷ്യസുതം യഥോരഗഃ

മൂന്നു മൂർച്ചയുള്ള ത്രിശൂലം ഉയർത്തി, കാണാൻ ഭയങ്കരമായും, കാലാന്ത്യത്തിലെ സൂര്യനും അഗ്നിയും പോലുള്ള പ്രകാശത്തിൽ ജ്വലിച്ചും, അഞ്ചു വായിലൂടെ ലോകങ്ങളെ വിഴുങ്ങാൻ പോകുന്ന പാമ്പുപോലെ, അവൻ ഗരുഡന്റെ മകനോട് ചാടിപ്പോയി.

ആവിധ്യ ശൂലം തരസാ ഗരുത്മതേ നിരസ്യ വക്ത്രൈര്വ്യനദത് സ പഞ്ചഭിഃ । സ രോദസീ സര്വദിശോഽന്തരം മഹാന് ആപൂരയന് അണ്ഡകടാഹമാവൃണോത്

ത്രിശൂലം വേഗത്തിൽ ഗരുഡനോട് എറിഞ്ഞ്, മുരൻ തന്റെ അഞ്ചു വായിലൂടെ ഭയങ്കരമായി നിലവിളിച്ചു; ആ മഹത്തായ ശബ്ദം ആകാശവും എല്ലാ ദിശകളും, അണ്ടകടാഹത്തിനുള്ളിലെയും നിറച്ചു.

തദാപതദ് വൈ ത്രിശിഖം ഗരുത്മതേ ഹരിഃ ശരാഭ്യാം അഭിനത്ത്രിധൌജസാ । മുഖേഷു തം ചാപി ശരൈരതാഡയത് തസ്മൈ ഗദാം സോഽപി രുഷാ വ്യമുഞ്ചത

അപ്പോൾ ആ ത്രിശൂലം ഗരുഡനിലേക്കു വീണപ്പോൾ, ഹരി മൂന്നിരട്ടി ശക്തിയുള്ള രണ്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അതിനെ തകർത്തു; മുരന്റെ വായുകളിലേക്കും അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞു; കോപത്തോടെ മുരൻ തന്റെ ഗദ അവനോട് എറിഞ്ഞു.

താമാപതന്തീം ഗദയാ ഗദാം മൃധേ ഗദാഗ്രജോ നിര്ബിഭിദേ സഹസ്രധാ । ഉദ്യമ്യ ബാഹൂനഭിധാവതോഽജിതഃ ശിരാംസി ചക്രേണ ജഹാര ലീലയാ

യുദ്ധത്തിൽ ആ ഗദ വരുമ്പോൾ, ഗദകളിൽ മുതിർന്നവൻ തന്റെ ഗദകൊണ്ട് അതിനെ ആയിരം തുണ്ടുകളാക്കി തകർത്തു; കൈകൾ ഉയർത്തി, ജയിക്കാനാവാത്തവൻ മുന്നോട്ട് ചാടി, ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് ലീലയായി മുരന്റെ തലകൾ വെട്ടി മാറ്റി.

വ്യസുഃ പപാതാമ്ഭസി കൃത്തശീര്ഷോ നികൃത്തശൃങ്ഗോഽദ്രിരിവേന്ദ്രതേജസാ । തസ്യാത്മജാഃ സപ്ത പിതുര്വധാതുരാഃ പ്രതിക്രിയാമര്ഷജുഷഃ സമുദ്യതാഃ

തല വെട്ടപ്പെട്ട് ജീവൻ വിട്ട്, മുരൻ വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു; അത് ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയിൽ കൊമ്പ് മുറിച്ചുപോയ പർവ്വതംപോലെ ആയിരുന്നു. അവന്റെ ഏഴ് പുത്രന്മാർ പിതാവിന്റെ മരണത്തിൽ കോപത്തോടെ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ എഴുന്നേറ്റു.

താമ്രോഽന്തരിക്ഷഃ ശ്രവണോ വിഭാവസുഃ വസുര്നഭസ്വാനരുണശ്ച സപ്തമഃ । പീഠം പുരസ്കൃത്യ ചമൂപതിം മൃധേ ഭൌമപ്രയുക്താ നിരഗ ധൃതായുധാഃ

താമ്രൻ, അന്തരിക്ഷൻ, ശ്രവണൻ, വിഭാവസു, വസു, നഭസ്വാൻ, ഏഴാമനായ അരുണൻ—ഇവരെല്ലാം പീഠനെ നായകനാക്കി, ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച്, യുദ്ധത്തിനായി ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചവൻ അയച്ചതുപോലെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

പ്രായുഞ്ജതാസാദ്യ ശരാനസീന് ഗദാഃ ശക്ത്യൃഷ്ടിശൂലാന്യജിതേ രുഷോല്ബണാഃ । തച്ഛസ്ത്രകൂടം ഭഗവാന് സ്വമാര്ഗണൈഃ അമോഘവീര്യസ്തിലശശ്ചകര്ത ഹ

അവർ ജയിക്കാനാവാത്തവനെ സമീപിച്ച്, അമ്പുകൾ, വാളുകൾ, ഗദകൾ, ശക്തികൾ, കുന്തങ്ങൾ, ത്രിശൂലങ്ങൾ എന്നിവ കോപത്തോടെ എറിഞ്ഞു; അപ്രതിഭലശാലിയായ ഭഗവാൻ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ എല്ലാം തകർത്തു.

താന്പീഠമുഖ്യാനനയദ് യമക്ഷയം നികൃത്തശീര്ഷോരുഭുജാങ്ഘ്രിവര്മണഃ । സ്വാനീകപാനച്യുതചക്രസായകൈഃ തഥാ നിരസ്താന് നരകോ ധരാസുതഃ

പീഠനെ മുൻനിർത്തിയ ആ നായകരെ, ചക്രവും അമ്പുകളും കൊണ്ട് തല, കൈ, കാൽ, കവർച്ചയുമൊക്കെ മുറിച്ച്, യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു; അങ്ങനെ ഭൂമിയുടെ മകൻ നരകൻ തോറ്റു.

( വംശസ്ഥാ ) നിരീക്ഷ്യ ദുര്മര്ഷണ ആസ്രവന്മദൈഃ ഗജൈഃ പയോധിപ്രഭവൈര്നിരാക്രമാത് । ദൃഷ്ട്വാ സഭാര്യം ഗരുഡോപരി സ്ഥിതം സൂര്യോപരിഷ്ടാത് സതഡിദ്‌ഘനം യഥാ । കൃഷ്ണം സ തസ്മൈ വ്യസൃജച്ഛതഘ്നീം യോധാശ്ച സര്വേ യുഗപത് ച വിവ്യധുഃ

ഇത് കണ്ടു, ദുർമർഷണൻ അഹങ്കാരത്തിൽ നിറഞ്ഞു, സമുദ്രത്തിൽ ജനിച്ച ആനകളുമായി ആക്രമിച്ചു; ഗരുഡൻമേൽ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇരുന്ന കൃഷ്ണനെ, മേഘത്തിനുമേൽ മിന്നലോടുകൂടിയ സൂര്യനെപ്പോലെ, കണ്ടു. അപ്പോൾ ശതഘ്നി ആയുധം അവനോട് എറിഞ്ഞു, യോദ്ധാക്കൾ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് ആക്രമിച്ചു.

തദ്‌ഭൌമസൈന്യം ഭഗവാന് ഗദാഗ്രജോ വിചിത്രവാജൈര്നിശിതൈഃ ശിലീമുഖൈഃ । നികൃത്തബാഹൂരുശിരോധ്രവിഗ്രഹം ചകാര തര്ഹ്യേവ ഹതാശ്വകുഞ്ജരമ്

ഭഗവാൻ, ഗദകളിൽ മുതിർന്നവൻ, അത്ഭുതകരമായ കുതിരകളും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ച് ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചവന്റെ സൈന്യത്തെ ആക്രമിച്ചു; അവരുടെ കൈ, തോളുകൾ, തല, ശരീരം എന്നിവ വെട്ടി, ആനകളും കുതിരകളും അന്നേരം തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

( അനുഷ്ടുപ് ) യാനി യോധൈഃ പ്രയുക്താനി ശസ്ത്രാസ്ത്രാണി കുരൂദ്വഹ । ഹരിസ്താന്യച്ഛിനത് തീക്ഷ്ണൈഃ ശരൈരേകൈക ശസ്ത്രീഭിഃ

കുരുവംശജ, യോദ്ധാക്കൾ എറിഞ്ഞ ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഹരി ഓരോന്നും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളും വാളുകളും കൊണ്ട് തകർത്തു.

ഉഹ്യമാനഃ സുപര്ണേന പക്ഷാഭ്യാം നിഘ്നതാ ഗജാന് । ഗുരുത്മതാ ഹന്യമാനാഃ തുണ്ഡപക്ഷനഖൈര്ഗജാഃ

സുപർണ്ണനായ ഗരുഡൻ തന്റെ ചിറകുകൾകൊണ്ട് ആനകളെ അടിച്ചു, അവയെ കൊല്ലുമ്പോൾ, അവന്റെ തൂവൽ, ചിറക്, നഖങ്ങൾ, കുരു എന്നിവകൊണ്ടു ആനകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.