മയശ്ച മോചിതോ വഹ്നേഃ സഭാം സഖ്യ ഉപാഹരത്। യസ്മിന്ദുര്യോധനസ്യാസീജ്ജലസ്ഥലദൃശിഭ്രമഃ
മയൻ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കപ്പെട്ട ശേഷം സ്നേഹസൂചനയായി ഒരു മഹാസഭാമന്ദപം സമ്മാനിച്ചു. അതിൽ ദുര്യോധനൻ വെള്ളം നിലമെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചു.
സ തേന സമനുജ്ഞാതഃ സുഹൃദ്ഭിശ്ചാനുമോദിതഃ। ആയയൌ ദ്വാരകാം ഭൂയഃ സാത്യകിപ്രമുഖൈര്വൃതഃ
അവനാൽ അനുമതി ലഭിച്ചും സുഹൃത്തുക്കൾ അംഗീകരിച്ചും കൃഷ്ണൻ സത്യകി മുതലായവരോടൊപ്പം വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് തിരിച്ചു.
അഥോപയേമേ കാലിന്ദീം സുപുണ്യര്ത്വൃക്ഷ ഊര്ജിതേ। വിതന്വന്പരമാനന്ദം സ്വാനാം പരമമങ്ഗലഃ
ശുഭമായ കാലത്തും സീസണിലും കൃഷ്ണൻ കാലിന്ദിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അതിലൂടെ തന്റെ ജനങ്ങളിൽ പരമാനന്ദവും മഹാശുഭവും വിതരിച്ചു.
വിന്ദ്യാനുവിന്ദ്യാവാവന്ത്യൌ ദുര്യോധനവശാനുഗൌ। സ്വയംവരേ സ്വഭഗിനീം കൃഷ്ണേ സക്താം ന്യഷേധതാമ്
വിന്ദനും അനുവിന്ദനും അവന്തിപ്രഭുക്കളും ദുര്യോധനന്റെ അനുയായികളും ആയിരുന്നവർ, കൃഷ്ണനോടു സ്നേഹമുള്ള സഹോദരിയെ സ്വയംവരത്തിൽ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അനുവദിച്ചില്ല.
രാജാധിദേവ്യാസ്തനയാം മിത്രവിന്ദാം പിതൃഷ്വസുഃ। പ്രസഹ്യ ഹൃതവാന്കൃഷ്ണോ രാജന്രാജ്ഞാം പ്രപശ്യതാമ്
രാജാവേ, രാജ്ഞിയുടെ മകളും കൃഷ്ണന്റെ പിതാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ പുത്രിയുമായ മിത്രവിന്ദയെ, ഒത്തുചേർന്ന രാജാക്കന്മാർ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ കൃഷ്ണൻ ബലമായി കൊണ്ടുപോയി.
നഗ്നജിന്നാമ കൌശല്യ ആസീദ്രാജാതിധാര്മികഃ। തസ്യ സത്യാഭവത്കന്യാ ദേവീ നാഗ്നജിതീ നൃപ
കൗശല ദേശത്തിൽ നാഗ്നജിത് എന്ന ധാർമികനായ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ മകൾ സത്യാ, അല്ലെങ്കിൽ നാഗ്നജിതി എന്നായിരുന്നു.
ന താം ശേകുര്നൃപാ വോഢുമജിത്വാ സപ്തഗോവൃഷാന്। തീക്ഷ്ണശൃങ്ഗാന്സുദുര്ധര്ഷാന്വീര്യഗന്ധാസഹാന്ഖലാന്
വീര്യത്തിൽ അഭിമാനമുള്ള, മൂർച്ചയുള്ള കൊമ്പുകളുള്ള, അടുപ്പിക്കാൻ പറ്റാത്ത ഏഴു കാളകളെ കീഴടക്കാതെ ആ പെൺകുട്ടിയെ ഒരു രാജാവും നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
താം ശ്രുത്വാ വൃഷജില്ലഭ്യാം ഭഗവാന്സാത്വതാം പതിഃ। ജഗാമ കൌശല്യപുരം സൈന്യേന മഹതാ വൃതഃ
ആ കാളകളെ കീഴടക്കിയാൽ അവളെ ലഭിക്കാമെന്ന് കേട്ട ഭഗവാൻ, സാത്വതരുടെ നാഥൻ, വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം കൗശലപുരിയിലേക്ക് പോയി.
സ കോശലപതിഃ പ്രീതഃ പ്രത്യുത്ഥാനാസനാദിഭിഃ। അര്ഹണേനാപി ഗുരുണാ പൂജയന്പ്രതിനന്ദിതഃ
കൗശലരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് ഇരിപ്പിടം നൽകി, യഥായോഗ്യം ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
വരം വിലോക്യാഭിമതം സമാഗതം നരേന്ദ്ര കന്യാ ചകമേ രമാപതിമ്। ഭൂയാദയം മേ പതിരാശിഷോഽനലഃ കരോതു സത്യാ യദി മേ ധൃതോ വ്രതഃ
ആഗ്രഹിച്ച വരൻ എത്തിയതറിഞ്ഞ രാജകുമാരി ലക്ഷ്മീനാഥനെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചു: 'എന്റെ വ്രതം സത്യമായാൽ ഇദ്ദേഹം എന്റെ ഭർത്താവായി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റട്ടെ.'
യത്പാദപങ്കജരജഃ ശിരസാ ബിഭര്തി। ശ്രീരബ്ജജഃ സഗിരിശഃ സഹ ലോകപാലൈഃ । ലീലാതനുഃ സ്വകൃതസേതുപരീപ്സയാ യഃ। കാലേഽദധത്സ ഭഗവാന്മമ കേന തുഷ്യേത്
ലക്ഷ്മിയും ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ലോകപാലന്മാരും തലയിൽ ധരിക്കുന്ന കമലപാദധൂളി, സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ സമുദ്രത്തിൽ പാലം പണിത ഭഗവാൻ, എനിക്ക് എങ്ങിനെയാണ് തൃപ്തി കാണിക്കുക?
അര്ചിതം പുനരിത്യാഹ നാരായണ ജഗത്പതേ। ആത്മാനന്ദേന പൂര്ണസ്യ കരവാണി കിമല്പകഃ
വീണ്ടും പൂജിക്കപ്പെട്ട നാരായണൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, പറഞ്ഞു: 'സ്വന്തം ആനന്ദത്തിൽ പൂർണ്ണനായ ഞാൻ ചെറിയതൊന്നും എന്തിനാണ് ആഗ്രഹിക്കുക?'
ശ്രീശുക ഉവാച। തമാഹ ഭഗവാന്ഹൃഷ്ടഃ കൃതാസനപരിഗ്രഹഃ। മേഘഗമ്ഭീരയാ വാചാ സസ്മിതം കുരുനന്ദന
ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിച്ച്, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ പുഞ്ചിരിയോടെ കുരുകുലപുത്രനോടു സംസാരിച്ചു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച। നരേന്ദ്ര യാച്ഞാ കവിഭിര്വിഗര്ഹിതാ രാജന്യബന്ധോര്നിജധര്മവര്തിനഃ। തഥാപി യാചേ തവ സൌഹൃദേച്ഛയാ കന്യാം ത്വദീയാം ന ഹി ശുല്കദാ വയമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, സ്വന്തം ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയൻ ഭിക്ഷയിടുന്നത് ജ്ഞാനികൾ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യമാണ്. എന്നിരുന്നാലും സൗഹൃദം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ നിന്റെ മകളെ ചോദിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ പണം കൊടുക്കുന്നവർ അല്ല.
ശ്രീരാജോവാച। കോഽന്യസ്തേഽഭ്യധികോ നാഥ കന്യാവര ഇഹേപ്സിതഃ। ഗുണൈകധാമ്നോ യസ്യാങ്ഗേ ശ്രീര്വസത്യനപായിനീ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: ഭഗവാനേ, സകലഗുണങ്ങളുടെ ആധാരമായ, ലക്ഷ്മി സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ പോലൊരു വരൻ, എന്റെ മകൾക്കായി ആരാണ് കൂടുതൽ ഉത്തമൻ?
കിന്ത്വസ്മാഭിഃ കൃതഃ പൂര്വം സമയഃ സാത്വതര്ഷഭ। പുംസാം വീര്യപരീക്ഷാര്ഥം കന്യാവരപരീപ്സയാ
സാത്വതരാശിയേ, ഞങ്ങൾ മുമ്പ് ഒരു ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. എന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ ശക്തി പരീക്ഷിക്കാൻ ഒരു മത്സരം നടത്തണമെന്ന് തീരുമാനമായിരുന്നു.
സപ്തൈതേ ഗോവൃഷാ വീര ദുര്ദാന്താ ദുരവഗ്രഹാഃ। ഏതൈര്ഭഗ്നാഃ സുബഹവോ ഭിന്നഗാത്രാ നൃപാത്മജാഃ
ഈ ഏഴു കാളകളും അതീവ ഭയങ്കരവും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമാണ്. ഇവയെ നേരിട്ട രാജകുമാരന്മാരിൽ പലരും പരാജയപ്പെട്ടു, പരിക്കുകളോടെ പിന്മാറേണ്ടി വന്നു.
യദിമേ നിഗൃഹീതാഃ സ്യുസ്ത്വയൈവ യദുനന്ദന। വരോ ഭവാനഭിമതോ ദുഹിതുര്മേ ശ്രിയഃപതേ
യദുകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, നീ മാത്രം ഈ കാളകളെ കീഴടക്കാൻ കഴിച്ചാൽ, എന്റെ മകളുടെ വരനായി നീയാകും, ശ്രീപതിയായ പ്രഭോ.
ഏവം സമയമാകര്ണ്യ ബദ്ധ്വാ പരികരം പ്രഭുഃ। ആത്മാനം സപ്തധാ കൃത്വാ ന്യഗൃഹ്ണാല്ലീലയൈവ താന്
ഈ ഉടമ്പടി കേട്ട ശേഷം, പ്രഭു വസ്ത്രം കെട്ടി, സ്വയം ഏഴായി വിഭജിച്ച്, കളിയോടെ ആ കാളകളെ കീഴടക്കി.
ബദ്ധ്വാ താന്ദാമഭിഃ ശൌരിര്ഭഗ്നദര്പാന്ഹതൌജസഃ। വ്യകര്ഷല്ലീലയാ ബദ്ധാന്ബാലോ ദാരുമയാന്യഥാ
ശൗരി ആ കാളകളെ കയരുകൊണ്ട് കെട്ടി, അവയുടെ അഹങ്കാരവും ശക്തിയും തകർത്തു. കുട്ടി കളിപ്പാട്ടം വലിക്കുന്നതുപോലെ അവയെ എളുപ്പത്തിൽ വലിച്ചു.
തതഃ പ്രീതഃ സുതാം രാജാ ദദൌ കൃഷ്ണായ വിസ്മിതഃ। താം പ്രത്യഗൃഹ്ണാദ്ഭഗവാന്വിധിവത്സദൃശീം പ്രഭുഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും തന്റെ മകളെ കൃഷ്ണനു നൽകി. പ്രഭു, യോജ്യയായ വധുവിനെ വിധിപരമായി സ്വീകരിച്ചു.
രാജപത്ന്യശ്ച ദുഹിതുഃ കൃഷ്ണം ലബ്ധ്വാ പ്രിയം പതിമ്। ലേഭിരേ പരമാനന്ദം ജാതശ്ച പരമോത്സവഃ
രാജകുമാരിയുടെ അമ്മമാർക്ക് കൃഷ്ണൻ പ്രിയപ്പെട്ട മരുമകനായി ലഭിച്ചതോടെ അവർ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു. വലിയ ഉത്സവവും നടന്നു.
ശങ്ഖഭേര്യാനകാ നേദുര്ഗീതവാദ്യദ്വിജാശിഷഃ। നരാ നാര്യഃ പ്രമുദിതാഃ സുവാസഃസ്രഗലങ്കൃതാഃ
ശംഖം, മദ്ധളം, തുര്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി; ഗാനങ്ങളും വാദ്യങ്ങളും മുഴങ്ങി; ബ്രാഹ്മണർ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി; പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും മനോഹര വസ്ത്രം ധരിച്ചു, പുഷ്പമാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ് ആനന്ദിച്ചു.
ദശധേനുസഹസ്രാണി പാരിബര്ഹമദാദ്വിഭുഃ। യുവതീനാം ത്രിസാഹസ്രം നിഷ്കഗ്രീവസുവാസസമ്
പ്രഭു പണമായി പത്ത് ആയിരം പശുക്കളും, മൂവായിരം മാലയും മനോഹര വസ്ത്രവും അണിഞ്ഞ യുവതികളും നൽകി.
നവനാഗസഹസ്രാണി നാഗാച്ഛതഗുണാന്രഥാന്। രഥാച്ഛതഗുണാനശ്വാനശ്വാച്ഛതഗുണാന്നരാന്
പുതിയ ആയിരം ആനകളും, ആനകളുടെ നൂറിരട്ടി രഥങ്ങളും, രഥങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി കുതിരകളും, കുതിരകളുടെ നൂറിരട്ടി ആളുകളും നൽകി.
ദമ്പതീ രഥമാരോപ്യ മഹത്യാ സേനയാ വൃതൌ। സ്നേഹപ്രക്ലിന്നഹൃദയോ യാപയാമാസ കോശലഃ
ദമ്പതികളെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി, വലിയ സൈന്യത്തോടെ ചുറ്റി, സ്നേഹത്തിൽ ഉരുകിയ ഹൃദയത്തോടെ കോശലരാജാവ് അവരെ യാത്രയാക്കി.
ശ്രുത്വൈതദ്രുരുധുര്ഭൂപാ നയന്തം പഥി കന്യകാമ്। ഭഗ്നവീര്യാഃ സുദുര്മര്ഷാ യദുഭിര്ഗോവൃഷൈഃ പുരാ
ഇതറിഞ്ഞ രാജാക്കന്മാർ, യദുക്കളും കാളകളും കൊണ്ട് അവരുടെ ശക്തി തകർന്നവരും, സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ, കന്യയെ കൊണ്ടുപോകുന്ന വഴിയിൽ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.
താനസ്യതഃ ശരവ്രാതാന്ബന്ധുപ്രിയകൃദര്ജുനഃ। ഗാണ്ഡീവീ കാലയാമാസ സിംഹഃ ക്ഷുദ്രമൃഗാനിവ
അവരെ തടയാൻ വന്നവരുടെ അമ്പുകളുടെ മഴ അർജുനൻ, പ്രിയസുഹൃത്തും രക്ഷകനുമായവൻ, ഗാണ്ഡീവം ഉപയോഗിച്ച് ചിതറിച്ചു, സിംഹം ചെറുവന്യജീവികളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ.
പാരിബര്ഹമുപാഗൃഹ്യ ദ്വാരകാമേത്യ സത്യയാ। രേമേ യദൂനാമൃഷഭോ ഭഗവാന്ദേവകീസുതഃ
പണവും സ്വീകരിച്ച്, യദുക്കളിൽ പ്രധാനനായ ദേവകിപുത്രൻ, സത്യയോടൊപ്പം ദ്വാരകയിൽ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.
ശ്രുതകീര്തേഃ സുതാം ഭദ്രാം ഉപയേമേ പിതൃഷ്വസുഃ। കൈകേയീം ഭ്രാതൃഭിര്ദത്താം കൃഷ്ണഃ സന്തര്ദനാദിഭിഃ
ശ്രുതകീര്ത്തിയുടെ മകളായ ഭദ്രയെ, കെയകേയരാജകുമാരിയെയും, പിതാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ മകളെയും, സന്തർദനൻമാരായി സഹോദരന്മാർ നൽകിയപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ വിവാഹം ചെയ്തു.