ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഏവം ചേദിപതീ രാജാ ദമഘോഷഃ സുതായ വൈ। കാരയാമാസ മന്ത്രജ്ഞൈഃ സര്വമഭ്യുദയോചിതമ്

ഇങ്ങനെ, ചേദിരാജാവായ ദമഘോഷൻ തന്റെ മകനുവേണ്ടി ശുഭഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാനായി മന്ത്രജ്ഞരുമായി ചേർന്ന് വേണ്ടതെല്ലാം ഒരുക്കിച്ചു.

മദച്യുദ്ഭിര്ഗജാനീകൈഃ സ്യന്ദനൈര്ഹേമമാലിഭിഃ। പത്ത്യശ്വസങ്കുലൈഃ സൈന്യൈഃ പരീതഃ കുണ്ഡിനം യയൌ

മദം കയറിയ ആനകളും പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളും, പടയാളികളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ സൈന്യവുമായ് അവൻ കുഞ്ഞിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

തം വൈ വിദര്ഭാധിപതിഃ സമഭ്യേത്യാഭിപൂജ്യ ച। നിവേശയാമാസ മുദാ കല്പിതാന്യനിവേശനേ

വിദർഭരാജാവ് അവനെ സമീപിച്ചു, ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ ഒരുക്കിയിരുന്ന വസതിയിൽ താമസിപ്പിച്ചു.

തത്ര ശാല്വോ ജരാസന്ധോ ദന്തവക്ത്രോ വിദൂരഥഃ। ആജഗ്മുശ്ചൈദ്യപക്ഷീയാഃ പൌണ്ഡ്രകാദ്യാഃ സഹസ്രശഃ

അവിടെ ശാൽവൻ, ജരാസന്ധൻ, ദന്തവക്ത്രൻ, വിദൂരഥൻ എന്നിവരും ചേദി, പൗണ്ട്ര തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് കൂട്ടാളികളും എത്തി.

കൃഷ്ണരാമദ്വിഷോ യത്താഃ കന്യാം ചൈദ്യായ സാധിതുമ്। യദ്യാഗത്യ ഹരേത്കൃഷ്ണോ രാമാദ്യൈര്യദുഭിര്വൃതഃ

കൃഷ്ണനും രാമനും എതിരാളികളായവർ, ചേദിരാജകുമാരനു വേണ്ടി കന്യയെ നേടാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ കൂട്ടംകൂടി. കൃഷ്ണൻ യദുക്കൾക്കൊപ്പം വരുമെങ്കിൽ പോരാടാൻ അവർ സജ്ജരായി.

യോത്സ്യാമഃ സംഹതാസ്തേന ഇതി നിശ്ചിതമാനസാഃ। ആജഗ്മുര്ഭൂഭുജഃ സര്വേ സമഗ്രബലവാഹനാഃ

എല്ലാ രാജാക്കളും തങ്ങളുടെ മുഴുവൻ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളുമായി ഒന്നിച്ചു കൂടി, അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ മനസ്സുറച്ച് എത്തി.

ശ്രുത്വൈതദ്ഭഗവാന്രാമോ വിപക്ഷീയ നൃപോദ്യമമ്। കൃഷ്ണം ചൈകം ഗതം ഹര്തും കന്യാം കലഹശങ്കിതഃ

എതിരാളി രാജാക്കന്മാർ ഈ ശ്രമം നടത്തുന്നതായി കേട്ട രാമഭഗവാൻ, കലഹം ഉണ്ടാകുമോ എന്ന ആശങ്കയോടെ, കൃഷ്ണൻ ഒറ്റയ്ക്കായി കന്യയെ എടുക്കാൻ പോയതായി അറിഞ്ഞു.

ബലേന മഹതാ സാര്ധം ഭ്രാതൃസ്നേഹപരിപ്ലുതഃ। ത്വരിതഃ കുണ്ഡിനം പ്രാഗാദ്ഗജാശ്വരഥപത്തിഭിഃ

സഹോദരനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, വലിയ ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും പടയാളികളും കൂട്ടിയെടുത്ത്, രാമൻ വേഗത്തിൽ കുഞ്ഞിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

ഭീഷ്മകന്യാ വരാരോഹാ കാങ്ക്ഷന്ത്യാഗമനം ഹരേഃ। പ്രത്യാപത്തിമപശ്യന്തീ ദ്വിജസ്യാചിന്തയത്തദാ

ഭീഷ്മകന്റെ സുന്ദരിയായ പുത്രി ഹരിയുടെ വരവിനായി ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ വരുന്നതിന്റെ ലക്ഷണമൊന്നും കാണാതെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു ചിന്തിച്ചു.

അഹോ ത്രിയാമാന്തരിത ഉദ്വാഹോ മേഽല്പരാധസഃ। നാഗച്ഛത്യരവിന്ദാക്ഷോ നാഹം വേദ്മ്യത്ര കാരണമ്। സോഽപി നാവര്തതേഽദ്യാപി മത്സന്ദേശഹരോ ദ്വിജഃ

അയ്യോ, എന്റെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് മൂന്നു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞു, ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്തവളാണ്. കമലനയനൻ വരുന്നില്ല, കാരണം എനിക്കറിയില്ല. എന്റെ സന്ദേശം കൊണ്ടുപോയ ബ്രാഹ്മണനും ഇന്നുവരെ തിരികെ വന്നിട്ടില്ല.

അപി മയ്യനവദ്യാത്മാ ദൃഷ്ട്വാ കിഞ്ചിജ്ജുഗുപ്സിതമ്। മത്പാണിഗ്രഹണേ നൂനം നായാതി ഹി കൃതോദ്യമഃ

നിർമ്മലനായ അവൻ എന്നിൽ ഏതെങ്കിലും കുറ്റം കണ്ടിട്ടുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ടു തന്നെ കല്യാണത്തിൽ എന്റെ കൈ പിടിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടും ഇപ്പോൾ സംശയിക്കുന്നു.

ദുര്ഭഗായാ ന മേ ധാതാ നാനുകൂലോ മഹേശ്വരഃ। ദേവീ വാ വിമുഖീ ഗൌരീ രുദ്രാണീ ഗിരിജാ സതീ

എന്റെ ഭാഗ്യം ദുർദൈവമാണ്; സ്രഷ്ടാവും മഹേശ്വരനും എനിക്കു അനുകൂലമല്ല. ദേവിയും ഗൗരിയും രുദ്രാണിയും ഗിരിജയും സതിയും എന്നോട് മുഖം തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഏവം ചിന്തയതീ ബാലാ ഗോവിന്ദഹൃതമാനസാ। ന്യമീലയത കാലജ്ഞാ നേത്രേ ചാശ്രുകലാകുലേ

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ഗോവിന്ദനിൽ മനസ്സു മുഴുവനും ആകർഷിച്ച ബാല, സമയത്തിന്റെ ഗതിയെ ഓർത്ത്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീർ കൊണ്ട് അവൾ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.

ഏവം വധ്വാഃ പ്രതീക്ഷന്ത്യാ ഗോവിന്ദാഗമനം നൃപ। വാമ ഊരുര്ഭുജോ നേത്രമസ്ഫുരന്പ്രിയഭാഷിണഃ

രാജാവേ, വധു ഗോവിന്ദന്റെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ ഇടത് തൊണ്ട, കൈ, കണ്ണ് എന്നിവ, പ്രിയമായ ശുഭസൂചനകളായി, വിറയലോടെ നടന്നു.

അഥ കൃഷ്ണവിനിര്ദിഷ്ടഃ സ ഏവ ദ്വിജസത്തമഃ। അന്തഃപുരചരീം ദേവീം രാജപുത്രീം ദദര്ശ ഹ

അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, അതേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ അകത്തുള്ള അരമനയിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രാജകുമാരിയെ കണ്ടു.

സാ തം പ്രഹൃഷ്ടവദനമവ്യഗ്രാത്മഗതിം സതീ। ആലക്ഷ്യ ലക്ഷണാഭിജ്ഞാ സമപൃച്ഛച്ഛുചിസ്മിതാ

അവൾ സന്തോഷഭാവമുള്ള, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാത്ത അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ നിപുണയായ അവൾ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവനോട് ചോദിച്ചു.

തസ്യാ ആവേദയത്പ്രാപ്തം ശശംസ യദുനന്ദനമ്। ഉക്തം ച സത്യവചനമാത്മോപനയനം പ്രതി

അവൻ യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ വന്നതായി അവളെ അറിയിച്ചും, സ്വയംവരത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ സത്യമായ വാക്കുകളും അവളോട് പറഞ്ഞു.

തമാഗതം സമാജ്ഞായ വൈദര്ഭീ ഹൃഷ്ടമാനസാ। ന പശ്യന്തീ ബ്രാഹ്മണായ പ്രിയമന്യന്നനാമ സാ

അവൻ എത്തിയതായി മനസ്സിലാക്കിയ വൈദർഭി, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ബ്രാഹ്മണനെ നേരെ നോക്കിയില്ല; അവൻ അവള്ക്ക് വേറൊരു വിധത്തിൽ പ്രിയനായിരുന്നു.

പ്രാപ്തൌ ശ്രുത്വാ സ്വദുഹിതുരുദ്വാഹപ്രേക്ഷണോത്സുകൌ। അഭ്യയാത്തൂര്യഘോഷേണ രാമകൃഷ്ണൌ സമര്ഹണൈഃ

തങ്ങളുടെ മകളുടെ വിവാഹം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവരുടെ വരവ് കേട്ട രാമനും കൃഷ്ണനും, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടെ, യോജിച്ച ആദരവോടെ അവിടെ എത്തി.

മധുപര്കമുപാനീയ വാസാംസി വിരജാംസി സഃ। ഉപായനാന്യഭീഷ്ടാനി വിധിവത്സമപൂജയത്

അവൻ മധുപർക്കം, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇഷ്ടമായ സമ്മാനങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവന്ന്, വിധിപ്രകാരം അവരെ ആദരിച്ചു.

തയോര്നിവേശനം ശ്രീമദുപാകല്പ്യ മഹാമതിഃ। സസൈന്യയോഃ സാനുഗയോരാതിഥ്യം വിദധേ യഥാ

മഹാമതിയായ അവൻ, ഇരുവർക്കും അവരുടെ സൈന്യത്തോടും അനുചരങ്ങളോടും ചേർന്ന്, ഭംഗിയായ വാസസ്ഥലം ഒരുക്കി, യോജിച്ച അതിഥിസത്കാരം നടത്തി.

ഏവം രാജ്ഞാം സമേതാനാം യഥാവീര്യം യഥാവയഃ। യഥാബലം യഥാവിത്തം സര്വൈഃ കാമൈഃ സമര്ഹയത്

അങ്ങനെ, കൂടിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെ അവരുടെ വീര്യത്തിന്, പ്രായത്തിന്, ശക്തിക്ക്, സമ്പത്തിന് അനുസരിച്ച്, അവരവർക്കിഷ്ടമായതൊക്കെയും നൽകി ആദരിച്ചു.

കൃഷ്ണമാഗതമാകര്ണ്യ വിദര്ഭപുരവാസിനഃ। ആഗത്യ നേത്രാഞ്ജലിഭിഃ പപുസ്തന്മുഖപങ്കജമ്

കൃഷ്ണൻ എത്തിയെന്നു കേട്ടു, വിദർഭ നഗരവാസികൾ അവിടെ എത്തി, കയ്യെണ്ണിയ കണ്ണുകളോടെ കൃഷ്ണന്റെ മുഖകമലത്തെ ആസ്വദിച്ചു.

അസ്യൈവ ഭാര്യാ ഭവിതും രുക്മിണ്യര്ഹതി നാപരാ। അസാവപ്യനവദ്യാത്മാ ഭൈഷ്മ്യാഃ സമുചിതഃ പതിഃ

കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യയാകാൻ രുക്മിണി മാത്രമേ യോഗ്യയുള്ളൂ, മറ്റാരുമല്ല; അവനും പൂർണ്ണമായ ഗുണങ്ങളുള്ളവൻ, ഭൈഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായി ഏറ്റവും അനുയോജ്യൻ.

കിഞ്ചിത്സുചരിതം യന്നസ്തേന തുഷ്ടസ്ത്രിലോകകൃത്। അനുഗൃഹ്ണാതു ഗൃഹ്ണാതു വൈദര്ഭ്യാഃ പാണിമച്യുതഃ

നമ്മൾ ചെയ്ത ചെറിയ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടു തന്നെ മൂലലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവ് സന്തോഷപ്പെട്ടു; അച്യുതൻ വൈദർഭിയുടെ കൈ സ്വീകരിക്കട്ടെ, സ്വീകരിക്കട്ടെ.

ഏവം പ്രേമകലാബദ്ധാ വദന്തി സ്മ പുരൌകസഃ। കന്യാ ചാന്തഃപുരാത്പ്രാഗാദ്ഭടൈര്ഗുപ്താമ്ബികാലയമ്

ഇങ്ങനെ, പ്രേമത്തിന്റെ ബന്ധത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു നഗരവാസികൾ സംസാരിച്ചു; ആ പെൺകുട്ടി ഭടന്മാർ കാവലുള്ളവളായി അന്തഃപുരത്തിൽ നിന്ന് അംബികാക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി.

പദ്ഭ്യാം വിനിര്യയൌ ദ്രഷ്ടും ഭവാന്യാഃ പാദപല്ലവമ്। സാ ചാനുധ്യായതീ സമ്യങ്മുകുന്ദചരണാമ്ബുജമ്

ഭവാനിയുടെ കനിവുള്ള കാൽപാദങ്ങൾ കാണാൻ അവൾ കാൽനടയായി പുറപ്പെട്ടു; നടന്നു പോകുമ്പോൾ അവൾ മുഴുവൻ മനസ്സോടെ മുകുന്ദന്റെ പാദകമലങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചു.

യതവാങ്മാതൃഭിഃ സാര്ധം സഖീഭിഃ പരിവാരിതാ। ഗുപ്താ രാജഭടൈഃ ശൂരൈഃ സന്നദ്ധൈരുദ്യതായുധൈഃ। മൃഡങ്ഗശങ്ഖപണവാസ്തൂര്യഭേര്യശ്ച ജഘ്നിരേ

അവൾ അമ്മമാരുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും വലയത്തിൽ, കാവൽക്കാരായ ധൈര്യശാലികളായ രാജഭടന്മാർ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച് കാവലിരുത്തി; മൃദംഗം, ശംഖം, പണവം, തൂറിയം, ഭേരി എന്നിവ മുഴങ്ങി.

നാനോപഹാര ബലിഭിര്വാരമുഖ്യാഃ സഹസ്രശഃ। സ്രഗ്ഗന്ധവസ്ത്രാഭരണൈര്ദ്വിജപത്ന്യഃ സ്വലങ്കൃതാഃ

വിവിധ ഭോജനങ്ങൾ, പൂക്കളും സുഗന്ധങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ടു, ആയിരക്കണക്കിന് ഉന്നതവംശജരായ സ്ത്രീകൾ, അലങ്കരിച്ച്, ദ്വിജപത്നിമാർക്കായി എത്തിച്ചു.