ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്രീശുക ഉവാച। ഉദ്വാഹര്ക്ഷം ച വിജ്ഞായ രുക്മിണ്യാ മധുസൂദനഃ। രഥഃ സംയുജ്യതാമാശു ദാരുകേത്യാഹ സാരഥിമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: രുക്മിണിയുടെ വിവാഹത്തിന് ഉത്തമസമയമെന്നു മനസ്സിലാക്കിയ മധുസൂദനൻ, 'ദാരുകാ, വേഗത്തിൽ രഥം ഒരുക്കൂ' എന്നു തന്റെ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു.

സ ചാശ്വൈഃ ശൈബ്യസുഗ്രീവ മേഘപുഷ്പബലാഹകൈഃ। യുക്തം രഥമുപാനീയ തസ്ഥൌ പ്രാഞ്ജലിരഗ്രതഃ

ശൈബ്യ, സുഗ്രീവ, മേഘപുഷ്പ, ബലാഹക എന്നിങ്ങനെയുള്ള കുതിരകൾ ചേർത്ത രഥം സാരഥി കൊണ്ടുവന്നു, കൈകൂപ്പി മുന്നിൽ നിന്നു.

ആരുഹ്യ സ്യന്ദനം ശൌരിര്ദ്വിജമാരോപ്യ തൂര്ണഗൈഃ। ആനര്താദേകരാത്രേണ വിദര്ഭാനഗമദ്ധയൈഃ

ശൗരി രഥത്തിൽ കയറി, ബ്രാഹ്മണനെയും കൂട്ടി, വേഗമുള്ള കുതിരകളാൽ ആനർത്തത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രാത്രിയിൽ തന്നെ വിഡർഭയിലേക്ക് എത്തി.

രാജാ സ കുണ്ഡിനപതിഃ പുത്രസ്നേഹവശാനുഗഃ। ശിശുപാലായ സ്വാം കന്യാം ദാസ്യന്കര്മാണ്യകാരയത്

കുണ്ടിനരാജാവിന് തന്റെ മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, ശിശുപാലനു തന്റെ മകളെ വിവാഹം നൽകാൻ വിവാഹസമയത്തിന്റെ ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി.

പുരം സമ്മൃഷ്ടസംസിക്ത മാര്ഗരഥ്യാചതുഷ്പഥമ്। ചിത്രധ്വജപതാകാഭിസ്തോരണൈഃ സമലങ്കൃതമ്

നഗരം മുഴുവൻ നന്നായി വൃത്തിയാക്കി, വഴികളും ചത്വരങ്ങളും നിറയെ വർണ്ണവ്യത്യസ്തമായ പതാകകളും തോറണങ്ങളും അലങ്കരിച്ച് ഒരുക്കിയിരുന്നു.

സ്രഗ്ഗന്ധമാല്യാഭരണൈര്വിരജോഽമ്ബരഭൂഷിതൈഃ। ജുഷ്ടം സ്ത്രീപുരുഷൈഃ ശ്രീമദ് ഗൃഹൈരഗുരുധൂപിതൈഃ

വളരെ വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും, പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധവസ്തുക്കളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, അഗുരുദൂപം കത്തിച്ച മനോഹരമായ വീടുകളിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.

പിതൄന്ദേവാന്സമഭ്യര്ച്യ വിപ്രാംശ്ച വിധിവന്നൃപ। ഭോജയിത്വാ യഥാന്യായം വാചയാമാസ മങ്ഗലമ്

രാജാവ് പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും യഥാവിധി പൂജിച്ചു, അവരെ ആചാരപ്രകാരം അന്നം വിളമ്പി, മംഗളശബ്ദങ്ങൾ പാടിച്ചു.

സുസ്നാതാം സുദതീം കന്യാം കൃതകൌതുകമങ്ഗലാമ്। ആഹതാംശുകയുഗ്മേന ഭൂഷിതാം ഭൂഷണോത്തമൈഃ

അവൾ നല്ലപോലെയുള്ള പല്ലുകളുള്ള സുന്ദരിയായ കന്യക, നല്ലതായി കുളിച്ച്, ഉത്സവത്തിനായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളായിരുന്നു. അവൾക്ക് മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങളും ഉത്തമാഭരണങ്ങളും അണിയിച്ചിരുന്നു.

ചക്രുഃ സാമര്ഗ്യജുര്മന്ത്രൈര്വധ്വാ രക്ഷാം ദ്വിജോത്തമാഃ। പുരോഹിതോഽഥര്വവിദ്വൈ ജുഹാവ ഗ്രഹശാന്തയേ

ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സമവേദം, ഋഗ്വേദം, യജുർവേദം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വധുവിന്റെ രക്ഷാർഥം ചടങ്ങുകൾ നടത്തി. അതർവവേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മുഖ്യപുരോഹിതൻ ഗ്രഹശാന്തിക്കായി ഹോമം നടത്തി.

ഹിരണ്യരൂപ്യ വാസാംസി തിലാംശ്ച ഗുഡമിശ്രിതാന്। പ്രാദാദ്ധേനൂശ്ച വിപ്രേഭ്യോ രാജാ വിധിവിദാം വരഃ

ശുദ്ധമായ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പൊന്നു, വെള്ളി, വസ്ത്രങ്ങൾ, ശർക്കര ചേർത്ത എള്ള്, പശുക്കൾ എന്നിവ ദാനം ചെയ്തു.

ഏവം ചേദിപതീ രാജാ ദമഘോഷഃ സുതായ വൈ। കാരയാമാസ മന്ത്രജ്ഞൈഃ സര്വമഭ്യുദയോചിതമ്

ഇങ്ങനെ, ചേദിരാജാവായ ദമഘോഷൻ തന്റെ മകനുവേണ്ടി ശുഭഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാനായി മന്ത്രജ്ഞരുമായി ചേർന്ന് വേണ്ടതെല്ലാം ഒരുക്കിച്ചു.

മദച്യുദ്ഭിര്ഗജാനീകൈഃ സ്യന്ദനൈര്ഹേമമാലിഭിഃ। പത്ത്യശ്വസങ്കുലൈഃ സൈന്യൈഃ പരീതഃ കുണ്ഡിനം യയൌ

മദം കയറിയ ആനകളും പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളും, പടയാളികളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ സൈന്യവുമായ് അവൻ കുഞ്ഞിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

തം വൈ വിദര്ഭാധിപതിഃ സമഭ്യേത്യാഭിപൂജ്യ ച। നിവേശയാമാസ മുദാ കല്പിതാന്യനിവേശനേ

വിദർഭരാജാവ് അവനെ സമീപിച്ചു, ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ ഒരുക്കിയിരുന്ന വസതിയിൽ താമസിപ്പിച്ചു.

തത്ര ശാല്വോ ജരാസന്ധോ ദന്തവക്ത്രോ വിദൂരഥഃ। ആജഗ്മുശ്ചൈദ്യപക്ഷീയാഃ പൌണ്ഡ്രകാദ്യാഃ സഹസ്രശഃ

അവിടെ ശാൽവൻ, ജരാസന്ധൻ, ദന്തവക്ത്രൻ, വിദൂരഥൻ എന്നിവരും ചേദി, പൗണ്ട്ര തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് കൂട്ടാളികളും എത്തി.

കൃഷ്ണരാമദ്വിഷോ യത്താഃ കന്യാം ചൈദ്യായ സാധിതുമ്। യദ്യാഗത്യ ഹരേത്കൃഷ്ണോ രാമാദ്യൈര്യദുഭിര്വൃതഃ

കൃഷ്ണനും രാമനും എതിരാളികളായവർ, ചേദിരാജകുമാരനു വേണ്ടി കന്യയെ നേടാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ കൂട്ടംകൂടി. കൃഷ്ണൻ യദുക്കൾക്കൊപ്പം വരുമെങ്കിൽ പോരാടാൻ അവർ സജ്ജരായി.

യോത്സ്യാമഃ സംഹതാസ്തേന ഇതി നിശ്ചിതമാനസാഃ। ആജഗ്മുര്ഭൂഭുജഃ സര്വേ സമഗ്രബലവാഹനാഃ

എല്ലാ രാജാക്കളും തങ്ങളുടെ മുഴുവൻ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളുമായി ഒന്നിച്ചു കൂടി, അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ മനസ്സുറച്ച് എത്തി.

ശ്രുത്വൈതദ്ഭഗവാന്രാമോ വിപക്ഷീയ നൃപോദ്യമമ്। കൃഷ്ണം ചൈകം ഗതം ഹര്തും കന്യാം കലഹശങ്കിതഃ

എതിരാളി രാജാക്കന്മാർ ഈ ശ്രമം നടത്തുന്നതായി കേട്ട രാമഭഗവാൻ, കലഹം ഉണ്ടാകുമോ എന്ന ആശങ്കയോടെ, കൃഷ്ണൻ ഒറ്റയ്ക്കായി കന്യയെ എടുക്കാൻ പോയതായി അറിഞ്ഞു.

ബലേന മഹതാ സാര്ധം ഭ്രാതൃസ്നേഹപരിപ്ലുതഃ। ത്വരിതഃ കുണ്ഡിനം പ്രാഗാദ്ഗജാശ്വരഥപത്തിഭിഃ

സഹോദരനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞ്, വലിയ ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും പടയാളികളും കൂട്ടിയെടുത്ത്, രാമൻ വേഗത്തിൽ കുഞ്ഞിനയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

ഭീഷ്മകന്യാ വരാരോഹാ കാങ്ക്ഷന്ത്യാഗമനം ഹരേഃ। പ്രത്യാപത്തിമപശ്യന്തീ ദ്വിജസ്യാചിന്തയത്തദാ

ഭീഷ്മകന്റെ സുന്ദരിയായ പുത്രി ഹരിയുടെ വരവിനായി ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ വരുന്നതിന്റെ ലക്ഷണമൊന്നും കാണാതെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു ചിന്തിച്ചു.

അഹോ ത്രിയാമാന്തരിത ഉദ്വാഹോ മേഽല്പരാധസഃ। നാഗച്ഛത്യരവിന്ദാക്ഷോ നാഹം വേദ്മ്യത്ര കാരണമ്। സോഽപി നാവര്തതേഽദ്യാപി മത്സന്ദേശഹരോ ദ്വിജഃ

അയ്യോ, എന്റെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് മൂന്നു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞു, ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്തവളാണ്. കമലനയനൻ വരുന്നില്ല, കാരണം എനിക്കറിയില്ല. എന്റെ സന്ദേശം കൊണ്ടുപോയ ബ്രാഹ്മണനും ഇന്നുവരെ തിരികെ വന്നിട്ടില്ല.

അപി മയ്യനവദ്യാത്മാ ദൃഷ്ട്വാ കിഞ്ചിജ്ജുഗുപ്സിതമ്। മത്പാണിഗ്രഹണേ നൂനം നായാതി ഹി കൃതോദ്യമഃ

നിർമ്മലനായ അവൻ എന്നിൽ ഏതെങ്കിലും കുറ്റം കണ്ടിട്ടുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ടു തന്നെ കല്യാണത്തിൽ എന്റെ കൈ പിടിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടും ഇപ്പോൾ സംശയിക്കുന്നു.

ദുര്ഭഗായാ ന മേ ധാതാ നാനുകൂലോ മഹേശ്വരഃ। ദേവീ വാ വിമുഖീ ഗൌരീ രുദ്രാണീ ഗിരിജാ സതീ

എന്റെ ഭാഗ്യം ദുർദൈവമാണ്; സ്രഷ്ടാവും മഹേശ്വരനും എനിക്കു അനുകൂലമല്ല. ദേവിയും ഗൗരിയും രുദ്രാണിയും ഗിരിജയും സതിയും എന്നോട് മുഖം തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഏവം ചിന്തയതീ ബാലാ ഗോവിന്ദഹൃതമാനസാ। ന്യമീലയത കാലജ്ഞാ നേത്രേ ചാശ്രുകലാകുലേ

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ഗോവിന്ദനിൽ മനസ്സു മുഴുവനും ആകർഷിച്ച ബാല, സമയത്തിന്റെ ഗതിയെ ഓർത്ത്, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീർ കൊണ്ട് അവൾ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.

ഏവം വധ്വാഃ പ്രതീക്ഷന്ത്യാ ഗോവിന്ദാഗമനം നൃപ। വാമ ഊരുര്ഭുജോ നേത്രമസ്ഫുരന്പ്രിയഭാഷിണഃ

രാജാവേ, വധു ഗോവിന്ദന്റെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ ഇടത് തൊണ്ട, കൈ, കണ്ണ് എന്നിവ, പ്രിയമായ ശുഭസൂചനകളായി, വിറയലോടെ നടന്നു.

അഥ കൃഷ്ണവിനിര്ദിഷ്ടഃ സ ഏവ ദ്വിജസത്തമഃ। അന്തഃപുരചരീം ദേവീം രാജപുത്രീം ദദര്ശ ഹ

അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, അതേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ അകത്തുള്ള അരമനയിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രാജകുമാരിയെ കണ്ടു.

സാ തം പ്രഹൃഷ്ടവദനമവ്യഗ്രാത്മഗതിം സതീ। ആലക്ഷ്യ ലക്ഷണാഭിജ്ഞാ സമപൃച്ഛച്ഛുചിസ്മിതാ

അവൾ സന്തോഷഭാവമുള്ള, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാത്ത അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ നിപുണയായ അവൾ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവനോട് ചോദിച്ചു.

തസ്യാ ആവേദയത്പ്രാപ്തം ശശംസ യദുനന്ദനമ്। ഉക്തം ച സത്യവചനമാത്മോപനയനം പ്രതി

അവൻ യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ വന്നതായി അവളെ അറിയിച്ചും, സ്വയംവരത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ സത്യമായ വാക്കുകളും അവളോട് പറഞ്ഞു.

തമാഗതം സമാജ്ഞായ വൈദര്ഭീ ഹൃഷ്ടമാനസാ। ന പശ്യന്തീ ബ്രാഹ്മണായ പ്രിയമന്യന്നനാമ സാ

അവൻ എത്തിയതായി മനസ്സിലാക്കിയ വൈദർഭി, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, ബ്രാഹ്മണനെ നേരെ നോക്കിയില്ല; അവൻ അവള്ക്ക് വേറൊരു വിധത്തിൽ പ്രിയനായിരുന്നു.

പ്രാപ്തൌ ശ്രുത്വാ സ്വദുഹിതുരുദ്വാഹപ്രേക്ഷണോത്സുകൌ। അഭ്യയാത്തൂര്യഘോഷേണ രാമകൃഷ്ണൌ സമര്ഹണൈഃ

തങ്ങളുടെ മകളുടെ വിവാഹം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവരുടെ വരവ് കേട്ട രാമനും കൃഷ്ണനും, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടെ, യോജിച്ച ആദരവോടെ അവിടെ എത്തി.