ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സ ഉത്ഥായ ചിരം സുപ്തഃ ശനൈരുന്മീല്യ ലോചനേ। ദിശോ വിലോകയന്പാര്ശ്വേ തമദ്രാക്ഷീദവസ്ഥിതമ്

അവൻ ദീർഘനിദ്ര കഴിഞ്ഞ് എഴുന്നേറ്റ്, പതിയെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു, ചുറ്റും നോക്കിയപ്പോൾ, തന്റെ പക്കൽ ആ മനുഷ്യനെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു.

സ താവത്തസ്യ രുഷ്ടസ്യ ദൃഷ്ടിപാതേന ഭാരത। ദേഹജേനാഗ്നിനാ ദഗ്ധോ ഭസ്മസാദഭവത്ക്ഷണാത്

ഭാരതവംശജാ, ആ മനുഷ്യൻ കോപത്തോടെ നോക്കിയതോടെ, യവനൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിയിൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ചാരമായി.

ശ്രീരാജോവാച। കോ നാമ സ പുമാന്ബ്രഹ്മന്കസ്യ കിം വീര്യ ഏവ ച। കസ്മാദ്ഗുഹാം ഗതഃ ശിഷ്യേ കിം തേജോ യവനാര്ദനഃ

രാജാവ് ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണാ, ആ മനുഷ്യൻ ആരാണ്, ഏത് വംശത്തിൽ നിന്നാണ്, അവനു എത്ര ശക്തിയുണ്ട്? അവൻ എന്തിനാണ് ഗുഹയിൽ ചെന്നു കിടന്നത്? യവനനെ സംഹരിച്ചവന്റെ തേജസ് എങ്ങനെയായിരുന്നു?

ശ്രീശുക ഉവാച। സ ഇക്ഷ്വാകുകുലേ ജാതോ മാന്ധാതൃതനയോ മഹാന്। മുചുകുന്ദ ഇതി ഖ്യാതോ ബ്രഹ്മണ്യഃ സത്യസങ്ഗരഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: അവൻ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ജനിച്ച, മാഹാത്മ്യശാലിയായ മന്ദാതാവിന്റെ പുത്രൻ, മുചുകുന്ദൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന, ബ്രാഹ്മണഭക്തനും സത്യവ്രതനുമാണ്.

സ യാചിതഃ സുരഗണൈരിന്ദ്രാദ്യൈരാത്മരക്ഷണേ। അസുരേഭ്യഃ പരിത്രസ്തൈസ്തദ്രക്ഷാം സോഽകരോച്ചിരമ്

ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അസുരന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഭയപ്പെട്ട ദേവന്മാരെ ദീർഘകാലം സംരക്ഷിച്ചു.

ലബ്ധ്വാ ഗുഹം തേ സ്വഃപാലം മുചുകുന്ദമഥാബ്രുവന്। രാജന്വിരമതാം കൃച്ഛ്രാദ്ഭവാന്നഃ പരിപാലനാത്

അവരുടെ രക്ഷകനായ മുചുകുന്ദനെ ഗുഹയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഈ കഷ്ടതകൾ ഇനി ഉപേക്ഷിക്കൂ.

നരലോകം പരിത്യജ്യ രാജ്യം നിഹതകണ്ടകമ്। അസ്മാന്പാലയതോ വീര കാമാസ്തേ സര്വ ഉജ്ഝിതാഃ

വീരാ, മനുഷ്യലോകവും ശത്രുക്കളില്ലാത്ത രാജ്യവും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

സുതാ മഹിഷ്യോ ഭവതോ ജ്ഞാതയോഽമാത്യമന്ത്രിണഃ। പ്രജാശ്ച തുല്യകാലീനാ നാധുനാ സന്തി കാലിതാഃ

നിന്റെ പുത്രന്മാർ, ഭാര്യമാർ, ബന്ധുക്കൾ, മന്ത്രിമാർ, ഉപദേശകർ, ഒരേ കാലഘട്ടത്തിൽ ജനിച്ച رعാജ്യവാസികൾ — ഇവരാരും ഇനി ജീവിച്ചിട്ടില്ല.

കാലോ ബലീയാന്ബലിനാം ഭഗവാനീശ്വരോഽവ്യയഃ। പ്രജാഃ കാലയതേ ക്രീഡന്പശുപാലോ യഥാ പശൂന്

ശക്തന്മാരിൽ പോലും ശക്തനായ, നശിക്കാത്ത ഭഗവാൻ ആയ കാലം, കളിച്ചുകൊണ്ട്, പശുപാലൻ പശുക്കളെപ്പോലെ, എല്ലാ ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു.

വരം വൃണീഷ്വ ഭദ്രം തേ ഋതേ കൈവല്യമദ്യ നഃ। ഏക ഏവേശ്വരസ്തസ്യ ഭഗവാന്വിഷ്ണുരവ്യയഃ

നിനക്ക് ആശംസകൾ, മോക്ഷം ഒഴികെ വേണമെങ്കിൽ ഏതൊരു വരവും തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; അതു ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്ന് നൽകാൻ കഴിയില്ല. ഒരുവൻ മാത്രമാണ് ഈശ്വരൻ, അവൻ അവിനാശിയായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവാണ്.

ഏവമുക്തഃ സ വൈ ദേവാനഭിവന്ദ്യ മഹായശാഃ। അശയിഷ്ട ഗുഹാവിഷ്ടോ നിദ്രയാ ദേവദത്തയാ

ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാശക്തനായ മുചുകുന്ദൻ അവരെ വന്ദിച്ചു, ഗുഹയിൽ കയറി ദൈവികനിദ്രയിൽ ആകൃഷ്ടനായി കിടന്നു.

യവനേ ഭസ്മസാന്നീതേ ഭഗവാന്സാത്വതര്ഷഭഃ। ആത്മാനം ദര്ശയാമാസ മുചുകുന്ദായ ധീമതേ

യവനൻ ചാരമായപ്പോൾ, സാത്വതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ, ധീരനായ മുചുകുന്ദനു താനെ കാണിച്ചു.

തമാലോക്യ ഘനശ്യാമം പീതകൌശേയവാസസമ്। ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത്കൌസ്തുഭേന വിരാജിതമ്

അവനെ കാണുമ്പോൾ, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള വർണ്ണം, മഞ്ഞപ്രാവ് ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, വക്ഷസ്സിൽ ശ്രീവത്സചിഹ്നവും, കൗസ്തുഭമണിയുടെ പ്രകാശവും തെളിഞ്ഞു.

ചതുര്ഭുജം രോചമാനം വൈജയന്ത്യാ ച മാലയാ। ചാരുപ്രസന്നവദനം സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലമ്

നാലു പ്രകാശമുള്ള കൈകൾ, വൈജയന്തിമാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, മനോഹരവും ദയാപൂർണ്ണവുമായ മുഖം, മകരകുണ്ദലങ്ങൾ തിളങ്ങുന്നു.

പ്രേക്ഷണീയം നൃലോകസ്യ സാനുരാഗസ്മിതേക്ഷണമ്। അപീച്യവയസം മത്തമൃഗേന്ദ്രോദാരവിക്രമമ്

മനുഷ്യലോകം മുഴുവൻ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ച കണ്ണുകൾ, എപ്പോഴും യുവാവായി, ഗർവ്വമുള്ള സിംഹംപോലെയും മഹത്വമുള്ള വീര്യവും.

പര്യപൃച്ഛന്മഹാബുദ്ധിസ്തേജസാ തസ്യ ധര്ഷിതഃ। ശങ്കിതഃ ശനകൈ രാജാ ദുര്ധര്ഷമിവ തേജസാ

അവന്റെ തേജസ്സിൽ വിറെച്ചു, മഹാബുദ്ധിയുള്ള രാജാവ് സംശയത്തോടെയും ഭയത്തോടെയും, പതിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശക്തിയെ നേരിടുന്നവനെപ്പോലെ.

ശ്രീമുചുകുന്ദ ഉവാച। കോ ഭവാനിഹ സമ്പ്രാപ്തോ വിപിനേ ഗിരിഗഹ്വരേ। പദ്ഭ്യാം പദ്മപലാശാഭ്യാം വിചരസ്യുരുകണ്ടകേ

ശ്രീമുചുകുന്ദൻ ചോദിച്ചു: ആരാണ് നീ, ഈ കാട്ടിലും പർവതഗുഹയിലും വന്നിരിക്കുന്നു? കുരുവച്ചിലുകളിൽ, താമരയിലുപമമായ കാലുകളോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ?

കിം സ്വിത്തേജസ്വിനാം തേജോ ഭഗവാന്വാ വിഭാവസുഃ। സൂര്യഃ സോമോ മഹേന്ദ്രോ വാ ലോകപാലോ പരോഽപി വാ

ഭഗവാന്റെ, അഗ്നിയുടെ, സൂര്യന്റെ, ചന്ദ്രന്റെ, ഇന്ദ്രന്റെ, ലോകപാലകരുടെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരുടെയായാലും, അവരുടെ പ്രകാശം നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിനോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താനാകുമോ?

മന്യേ ത്വാം ദേവദേവാനാം ത്രയാണാം പുരുഷര്ഷഭമ്। യദ്ബാധസേ ഗുഹാധ്വാന്തം പ്രദീപഃ പ്രഭയാ യഥാ

ദേവന്മാരിൽ ദേവന്മാരുടെ മുകളിൽ നിൽക്കുന്നവനാണ് നിങ്ങൾ എന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരു വിളക്ക് എങ്ങനെ കുഹരത്തിലെ ഇരുണ്ടിയെ അതിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ അകറ്റുന്നു, അതുപോലെ നിങ്ങൾ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടിയെ അകറ്റുന്നു.

ശുശ്രൂഷതാമവ്യലീകമസ്മാകം നരപുങ്ഗവ। സ്വജന്മ കര്മ ഗോത്രം വാ കഥ്യതാം യദി രോചതേ

മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞങ്ങൾ നിർമലമായ മനസ്സോടെ സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്. നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ജനനം, പ്രവർത്തികൾ, കുടുംബം എന്നിവ ഞങ്ങളോട് ദയവായി പറയാമോ?

വയം തു പുരുഷവ്യാഘ്ര ഐക്ഷ്വാകാഃ ക്ഷത്രബന്ധവഃ। മുചുകുന്ദ ഇതി പ്രോക്തോ യൌവനാശ്വാത്മജഃ പ്രഭോ

മനുഷ്യസിംഹനായ പ്രഭോ, ഞങ്ങൾ ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ പെട്ട ക്ഷത്രിയർ ആണ്. ഞാൻ യുവനാശ്വന്റെ മകനായ മുചുകുന്ദൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ചിരപ്രജാഗരശ്രാന്തോ നിദ്രയാപഹതേന്ദ്രിയഃ। ശയേഽസ്മിന്വിജനേ കാമം കേനാപ്യുത്ഥാപിതോഽധുനാ

നീണ്ട നാളത്തെ ഉണർന്നിരിപ്പിൽ നിന്ന് ക്ഷീണിച്ച്, ഉറക്കത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മങ്ങിയ ഞാൻ, ഈ നിർജനപ്രദേശത്ത് കിടന്നിരുന്നു. അപ്പോൾ ആരോ എന്നെ ഉണർത്തി.

സോഽപി ഭസ്മീകൃതോ നൂനമാത്മീയേനൈവ പാപ്മനാ। അനന്തരം ഭവാന്ശ്രീമാംല്ലക്ഷിതോഽമിത്രശാസനഃ

അവനും തന്റെ തന്നെ പാപം കൊണ്ടാണ് തീയിൽ കത്തിപ്പോയത്. അതിനുശേഷം ഉടനെ, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നതിൽ പ്രശസ്തനായ ഭഗവാൻ, നിങ്ങൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

തേജസാ തേഽവിഷഹ്യേണ ഭൂരി ദ്രഷ്ടും ന ശക്നുമഃ। ഹതൌജസാ മഹാഭാഗ മാനനീയോഽസി ദേഹിനാമ്

നിങ്ങളുടെ അതിരില്ലാത്ത തേജസ് കാരണം ഞങ്ങൾ നോക്കാൻ പോലും കഴിയുന്നില്ല. മഹാഭാഗവ, ശരീരധാരികളിൽ നിങ്ങൾ ഏറ്റവും ആദരണീയനാണ്.

ഏവം സമ്ഭാഷിതോ രാജ്ഞാ ഭഗവാന്ഭൂതഭാവനഃ। പ്രത്യാഹ പ്രഹസന്വാണ്യാ മേഘനാദഗഭീരയാ

രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സകലഭൂതങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവായ ഭഗവാൻ, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ പുഞ്ചിരിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച। ജന്മകര്മാഭിധാനാനി സന്തി മേഽങ്ഗ സഹസ്രശഃ। ന ശക്യന്തേഽനുസങ്ഖ്യാതുമനന്തത്വാന്മയാപി ഹി

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ ജനനങ്ങൾ, പ്രവർത്തികൾ, പേരുകൾ എന്നിവ ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ട്, സ്നേഹിതാ. അവ അനന്തമായതിനാൽ, ഞാൻ പോലും അവയെല്ലാം എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല.

ക്വചിദ്രജാംസി വിമമേ പാര്ഥിവാന്യുരുജന്മഭിഃ। ഗുണകര്മാഭിധാനാനി ന മേ ജന്മാനി കര്ഹിചിത്

എനിക്ക് ചിലപ്പോൾ മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം ഭൂമിയിലെ ജനനങ്ങൾ പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, എന്റെ ജനനങ്ങൾ എപ്പോഴും ഗുണം, പ്രവർത്തി, പേര് എന്നിവ കൊണ്ട് നിർവചിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

കാലത്രയോപപന്നാനി ജന്മകര്മാണി മേ നൃപ। അനുക്രമന്തോ നൈവാന്തം ഗച്ഛന്തി പരമര്ഷയഃ

രാജാവേ, എന്റെ ജനനങ്ങളും പ്രവർത്തികളും മൂന്നു കാലങ്ങളിലേക്കുമാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. മഹർഷിമാരും അവയെ ക്രമമായി പിന്തുടർന്നാലും, അതിന്റെ അന്ത്യത്തേക്ക് എത്താൻ കഴിയില്ല.

തഥാപ്യദ്യതനാന്യങ്ഗ ശൃണുഷ്വ ഗദതോ മമ। വിജ്ഞാപിതോ വിരിഞ്ചേന പുരാഹം ധര്മഗുപ്തയേ

എന്നിരുന്നാലും, സ്നേഹിതാ, ഇപ്പോഴത്തെ എന്റെ ജനനത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ. ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ എന്നോട് അപേക്ഷിച്ചിരുന്നു.