ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

തഥാപി സൂനൃതാ സൌമ്യ ഹൃദി ന സ്ഥീയതേ ചലേ । പുത്രാനുരാഗവിഷമേ വിദ്യുത് സൌദാമനീ യഥാ

എങ്കിലും, സുമുഖനേ, വാക്കുകൾ എത്ര മധുരമായിരുന്നാലും, മക്കളോടുള്ള അതിയായ സ്നേഹത്തിന്റെ വിഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സിൽ അവ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാറില്ല; ആകാശത്ത് മിന്നൽ ദീർഘനേരം തങ്ങാത്തതുപോലെ തന്നെ.

ഈശ്വരസ്യ വിധിം കോ നു വിധുനോത്യന്യഥാ പുമാന് । ഭൂമേര്ഭാരാവതാരായ യോഽവതീര്ണോ യദോഃ കുലേ

ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛയെ ആരാണ് മാറ്റാൻ കഴിയുക, മനുഷ്യനേ? ഭൂമിയിലെ ഭാരമെടുത്ത് നീക്കാൻ യദുകുലത്തിൽ അവതരിച്ചവൻ തന്നെയാണ് അതിന് കാരണം.

( വസംതതിലകാ ) യോ ദുര്വിമര്ശപഥയാ നിജമായയേദം സൃഷ്ട്വാ ഗുണാന് വിഭജതേ തദനുപ്രവിഷ്ടഃ । തസ്മൈ നമോ ദുരവബോധവിഹാരതന്ത്ര സംസാരചക്രഗതയേ പരമേശ്വരായ

തന്റെ അതിമനോഹരമായ മായയാൽ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ച്, ഗുണങ്ങൾ വിഭജിച്ച്, പിന്നെ അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവനേ, മനസ്സുകൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത കളികൾ നടത്തുന്നവനേ, സംസാരചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പരമേശ്വരനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഇത്യഭിപ്രേത്യ നൃപതേഃ അഭിപ്രായം സ യാദവഃ । സുഹൃദ്‌ഭിഃ സമനുജ്ഞാതഃ പുനര്യദുപുരീമഗാത്

ശുകൻ പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അനുമതിയോടെ ആ യദവൻ വീണ്ടും യദുക്കളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ശശംസ രാമകൃഷ്ണാഭ്യാം ധൃതരാഷ്ട്രവിചേഷ്ടിതമ് । പാണ്ഡവാന് പ്രതി കൌരവ്യ യദര്ഥം പ്രേഷിതഃ സ്വയമ്

പാണ്ഡവന്മാരെ കുറിച്ച് ധൃതരാഷ്ട്രൻ ചെയ്തത് എല്ലാം, താൻ അയക്കപ്പെട്ട കാര്യം, രാമനും കൃഷ്ണനും അവൻ വിവരിച്ചു.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ ഏകോനപഞ്ചാശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപകുതിയിലെ നാൽപ്പത്തൊൻപതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

രാമകൃഷ്ണയോര്ജരാസന്ധേന സഹ യുദ്ധം, ദ്വാരകാദുര്ഗനിര്മാണംച - ശ്രീശുക ഉവാച। അസ്തിഃ പ്രാപ്തിശ്ച കംസസ്യ മഹിഷ്യൌ ഭരതര്ഷഭ। മൃതേ ഭര്തരി ദുഃഖാര്തേ ഈയതുഃ സ്മ പിതുര്ഗൃഹാന്

ശുകൻ പറഞ്ഞു: ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, കംസന്റെ ഭാര്യമാരായ അസ്തിയും പ്രാപ്തിയും ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിതരായി, തങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

പിത്രേ മഗധരാജായ ജരാസന്ധായ ദുഃഖിതേ। വേദയാം ചക്രതുഃ സര്വമാത്മവൈധവ്യകാരണമ്

മഗധരാജാവും തങ്ങളുടെ പിതാവുമായ ജരാസന്ധൻ ദുഃഖിതനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ വിധവാവസ്ഥയുടെ കാരണമെന്താണെന്ന് എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞു.

സ തദപ്രിയമാകര്ണ്യ ശോകാമര്ഷയുതോ നൃപ। അയാദവീം മഹീം കര്തും ചക്രേ പരമമുദ്യമമ്

ആ ദുഃഖകരമായ വാർത്ത കേട്ട രാജാവ്, ദു:ഖത്തിലും കോപത്തിലും നിറഞ്ഞ്, യദുകുലത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ വലിയ ശ്രമം തുടങ്ങി.

അക്ഷൌഹിണീഭിര്വിംശത്യാ തിസൃഭിശ്ചാപി സംവൃതഃ। യദുരാജധാനീം മഥുരാം ന്യരുധത്സര്വതോ ദിശമ്

ഇരുപത് അക്ഷൗഹിണികളും മൂന്നും കൂടി കൂട്ടി, ജരാസന്ധൻ യദുക്കളുടെ രാജധാനിയായ മഥുരയെ എല്ലാ ദിശകളിലും വളഞ്ഞു.

നിരീക്ഷ്യ തദ്ബലം കൃഷ്ണ ഉദ്വേലമിവ സാഗരമ്। സ്വപുരം തേന സംരുദ്ധം സ്വജനം ച ഭയാകുലമ്

സമുദ്രം പോലെ ഉയർന്ന ജരാസന്ധന്റെ സൈന്യവും, തൻറെ നഗരം അങ്ങനെ വളഞ്ഞതും, ജനങ്ങൾ ഭയത്താൽ വിറയച്ചതും കണ്ട് കൃഷ്ണൻ ആലോചിച്ചു.

ചിന്തയാമാസ ഭഗവാന്ഹരിഃ കാരണമാനുഷഃ। തദ്ദേശകാലാനുഗുണം സ്വാവതാരപ്രയോജനമ്

ഭഗവാൻ ഹരി, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ, ആ ദേശകാലാവസ്ഥയനുസരിച്ച് തൻറെ അവതാരത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ആലോചിച്ചു.

ഹനിഷ്യാമി ബലം ഹ്യേതദ്ഭുവി ഭാരം സമാഹിതമ്। മാഗധേന സമാനീതം വശ്യാനാം സര്വഭൂഭുജാമ്

ഭൂമിയിൽ ഭാരമായി കൂടിയിരിക്കുന്ന ഈ സൈന്യത്തെ, ജരാസന്ധൻ കീഴടക്കിയ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നുമാണ് ഇത് വന്നത്, ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.

അക്ഷൌഹിണീഭിഃ സങ്ഖ്യാതം ഭടാശ്വരഥകുഞ്ജരൈഃ। മാഗധസ്തു ന ഹന്തവ്യോ ഭൂയഃ കര്താ ബലോദ്യമമ്

അക്ഷൗഹിണികളായി എണ്ണപ്പെടുന്ന സൈന്യവും, യോദ്ധാക്കളും, കുതിരകളും, രഥങ്ങളും, ആനകളും എല്ലാം നശിപ്പിക്കണം; പക്ഷേ ജരാസന്ധനെ കൊല്ലരുത്, കാരണം അവൻ വീണ്ടും സൈന്യം കൂട്ടും.

ഏതദര്ഥോഽവതാരോഽയം ഭൂഭാരഹരണായ മേ। സംരക്ഷണായ സാധൂനാം കൃതോഽന്യേഷാം വധായ ച

ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും, സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകാനും, ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനുമാണ് എന്റെ അവതാരം.

അന്യോഽപി ധര്മരക്ഷായൈ ദേഹഃ സംഭ്രിയതേ മയാ। വിരാമായാപ്യധര്മസ്യ കാലേ പ്രഭവതഃ ക്വചിത്

ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കാൻ വേറൊരു ശരീരം എനിക്ക് സ്വീകരിക്കേണ്ടി വരാം; അപ്രകാരം, അധർമ്മം ഉയരുമ്പോൾ അതിനെ അവസാനിപ്പിക്കാനും ഞാൻ അവതരിക്കും.

ഏവം ധ്യായതി ഗോവിന്ദ ആകാശാത്സൂര്യവര്ചസൌ। രഥാവുപസ്ഥിതൌ സദ്യഃ സസൂതൌ സപരിച്ഛദൌ

ഗോവിന്ദൻ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യനുപോലെ പ്രകാശമുള്ള രണ്ടു രഥങ്ങൾ, സാരഥികളും ഉപകരണങ്ങളുമൊക്കെയുമായി ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഉടനടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ആയുധാനി ച ദിവ്യാനി പുരാണാനി യദൃച്ഛയാ। ദൃഷ്ട്വാ താനി ഹൃഷീകേശഃ സങ്കര്ഷണമഥാബ്രവീത്

പഴയതും ദിവ്യവുമായ ആയുധങ്ങളും അപ്രത്യക്ഷമായി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവയെ കണ്ട ഹൃഷീകേശൻ സംകർഷണനോടു പറഞ്ഞു.

പശ്യാര്യ വ്യസനം പ്രാപ്തം യദൂനാം ത്വാവതാം പ്രഭോ। ഏഷ തേ രഥ ആയാതോ ദയിതാന്യായുധാനി ച

ആര്യനേ, യദുവംശത്താരുടെ മേലേ വന്ന ഈ ദുരന്തം നോക്കൂ. ഭഗവാനേ, നിങ്ങളുടെ രഥവും പ്രിയപ്പെട്ട ആയുധങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.

ഏതദര്ഥം ഹി നൌ ജന്മ സാധൂനാമീശ ശര്മകൃത്। ത്രയോവിംശത്യനീകാഖ്യം ഭൂമേര്ഭാരമപാകുരു

ഭഗവാനേ, സത്യസന്ധന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നവനേ, ഭൂമിയിലെ ഇരുപത്തിമൂന്ന് സൈന്യങ്ങളെന്ന ഭാരമെടുത്ത് മാറ്റാൻ തന്നെ നമ്മൾ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഏവം സമ്മന്ത്ര്യ ദാശാര്ഹൌ ദംശിതൌ രഥിനൌ പുരാത്। നിര്ജഗ്മതുഃ സ്വായുധാഢ്യ ബലേനാല്പീയസാ വൃതൌ

ഇങ്ങനെ തമ്മിൽ ആലോചിച്ച ശേഷം, ദാശാർഹരുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ, പുരാതനകാലം മുതൽ യുദ്ധത്തിനായി സജ്ജരായവർ, ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് ചെറിയൊരു സൈന്യത്തോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

ശങ്ഖം ദധ്മൌ വിനിര്ഗത്യ ഹരിര്ദാരുകസാരഥിഃ। തതോഽഭൂത്പരസൈന്യാനാം ഹൃദി വിത്രാസവേപഥുഃ

ഹരി ദാരുകനെ രഥസാരഥിയായി എടുത്ത് പുറപ്പെടുമ്പോൾ ശംഖം ഊതി. അപ്പോൾ ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഭയം നിറഞ്ഞു, അവർക്കു വിറയലുണ്ടായി.

താവാഹ മാഗധോ വീക്ഷ്യ ഹേ കൃഷ്ണ പുരുഷാധമ। ന ത്വയാ യോദ്ധുമിച്ഛാമി ബാലേനൈകേന ലജ്ജയാ । ഗുപ്തേന ഹി ത്വയാ മന്ദ ന യോത്സ്യേ യാഹി ബന്ധുഹന്

അവരെ കണ്ട മാഗധരാജാവ് പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, ഞാൻ നിനക്കൊപ്പമോ, ഒരു ബാലനോടോ, ലജ്ജകൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. മറ്റുള്ളവരുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന നീയോടും ഞാൻ യുദ്ധിക്കില്ല. ബന്ധുക്കളെ കൊല്ലുന്നവനേ, നീ പോകൂ.

തവ രാമ യദി ശ്രദ്ധാ യുധ്യസ്വ ധൈര്യമുദ്വഹ। ഹിത്വാ വാ മച്ഛരൈശ്ഛിന്നം ദേഹം സ്വര്യാഹി മാം ജഹി

നീ രാമാ, ധൈര്യവും വിശ്വാസവും ഉണ്ടെങ്കിൽ യുദ്ധം ചെയ്യൂ. അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ അമ്പുകളിൽ വീണു ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോവൂ, അല്ലെങ്കിൽ എന്നെ കൊല്ലൂ.

ശ്രീഭഗവാനുവാച। ന വൈ ശൂരാ വികത്ഥന്തേ ദര്ശയന്ത്യേവ പൌരുഷമ്। ന ഗൃഹ്ണീമോ വചോ രാജന്നാതുരസ്യ മുമൂര്ഷതഃ

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: യഥാർത്ഥ വീരന്മാർക്ക് കുതിപ്പോ അഭിമാനമോ ഇല്ല; അവർ അവരുടെ വീര്യം പ്രവർത്തിയിൽ കാണിക്കുന്നു. മരണം നേരിടുന്ന ഭീതിയുള്ളവന്റെ വാക്കുകൾ നാം ഗണിക്കാറില്ല, രാജാവേ.

ശ്രീശുക ഉവാച। ജരാസുതസ്താവഭിസൃത്യ മാധവൌ മഹാബലൌഘേന ബലീയസാഽഽവൃണോത്। സസൈന്യയാനധ്വജവാജിസാരഥീ സൂര്യാനലൌ വായുരിവാഭ്രരേണുഭിഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ജരാസന്ധന്റെ മകൻ മഹാ സൈന്യത്തോടും രഥങ്ങളോടും ആനകളോടും കുതിരകളോടും പതാകകളോടും കൂടി, സൂര്യനും അഗ്നിയും പൊടിക്കാറ്റിൽ മറയുന്നപോലെ, മാധവന്മാരെ ചുറ്റി ആക്രമിച്ചു.

സുപര്ണതാലധ്വജചിഹ്നിതൌ രഥാവ്। അലക്ഷയന്ത്യോ ഹരിരാമയോര്മൃധേ। സ്ത്രിയഃ പുരാട്ടാലകഹര്മ്യഗോപുരം। സമാശ്രിതാഃ സമ്മുമുഹുഃ ശുചാര്ദിതഃ

ഗരുഡനും താളവൃക്ഷവും ചിഹ്നമായി ഉള്ള ഹരിയും രാമനും ഇരുവരുടെയും രഥങ്ങൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ കണ്ട സ്ത്രീകൾ പുരാതന ഗോപുരങ്ങളിലും കൊത്തുമാളികകളിലും അഭയം തേടി, ദുഃഖത്തിലും ആശങ്കയിലും മുങ്ങി.

ഹരിഃ പരാനീകപയോമുചാം മുഹുഃ ശിലീമുഖാത്യുല്ബണവര്ഷപീഡിതമ്। സ്വസൈന്യമാലോക്യ സുരാസുരാര്ചിതം വ്യസ്ഫൂര്ജയച്ഛാര്ങ്ഗശരാസനോത്തമമ്

ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആദരിക്കുന്ന തന്റെ സൈന്യം ശത്രുക്കളുടെ കഠിനമായ അമ്പവർഷത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പീഡിക്കപ്പെടുന്നത് ഹരി കണ്ടപ്പോൾ, തന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ ശാരംഗം വില്ല് ഉരുണ്ട ശബ്ദത്തോടെ ഊതി.

ഗൃഹ്ണന്നിശങ്ഗാദഥ സന്ദധച്ഛരാന്। വികൃഷ്യ മുഞ്ചന്ശിതബാണപൂഗാന്। നിഘ്നന്രഥാന്കുഞ്ജരവാജിപത്തീന്। നിരന്തരം യദ്വദലാതചക്രമ്

അവൻ ക്വിവറിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾ എടുത്ത് വില്ലിൽ കെട്ടി, കൂർമുരളുന്ന അമ്പക്കൂട്ടങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു; രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, പദാതികൾ എന്നിവയെ തകർത്ത്, യദുകുലത്തിന്റെ ചക്രം കൈയിൽ നിന്ന് വിട്ടില്ല.