യാസ്യന് രാജാനമഭ്യേത്യ വിഷമം പുത്രലാലസമ് । അവദത്സുഹൃദാം മധ്യേ ബന്ധുഭിഃ സൌഹൃദോദിതമ്
രാജാവ് യാത്രയ്ക്കു തയ്യാറാകുമ്പോൾ, തന്റെ മക്കളോടു മാത്രം സ്നേഹമുള്ള ഭരണാധികാരിയെ സമീപിച്ചു, സുഹൃത്തുക്കളുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും ഇടയിൽ സൗഹൃദം കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ച വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അക്രൂര ഉവാച - ഭോ ഭോ വൈചിത്രവീര്യ ത്വം കുരൂണാം കീര്തിവര്ധന । ഭ്രാതര്യുപരതേ പാണ്ഡൌ അധുനാഽഽസനമാസ്ഥിതഃ
അക്രൂരൻ പറഞ്ഞു: വൈചിത്രവീര്യയുടെ വംശജനായ രാജാവേ, കുരുക്കളുടെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനേ, ഇപ്പോൾ പാണ്ഡു സഹോദരൻ വിടപറഞ്ഞതുകൊണ്ട്, നീ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
ധര്മേണ പാലയന് ഉര്വീം പ്രജാഃ ശീലേന രഞ്ജയന് । വര്തമാനഃ സമഃ സ്വേഷു ശ്രേയഃ കീര്തിമവാപ്സ്യസി
നീ ധർമ്മത്തോടെ ഭൂമിയെ ഭരിച്ച്, ജനങ്ങളെ നല്ലതുകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ച്, സ്വന്തം ആളുകളോടും സമത്വത്തോടെ പെരുമാറിയാൽ, നിനക്ക് ശ്രേയസ്സും കീർത്തിയും ലഭിക്കും.
അന്യഥാ ത്വാചരഁല്ലോകേ ഗര്ഹിതോ യാസ്യസേ തമഃ । തസ്മാത്സമത്വേ വര്തസ്വ പാണ്ഡവേഷ്വാത്മജേഷു ച
ഇതിന്യായം വിട്ട് നീ വേറൊരു വഴി നടന്നു പോയാൽ, ലോകത്തിൽ അപമാനം നേരിടും, അന്ധകാരത്തിലേക്ക് വീഴും. അതുകൊണ്ട്, പാണ്ഡവന്മാരോടും സ്വന്തം മക്കളോടും സമത്വം പാലിക്കണം.
നേഹ ചാത്യന്തസംവാസഃ കസ്യചിത് കേനചിത് സഹ । രാജന് സ്വേനാപി ദേഹേന കിമു ജായാത്മജാദിഭിഃ
രാജാവേ, ഈ ലോകത്ത് ആരും ആരോടും എപ്പോഴും കൂടെയില്ല, സ്വന്തം ശരീരത്തോടു പോലും. ഭാര്യ, മക്കൾ, മറ്റുള്ളവർ എന്നിവരോടൊന്നും സ്ഥിരബന്ധമില്ല.
ഏകഃ പ്രസൂയതേ ജന്തുഃ ഏക ഏവ പ്രലീയതേ । ഏകോഽനുഭുങ്ക്തേ സുകൃതം ഏക ഏവ ച ദുഷ്കൃതമ്
ഒരു ജീവി ഒറ്റയ്ക്കാണ് ജനിക്കുന്നത്, ഒറ്റയ്ക്കാണ് മരിക്കുന്നത്. നല്ലതിന്റെ ഫലവും, ദുഷ്ക്കൃത്യത്തിന്റെ ഫലവും, ഓരോരുത്തൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടതാണ്.
അധര്മോപചിതം വിത്തം ഹരന്ത്യന്യേഽല്പമേധസഃ । സമ്ഭോജനീയാപദേശൈഃ ജലാനീവ ജലൌകസഃ
അധർമ്മപൂർവ്വം സമ്പാദിച്ച ധനം, കുറച്ച് ബുദ്ധിയുള്ളവർ സൗഹൃദത്തിന്റെ പേരിൽ വെള്ളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ജലൗകകളെപ്പോലെ എടുത്തുപോകും.
പുഷ്ണാതി യാനധര്മേണ സ്വബുദ്ധ്യാ തമപണ്ഡിതമ് । തേഽകൃതാര്ഥം പ്രഹിണ്വന്തി പ്രാണാ രായഃ സുതാദയഃ
താൻ അജ്ഞാനിയായവൻ, അധർമ്മപൂർവ്വം സ്വന്തം മനസ്സുപോലെ മറ്റുള്ളവരെ പോഷിപ്പിച്ചാൽ, അവന്റെ ജീവനും ധനവും മക്കളും മറ്റുള്ളവരും അവനെ ഉപേക്ഷിക്കും, അവൻ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെ പോകും.
സ്വയം കില്ബിഷമാദായ തൈസ്ത്യക്തോ നാര്ഥകോവിദഃ । അസിദ്ധാര്ഥോ വിശത്യന്ധം സ്വധര്മവിമുഖസ്തമഃ
അവൻ പാപം ഏറ്റെടുത്ത്, ധനത്തിൽ വിവേകമില്ലാത്തവരുടെ വേണ്ടി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെ, സ്വന്തം ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് മാറി, അന്ധകാരത്തിലേക്ക് വീഴും.
തസ്മാല്ലോകമിമം രാജന് സ്വപ്നമായാമനോരഥമ് । വീക്ഷ്യായമ്യാത്മനാത്മാനം സമഃ ശാന്തോ ഭവ പ്രഭോ
അതിനാൽ, രാജാവേ, ഈ ലോകം സ്വപ്നം, മായ, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം എന്നപോലെ കാണണം. നീ തന്നെ നിന്നെ അറിയണം, സമത്വവും ശാന്തിയും പുലർത്തണം, പ്രഭുവേ.
ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച - യഥാ വദതി കല്യാണീം വാചം ദാനപതേ ഭവാന് । തഥാനയാ ന തൃപ്യാമി മര്ത്യഃ പ്രാപ്യ യഥാമൃതമ്
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു: ദാനശീലനായവനേ, നീ പറയുന്ന ഈ മംഗളവാക്കുകൾ എത്ര കേട്ടാലും എനിക്ക് മതിപ്പില്ല, മരണമില്ലാത്ത അമൃതം ലഭിച്ച മനുഷ്യൻപോലെയാണ് എന്റെ അവസ്ഥ.
തഥാപി സൂനൃതാ സൌമ്യ ഹൃദി ന സ്ഥീയതേ ചലേ । പുത്രാനുരാഗവിഷമേ വിദ്യുത് സൌദാമനീ യഥാ
എങ്കിലും, സുമുഖനേ, വാക്കുകൾ എത്ര മധുരമായിരുന്നാലും, മക്കളോടുള്ള അതിയായ സ്നേഹത്തിന്റെ വിഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സിൽ അവ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാറില്ല; ആകാശത്ത് മിന്നൽ ദീർഘനേരം തങ്ങാത്തതുപോലെ തന്നെ.
ഈശ്വരസ്യ വിധിം കോ നു വിധുനോത്യന്യഥാ പുമാന് । ഭൂമേര്ഭാരാവതാരായ യോഽവതീര്ണോ യദോഃ കുലേ
ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛയെ ആരാണ് മാറ്റാൻ കഴിയുക, മനുഷ്യനേ? ഭൂമിയിലെ ഭാരമെടുത്ത് നീക്കാൻ യദുകുലത്തിൽ അവതരിച്ചവൻ തന്നെയാണ് അതിന് കാരണം.
( വസംതതിലകാ ) യോ ദുര്വിമര്ശപഥയാ നിജമായയേദം സൃഷ്ട്വാ ഗുണാന് വിഭജതേ തദനുപ്രവിഷ്ടഃ । തസ്മൈ നമോ ദുരവബോധവിഹാരതന്ത്ര സംസാരചക്രഗതയേ പരമേശ്വരായ
തന്റെ അതിമനോഹരമായ മായയാൽ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ച്, ഗുണങ്ങൾ വിഭജിച്ച്, പിന്നെ അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവനേ, മനസ്സുകൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത കളികൾ നടത്തുന്നവനേ, സംസാരചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പരമേശ്വരനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഇത്യഭിപ്രേത്യ നൃപതേഃ അഭിപ്രായം സ യാദവഃ । സുഹൃദ്ഭിഃ സമനുജ്ഞാതഃ പുനര്യദുപുരീമഗാത്
ശുകൻ പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അനുമതിയോടെ ആ യദവൻ വീണ്ടും യദുക്കളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ശശംസ രാമകൃഷ്ണാഭ്യാം ധൃതരാഷ്ട്രവിചേഷ്ടിതമ് । പാണ്ഡവാന് പ്രതി കൌരവ്യ യദര്ഥം പ്രേഷിതഃ സ്വയമ്
പാണ്ഡവന്മാരെ കുറിച്ച് ധൃതരാഷ്ട്രൻ ചെയ്തത് എല്ലാം, താൻ അയക്കപ്പെട്ട കാര്യം, രാമനും കൃഷ്ണനും അവൻ വിവരിച്ചു.
ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ ഏകോനപഞ്ചാശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ പരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപകുതിയിലെ നാൽപ്പത്തൊൻപതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
രാമകൃഷ്ണയോര്ജരാസന്ധേന സഹ യുദ്ധം, ദ്വാരകാദുര്ഗനിര്മാണംച - ശ്രീശുക ഉവാച। അസ്തിഃ പ്രാപ്തിശ്ച കംസസ്യ മഹിഷ്യൌ ഭരതര്ഷഭ। മൃതേ ഭര്തരി ദുഃഖാര്തേ ഈയതുഃ സ്മ പിതുര്ഗൃഹാന്
ശുകൻ പറഞ്ഞു: ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, കംസന്റെ ഭാര്യമാരായ അസ്തിയും പ്രാപ്തിയും ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ ദുഃഖിതരായി, തങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
പിത്രേ മഗധരാജായ ജരാസന്ധായ ദുഃഖിതേ। വേദയാം ചക്രതുഃ സര്വമാത്മവൈധവ്യകാരണമ്
മഗധരാജാവും തങ്ങളുടെ പിതാവുമായ ജരാസന്ധൻ ദുഃഖിതനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ വിധവാവസ്ഥയുടെ കാരണമെന്താണെന്ന് എല്ലാം തുറന്നു പറഞ്ഞു.
സ തദപ്രിയമാകര്ണ്യ ശോകാമര്ഷയുതോ നൃപ। അയാദവീം മഹീം കര്തും ചക്രേ പരമമുദ്യമമ്
ആ ദുഃഖകരമായ വാർത്ത കേട്ട രാജാവ്, ദു:ഖത്തിലും കോപത്തിലും നിറഞ്ഞ്, യദുകുലത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ വലിയ ശ്രമം തുടങ്ങി.
അക്ഷൌഹിണീഭിര്വിംശത്യാ തിസൃഭിശ്ചാപി സംവൃതഃ। യദുരാജധാനീം മഥുരാം ന്യരുധത്സര്വതോ ദിശമ്
ഇരുപത് അക്ഷൗഹിണികളും മൂന്നും കൂടി കൂട്ടി, ജരാസന്ധൻ യദുക്കളുടെ രാജധാനിയായ മഥുരയെ എല്ലാ ദിശകളിലും വളഞ്ഞു.
നിരീക്ഷ്യ തദ്ബലം കൃഷ്ണ ഉദ്വേലമിവ സാഗരമ്। സ്വപുരം തേന സംരുദ്ധം സ്വജനം ച ഭയാകുലമ്
സമുദ്രം പോലെ ഉയർന്ന ജരാസന്ധന്റെ സൈന്യവും, തൻറെ നഗരം അങ്ങനെ വളഞ്ഞതും, ജനങ്ങൾ ഭയത്താൽ വിറയച്ചതും കണ്ട് കൃഷ്ണൻ ആലോചിച്ചു.
ചിന്തയാമാസ ഭഗവാന്ഹരിഃ കാരണമാനുഷഃ। തദ്ദേശകാലാനുഗുണം സ്വാവതാരപ്രയോജനമ്
ഭഗവാൻ ഹരി, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ, ആ ദേശകാലാവസ്ഥയനുസരിച്ച് തൻറെ അവതാരത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ആലോചിച്ചു.
ഹനിഷ്യാമി ബലം ഹ്യേതദ്ഭുവി ഭാരം സമാഹിതമ്। മാഗധേന സമാനീതം വശ്യാനാം സര്വഭൂഭുജാമ്
ഭൂമിയിൽ ഭാരമായി കൂടിയിരിക്കുന്ന ഈ സൈന്യത്തെ, ജരാസന്ധൻ കീഴടക്കിയ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നുമാണ് ഇത് വന്നത്, ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.
അക്ഷൌഹിണീഭിഃ സങ്ഖ്യാതം ഭടാശ്വരഥകുഞ്ജരൈഃ। മാഗധസ്തു ന ഹന്തവ്യോ ഭൂയഃ കര്താ ബലോദ്യമമ്
അക്ഷൗഹിണികളായി എണ്ണപ്പെടുന്ന സൈന്യവും, യോദ്ധാക്കളും, കുതിരകളും, രഥങ്ങളും, ആനകളും എല്ലാം നശിപ്പിക്കണം; പക്ഷേ ജരാസന്ധനെ കൊല്ലരുത്, കാരണം അവൻ വീണ്ടും സൈന്യം കൂട്ടും.
ഏതദര്ഥോഽവതാരോഽയം ഭൂഭാരഹരണായ മേ। സംരക്ഷണായ സാധൂനാം കൃതോഽന്യേഷാം വധായ ച
ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും, സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകാനും, ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനുമാണ് എന്റെ അവതാരം.
അന്യോഽപി ധര്മരക്ഷായൈ ദേഹഃ സംഭ്രിയതേ മയാ। വിരാമായാപ്യധര്മസ്യ കാലേ പ്രഭവതഃ ക്വചിത്
ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കാൻ വേറൊരു ശരീരം എനിക്ക് സ്വീകരിക്കേണ്ടി വരാം; അപ്രകാരം, അധർമ്മം ഉയരുമ്പോൾ അതിനെ അവസാനിപ്പിക്കാനും ഞാൻ അവതരിക്കും.
ഏവം ധ്യായതി ഗോവിന്ദ ആകാശാത്സൂര്യവര്ചസൌ। രഥാവുപസ്ഥിതൌ സദ്യഃ സസൂതൌ സപരിച്ഛദൌ
ഗോവിന്ദൻ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യനുപോലെ പ്രകാശമുള്ള രണ്ടു രഥങ്ങൾ, സാരഥികളും ഉപകരണങ്ങളുമൊക്കെയുമായി ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഉടനടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ആയുധാനി ച ദിവ്യാനി പുരാണാനി യദൃച്ഛയാ। ദൃഷ്ട്വാ താനി ഹൃഷീകേശഃ സങ്കര്ഷണമഥാബ്രവീത്
പഴയതും ദിവ്യവുമായ ആയുധങ്ങളും അപ്രത്യക്ഷമായി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവയെ കണ്ട ഹൃഷീകേശൻ സംകർഷണനോടു പറഞ്ഞു.
പശ്യാര്യ വ്യസനം പ്രാപ്തം യദൂനാം ത്വാവതാം പ്രഭോ। ഏഷ തേ രഥ ആയാതോ ദയിതാന്യായുധാനി ച
ആര്യനേ, യദുവംശത്താരുടെ മേലേ വന്ന ഈ ദുരന്തം നോക്കൂ. ഭഗവാനേ, നിങ്ങളുടെ രഥവും പ്രിയപ്പെട്ട ആയുധങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.