ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വന്ദേ നന്ദവ്രജസ്ത്രീണാം പാദരേണുമഭീക്ഷ്ണശഃ। യാസാം ഹരികഥോദ്ഗീതം പുനാതി ഭുവനത്രയമ്

നന്ദന്റെ വൃന്ദാവനത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പാദധൂളിക്ക് ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; അവർ പാടുന്ന ഹരികഥ ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച। അഥ ഗോപീരനുജ്ഞാപ്യ യശോദാം നന്ദമേവ ച। ഗോപാനാമന്ത്ര്യ ദാശാര്ഹോ യാസ്യന്നാരുരുഹേ രഥമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ, ഗോപിമാരോടും യശോദയോടും നന്ദനോടും വിട പറഞ്ഞ്, ഗോപന്മാരോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, ദാശാർഹൻ യാത്രയാകാൻ തയാറായി രഥത്തിൽ കയറിപ്പോയി.

തം നിര്ഗതം സമാസാദ്യ നാനോപായനപാണയഃ। നന്ദാദയോഽനുരാഗേണ പ്രാവോചന്നശ്രുലോചനാഃ

അവൻ പുറപ്പെടുമ്പോൾ, വിവിധ സമ്മാനങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച്, നന്ദനും മറ്റുള്ളവരും സ്നേഹത്തോടെ സമീപിച്ചു, കണ്ണുനീരോടെ അവനോട് സംസാരിച്ചു.

മനസോ വൃത്തയോ നഃ സ്യുഃ കൃഷ്ണ പാദാമ്ബുജാശ്രയാഃ। വാചോഽഭിധായിനീര്നാമ്നാം കായസ്തത്പ്രഹ്വണാദിഷു

നമ്മുടെ മനസ്സ് എപ്പോഴും കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ വാക്കുകൾ അവന്റെ നാമങ്ങൾ മാത്രം പറയട്ടെ; നമ്മുടെ ശരീരം അവന്റെ സേവനത്തിൽ നമിക്കട്ടെ.

കര്മഭിര്ഭ്രാമ്യമാണാനാം യത്ര ക്വാപീശ്വരേച്ഛയാ। മങ്ഗലാചരിതൈര്ദാനൈ രതിര്നഃ കൃഷ്ണ ഈശ്വരേ

നമ്മുടെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട് എവിടെയായാലും ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഞങ്ങൾ ചുറ്റിക്കറങ്ങുമ്പോഴും, നല്ല പ്രവർത്തികളും ദാനങ്ങളും ചെയ്യുന്നതിനാൽ കൃഷ്ണനിലേക്കുള്ള നമ്മുടെ ഭക്തി ഉറപ്പായിരിക്കട്ടെ.

ഏവം സഭാജിതോ ഗോപൈഃ കൃഷ്ണഭക്ത്യാ നരാധിപ। ഉദ്ധവഃ പുനരാഗച്ഛന്മഥുരാം കൃഷ്ണപാലിതാമ്

ഗോപന്മാർ കൃഷ്ണഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചപ്പോൾ, ഉദ്ധവൻ, രാജാവേ, കൃഷ്ണൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന മഥുരയിലേക്ക് വീണ്ടും മടങ്ങി.

കൃഷ്ണായ പ്രണിപത്യാഹ ഭക്ത്യുദ്രേ കം വ്രജൌകസാമ്। വസുദേവായ രാമായ രാജ്ഞേ ചോപായനാന്യദാത്

കൃഷ്ണനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, വ്രജവാസികൾക്ക് ഉള്ള ഭക്തിയിൽ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ്, ഉദ്ധവൻ വസുദേവനും രാമനും രാജാവിനും സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി.

ഭഗവതാകുബ്ജാമനോരഥപൂര്തിഃ; അക്രൂരഗൃഹം ഗത്വാ പാണ്ഡവസമാചാരജ്ഞാനായ അക്രൂരസ്യ ഹസ്തിനാപുര പ്രതി പ്രസ്ഥാനംച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) അഥ വിജ്ഞായ ഭഗവാന് സര്വാത്മാ സര്വദര്ശനഃ । സൈരന്ധ്ര്യാഃ കാമതപ്തായാഃ പ്രിയമിച്ഛന് ഗൃഹം യയൌ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാം കാണുന്ന, എല്ലാവരുടെയും ആത്മാവായ ഭഗവാൻ, സൈരന്ധ്രിയുടെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അവളുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

മഹാര്ഹോപസ്കരൈരാഢ്യം കാമോപായോപബൃംഹിതമ് । മുക്താദാമപതാകാഭിഃ വിതാനശയനാസനൈഃ । ധൂപൈഃ സുരഭിഭിര്ദീപൈഃ സ്രഗ് ഗന്ധൈരപി മണ്ഡിതമ്

അവളുടെ വീട് വിലയേറിയ ഉപകരണങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു; ആനന്ദത്തിനായി ഒരുക്കിയിരുന്നതും, മുത്തുമാലകളും പതാകകളും തൂക്കിയതും, തൂണുകളും കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും അലങ്കരിച്ചതും, സുഗന്ധമുള്ള ധൂപവും വിളക്കുകളുടെ പ്രകാശവും, പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.

( മിശ്ര ) ഗൃഹം തമായാന്തമവേക്ഷ്യ സാസനാത് സദ്യഃ സമുത്ഥായ ഹി ജാതസമ്ഭ്രമാ । യഥോപസങ്‌ഗമ്യ സഖീഭിരച്യുതം സഭാജയാമാസ സത്-ആസനാദിഭിഃ

അവൻ വീട്ടിൽ കയറിയതുകണ്ട്, അവൾ അൽപ്പം ആശങ്കയോടെ ഉടൻ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അച്യുതനെ യോജിച്ച രീതിയിൽ സ്വീകരിച്ച്, നല്ല ഇരിപ്പിടം ഉൾപ്പെടെ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.

തഥോദ്ധവഃ സാധുതയാഭിപൂജിതോ ന്യഷീദദുര്വ്യാമഭിമൃശ്യ ചാസനമ് । കൃഷ്ണോഽപി തൂര്ണം ശയനം മഹാധനം വിവേശ ലോകാചരിതാന്യനുവ്രതഃ

ഉദ്ധവനും സ്നേഹപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു, ഇരിപ്പിടം സ്പർശിച്ച് ഇരുന്നു; കൃഷ്ണൻ ലോകത്തിൽ പതിവുപോലെ വേഗത്തിൽ ആ ഭംഗിയുള്ള കിടക്കയിലേക്ക് കയറി.

സാ മജ്ജനാലേപദുകൂലഭൂഷണ സ്രഗ്ഗന്ധതാമ്ബൂലസുധാസവാദിഭിഃ । പ്രസാധിതാത്മോപസസാര മാധവം സവ്രീഡലീലോത്സ്മിതവിഭ്രമേക്ഷിതൈഃ

അവൾ കുളിച്ച്, ചന്ദനം പുരട്ടി, നല്ല വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, പുഷ്പമാലയും സുഗന്ധവും അണിഞ്ഞ്, താമ്പൂലവും കഴിച്ച്, ലജ്ജയോടെ ചിരിച്ചകണ്ണോടെ മാധവന്റെ അടുത്തെത്തി.

ആഹൂയ കാന്താം നവസങ്‌ഗമഹ്രിയാ വിശങ്‌കിതാം കങ്‌കണഭൂഷിതേ കരേ । പ്രഗൃഹ്യ ശയ്യാമധിവേശ്യ രാമയാ രേമേഽനുലേപാര്പണപുണ്യലേശയാ

ആ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ, ആദ്യസംഗമത്തിലെ ലജ്ജയോടെ, കൈയിൽ കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ച്, കൃഷ്ണൻ വിളിച്ചു, അവളുടെ കൈ പിടിച്ച് കിടക്കയിൽ ഇരുത്തി, അവളെ അനുഗ്രഹിച്ച ആനന്ദത്തിൽ അവളോടൊപ്പം ആസ്വദിച്ചു.

( വസംതതിലകാ ) സാനങ്‌ഗതപ്തകുചയോരുരസസ്തഥാക്ഷ്ണോഃ ജിഘ്രന്ത്യനന്തചരണേന രുജോ മൃജന്തീ । ദോര്ഭ്യാം സ്തനാന്തരഗതം പരിരഭ്യ കാന്തമ് ആനന്ദമൂര്തിമജഹാദതിദീര്ഘതാപമ്

കാമാഗ്നിയിൽ കത്തുന്ന നെഞ്ചും മാര്ബും, ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളും, അനന്തന്റെ പാദസൗരഭം ശ്വസിച്ച്, അവയുടെ സ്പർശനത്തിൽ വേദന മായ്ച്ചു, കൈകളാൽ പ്രിയനെ നെഞ്ചിലും മാര്ബിലും ചേർത്ത്, ആനന്ദസുരൂപനായവനിൽ ദീർഘകാലമായ ദു:ഖം അവസാനിപ്പിച്ചു.

( അനുഷ്ടുപ് ) സൈവം കൈവല്യനാഥം തം പ്രാപ്യ ദുഷ്പ്രാപ്യമീശ്വരമ് । അങ്‌ഗരാഗാര്പണേനാഹോ ദുര്ഭഗേദമയാചത

അവളെപ്പോലൊരു ദുർഭാഗ്യവതിക്ക് പോലും പ്രാപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള മോക്ഷനാഥനായ ഈശ്വരനെ ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവൾ ചന്ദനം അർപ്പിച്ച് ഒരു വരം ചോദിച്ചു.

ആഹോഷ്യതാമിഹ പ്രേഷ്ഠ ദിനാനി കതിചിന്മയാ । രമസ്വ നോത്സഹേ ത്യക്തും സങ്‌ഗം തേഽമ്ബുരുഹേക്ഷണ

"എന്റെ പ്രിയനേ, കുറെ ദിവസങ്ങൾ കൂടി ഇവിടെ എന്നോടൊപ്പം ഇരിക്കണം; കമലനയനനേ, നീ എന്നെ വിട്ടുപോകാൻ ഞാൻ സഹിക്കാനാവില്ല, ദയവായി എന്നോടൊപ്പം ആസ്വദിക്കണം."

തസ്യൈ കാമവരം ദത്ത്വാ മാനയിത്വാ ച മാനദഃ । സഹോദ്ധവേന സര്വേശഃ സ്വധാമാഗമദര്ചിതമ്

അവളുടെ ആഗ്രഹം നല്കി, ആദരപൂർവ്വം ആദരിച്ച ശേഷം, ആദരം നൽകുന്നവനായ സർവ്വേശ്വരൻ ഉദ്‌ധവനോടൊപ്പം തന്റെ മഹത്വമുള്ള വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ദുരാര്ധ്യം സമാരാധ്യ വിഷ്ണും സര്വേശ്വരേശ്വരമ് । യോ വൃണീതേ മനോഗ്രാഹ്യം അസത്ത്വാത് കുമനീഷ്യസൌ

വളരെ പ്രയത്നപൂർവ്വം സർവ്വേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചവൻ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ ഒരു വരം തേടുമ്പോൾ, അതിൽ സത്ഗുണം ഇല്ലെങ്കിൽ, അതൊരു മോശം വിവേകമാണെന്നു തെളിയിക്കുന്നു.

അക്രൂരഭവനം കൃഷ്ണഃ സഹരാമോദ്ധവഃ പ്രഭുഃ । കിഞ്ചിത് ചികീര്ഷയന് പ്രാഗാദ് അക്രൂരപ്രീയകാമ്യയാ

കൃഷ്ണൻ, രാമനും ഉദ്‌ധവനും കൂടെ, അക്രൂരനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും ഒരു കാര്യം ചെയ്യാനുമെന്നാഗ്രഹിച്ച് അക്രൂരന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

സ താന് നരവരശ്രേഷ്ഠാന് ആരാത് വീക്ഷ്യ സ്വബാന്ധവാന് । പ്രത്യുത്ഥായ പ്രമുദിതഃ പരിഷ്വജ്യാഭിനന്ദ്യ ച

അക്രൂരു ദൂരത്ത് നിന്ന് തന്റെ ബന്ധുക്കളായ മഹാനായ പുരുഷന്മാരെ കണ്ടു, സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് അവരെ അങ്കത്തിലാക്കി, ഹർഷത്തോടെ സ്വാഗതം ചെയ്തു.

നനാമ കൃഷ്ണം രാമം ച സ തൈരപ്യഭിവാദിതഃ । പൂജയാമാസ വിധിവത് കൃതാസനപരിഗ്രഹാന്

അക്രൂരു കൃഷ്ണനെയും രാമനെയും നമസ്കരിച്ചു; അവർയും അവനെ ആദരിച്ചു. ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, അക്രൂരു വിധിപ്രകാരം അവരെ ആരാധിച്ചു.

പാദാവനേജനീരാപോ ധാരയന് ശിരസാ നൃപ । അര്ഹണേനാമ്ബരൈര്ദിവ്യൈഃ ഗന്ധസ്രഗ് ഭൂഷണോത്തമൈഃ

അവരുടെ പാദം കഴുകിയ വെള്ളം അക്രൂരു തലയിൽ വച്ചു, ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ള പൂമാലകളും ഉത്തമാഭരണങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.

അര്ചിത്വാ ശിരസാനമ്യ പാദാവങ്‌കഗതൌ മൃജന് । പ്രശ്രയാവനതോഽക്രൂരഃ കൃഷ്ണരാമാവഭാഷത

അക്രൂരു, തലകുനിഞ്ഞ് ആദരപൂർവ്വം പാദം കഴുകി, ഭക്തിയോടെ കൃഷ്ണനെയും രാമനെയും ആരാധിച്ചു, പിന്നെ വിനയത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

ദിഷ്ട്യാ പാപോ ഹതഃ കംസഃ സാനുഗോ വാമിദം കുലമ് । ഭവദ്‍ഭ്യാമുദ്‌ധൃതം കൃച്ഛ്രാദ് ദുരന്താച്ച സമേധിതമ്

നല്ല ഭാഗ്യത്താൽ, ദുഷ്ടനായ കംസനും അവന്റെ അനുചിതരും കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഈ കുടുംബം വലിയ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും രക്ഷിച്ചു.

യുവാം പ്രധാനപുരുഷൌ ജഗദ്‌ധേതൂ ജഗന്മയൌ । ഭവദ്‍ഭ്യാം ന വിനാ കിഞ്ചിത് പരമസ്തി ന ചാപരമ്

നിങ്ങൾ ഇരുവരും ലോകത്തിന്റെ പ്രധാനപുരുഷന്മാരും കാരണവും സ്വരൂപവുമാണ്; നിങ്ങളെ കൂടാതെ ഉന്നതമായതോ താഴ്ന്നതോ ഒന്നുമില്ല.

ആത്മസൃഷ്ടമിദം വിശ്വം അന്വാവിശ്യ സ്വശക്തിഭിഃ । ഈയതേ ബഹുധാ ബ്രഹ്മന് ശ്രുതപ്രത്യക്ഷഗോചരമ്

സ്വയം സൃഷ്ടിച്ച ഈ ലോകം നിങ്ങളുടെ ശക്തികൾകൊണ്ട് നിങ്ങൾ പ്രവേശിച്ചു, അനേകം രൂപങ്ങളിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു; കേൾവിയിലും നേരിട്ടുള്ള അനുഭവത്തിലും ഇത് ഗ്രഹിക്കാവുന്നതാണ്.

( മിശ്ര ) യഥാ ഹി ഭൂതേഷു ചരാചരേഷു മഹ്യാദയോ യോനിഷു ഭാന്തി നാനാ । ഏവം ഭവാന്കേവല ആത്മയോനിഷു ആത്മാത്മതന്ത്രോ ബഹുധാ വിഭാതി

എന്റെ പോലെയുള്ള വിവിധ യോനികളിൽ ചലനമുള്ളവരിലും അചലന്മാരിലും പലവിധ രൂപങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, സ്വയം ജനിപ്പിക്കുന്നവരിൽ സ്വതന്ത്രനായ ഭഗവാൻ അനേകം രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

സൃജസ്യഥോ ലുമ്പസി പാസി വിശ്വം രജസ്തമഃസത്ത്വഗുണൈഃ സ്വശക്തിഭിഃ । ന ബധ്യസേ തദ്‍ഗുണകര്മഭിര്വാ ജ്ഞാനാത്മനസ്തേ ക്വ ച ബന്ധഹേതുഃ

നിങ്ങൾ തന്നെ നിങ്ങളുടെ സ്വശക്തികൾകൊണ്ട് സൃഷ്ടി, സംഹാരം, രക്ഷ എന്നിവ ചെയ്യുന്നു; രാജസ്, തമസ്, സത്ത്വം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടോ പ്രവർത്തികളാലോ നിങ്ങൾ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല, ജ്ഞാനസ്വരൂപിയായ നിങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ എന്ത് കാരണമുണ്ട്?

ദേഹാദ്യുപാധേരനിരൂപിതത്വാദ് ഭവോ ന സാക്ഷാന്ന ഭിദാത്മനഃ സ്യാത് । അതോ ന ബന്ധസ്തവ നൈവ മോക്ഷഃ സ്യാതാം നികാമസ്ത്വയി നോഽവിവേകഃ

ദേഹാദികൾ കൊണ്ടുള്ള പരിധികൾ നിങ്ങൾക്കില്ലാത്തതിനാൽ, നിങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് വ്യത്യാസമോ ഭേദമോ ഇല്ല; അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് ബന്ധമോ മോക്ഷമോ ഇല്ല—നമ്മിൽ നിങ്ങൾക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും അവിവേകം ഉണ്ടാകരുതേ.