ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

താഃ കിം നിശാഃ സ്മരതി യാസു തദാ പ്രിയാഭിര്। വൃന്ദാവനേ കുമുദകുന്ദശശാങ്കരമ്യേ। രേമേ ക്വണച്ചരണനൂപുരരാസഗോഷ്ഠ്യാമ്। അസ്മാഭിരീഡിതമനോജ്ഞകഥഃ കദാചിത്

നിനക്ക് ഓർമ്മയുണ്ടോ, അന്നത്തെ രാത്രികൾ, വൃന്ദാവനത്തിലെ കമലം, കുണ്ടം, ചന്ദ്രപ്രകാശം എന്നിവയുടെ സൌന്ദര്യത്തിൽ, പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം രാസനൃത്തം ആടിക്കൊണ്ടു, കാൽക്കിണ്ണികളുടെ മണിയൊലി മുഴങ്ങുമ്പോൾ, ഇടയ്ക്കിടെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം മനോഹരമായ കഥകൾ പറഞ്ഞ് ഞങ്ങളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചിരുന്ന അവൻ?

അപ്യേഷ്യതീഹ ദാശാര്ഹസ്തപ്താഃ സ്വകൃതയാ ശുചാ। സഞ്ജീവയന്നു നോ ഗാത്രൈര്യഥേന്ദ്രോ വനമമ്ബുദൈഃ

ദാശാർഹവംശത്തിൽ പെട്ടവൻ, തനിക്കു തന്നെ ഉണ്ടാക്കിയ ദു:ഖത്തിൽ കത്തുന്നവൻ, വീണ്ടും ഇവിടെ വരുമോ? ഇന്ദ്രൻ മഴപെയ്യിച്ച് കാടിനെ പുതുക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ തന്റെ സ്പർശംകൊണ്ട് ഞങ്ങളെ ജീവിപ്പിക്കുമോ?

കസ്മാത്കൃഷ്ണ ഇഹായാതി പ്രാപ്തരാജ്യോ ഹതാഹിതഃ। നരേന്ദ്ര കന്യാ ഉദ്വാഹ്യ പ്രീതഃ സര്വസുഹൃദ്വൃതഃ

രാജാവേ, കൃഷ്ണൻ രാജ്യം നേടിയതും ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ചതും, രാജകുമാരികളെ വിവാഹം കഴിച്ചതും, പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും—all ഇതെല്ലാം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഇങ്ങോട്ട് വരാൻ എന്തിനാണ്?

കിമസ്മാഭിര്വനൌകോഭിരന്യാഭിര്വാ മഹാത്മനഃ। ശ്രീപതേരാപ്തകാമസ്യ ക്രിയേതാര്ഥഃ കൃതാത്മനഃ

വനവാസികളായ ഞങ്ങൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും, ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ മഹാത്മാവിനും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റിയവനും, ആത്മാർത്ഥനിലയിലിരിക്കുന്നവനും, എന്ത് ഉപകാരമാണ് ചെയ്യാൻ കഴിയുക?

പരം സൌഖ്യം ഹി നൈരാശ്യം സ്വൈരിണ്യപ്യാഹ പിങ്ഗലാ। തജ്ജാനതീനാം നഃ കൃഷ്ണേ തഥാപ്യാശാ ദുരത്യയാ

പ്രതീക്ഷകളില്ലാത്ത ജീവിതത്തിലാണ് പരമാനന്ദം എന്ന് പിംഗള എന്ന വേശ്യ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതറിയാമെങ്കിലും, കൃഷ്ണനിൽ ഉള്ള ഞങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?

ക ഉത്സഹേത സന്ത്യക്തുമുത്തമഃശ്ലോകസംവിദമ്। അനിച്ഛതോഽപി യസ്യ ശ്രീരങ്ഗാന്ന ച്യവതേ ക്വചിത്

ഉത്തമശ്ലോകനായ കൃഷ്ണനുമായി സാന്നിധ്യം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആര്ക്ക് കഴിയും? അവന്റെ ശരീരത്തിൽ ഭാഗ്യം ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ലല്ലോ.

സരിച്ഛൈലവനോദ്ദേശാ ഗാവോ വേണുരവാ ഇമേ। സങ്കര്ഷണസഹായേന കൃഷ്ണേനാചരിതാഃ പ്രഭോ

ഈ നദികൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, കാടുകൾ, പശുക്കൾ, വംശിയുടെ ശബ്ദം—ഇവയെല്ലാം സങ്കർഷണനോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ സഞ്ചരിച്ച സ്ഥലങ്ങളാണ്, പ്രഭോ.

പുനഃ പുനഃ സ്മാരയന്തി നന്ദഗോപസുതം ബത। ശ്രീനികേതൈസ്തത്പദകൈര്വിസ്മര്തും നൈവ ശക്നുമഃ

ലക്ഷ്മിയുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നന്ദഗോപന്റെ മകനെ ഞങ്ങൾക്കു ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു; അവന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കണ്ടാൽ, ഞങ്ങൾ അവനെ മറക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.

ഗത്യാ ലലിതയോദാര ഹാസലീലാവലോകനൈഃ। മാധ്വ്യാ ഗിരാ ഹൃതധിയഃ കഥം തം വിസ്മരാമ ഹേ

അവന്റെ സുന്ദരമായ നടപ്പും, ഉജ്ജ്വലമായ ചിരിയും, കളിയുള്ള കാഴ്ചകളും, മധുരമായ വാക്കുകളും, ഇതൊക്കെയാൽ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സ് കവർന്നിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെയുള്ളവനെ എങ്ങനെ മറക്കാൻ കഴിയും?

ഹേ നാഥ ഹേ രമാനാഥ വ്രജനാഥാര്തിനാശന। മഗ്നമുദ്ധര ഗോവിന്ദ ഗോകുലം വൃജിനാര്ണവാത്

നാഥാ, രമയുടെ ഭർത്താവേ, വ്രജത്തിന്റെ രക്ഷകനേ, ദു:ഖം അകറ്റുന്നവനേ, ഗോവിന്ദാ, വൃജിനത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഗോക്കുലത്തെ നീ ഉയർത്തണമേ.

ശ്രീശുക ഉവാച। തതസ്താഃ കൃഷ്ണസന്ദേശൈര്വ്യപേതവിരഹജ്വരാഃ। ഉദ്ധവം പൂജയാംചക്രുര്ജ്ഞാത്വാത്മാനമധോക്ഷജമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ കേട്ട്, വേർപാടിന്റെ ജ്വരം മാറിയ അവർ, ഉദ്ധവനെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു; അവനെ ഭഗവാന്റെ പ്രതിനിധിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഉവാസ കതിചിന്മാസാന്ഗോപീനാം വിനുദന്ശുചഃ। കൃഷ്ണലീലാകഥാം ഗായന്രമയാമാസ ഗോകുലമ്

ഉദ്ധവൻ കുറേ മാസങ്ങൾ അവിടെ താമസിച്ചു, ഗോപികളുടെ ദു:ഖം അകറ്റി, കൃഷ്ണന്റെ ലീലകൾ പാടിക്കൊണ്ട് ഗോക്കുലത്തെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.

യാവന്ത്യഹാനി നന്ദസ്യ വ്രജേഽവാത്സീത്സ ഉദ്ധവഃ। വ്രജൌകസാം ക്ഷണപ്രായാണ്യാസന്കൃഷ്ണസ്യ വാര്തയാ

നന്ദന്റെ വ്രജയിൽ ഉദ്ധവൻ എത്ര ദിവസമുണ്ടായിരുന്നോ, ആ ദിവസങ്ങൾ വ്രജവാസികൾക്ക് കൃഷ്ണന്റെ വാർത്തകളിൽ മുഴുകി ഒരു നിമിഷം പോലെ കടന്നു പോയി.

സരിദ്വനഗിരിദ്രോ ണീര്വീക്ഷന്കുസുമിതാന്ദ്രു മാന്। കൃഷ്ണം സംസ്മാരയന്രേമേ ഹരിദാസോ വ്രജൌകസാമ്

നദികളും കാടുകളും പുഷ്പിച്ച മരങ്ങളും കണ്ടു, ഉദ്ധവൻ കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത് സന്തോഷിച്ചു; വ്രജവാസികൾക്ക് സേവനം ചെയ്തു.

ദൃഷ്ട്വൈവമാദി ഗോപീനാം കൃഷ്ണാവേശാത്മവിക്ലവമ്। ഉദ്ധവഃ പരമപ്രീതസ്താ നമസ്യന്നിദം ജഗൌ

ഗോപികൾ കൃഷ്ണനിൽ മുഴുകി മനസ്സു വിങ്ങിയതും കണ്ടു, ഉദ്ധവൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ അവരെ നമസ്കരിച്ചു, ഇങ്ങനെ പാടിച്ചു.

ഏതാഃ പരം തനുഭൃതോ ഭുവി ഗോപവധ്വോ। ഗോവിന്ദ ഏവ നിഖിലാത്മനി രൂഢഭാവാഃ । വാഞ്ഛന്തി യദ്ഭവഭിയോ മുനയോ വയം ച। കിം ബ്രഹ്മജന്മഭിരനന്തകഥാരസസ്യ

ഭൂമിയിലെ ശരീരധാരികളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതരായവരാണ് ഈ ഗോപികകൾ; കാരണം, അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഗോവിന്ദനോടുള്ള ഭക്തി ആഴത്തിലാണ്. ജന്മഭയത്തിൽ വിറയക്കുന്ന മുനികൾക്കും ഞങ്ങൾക്കും അത്തരമൊരു ഭാവം ആഗ്രഹമുണ്ട്; അനന്തന്റെ കഥകളുടെ അമൃതം അനുഭവിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവായി ജനിച്ചാലും എന്ത് ഉപകാരമാണ്?

ക്വേമാഃ സ്ത്രിയോ വനചരീര്വ്യഭിചാരദുഷ്ടാഃ। കൃഷ്ണേ ക്വ ചൈഷ പരമാത്മനി രൂഢഭാവഃ। നന്വീശ്വരോഽനുഭജതോഽവിദുഷോഽപി സാക്ഷാച്। ഛ്രേയസ്തനോത്യഗദരാജ ഇവോപയുക്തഃ

വനത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന, വഴിതെറ്റിയ സ്ത്രീകൾ എവിടെ, പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണനോടുള്ള ആഴമുള്ള ഭാവം എവിടെ? എങ്കിലും, ഭഗവാനെ നേരിട്ട് ആരാധിക്കുന്ന അജ്ഞാനികൾക്കും അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു; രാജാവ് സേവകരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ.

നായം ശ്രിയോഽങ്ഗ ഉ നിതാന്തരതേഃ പ്രസാദഃ। സ്വര്യോഷിതാം നലിനഗന്ധരുചാം കുതോഽന്യാഃ। രാസോത്സവേഽസ്യ ഭുജദണ്ഡഗൃഹീതകണ്ഠ। ലബ്ധാശിഷാം യ ഉദഗാദ്വ്രജവല്ലഭീനാമ്

സുഹൃത്തേ, ഈ അതീവ പ്രേമത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം കനകത്തുല്യമായ ദൈവസ്ത്രീകൾക്കും, കമലസൗരഭമുള്ള സ്വർഗ്ഗസ്ത്രീകൾക്കും, മറ്റുള്ളവർക്കും പോലും ലഭ്യമല്ല. രാസോത്സവത്തിൽ, വ്രജവല്ലഭികളെ കയ്യിൽ പിടിച്ച് അവൻ അനുഗ്രഹം നൽകിയപ്പോൾ മാത്രമേ ഇത് ഉദിച്ചുവന്നുള്ളൂ.

ആസാമഹോ ചരണരേണുജുഷാമഹം സ്യാം। വൃന്ദാവനേ കിമപി ഗുല്മലതൌഷധീനാമ്। യാ ദുസ്ത്യജം സ്വജനമാര്യപഥം ച ഹിത്വാ। ഭേജുര്മുകുന്ദപദവീം ശ്രുതിഭിര്വിമൃഗ്യാമ്

എന്ത് ഭാഗ്യമാണോ, ഞാൻ ഈ വൃന്ദാവനത്തിലെ ഒരു പുല്ല്, ഒരു ചെറുകുരുമുളക്, ഒരു തഴച്ചെടി, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഔഷധി ആയിരുന്നെങ്കിൽ! അങ്ങനെ, സ്വന്തം കുടുംബത്തെയും നല്ലവഴിയെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, വേദങ്ങൾ പോലും അന്വേഷിക്കുന്ന മുകുന്ദന്റെ പാത തേടിയവരുടെ പാദധൂളി എനിക്കു ലഭിക്കുമായിരുന്നു.

യാ വൈ ശ്രിയാര്ചിതമജാദിഭിരാപ്തകാമൈര്। യോഗേശ്വരൈരപി യദാത്മനി രാസഗോഷ്ഠ്യാമ്। കൃഷ്ണസ്യ തദ്ഭഗവതഃ ചരണാരവിന്ദം। ന്യസ്തം സ്തനേഷു വിജഹുഃ പരിരഭ്യ താപമ്

ലക്ഷ്മിയും സ്വയം തൃപ്തരായ യോഗിശ്വരന്മാരും ആരാധിക്കുന്ന കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങൾ തങ്ങളുടെ നെഞ്ചിൽ അലങ്കരിച്ചവൾ, അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് എല്ലാ ദു:ഖവും വിട്ടുകളഞ്ഞു.

വന്ദേ നന്ദവ്രജസ്ത്രീണാം പാദരേണുമഭീക്ഷ്ണശഃ। യാസാം ഹരികഥോദ്ഗീതം പുനാതി ഭുവനത്രയമ്

നന്ദന്റെ വൃന്ദാവനത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പാദധൂളിക്ക് ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്യുന്നു; അവർ പാടുന്ന ഹരികഥ ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച। അഥ ഗോപീരനുജ്ഞാപ്യ യശോദാം നന്ദമേവ ച। ഗോപാനാമന്ത്ര്യ ദാശാര്ഹോ യാസ്യന്നാരുരുഹേ രഥമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ, ഗോപിമാരോടും യശോദയോടും നന്ദനോടും വിട പറഞ്ഞ്, ഗോപന്മാരോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, ദാശാർഹൻ യാത്രയാകാൻ തയാറായി രഥത്തിൽ കയറിപ്പോയി.

തം നിര്ഗതം സമാസാദ്യ നാനോപായനപാണയഃ। നന്ദാദയോഽനുരാഗേണ പ്രാവോചന്നശ്രുലോചനാഃ

അവൻ പുറപ്പെടുമ്പോൾ, വിവിധ സമ്മാനങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച്, നന്ദനും മറ്റുള്ളവരും സ്നേഹത്തോടെ സമീപിച്ചു, കണ്ണുനീരോടെ അവനോട് സംസാരിച്ചു.

മനസോ വൃത്തയോ നഃ സ്യുഃ കൃഷ്ണ പാദാമ്ബുജാശ്രയാഃ। വാചോഽഭിധായിനീര്നാമ്നാം കായസ്തത്പ്രഹ്വണാദിഷു

നമ്മുടെ മനസ്സ് എപ്പോഴും കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ വാക്കുകൾ അവന്റെ നാമങ്ങൾ മാത്രം പറയട്ടെ; നമ്മുടെ ശരീരം അവന്റെ സേവനത്തിൽ നമിക്കട്ടെ.

കര്മഭിര്ഭ്രാമ്യമാണാനാം യത്ര ക്വാപീശ്വരേച്ഛയാ। മങ്ഗലാചരിതൈര്ദാനൈ രതിര്നഃ കൃഷ്ണ ഈശ്വരേ

നമ്മുടെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട് എവിടെയായാലും ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഞങ്ങൾ ചുറ്റിക്കറങ്ങുമ്പോഴും, നല്ല പ്രവർത്തികളും ദാനങ്ങളും ചെയ്യുന്നതിനാൽ കൃഷ്ണനിലേക്കുള്ള നമ്മുടെ ഭക്തി ഉറപ്പായിരിക്കട്ടെ.

ഏവം സഭാജിതോ ഗോപൈഃ കൃഷ്ണഭക്ത്യാ നരാധിപ। ഉദ്ധവഃ പുനരാഗച്ഛന്മഥുരാം കൃഷ്ണപാലിതാമ്

ഗോപന്മാർ കൃഷ്ണഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചപ്പോൾ, ഉദ്ധവൻ, രാജാവേ, കൃഷ്ണൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന മഥുരയിലേക്ക് വീണ്ടും മടങ്ങി.

കൃഷ്ണായ പ്രണിപത്യാഹ ഭക്ത്യുദ്രേ കം വ്രജൌകസാമ്। വസുദേവായ രാമായ രാജ്ഞേ ചോപായനാന്യദാത്

കൃഷ്ണനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, വ്രജവാസികൾക്ക് ഉള്ള ഭക്തിയിൽ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ്, ഉദ്ധവൻ വസുദേവനും രാമനും രാജാവിനും സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി.

ഭഗവതാകുബ്ജാമനോരഥപൂര്തിഃ; അക്രൂരഗൃഹം ഗത്വാ പാണ്ഡവസമാചാരജ്ഞാനായ അക്രൂരസ്യ ഹസ്തിനാപുര പ്രതി പ്രസ്ഥാനംച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) അഥ വിജ്ഞായ ഭഗവാന് സര്വാത്മാ സര്വദര്ശനഃ । സൈരന്ധ്ര്യാഃ കാമതപ്തായാഃ പ്രിയമിച്ഛന് ഗൃഹം യയൌ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാം കാണുന്ന, എല്ലാവരുടെയും ആത്മാവായ ഭഗവാൻ, സൈരന്ധ്രിയുടെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അവളുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

മഹാര്ഹോപസ്കരൈരാഢ്യം കാമോപായോപബൃംഹിതമ് । മുക്താദാമപതാകാഭിഃ വിതാനശയനാസനൈഃ । ധൂപൈഃ സുരഭിഭിര്ദീപൈഃ സ്രഗ് ഗന്ധൈരപി മണ്ഡിതമ്

അവളുടെ വീട് വിലയേറിയ ഉപകരണങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു; ആനന്ദത്തിനായി ഒരുക്കിയിരുന്നതും, മുത്തുമാലകളും പതാകകളും തൂക്കിയതും, തൂണുകളും കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും അലങ്കരിച്ചതും, സുഗന്ധമുള്ള ധൂപവും വിളക്കുകളുടെ പ്രകാശവും, പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.