ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സത്ത്വം രജസ്തമ ഇതി ഭജതേ നിര്ഗുണോ ഗുണാന്। ക്രീഡന്നതീതോഽപി ഗുണൈഃ സൃജത്യവന്ഹന്ത്യജഃ

സത്ത്വം, രാജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെ ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവൻ തന്നെ ഈ ഗുണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; അവയുമായി കളിച്ചുകൊണ്ട്, ജനിപ്പിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ തന്നെ.

യഥാ ഭ്രമരികാദൃഷ്ട്യാ ഭ്രാമ്യതീവ മഹീയതേ। ചിത്തേ കര്തരി തത്രാത്മാ കര്തേവാഹംധിയാ സ്മൃതഃ

തേനീച്ചയുടെ കാഴ്ചയിൽ എന്തോ ഭ്രമിച്ചുപോകുന്നതുപോലെയും അതിയായി ചലിക്കുന്നതുപോലെയും തോന്നുന്നതുപോലെ, മനസ്സിൽ അഹംഭാവം കൊണ്ടു ആത്മാവിനെ കര്‍ത്താവായി ഓർക്കുന്നു.

യുവയോരേവ നൈവായമാത്മജോ ഭഗവാന്ഹരിഃ। സര്വേഷാമാത്മജോ ഹ്യാത്മാ പിതാ മാതാ സ ഈശ്വരഃ

നിങ്ങളുടെ മകനായി മാത്രമല്ല, ഭഗവാൻ ഹരിയാണ് എല്ലാവരുടെയും മകനും ആത്മാവും അച്ഛനും അമ്മയും, അവൻ തന്നെ സകലത്തിന്റെയും ഉടമ.

ദൃഷ്ടം ശ്രുതം ഭൂതഭവദ്ഭവിഷ്യത്। സ്ഥാസ്നുശ്ചരിഷ്ണുര്മഹദല്പകം ച। വിനാച്യുതാദ്വസ്തുതരാം ന വാച്യം। സ ഏവ സര്വം പരമാത്മഭൂതഃ

കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതും, കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും, നിലനിൽക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതും, വലിയതും ചെറുതും — അച്യുതനിൽ നിന്ന് വേറിട്ട യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തത് ഒന്നും പറയാൻ അർഹമല്ല; അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാം, പരമാത്മാവ്.

ഏവം നിശാ സാ ബ്രുവതോര്വ്യതീതാ നന്ദസ്യ കൃഷ്ണാനുചരസ്യ രാജന്। ഗോപ്യഃ സമുത്ഥായ നിരൂപ്യ ദീപാന്വാസ്തൂന്സമഭ്യര്ച്യ ദൌധീന്യമന്ഥുന്

അങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ആ രാത്രി നന്ദനും കൃഷ്ണന്റെ കൂട്ടുകാരനും വേണ്ടി കടന്നു പോയി. ഗോപികൾ എഴുന്നേറ്റ് വിളക്കുകൾ പരിശോധിച്ചു, വീട്ടിലെ ദേവതകളെ പൂജിച്ചു, തൈര് മുറിക്കാൻ തുടങ്ങി.

താ ദീപദീപ്തൈര്മണിഭിര്വിരേജൂ രജ്ജൂര്വികര്ഷദ്ഭുജകങ്കണസ്രജഃ। ചലന്നിതമ്ബസ്തനഹാരകുണ്ഡല ത്വിഷത്കപോലാരുണകുങ്കുമാനനാഃ

അവൾക്കളുടെ കൈകളിൽ കങ്കണങ്ങളും മാലകളും തിളങ്ങി, കയറു വലിക്കുമ്പോൾ അരയും മുലയും മാലയും കാതിലങ്കാരങ്ങളും ഇളകി, കപോളങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചു, മുഖം ചുവന്ന കുങ്കുമം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.

ഉദ്ഗായതീനാമരവിന്ദലോചനം വ്രജാങ്ഗനാനാം ദിവമസ്പൃശദ്ധ്വനിഃ। ദധ്നശ്ച നിര്മന്ഥനശബ്ദമിശ്രിതോ നിരസ്യതേ യേന ദിശാമമങ്ഗലമ്

വ്രജത്തിലെ സ്ത്രീകൾ കമലനയനനെ പാടുമ്പോൾ അവരുടെ സ്വരം ആകാശം തൊട്ടുപോയതുപോലെ തോന്നി; തൈര് മുറിക്കുന്ന ശബ്ദം കൂടെ ചേർന്ന്, ദിശകളിലെ എല്ലാ അശുഭതയും അകറ്റി.

ഭഗവത്യുദിതേ സൂര്യേ നന്ദദ്വാരി വ്രജൌകസഃ। ദൃഷ്ട്വാ രഥം ശാതകൌമ്ഭം കസ്യായമിതി ചാബ്രുവന്

ഭഗവാൻ ഉദിച്ച സൂര്യനോടൊപ്പം, നന്ദന്റെ വീട്ടുവാതിലിൽ വ്രജവാസികൾ ഒരു പൊന്നനയുള്ള രഥം കണ്ടു, 'ഇത് ആരുടേതാണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.

അക്രൂര ആഗതഃ കിം വാ യഃ കംസസ്യാര്ഥസാധകഃ। യേന നീതോ മധുപുരീം കൃഷ്ണഃ കമലലോചനഃ

അകൃരൻ വന്നിട്ടുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ കംസന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറ്റാൻ മറ്റാരെങ്കിലും വന്നിട്ടുണ്ടോ, ആരാണ് കമലനയനനായ കൃഷ്ണനെ മധുരയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയത്?

കിം സാധയിഷ്യത്യസ്മാഭിര്ഭര്തുഃ പ്രീതസ്യ നിഷ്കൃതിമ്। തതഃ സ്ത്രീണാം വദന്തീനാമുദ്ധവോഽഗാത്കൃതാഹ്നികഃ

നമ്മുടെ പ്രിയനായകന്റെ സന്തോഷത്തിനായി അവൻ എന്ത് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യും? സ്ത്രീകൾ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഉദ്ധവൻ നിത്യകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി അവിടേക്ക് എത്തി.

ജാനീമസ്ത്വാം യദുപതേഃ പാര്ഷദം സമുപാഗതമ്। ഭര്ത്രേഹ പ്രേഷിതഃ പിത്രോര്ഭവാന്പ്രിയചികീര്ഷയാ

നാം അറിയുന്നു, നീ യദുകുലപതിയുടെ അനുയായിയാണ്. ഭർത്താവിന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറ്റാൻ, മാതാപിതാക്കൾക്കായി പ്രിയമായ കാര്യം ചെയ്യാൻ അയച്ചവനാണ് നീ.

അന്യഥാ ഗോവ്രജേ തസ്യ സ്മരണീയം ന ചക്ഷ്മഹേ। സ്നേഹാനുബന്ധോ ബന്ധൂനാം മുനേരപി സുദുസ്ത്യജഃ

അല്ലെങ്കിൽ, വ്രജയിൽ അവനെ ഓർക്കാൻ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണമുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾക്കു തോന്നുന്നില്ല; ബന്ധുക്കളിലുണ്ടാകുന്ന സ്നേഹബന്ധം മഹർഷിക്കും ഉപേക്ഷിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.

അന്യേഷ്വര്ഥകൃതാ മൈത്രീ യാവദര്ഥവിഡമ്ബനമ്। പുമ്ഭിഃ സ്ത്രീഷു കൃതാ യദ്വത്സുമനഃസ്വിവ ഷട്പദൈഃ

മറ്റുള്ളവരോടുള്ള സൗഹൃദം പലപ്പോഴും ഒരുSwarthathinu വേണ്ടിയാണ്, ആ ആവശ്യത്തിനിടയിൽ മാത്രം; പുരുഷന്മാർ സ്ത്രീകളോടുള്ള ബന്ധം പോലെ, തേനീച്ചകൾ പുഷ്പങ്ങളോടുള്ളതുപോലെ.

നിഃസ്വം ത്യജന്തി ഗണികാ അകല്പം നൃപതിം പ്രജാഃ। അധീതവിദ്യാ ആചാര്യമൃത്വിജോ ദത്തദക്ഷിണമ്

ദരിദ്രനായവരെ വേശ്യകൾ ഉപേക്ഷിക്കും; ശക്തിയില്ലാത്ത രാജാവിനെ ജനങ്ങൾ വിട്ടുപോകും; വിദ്യ പഠിച്ചശേഷം വിദ്യാർത്ഥികൾ ഗുരുവിനെ ഉപേക്ഷിക്കും; ദക്ഷിണ ലഭിച്ചാൽ യാഗികർ പോകും.

ഖഗാ വീതഫലം വൃക്ഷം ഭുക്ത്വാ ചാതിഥയോ ഗൃഹമ്। ദഗ്ധം മൃഗാസ്തഥാരണ്യം ജാരാ ഭുക്ത്വാ രതാം സ്ത്രിയമ്

ഫലം തീർന്നാൽ പക്ഷികൾ വൃക്ഷം വിട്ടുപോകും; അത്തിഥികൾ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകും; കാടു കത്തിയാൽ മൃഗങ്ങൾ അവിടം വിട്ടുപോകും; രതിയിൽ തൃപ്തരായ പ്രേമികൾ സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിക്കും.

ഇതി ഗോപ്യോ ഹി ഗോവിന്ദേ ഗതവാക്കായമാനസാഃ। കൃഷ്ണദൂതേ സമായാതേ ഉദ്ധവേ ത്യക്തലൌകികാഃ

ഇങ്ങനെ, വാക്കും ശരീരവും മനസ്സും ഗോവിന്ദനിൽ ലയിച്ചിരുന്ന ഗോപികൾ, കൃഷ്ണന്റെ ദൂതനായ ഉദ്ധവൻ എത്തിയപ്പോൾ ലോകകാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു.

ഗായന്ത്യഃ പ്രീയകര്മാണി രുദന്ത്യശ്ച ഗതഹ്രിയഃ। തസ്യ സംസ്മൃത്യ സംസ്മൃത്യ യാനി കൈശോരബാല്യയോഃ

അവർ കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കൃത്യങ്ങൾ പാടുകയും, ബാല്യവും കൗമാരവും ഓർത്തു വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ണീർവിട്ടു കരയുകയും ചെയ്തു; ലജ്ജയില്ലാതെ അങ്ങനെ ദുഃഖം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

കാചിന്മധുകരം ദൃഷ്ട്വാ ധ്യായന്തീ കൃഷ്ണസങ്ഗമമ്। പ്രിയപ്രസ്ഥാപിതം ദൂതം കല്പയിത്വേദമബ്രവീത്

ഒരു ഗോപിക, ഒരു തേനീച്ചയെ കണ്ടു കൃഷ്ണസംഗമം ചിന്തിച്ചു, അതിനെ പ്രിയനു അയച്ച ദൂതനെന്നു കരുതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:

ഗോപ്യുവാച। മധുപ കിതവബന്ധോ മാ സ്പൃശങ്ഘ്രിം സപത്ന്യാഃ। കുചവിലുലിതമാലാകുങ്കുമശ്മശ്രുഭിര്നഃ। വഹതു മധുപതിസ്തന്മാനിനീനാം പ്രസാദം। യദുസദസി വിഡമ്ബ്യം യസ്യ ദൂതസ്ത്വമീദൃക്

ഗോപിക പറഞ്ഞു: തേനീച്ചേ, കപടനായവന്റെ കൂട്ടുകാരാ, എന്റെ എതിരാളിയുടെ കാലിൽ സ്പർശിക്കരുത്. അവളുടെ കുചങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുങ്കുമം നിന്റെ മൂർച്ചകളിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആഹങ്കാരമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ അനുകമ്പ അവളുടെ തേനീച്ചനായ കർത്താവു തന്നെ വഹിക്കട്ടെ; നീ അവന്റെ ദൂതനാണ്, യദുകുലത്തിൽ പരിഹാസം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടവൻ.

സകൃദധരസുധാം സ്വാം മോഹിനീം പായയിത്വാ। സുമനസ ഇവ സദ്യസ്തത്യജേഽസ്മാന്ഭവാദൃക്। പരിചരതി കഥം തത്പാദപദ്മം നു പദ്മാ। ഹ്യപി ബത ഹൃതചേതാ ഹ്യുത്തമഃശ്ലോകജല്പൈഃ

ഒരു പ്രാവശ്യം മാത്രം അവന്റെ അധരാമൃതം ഞങ്ങൾക്ക് കൊടുത്തു, ഞങ്ങളെ ആകർഷിച്ചു, പിന്നെ പൂവിനെ പോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഉത്തമശ്ലോകന്റെ കീർത്തി കേട്ട് മനസ്സു കവർന്നുപോകുന്നവൻ്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ പത്മാവു എങ്ങനെ സേവിക്കുന്നു?

കിമിഹ ബഹു ഷഡങ്ഘ്രേ ഗായസി ത്വം യദൂനാമ്। അധിപതിമഗൃഹാണാമഗ്രതോ നഃ പുരാണമ്। വിജയസഖസഖീനാം ഗീയതാം തത്പ്രസങ്ഗഃ। ക്ഷപിതകുചരുജസ്തേ കല്പയന്തീഷ്ടമിഷ്ടാഃ

ആറ് കാലുള്ളവാ, നീ ഇവിടെ യദുക്കളുടെ നാഥനെ കുറിച്ച് എന്തിന് പാടുന്നു? അവൻ മുമ്പ് നമ്മുടെ വീടുകളുടെ യജമാനനായിരുന്നു. വിജയസഖാക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ അവന്റെ കഥകൾ അവിടെപോയി പാടൂ; അവൻ അവർക്കു ഇഷ്ടം നൽകിയവൻ, അവരുടെ വേദന മാറ്റിയവൻ.

ദിവി ഭുവി ച രസായാം കാഃ സ്ത്രിയസ്തദ്ദുരാപാഃ। കപടരുചിരഹാസഭ്രൂവിജൃമ്ഭസ്യ യാഃ സ്യുഃ। ചരണരജ ഉപാസ്തേ യസ്യ ഭൂതിര്വയം കാ। അപി ച കൃപണപക്ഷേ ഹ്യുത്തമശ്ലോകശബ്ദഃ

സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും അവന്റെ കപടമായ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിക്കും കണ്മുനകങ്ങൾക്കും കീഴടങ്ങാത്ത സ്ത്രീകൾ ആരുണ്ട്? അവന്റെ പാദധൂളി ആരാധിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ച നാം എത്ര ദയനീയരാണ്! എങ്കിലും, ദുർഭാഗ്യവാന്മാരുടെ ഇടയിൽ പോലും ഉത്തമശ്ലോകന്റെ നാമം കേൾക്കപ്പെടുന്നു.

വിസൃജ ശിരസി പാദം വേദ്മ്യഹം ചാടുകാരൈര്। അനുനയവിദുഷസ്തേഽഭ്യേത്യ ദൌത്യൈര്മുകുന്ദാത്। സ്വകൃത ഇഹ വിസൃഷ്ടാപത്യപത്യന്യലോകാ। വ്യസൃജദകൃതചേതാഃ കിം നു സന്ധേയമസ്മിന്

അവന്റെ പാദം തലയിൽ വെക്കാതിരിക്കുക; അവന്റെ മധുരവാക്കുകൾ എനിക്ക് അറിയാം. നീ അനുനയത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായി ദൂതയായി അയക്കപ്പെട്ടവളാണ്. അവൻ സ്വയം സൃഷ്ടിച്ച ഭാര്യകളും മക്കളും ഇവിടെ ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സില്ലാതെ പോയവൻ. ഇങ്ങനെയവനിൽ എങ്ങനെ വിശ്വാസം വയ്ക്കാം?

മൃഗയുരിവ കപീന്ദ്രം വിവ്യധേ ലുബ്ധധര്മാ। സ്ത്രിയമകൃത വിരൂപാം സ്ത്രീജിതഃ കാമയാനാമ്। ബലിമപി ബലിമത്ത്വാവേഷ്ടയദ്ധ്വാങ്ക്ഷവദ്യസ്। തദലമസിതസഖ്യൈര്ദുസ്ത്യജസ്തത്കഥാര്ഥഃ

കുരങ്ങന്മാരുടെ രാജാവിനെ വേട്ടക്കാരൻ പോലെ പിന്തുടർന്നതുപോലെ, കാമത്തിൽ വീണ സ്ത്രീകളെ അവൻ വേദനിപ്പിച്ചു. ശക്തനായ ബലിയെ പോലും പക്ഷിയെപ്പോലെ ബന്ധിച്ചു. കറുത്തവനോടുള്ള സൗഹൃദം മതിയാകട്ടെ; അവന്റെ കഥകൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും കഴിയില്ല.

യദനുചരിതലീലാകര്ണപീയൂഷവിപ്രുട്। സകൃദദനവിധൂതദ്വന്ദ്വധര്മാ വിനഷ്ടാഃ। സപദി ഗൃഹകുടുമ്ബം ദീനമുത്സൃജ്യ ദീനാ। ബഹവ ഇഹ വിഹങ്ഗാ ഭിക്ഷുചര്യാം ചരന്തി

അവന്റെ ലീലകൾക്കുള്ളി കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കൽ പോലും ആ അമൃതം രുചിച്ചവർ, എല്ലാ ദ്വന്ദങ്ങളും വിട്ട്, ദരിദ്രരായിട്ടും വീടും കുടുംബവും ഉപേക്ഷിച്ചു. ഇവിടം പലരും പക്ഷികളെപ്പോലെ ഭിക്ഷയെടുത്ത് നടക്കുന്നു.

വയമൃതമിവ ജിഹ്മവ്യാഹൃതം ശ്രദ്ദധാനാഃ। കുലികരുതമിവാജ്ഞാഃ കൃഷ്ണവധ്വോ ഹരിണ്യഃ। ദദൃശുരസകൃദേതത്തന്നഖസ്പര്ശതീവ്ര। സ്മരരുജ ഉപമന്ത്രിന്ഭണ്യതാമന്യവാര്താ

അവന്റെ വഞ്ചനാപരമായ വാക്കുകൾ ഞങ്ങൾ അമൃതംപോലെ വിശ്വസിച്ചു; അമ്മയുടെ വിളി കേൾക്കുന്ന കുഞ്ഞുപക്ഷികളെപ്പോലെ ഞങ്ങൾ അജ്ഞരായിരുന്നു; കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാർ, മൃഗങ്ങൾപോലെയാണ്. അവന്റെ നഖസ്പർശത്തിൽ ഉണ്ടായ വേദന വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുന്നു. ദൂതാ, ഇനി വേറേ കാര്യങ്ങൾ പറയൂ.

പ്രിയസഖ പുനരാഗാഃ പ്രേയസാ പ്രേഷിതഃ കിം। വരയ കിമനുരുന്ധേ മാനനീയോഽസി മേഽങ്ഗ। നയസി കഥമിഹാസ്മാന്ദുസ്ത്യജദ്വന്ദ്വപാര്ശ്വം। സതതമുരസി സൌമ്യ ശ്രീര്വധൂഃ സാകമാസ്തേ

പ്രിയസഖാ, നീ വീണ്ടും വന്നത് പ്രിയൻ അയച്ചതിനാലാണോ? എന്താണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? നീ എനിക്ക് ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്, സൌമ്യ. എങ്ങനെ നീ ഞങ്ങളെ, ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്തവന്റെ അടുപ്പത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു, ശ്രീദേവി എപ്പോഴും അവന്റെ നെഞ്ചിൽ വസിക്കുന്നപ്പോൾ?

അപി ബത മധുപുര്യാമാര്യപുത്രോഽധുനാസ്തേ। സ്മരതി സ പിതൃഗേഹാന്സൌമ്യ ബന്ധൂംശ്ച ഗോപാന്। ക്വചിദപി സ കഥാ നഃ കിങ്കരീണാം ഗൃണീതേ। ഭുജമഗുരുസുഗന്ധം മൂര്ധ്ന്യധാസ്യത്കദാ നു

മധുരയിൽ ഇപ്പോൾ ആ ധർമ്മപുത്രൻ ഉണ്ടോ? അവൻ അച്ഛന്റെ വീടും ബന്ധുക്കളെയും ഗോപന്മാരെയും ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? ഞങ്ങൾ ദാസിമാർ എന്നെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കൽപോലും അവൻ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടോ? അവന്റെ ശക്തിയുള്ള സുഗന്ധമുള്ള ഭുജം എപ്പോഴാണ് ഞങ്ങളുടെ തലയിൽ വയ്ക്കുന്നത്?