ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

കംസഃ പരിവൃതോഽമാത്യൈ രാജമഞ്ച ഉപാവിശത് । മണ്ഡലേശ്വരമധ്യസ്ഥോ ഹൃദയേന വിദൂയതാ

മന്ത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട കംസൻ, പ്രദേശാധിപതിമാരുടെ മദ്ധ്യേ, രാജമഞ്ചത്തിൽ ഇരുന്നു, ഹൃദയം ഉല്ലാസമില്ലാതെ.

വാദ്യമാനേസു തൂര്യേഷു മല്ലതാലോത്തരേഷു ച । മല്ലാഃ സ്വലങ്‌കൃതാഃ ദൃപ്താഃ സോപാധ്യായാഃ സമാവിശന്

തുര്യങ്ങളും മദ്ധളങ്ങളും മുഴങ്ങുമ്പോൾ, ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച, അഭിമാനത്തോടെ അധ്യാപകരോടൊപ്പം മല്ലന്മാർ അരങ്ങിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ചാണൂരോ മുഷ്ടികഃ കൂതഃ ശലസ്തോശല ഏവ ച । ത ആസേദുരുപസ്ഥാനം വല്ഗുവാദ്യപ്രഹര്ഷിതാഃ

ചാണൂരൻ, മുഷ്ടികൻ, കൂതൻ, ശാലൻ, തോഷലൻ എന്നിവർ മധുരമായ സംഗീതം കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ അരങ്ങിലേക്ക് സമീപിച്ചു.

നന്ദഗോപാദയോ ഗോപാ ഭോജരാജസമാഹുതാഃ । നിവേദിതോപായനാസ്തേ ഏകസ്മിന് മഞ്ച ആവിശന്

നന്ദന്‍ മുഖ്യനായ ഗോപ്പന്മാരെ, ഭൂജരാജാവ് വിളിച്ചു വരുത്തി. അവര്‍ സമ്മാനങ്ങള്‍ സമര്‍പ്പിച്ച് എല്ലാവരും ഒരേ വേദിയില്‍ കയറി.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ മല്ലരങോപവര്ണനം നാമ ദ്വിചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യഭാഗത്തിലുള്ള മല്ലരംഗത്തിന്റെ വിവരണമായ ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

കുവലയാപീഡവധഃ; ഭഗവതോ മല്ലശാഖായാം പ്രവേശഃ; ചാണൂരേണസഹ സംവാദശ്ച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) അഥ കൃഷ്ണശ്ച രാമശ്ച കൃതശൌചൌ പരന്തപ । മല്ലദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷം ശ്രുത്വാ ദ്രഷ്ടുമുപേയതുഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവരേ, അന്ന് കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും ശുദ്ധി ആചരിച്ചു, മല്ലരംഗത്ത് മുഴങ്ങുന്ന മൃദംഗങ്ങളുടെ ശബ്ദം കേട്ട് കാണാനായി അവിടെ എത്തി.

രങ്‌ഗദ്വാരം സമാസാദ്യ തസ്മിന് നാഗമവസ്ഥിതമ് । അപശ്യത്കുവലയാപീഡം കൃഷ്ണോഽമ്ബഷ്ഠപ്രചോദിതമ്

അവരില്‍ കൃഷ്ണന്‍ വേദിയുടെ വാതിലില്‍ എത്തി, ആനക്കാരന്‍ ഉണര്‍ത്തിയ കുവലയാപീഡം അവിടെ കാത്തുനില്‍ക്കുന്നത് കണ്ടു.

ബദ്ധ്വാ പരികരം ശൌരിഃ സമുഹ്യ കുടിലാലകാന് । ഉവാച ഹസ്തിപം വാചാ മേഘനാദഗഭീരയാ

ശൗരി തന്റെ അരപ്പട്ടി കെട്ടി, വളഞ്ഞ മുടി മാറ്റി, ഇടിമുഴങ്ങുന്ന പോലെ ആഴമുള്ള ശബ്ദത്തില്‍ ആനക്കാരനോട് പറഞ്ഞു.

അമ്ബഷ്ഠാമ്ബഷ്ഠ മാര്ഗം നൌ ദേഹ്യപക്രമ മാ ചിരമ് । നോ ചേത്സകുഞ്ജരം ത്വാദ്യ നയാമി യമസാദനമ്

ആനക്കാരാ, ഞങ്ങള്‍ക്ക് വഴി കൊടുക്കൂ, വൈകിക്കരുത്. അല്ലെങ്കില്‍ ഇന്ന് നിന്നെയും ആനയെയും മരണലോകത്തേക്ക് അയക്കും.

ഏവം നിര്ഭര്ത്സിതോഽമ്ബഷ്ഠഃ കുപിതഃ കോപിതം ഗജമ് । ചോദയാമാസ കൃഷ്ണായ കാലാന്തക യമോപമമ്

ഇങ്ങനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആനക്കാരന്‍ കോപത്തോടെ, അത്രയേറെ ഭയങ്കരനായ ആനയെ കൃഷ്ണനോട് ഉണര്‍ത്തി വിടുകയും ചെയ്തു.

കരീന്ദ്രസ്തമഭിദ്രുത്യ കരേണ തരസാഗ്രഹീത് । കരാദ് വിഗലിതഃ സോഽമും നിഹത്യാങ്‌ഘ്രിഷ്വലീയത

ആനയുടെ രാജാവ് കൃഷ്ണനിലേക്ക് ഓടി, തണ്ടുകൊണ്ട് ശക്തിയായി പിടിച്ചു. പക്ഷേ, കൃഷ്ണന്‍ അതില്‍ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ്, അതിനെ അടിച്ച് കാലടിയില്‍ കയറി.

സങ്‌ക്രുദ്ധസ്തമചക്ഷാണോ ഘ്രാണദൃഷ്ടിഃ സ കേശവമ് । പരാമൃശത് പുഷ്കരേണ സ പ്രസഹ്യ വിനിര്ഗതഃ

കോപം നിറഞ്ഞ ആ ആന കേശവനെ നോക്കി, മൂക്കുകൊണ്ട് സ്പര്‍ശിച്ചു, പക്ഷേ കൃഷ്ണന്‍ അതിന്റെ പിടിയില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.

പുച്ഛേ പ്രഗൃഹ്യാതിബലം ധനുഷഃ പഞ്ചവിംശതിമ് । വിചകര്ഷ യഥാ നാഗം സുപര്ണ ഇവ ലീലയാ

കൃഷ്ണന്‍ ആനയുടെ വാല്‍ പിടിച്ച് അതിനെ ഇരുപത്തഞ്ച് ധനുസ് ദൂരം വലിച്ചു, അതുപോലെ ഗരുഡന്‍ പാമ്പിനെ കളിയോടെ വലിക്കുന്നതുപോലെ.

സ പര്യാവര്തമാനേന സവ്യദക്ഷിണതോഽച്യുതഃ । ബഭ്രാമ ഭ്രാമ്യമാണേന ഗോവത്സേനേവ ബാലകഃ

അച്യുതന്‍ ആനയെ ഇടതും വലതും തിരിച്ച്, ഒരു കുട്ടി പശുവിന്റെ കിടാവിനെ ചുറ്റുന്നതുപോലെ അതിനെ ചുറ്റിച്ചു.

തതോഽഭിമഖമഭ്യേത്യ പാണിനാഽഽഹത്യ വാരണമ് । പ്രാദ്രവന് പാതയാമാസ സ്പൃശ്യമാനഃ പദേ പദേ

പിന്നീട് നേരെ മുന്നോട്ട് ചെന്നു, കയ്യോടെ ആനയെ അടിച്ചു, ഓരോ ചുവടിലും സ്പര്‍ശിച്ച് അതിനെ വീഴ്ത്തി.

സ ധാവന് ക്രീഡയാ ഭൂമൌ പതിത്വാ സഹസോത്ഥിതഃ । തം മത്വാ പതിതം ക്രുദ്ധോ ദന്താഭ്യാം സോഽഹനത് ക്ഷിതിമ്

ആന കളിയോടെ ഓടി നിലത്ത് വീണു, ഉടനെ എഴുന്നേറ്റു. വീണെന്ന് കരുതി, കോപത്തോടെ കുരിശാല്‍ നിലം തറച്ചു.

സ്വവിക്രമേ പ്രതിഹതേ കുംജരേന്ദ്രോഽത്യമര്ഷിതഃ । ചോദ്യമാനോ മഹാമാത്രൈഃ കൃഷ്ണമഭ്യദ്രവദ് രുഷാ

തന്റെ ശക്തി തടയപ്പെട്ടതറിഞ്ഞ ആ വലിയ ആന, ആനക്കാരന്മാര്‍ ഉണര്‍ത്തിയതോടെ, കൃഷ്ണനെതിരെ ക്രോധത്തോടെ ഓടി.

തമാപതന്തമാസാദ്യ ഭഗവാന് മധുസൂദനഃ । നിഗൃഹ്യ പാണിനാ ഹസ്തം പാതയാമാസ ഭൂതലേ

അത് കൃഷ്ണനിലേക്ക് ഓടിയപ്പോൾ, ഭഗവാൻ മധുസൂദനന്‍ അതിന്റെ തണ്ട് പിടിച്ച് നിലത്ത് വീഴ്ത്തി.

പതിതസ്യ പദാഽഽക്രമ്യ മൃഗേന്ദ്ര ഇവ ലീലയാ । ദന്തമുത്പാട്യ തേനേഭം ഹസ്തിപാംശ്ചാഹനദ്ധരിഃ

വീണ ആനയുടെ മേല്‍ സിംഹം കളിയോടെ കയറുന്നതുപോലെ കൃഷ്ണന്‍ കാല്‍വെച്ച്, അതിന്റെ ദന്തം പിഴുതി, ആ ദന്തം കൊണ്ട് ആനക്കാരനെ അടിച്ചു.

മൃതകം ദ്വിപമുത്സൃജ്യ ദന്തപാണിഃ സമാവിശത് । അംസന്യസ്തവിഷാണോഽസൃങ്‌ മദബിന്ദുഭിരങ്‌കിതഃ । വിരൂഢസ്വേദകണികാ വദനാമ്ബുരുഹോ ബഭൌ

മരിച്ച ആനയെ അവിടെ വിട്ട്, കയ്യില്‍ ദന്തം പിടിച്ച്, അതിനെ തോളില്‍ വച്ചുകൊണ്ട്, രക്തവും മദവും തുള്ളിയുള്ള മുഖം വിയര്‍പ്പിന്റെ തുള്ളികളോടെ കൃഷ്ണന്‍ പ്രകാശിച്ചു.

വൃതൌ ഗോപൈഃ കതിപയൈഃ ബലദേവജനാര്ദനൌ । രങ്‌ഗം വിവിശതൂ രാജന് ഗജദന്തവരായുധൌ

കുറച്ച് ഗോപ്പന്മാരുടെ കൂടെ, ബാലരാമനും ജനാര്‍ദ്ദനനും ആനയുടെ ദന്തം ആയുധമാക്കി വേദിയില്‍ കയറി, രാജാവേ.

( അനുഷ്ടുപ് ) ഹതം കുവലയാപീഡം ദൃഷ്ട്വാ താവപി ദുര്ജയൌ । കംസോ മനസ്വ്യപി തദാ ഭൃശമുദ്വിവിജേ നൃപ

കുവലയാപീഡനെ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ടപ്പോൾ, അത്രയും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരായിരുന്ന ആ ഇരുവരെയും കണ്ടു, മനസ്സുറ്റ കംസനും അതിവിശേഷം ഭയപ്പെട്ടു.

( മിശ്ര ) തൌ രേജതൂ രങ്‌ഗഗതൌ മഹാഭുജൌ വിചിത്രവേഷാഭരണസ്രഗമ്ബരൌ । യഥാ നടാവുത്തമവേഷധാരിണൌ മനഃ ക്ഷിപന്തൌ പ്രഭയാ നിരീക്ഷതാമ്

വലിയ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള ആ ഇരുവരും, വൈവിധ്യമാർന്ന വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും ധരിച്ച്, അരങ്ങിൽ കയറിയപ്പോൾ, ഉത്തമനടന്മാർ പോലെ മനോഹരമായ വേഷത്തിൽ, അവരെ കാണുന്നവരുടെ മനസ്സാക്ഷിയെ പ്രകാശത്തോടെ ആകർഷിച്ചു.

നിരീക്ഷ്യ താവുത്തമപൂരുഷൌ ജനാ മഞ്ചസ്ഥിതാ നാഗരരാഷ്ട്രകാ നൃപ । പ്രഹര്ഷവേഗോത്കലിതേക്ഷണാനനാഃ പപുര്ന തൃപ്താ നയനൈസ്തദാനനമ്

രാജാവേ, ആ ഉത്തമപുരുഷന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ, മഞ്ചത്തിൽ ഇരുന്ന നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും, ആനന്ദത്തിന്റെ ഉല്ലാസത്തിൽ കണ്ണുകളും മുഖവും തിളങ്ങി, അവരുടെ മുഖങ്ങൾ നോക്കാൻ കണ്ണുകൾക്ക് തൃപ്തിയുണ്ടാകാതെ നോക്കി.

( അനുഷ്ടുപ് ) പിബന്ത ഇവ ചക്ഷുര്ഭ്യാം ലിഹന്ത ഇവ ജിഹ്വയാ । ജിഘ്രന്ത ഇവ നാസാഭ്യാം ശ്ലിഷ്യന്ത ഇവ ബാഹുഭിഃ

അവർ കണ്ണുകൊണ്ട് കുടിച്ചുപോലെയും, നാവുകൊണ്ട് ചവച്ചുപോലെയും, മൂക്കുകൊണ്ട് വാസനയെടുത്തുപോലെയും, കൈകളാൽ അണച്ചുപോലെയും ആയിരുന്നു.

ഊചുഃ പരസ്പരം തേ വൈ യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ് । തദ് രൂപഗുണമാധുര്യ പ്രാഗല്ഭ്യസ്മാരിതാ ഇവ

അവർ പരസ്പരം കണ്ടതും കേട്ടതും അനുസ്മരിച്ച്, അവന്റെ രൂപവും ഗുണവും മാധുര്യവും ധൈര്യവും വീണ്ടും ഓർമ്മപ്പെടുത്തി സംസാരിച്ചു.

ഏതൌ ഭഗവതഃ സാക്ഷാത് ഹരേര്നാരായണസ്യ ഹി । അവതീര്ണാവിഹാംശേന വസുദേവസ്യ വേശ്മനി

ഇവരിരുവരും സാക്ഷാൽ ഭഗവാൻ ഹരിയായ നാരായണന്റെ ഭാഗാവതാരമായി വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ ജനിച്ചവരാണ്.

ഏഷ വൈ കില ദേവക്യാം ജാതോ നീതശ്ച ഗോകുലമ് । കാലമേതം വസന് ഗൂഢോ വവൃധേ നന്ദവേശ്മനി

ഇവൻ ദേവകിയിൽ ജനിച്ച്, പിന്നീട് ഗോകുലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, ഈ കാലം മുഴുവൻ ഒളിച്ചിരുത്തി, നന്ദന്റെ വീട്ടിൽ വളർന്നു.