ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഇദാനീം ശൂന്യചിത്തോഽസി ഗതവിത്തോ യഥാ ജനഃ । തവേദം മുക്തസങ്‌ഗസ്യ നോചിതം വദ കാരണമ്

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിൽ ശൂന്യതയുണ്ട്, ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെയാണ്. ബന്ധങ്ങൾ വിട്ടവനായി ഇതൊന്നും യോജിക്കുന്നില്ല—കാരണം പറയൂ.

നാരദ ഉവാച - അഹം തു പൃഥിവീം യാതോ ജ്ഞാത്വാ സര്വോത്തമമിതി । പുഷ്കരം ച പ്രയാഗം ച കാശീം ഗോദാവരീം തഥാ

നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു, അതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതി, പുഷ്കരം, പ്രയാഗം, കാശി, ഗോദാവരി എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.

ഹരിക്ഷേത്രം കുരുക്ഷേത്രം ശ്രീരങ്‌ഗം സേതുബന്ധനമ് । ഏവമാദിഷു തീര്ഥേഷു ഭ്രമമാണ ഇതസ്തതഃ

ഹരിക്ഷേത്രം, കുരുക്ഷേത്രം, ശ്രീരംഗം, സേതുബന്ധനം തുടങ്ങിയ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഞാൻ ഇവിടെ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.

നാപശ്യം കുത്രചിത് ശര്മ മനസ്സംതോഷകാരകമ് । കലിനാധര്മമിത്രേണ ധരേയം ബാധിതാധുനാ

എവിടെയും മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകുന്ന സുഖം ഞാൻ കണ്ടില്ല; ഇപ്പോൾ ഭൂമി കലിയുടെ, അധർമ്മത്തിന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ, ബാധയിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.

സത്യം നാസ്തി തപഃ ശൌചം ദയാ ദാനം ന വിദ്യതേ । ഉദരംഭരിണോ ജീവാ വരാകാഃ കൂടഭാഷിണഃ

സത്യവും തപസ്സും ശുദ്ധിയും കരുണയും ദാനവും ഇല്ലാതായി. ദാരിദ്ര്യപീഡിതരായ ജീവികൾ വയറു നിറയ്ക്കാൻ മാത്രം ജീവിക്കുകയും കപടമായി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

മന്ദാഃ സുമന്ദമതയോ മന്ദഭാഗ്യാ ഹി ഉപദ്രുതാഃ । പാഖണ്ഡനിരതാഃ സംതോ വിരക്താഃ സപരിഗ്രഹാഃ

ജനങ്ങൾ മന്ദബുദ്ധികളും ദുർഭാഗ്യവാന്മാരും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരുമാണ്. സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ വളരെ കുറവാണ്; പലരും കപടതയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, വൈരാഗ്യം പുലർത്തുന്നവരും കുടുംബം പുലർത്തുന്നു.

തരുണീപ്രഭുതാ ഗേഹേ ശ്യാലകോ ബുദ്ധിദായകഃ । കന്യാവിക്രയിണോ ലോഭാദ് ദംപതീനാം ച കല്കനമ്

വീടുകളിൽ യുവതികൾ അധികാരം പിടിക്കുന്നു, ശ്യാലന്മാർ ഉപദേശം പറയുന്നു, മോഹത്താൽ പെൺകുട്ടികളെ വിൽക്കുന്നു, ദമ്പതികൾക്കിടയിൽ കലഹം ഉണ്ടാകുന്നു.

ആശ്രമാ യവനൈ രുദ്ധാഃ തീര്ഥാനി സരിതസ്തഥാ । ദേവതായതനാന്യത്ര ദുഷ്ടൈഃ നഷ്ടാനി ഭൂരിശഃ

ആശ്രമങ്ങൾ യവനന്മാർ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു, തീർത്ഥങ്ങളും നദികളും അങ്ങനെ തന്നെ. ദുഷ്ടന്മാർ അനേകം ദേവാലയങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു.

ന യോഗീ നൈവ സിദ്ധോ വാ ന ജ്ഞാനീ സത്ക്രിയോ നരഃ । കലിദാവാനലേനാദ്യ സാധനം ഭസ്മതാം ഗതമ്

ഇപ്പോൾ യോഗിയും സിദ്ധനും ജ്ഞാനിയും നല്ലവനുമൊന്നുമില്ല; കലിയുടെ കാട്ടുതീയിൽ സകല സാദ്ധ്യങ്ങളും ചിതലായി.

അട്ടശൂലാ ജനപദാഃ ശിവശൂലാ ദ്വിജാതയഃ । കാമിന്യഃ കേശശൂലിന്യഃ സംഭവന്തി കലൌ ഇഹ

ഗ്രാമങ്ങൾ കള്ളന്മാരാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാർ ശിവന്റെ ത്രിശൂലത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു, സ്ത്രീകൾക്ക് മുടി ചിതറുകയും, അവർ മോഹത്തിൽ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഏവം പശ്യന് കലേര്ദോഷാന് പര്യടന് അവനീം അഹമ് । യാമുനം തടമാപന്നോ യത്ര ലീലാ ഹരേരഭൂത്

കലിയുഗത്തിന്റെ ദോഷങ്ങൾ കണ്ടു ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നപ്പോൾ, ഹരിയുടെ ലീലകൾ നടന്ന യമുനാ തീരത്ത് എത്തി.

തത്രാശ്ചര്യം മയാ ദൃഷ്ടം ശ്രൂയതാം തന്മുനീശ്വരാഃ । ഏകാ തു തരുണീ തത്ര നിഷണ്ണാ ഖിന്നമാനസാ

അവിടെ ഞാൻ അത്ഭുതം കണ്ടു, മഹർഷിമാരേ, കേൾക്കൂ: ഒരു യുവതി അവിടെ ഇരുന്ന്, മനസ്സിൽ ദുഃഖവും ക്ഷീണവും നിറഞ്ഞവളായി.

വൃദ്ധൌ ദ്വൌ പതിതൌ പാര്ശ്വേ നിഃശ്വസന്തൌ അചേതനൌ । ശുശ്രൂഷന്തീ പ്രബോധന്തീ രുദതീ ച തയോഃ പുരഃ

അവളുടെ അടുത്ത് രണ്ടു വൃദ്ധന്മാർ വീണുകിടക്കുന്നു, ദുർബലമായി ശ്വസിച്ച്, ബോധംകെട്ട്. അവളവർക്ക് സേവനം ചെയ്യുകയും, ഉണർത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും, അവരുടെ മുന്നിൽ കരയുകയും ചെയ്തു.

ദശദിക്ഷു നിരീക്ഷന്തീ രക്ഷിതാരം നിജം വപുഃ । വീജ്യമാനാ ശതസ്ത്രീഭിഃ ബോധ്യമാനാ മുഹുര്മുഹുഃ

അവൾ ദിശകളിൽ എല്ലായിടത്തും തന്റെ രക്ഷകനെ അന്വേഷിച്ചു നോക്കി; അവളുടെ ശരീരം നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ വീശി ശീതളമാക്കുന്നു, അവളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണർത്താൻ ശ്രമിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ ദുരാദ് ഗതഃ സോഽഹം കൌതുകേന തദന്തികമ് । മാം ദൃഷ്ട്വാ ചോത്ഥിതാ ബാലാ വിഹ്വലാ ചാബ്രവീദ് വചഃ

ഇത് ദൂരത്ത് നിന്ന് കണ്ട ഞാൻ കൗതുകത്തോടെ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു; എന്നെ കണ്ടയുടൻ ആ ബാലിക എഴുന്നേറ്റ്, ഉല്ലാസത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ബാലോവാച - ഭോ ഭോഃ സാധോ ക്ഷണം തിഷ്ഠ മച്ചിന്താമപി നാശയ । ദര്ശനം തവ ലോകസ്യ സര്വഥാഘഹരം പരമ്

ബാലിക പറഞ്ഞു: മഹാനേ, ഒരു ക്ഷണം നിന്നു എന്റെ ചിന്തകളും ദുഃഖവും നീക്കിക്കൊടുക്കൂ; ലോകത്തിന്റെ പാപങ്ങൾ മുഴുവനും നശിപ്പിക്കുന്നതാണ് നിങ്ങളുടെ ദർശനം.

ബഹുധാ തവ വാക്യേന ദുഃഖശാന്തിര്ഭവിഷ്യതി । യദാ ഭാഗ്യം ഭവേദ് ഭൂരി ഭവതോ ദര്ശനം തദാ

നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ പലതും കേട്ടാൽ എന്റെ ദുഃഖം അകറ്റപ്പെടും; വലിയ ഭാഗ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് നിങ്ങളുടെ ദർശനം ലഭിക്കുന്നത്.

നാരദ ഉവാച - കാസി ത്വം കൌ ഇമൌ ചേമാ നാര്യഃ കാഃ പദ്മലോചനാഃ । വദ ദേവി സവിസ്താരം സ്വസ്യ ദുഃഖസ്യ കാരണമ്

നാരദൻ പറഞ്ഞു: നീ ആരാണ്? ഇവരാരാണ്? ഈ കമലനയനികളായ സ്ത്രീകൾ ആരാണ്? ദേവിയെ, നിന്റെ ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം വിശദമായി പറയൂ.

ബാലോവാച - അഹം ഭക്തിരിതി ഖ്യാതാ ഇമൌ മേ തനയൌ മതൌ । ജ്ഞാനവൈരാഗ്യ നാമാനൌ കാലയോഗേന ജര്ജരൌ

ബാലിക പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭക്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇവർ എന്റെ രണ്ട് മക്കളാണ്, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ, കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വൃദ്ധരായി.

ഗങ്‌ഗാദ്യാ സ്മരിതശ്ചേമാ മത്സേവാര്ഥം സമാഗതാഃ । തഥാപി ന ച മേ ശ്രേയഃ സേവിതായാഃ സുരൈരപി

ഗംഗാദികൾ എന്നെ ഓർത്ത്, എന്നെ സേവിക്കാൻ ഇവിടേക്ക് എത്തിയിട്ടുണ്ട്; ദേവന്മാരും എന്നെ സേവിച്ചിട്ടും എനിക്ക് യാതൊരു നല്ലതും ലഭിച്ചില്ല.

ഇദാനീം ശ്രുണു മദ്വാര്താം സചിത്തസ്ത്വം തപോധന । വാര്താ മേ വിതതാപ്യസ്തി താം ശ്രുത്വാ സുഖമാവഹ

ഇപ്പോൾ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ മഹർഷേ, എന്റെ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; ഇത് എല്ലാവർക്കും അറിയാമെങ്കിലും, കേട്ടാൽ സന്തോഷം ലഭിക്കും.

ഉത്പന്നാ ദ്രവിഡേ സാഹം വൃദ്ധിം കര്നാടകേ ഗതാ । ക്വചിത് ക്വചിത് മഹാരാഷ്ട്രേ ഗുര്ജരേ ജീര്ണതാം ഗതാ

ഞാൻ ദ്രാവിഡദേശത്ത് ജനിച്ചു, കര്‍ണ്ണാടകത്തിൽ വളർന്നു; മഹാരാഷ്ട്രയിലും ഗുര്‍ജരദേശത്തിലും ചിലിടങ്ങളിൽ വൃദ്ധയായി.

തത്ര ഘോര കലേര്യോഗാത് പാഖണ്ഡൈഃ ഖണ്ഡിതാങ്ഗകാ । ദുര്ബലാഹം ചിരം യാതാ പുത്രാഭ്യാം സഹ മന്ദതാമ്

അവിടെ കലിയുഗത്തിന്റെ ഭയങ്കര സ്വാധീനത്തിൽ, പാകണ്ഡന്മാർ എന്നെ ആക്രമിച്ചു; ദുർബലയായി, മക്കളോടൊപ്പം ഞാൻ ദീർഘകാലം ക്ഷീണിതയായി കഴിഞ്ഞു.

വൃന്ദാവനം പുനഃ പ്രാപ്യ നവീനേവ സുരൂപിണീ । ജാതാഹം ഉവതീ സമ്യക് ശ്രേഷ്ഠരൂപാ തു സാംപ്രതമ്

വൃന്ദാവനത്തിൽ വീണ്ടും എത്തിയപ്പോൾ ഞാൻ പുതുമയോടെ സുന്ദരിയായ യുവതിയായി; ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രൂപം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.

ഇമൌ തു ശയിതൌ അത്ര സുതൌ മേ ക്ലിശ്യതഃ ശ്രമാത് । ഇദം സ്ഥാനം പരിത്യജ്യ വിദേശം ഗമ്യതേ മയാ

എന്നാൽ ഇവിടെ എന്റെ രണ്ട് മക്കളും ക്ഷീണത്തിൽ കിടക്കുന്നു; ഈ സ്ഥലം വിട്ട് ഞാൻ മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.

ജരഠത്വം സമായാതൌ തേന ദുഃഖേന ദുഃഖിതാ । സാഹം തു തരുണീ കസ്മാത് സുതൌ വൃദ്ധൌ ഇമൌ കുതഃ

അവർ വൃദ്ധരായി, ആ ദുഃഖത്തിൽ ഞാൻ വിഷമിക്കുന്നു; ഞാൻ യുവതിയായിരിക്കുമ്പോൾ എന്റെ മക്കൾ ഇങ്ങനെ വൃദ്ധരാവുന്നത് എങ്ങനെയാണ്?

ത്രയാണാം സഹചാരിത്വാത് വൈപരീത്യം കുതഃ സ്ഥിതമ് । ഘടതേ ജരഠാ മാതാ തരുണൌ തനയൌ ഇതി

നാം മൂവരും ഒരുമിച്ച് ജീവിച്ചിട്ടും, ഈ വൈരുദ്ധ്യം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? സാധാരണ അമ്മ വൃദ്ധയാവുകയും മക്കൾ യുവാക്കളാവുകയും ചെയ്യുമല്ലോ.

അതഃ ശോചാമി ചാത്മാനം വിസ്മയാവിഷ്ടമാനസാ । വദ യോഗനിധേ ധീമന് കാരണം ചാത്ര കിം ഭവേത്

അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ ദുഃഖത്തോടെ, അത്ഭുതത്തോടെ ആലോചിക്കുന്നു; യോഗസമ്പത്തുള്ള ജ്ഞാനിയേ, ഇതിന് കാരണം എന്താണെന്ന് പറയൂ.

നാരദ ഉവാച - ജ്ഞാനേനാത്മനി പശ്യാമി സര്വം ഏതത് തവാനഘേ । ന വിഷാദഃ ത്വയാ കാര്യോ ഹരിഃ ശം തേ കരിഷ്യതി

നാരദൻ പറഞ്ഞു: ജ്ഞാനത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ ഞാൻ എല്ലാം ആത്മാവിൽ കാണുന്നു, പാപരഹിതേ, നീ വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല; ഹരി നിനക്കു ശുഭം വരുത്തും.