ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

താവജ്ഞാപയതം ഭൃത്യം കിമഹം കരവാണി വാമ് । പുംസോഽത്യനുഗ്രഹോ ഹ്യേഷ ഭവദ്‌ഭിഃ യന്നിയുജ്യതേ

ഇപ്പോൾ ദാസനായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ. നിങ്ങളുടെ നിർദ്ദേശം ലഭിക്കുന്നത് മനുഷ്യനു ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹമാണ്.

ഇത്യഭിപ്രേത്യ രാജേന്ദ്ര സുദാമാ പ്രീതമാനസഃ । ശസ്തൈഃ സുഗന്ധൈഃ കുസുമൈം മാലാ വിരചിതാ ദദൌ

രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച സുദാമൻ സന്തോഷപൂർവ്വം ഉത്തമവും സുഗന്ധമുള്ളതുമായ പുഷ്പങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച മാലകൾ സമർപ്പിച്ചു.

താഭിഃ സ്വലങ്‌കൃതൌ പ്രീതൌ കൃഷ്ണരാമൌ സഹാനുഗൌ । പ്രണതായ പ്രപന്നായ ദദതുര്വരദൌ വരാന്

ആ മാലകൾ അണിഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനും രാമനും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, നമസ്കരിച്ച് ശരണം പ്രാപിച്ചവനു വരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു.

സോഽപി വവ്രേഽചലാം ഭക്തിം തസ്മിന് ഏവാഖിലാത്മനി । തദ്‍ഭക്തേഷു ച സൌഹാര്ദം ഭൂതേഷു ച ദയാം പരാമ്

അവൻ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയും, ഭഗവാന്റെ ഭക്തന്മാരോടുള്ള സൗഹൃദവും, എല്ലാ ജീവികളോടും പരമമായ കാരുണ്യവും വേണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.

ഇതി തസ്മൈ വരം ദത്ത്വാ ശ്രിയം ചാന്വയവര്ധിനീമ് । ബലമായുര്യശഃ കാന്തിം നിര്ജഗാമ സഹാഗ്രജഃ

അങ്ങനെ അവനു വരവും കുടുംബം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന സമ്പത്തും, ബലവും ദീർഘായുസും പ്രശസ്തിയും കാന്തിയും നൽകി, ഭഗവാൻ അഗ്രജനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ പുരപ്രവേശോ നാമ ഏകചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിൽ, പരമഹംസന്മാരുടെ ശാസ്ത്രത്തിൽ, ദശമസ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിൽ, 'നഗരപ്രവേശം' എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുപത്തിയൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

കുബ്ജായാമനുഗ്രഹഃ; ധനുഷോ ഭങ്ഗഃ; മല്ലശാലാസജ്ജീകരണം ച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( മിശ്ര ) അഥ വ്രജന്രാജപഥേന മാധവഃ സ്ത്രിയം ഗൃഹീതാങ്‌ഗവിലേപഭാജനാമ് । വിലോക്യ കുബ്ജാം യുവതീം വരാനനാം പപ്രച്ഛ യാന്തീം പ്രഹസന് രസപ്രദഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: പിന്നീട് കുബ്ജയോട് അനുഗ്രഹം, വില്ല് തകർക്കൽ, മല്ലശാല ഒരുക്കൽ എന്നിവ നടന്നു. അപ്പോൾ മാധവൻ രാജപഥത്തിൽ നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു യുവതിയായ കുബ്ജയെ കണ്ടു. അവൾ മനോഹരമായ മുഖവും, അങ്കലേപം നിറച്ച പാത്രവും കൈയിൽ എടുത്ത് നടക്കുകയായിരുന്നു. സന്തോഷത്തോടെ ചിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ അവളോട് ചോദിച്ചു.

കാ ത്വം വരോര്വേതദു ഹാനുലേപനം കസ്യാങ്‌ഗനേ വാ കഥയസ്വ സാധു നഃ । ദേഹ്യാവയോരങ്‌ഗവിലേപമുത്തമം ശ്രേയഃ തതസ്തേ ന ചിരാദ് ഭവിഷ്യതി

നീ ആരാണ്, സുന്ദരിയേ? ഈ സുഗന്ധമുള്ള ലേപം എന്താണ്? നീ ആരുടെ ദാസിയാണു്? ദയവായി ഞങ്ങളോട് പറയൂ. ഈ ഉത്തമമായ ലേപം ഞങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ പുരട്ടൂ; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നിന്റെ ഭാഗ്യം ഉടൻ വരും.

സൈരന്ധ്രി ഉവാച - ദാസ്യസ്മ്യഹം സുന്ദര കംസസമ്മതാ ത്രിവക്രനാമാ ഹ്യനുലേപകര്മണി । മദ്‍ഭാവിതം ഭോജപതേരതിപ്രിയം വിനാ യുവാം കോഽന്യതമസ്തദര്ഹതി

സൈരന്ധ്രി പറഞ്ഞു: സുന്ദരനേ, ഞാൻ കംസന്‍ അംഗീകരിച്ച ദാസിയാണ്. എന്റെ പേര് ത്രിവക്ര. ലേപം തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് എന്റെ ജോലി. ഞാൻ ഉണ്ടാക്കുന്ന ലേപം ഭോജരാജാവിന് വളരെ പ്രിയമാണ്. നിങ്ങളെ കൂടാതെ ഇതിന് അർഹരാരുണ്ട്?

( അനുഷ്ടുപ് ) രൂപപേശലമാധുര്യ ഹസിതാലാപവീക്ഷിതൈഃ । ധര്ഷിതാത്മാ ദദൌ സാന്ദ്രം ഉഭയോരനുലേപനമ്

അവരുടെ രൂപം, മാധുര്യം, ചിരിയും, സംസാരവും, കാഴ്ചയും കണ്ടു ആകർഷിതയായ അവൾ ഇരുവരുടെയും ശരീരത്തിൽ സമൃദ്ധമായ ലേപം പുരട്ടിച്ചു.

തതസ്താവങ്‌ഗരാഗേണ സ്വവര്ണേതരശോഭിനാ । സമ്പ്രാപ്തപരഭാഗേന ശുശുഭാതേഽനുരഞ്ജിതൌ

അവരെ അവരുടെ സ്വഭാവനിറം വിട്ട് മറ്റൊരു നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ലേപം അലങ്കരിച്ചപ്പോൾ, മറ്റൊരാളിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗം ലഭിച്ചവരായി ഇരുവരും കൂടുതൽ മനോഹരരായി തെളിഞ്ഞു.

പ്രസന്നോ ഭഗവാന് കുബ്ജാം ത്രിവക്രാം രുചിരാനനാമ് । ഋജ്വീം കര്തും മനശ്ചക്രേ ദര്ശയന് ദര്ശനേ ഫലമ്

ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, മനോഹരമുഖമുള്ള കുബ്ജയെ നേരെ ആക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു; തന്റെ ദർശനഫലം കാണിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അതു്.

പദ്‍ഭ്യാമാക്രമ്യ പ്രപദേ ദ്ര്യങ്‌ഗുല്യുത്താന പാണിനാ । പ്രഗൃഹ്യ ചിബുകേഽധ്യാത്മം ഉദനീനമദച്യുതഃ

അവളുടെ കാലുകളിൽ തന്റെ കാലുകൾ വച്ച്, കൈയുടെ വിരലുകൾ ഉയർത്തി ചിബുക്കിൽ പിടിച്ച്, അച്യുതൻ അവളെ നേരെനിറുത്തി ഉയർത്തി.

സാ തദര്ജുസമാനാങ്‌ഗീ ബൃഹച്ഛ്രോണിപയോധരാ । മുകുന്ദസ്പര്ശനാത് സദ്യോ ബഭൂവ പ്രമദോത്തമാ

മുകുന്ദന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടു തന്നെ, അവളുടെ ശരീരം നേരായും സുന്ദരമായും മാറി, വിശാലമായ കമരും പുഷ്ടമായ വക്ഷസ്സും ഉള്ള ഉത്തമവധുവായി അവൾ ഉടൻ മാറി.

തതോ രൂപഗുണൌദാര്യ സംപന്നാ പ്രാഹ കേശവമ് । ഉത്തരീയാന് തമകൃഷ്യ സ്മയന്തീ ജാതഹൃച്ഛയാ

അവൾ, സൗന്ദര്യവും ഗുണവും ഉദാരതയും ലഭിച്ചവളായി, കൃഷ്ണന്റെ മേൽവസ്ത്രം പിടിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹം ഉണർന്നതോടെ പുഞ്ചിരിച്ച് കേശവനോട് പറഞ്ഞു.

ഏഹി വീര ഗൃഹം യാമോ ന ത്വാം ത്യക്തുമിഹോത്സഹേ । ത്വയോന്മഥിതചിത്തായാഃ പ്രസീദ പുരുഷര്ഷഭ

വീരാ, വരൂ, നമുക്ക് എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകാം; നിന്നെ വിട്ട് ഞാൻ കഴിയില്ല. നീ എന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉണർത്തിയിരിക്കുന്നു — പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ദയവായി എന്നോടു ദയ കാണിക്കൂ.

ഏവം സ്ത്രിയാ യാച്യമാനഃ കൃഷ്ണോ രാമസ്യ പശ്യതഃ । മുഖം വീക്ഷ്യാനുഗാനാം ച പ്രഹസന് താമുവാച ഹ

അങ്ങനെ സ്ത്രീ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ബാലരാമനും അനുയായികളും നോക്കിനിൽക്കേ, കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിച്ച് അവളോട് പറഞ്ഞു.

ഏഷ്യാമി തേ ഗൃഹം സുഭ്രു പുംസാമാധിവികര്ശനമ് । സാധിതാര്ഥോഽഗൃഹാണാം നഃ പാന്ഥാനാം ത്വം പരായണമ്

സുന്ദരഭ്രുവാളേ, പുരുഷന്മാരുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നവളേ, ഞാൻ നിന്റെ വീട്ടിൽ വരാം. ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയായാൽ, ഞങ്ങൾ യാത്രക്കാരായ ഞങ്ങൾക്ക് നീ ആശ്രയമായിരിക്കും.

വിസൃജ്യ മാധ്വ്യാ വാണ്യാ താം വ്രജന് മാര്ഗേ വണിക്പഥൈഃ । നാനോപായനതാമ്ബൂല സ്രഗ്ഗന്ധൈഃ സാഗ്രജോഽര്ചിതഃ

മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു അവളെ വിട്ട്, കൃഷ്ണൻ വ്യാപാരികളുടെ വഴി വഴി ബാലരാമനോടൊപ്പം നടന്നു. പലരും വിവിധ സമ്മാനങ്ങൾ, താംബൂലം, പുഷ്പമാല, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവന്ന് ആദരിച്ചു.

തദ്ദര്ശനസ്മരക്ഷോഭാദ് ആത്മാനം നാവിദന് സ്ത്രിയഃ । വിസ്രസ്തവാസഃകബര വലയാ ലേഖ്യമൂര്തയഃ

അവനെ കണ്ടും ഓർമ്മിച്ചും ഉണർന്ന ആകുലതയിൽ, സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളെയെന്താണെന്നു പോലും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; വസ്ത്രവും മുടിയും വളകളും ഇടിഞ്ഞ്, അവർ വരച്ച ചിത്രങ്ങളുപോലെ ആയിരുന്നു.

തതഃ പൌരാന് പൃച്ഛമാനോ ധനുഷഃ സ്ഥാനമച്യുതഃ । തസ്മിന് പ്രവിഷ്ടോ ദദൃശേ ധനുരൈന്ദ്രം ഇവാദ്‍ഭുതമ്

അച്യുതൻ നഗരവാസികളോടു വില്ലിന്റെ സ്ഥലം ചോദിച്ചു, അകത്തു കയറി, അത്ഭുതകരമായ, ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലുപോലെയുള്ള വില്ല് കണ്ടു.

പുരുഷൈര്ബഹുഭിര്ഗുപ്തം അര്ചിതം പരമര്ദ്ധിമത് । വാര്യമാണോ നൃഭിഃ കൃഷ്ണഃ പ്രസഹ്യ ധനുരാദദേ

അവിടം അനേകം ആളുകൾ കാവൽ കാത്തു, പൂജിച്ചും മഹത്തായ തേജസ്സോടെ നില്ക്കുന്ന വില്ല് കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സം അവഗണിച്ച് കൃഷ്ണൻ ബലമായി എടുക്കുകയായിരുന്നു.

( വംശസ്ഥാ ) കരേണ വാമേന സലീലമുദ്‌ധൃതം സജ്യം ച കൃത്വാ നിമിഷേണ പശ്യതാമ് । നൃണാം വികൃഷ്യ പ്രബഭഞ്ജ മധ്യതോ യഥേക്ഷുദണ്ഡം മദകര്യുരുക്രമഃ

ഇടത് കൈ കൊണ്ട് കളിയായി വില്ല് എളുപ്പത്തിൽ എടുത്തു, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അതു കെട്ടി, എല്ലാവരും നോക്കിനിൽക്കേ, ആ വില്ല് വലിച്ച് മധ്യത്തിൽ പിളർത്തി. ആന ഉണക്കൊല്ല് പൊട്ടിക്കുന്നതുപോലെ ഉരുക്രമൻ അതു ചെയ്തു.

( അനുഷ്ടുപ് ) ധനുഷോ ഭജ്യമാനസ്യ ശബ്ദഃ ഖം രോദസീ ദിശഃ । പൂരയാമാസ യം ശ്രുത്വാ കംസസ്ത്രാസമുപാഗമത്

വില്ല് പൊട്ടുമ്പോൾ ഉണർന്ന ശബ്ദം ആകാശവും ഭൂമിയും എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറച്ചു; ആ ശബ്ദം കേട്ട് കംസന് ഭയം പിടിച്ചു.

തദ് രക്ഷിണഃ സാനുചരം കുപിതാ ആതതായിനഃ । ഗൃഹീതുകാമാ ആവവ്രുഃ ഗൃഹ്യതാം വധ്യതാമിതി

അപ്പോൾ, അതിന്റെ കാവൽക്കാരും കൂട്ടരും, കോപത്തോടെ, പിടിക്കൂ, കൊല്ലൂ എന്ന് വിളിച്ചു, അവനെ പിടിച്ച് കൊല്ലാൻ ഓടി വന്നു.

അഥ താന് ദുരഭിപ്രായാന് വിലോക്യ ബലകേശവൌ । ക്രുദ്ധൌ ധന്വന ആദായ ശകലേ താംശ്ച ജഘ്നതുഃ

അവരുടെ ദുഷ്ടഹൃദയങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി ബാലരാമനും കൃഷ്ണനും കോപത്തോടെ വില്ലിന്റെ തുണ്ടുകൾ എടുത്തു അവരെ അടിച്ചു കൊല്ലുകയായിരുന്നു.

ബലം ച കംസപ്രഹിതം ഹത്വാ ശാലാമുഖാത്തതഃ । നിഷ്ക്രമ്യ ചേരതുര്ഹൃഷ്ടൌ നിരീക്ഷ്യ പുരസമ്പദഃ

കംസൻ അയച്ച സൈന്യത്തെ തകർത്തശേഷം, അവർ സന്തോഷത്തോടെ മന്ദപത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി നഗരത്തിന്റെ ഭംഗി ആസ്വദിച്ചു നടക്കുകയായിരുന്നു.

തയോസ്തദദ്‍ഭുതം വീര്യം നിശാമ്യ പുരവാസിനഃ । തേജഃ പ്രാഗല്ഭ്യം രൂപം ച മേനിരേ വിബുധോത്തമൌ

അവരുടെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യവും പ്രകാശവും ധൈര്യവും രൂപവും കണ്ട നഗരവാസികൾ, ഇവരെ ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠരെന്നു കരുതി.

തയോര്വിചരതോഃ സ്വൈരം ആദിത്യോഽസ്തമുപേയിവാന് । കൃഷ്ണരാമൌ വൃതൌ ഗോപൈഃ പുരാച്ഛകടമീയതുഃ

അവർ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു; കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും ഗോപന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ രഥത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.