ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

മനാംസി താസാമരവിന്ദലോചനഃ പ്രഗല്ഭലീലാഹസിതാവലോകനൈഃ । ജഹാര മത്തദ്വിരദേന്ദ്രവിക്രമോ ദൃശാം ദദച്ഛ്രീരമണാത്മനോത്സവമ്

കുമുദനേത്രനായ കൃഷ്ണൻ ധൈര്യപൂർവം കളിയോടെ നോക്കി മൃദുലമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവിടെയുള്ള സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സുകൾ മോഷ്ടിച്ചു; മദം നിറഞ്ഞ ആനപോലെ അവൻ അവരുടെ കണ്ണുകൾക്കും ഹൃദയങ്ങൾക്കും ആനന്ദം നൽകി.

( വസംതതിലകാ ) ദൃഷ്ട്വാ മുഹുഃ ശ്രുതമനുദ്രുതചേതസസ്തം । തത്പ്രേക്ഷണോത്സ്മിതസുധോക്ഷണലബ്ധമാനാഃ । ആനന്ദമൂര്തിമുപഗുഹ്യ ദൃശാത്മലബ്ധം । ഹൃഷ്യത്ത്വചോ ജഹുരനന്തമരിന്ദമാധിമ്

അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടപ്പോൾ, കേട്ടതുപോലെ മനസ്സു ആകർഷിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ, അവന്റെ പുഞ്ചിരിയോടെ കണ്ണുകളാൽ ആനന്ദസുരഭി ലഭിച്ചവരായി, കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് ആ ആനന്ദസരൂപത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; ആനന്ദത്തിൽ രോമാഞ്ചംകൊണ്ട അവർ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും മറന്നു.

( അനുഷ്ടുപ് ) പ്രാസാദശിഖരാരൂഢാഃ പ്രീത്യുത്ഫുല്ലമുഖാമ്ബുജാഃ । അഭ്യവര്ഷന് സൌമനസ്യൈഃ പ്രമദാ ബലകേശവൌ

സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ സ്ത്രീകൾ ഭവനങ്ങളുടെ മുകളിൽ കയറി, കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും മേൽ സുമനസ്സുകളുടെ പൂക്കൾ ചിതറി.

ദധ്യക്ഷതൈഃ സോദപാത്രൈഃ സ്രഗ്ഗന്ധൈരഭ്യുപായനൈഃ । താവാനര്ചുഃ പ്രമുദിതാഃ തത്ര തത്ര ദ്വിജാതയഃ

ആനന്ദത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ തൈരും അക്ഷതയും വെള്ളം നിറച്ച പാത്രങ്ങളും പൂക്കളും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും മറ്റ് ഉപഹാരങ്ങളും കൊണ്ട് അവരെ ആരാധിച്ചു.

ഊചുഃ പൌരാ അഹോ ഗോപ്യഃ തപഃ കിമചരന് മഹത് । യാ ഹ്യേതാവനുപശ്യന്തി നരലോകമഹോത്സവൌ

നഗരവാസികൾ പറഞ്ഞു: അയ്യോ, ആ ഗോപസ്ത്രീകൾ എന്ത് വലിയ തപസ്സാണ് ചെയ്തതെന്ന്, മനുഷ്യലോകത്തിലെ മഹോത്സവമായ ഇവരെ കാണാൻ അവർക്കു കഴിയുന്നു!

രജകം കഞ്ചിദായാന്തം രങ്‌ഗകാരം ഗദാഗ്രജഃ । ദൃഷ്ട്വായാചത വാസാംസി ധൌതാന്യത്യുത്തമാനി ച

അവിടെ പോകുമ്പോൾ, ഗദയുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ കൃഷ്ണൻ, ഒരു വസ്ത്രം തേക്കുന്നവനെ സമീപത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ടു, അവനോട് നല്ല വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ചോദിച്ചു.

ദേഹ്യാവയോഃ സമുചിതാനി അങ്‌ഗ വാസാംസി ചാര്ഹതോഃ । ഭവിഷ്യതി പരം ശ്രേയോ ദാതുസ്തേ നാത്ര സംശയഃ

കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: സുഖമേ, ഞങ്ങൾക്ക് യോജിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ തരിക, ഞങ്ങൾ അർഹരാണ്; നിങ്ങൾക്ക് ഇതു കൊടുത്താൽ വലിയ ഭാഗ്യം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

സ യാചിതോ ഭഗവതാ പരിപൂര്ണേന സര്വതഃ । സാക്ഷേപം രുഷിതഃ പ്രാഹ ഭൃത്യോ രാജ്ഞഃ സുദുര്മദഃ

എല്ലാ വിധത്തിലും പൂർണ്ണനായ ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, രാജാവിന്റെ ഭൃത്യൻ അഹങ്കാരത്തോടെ, ദ്വേഷത്തോടെയും പരിഹാസത്തോടെയും മറുപടി പറഞ്ഞു.

ഈദൃശാന്യേവ വാസാംസീ നിത്യം ഗിരിവനേചരാഃ । പരിധത്ത കിമുദ്‌വൃത്താ രാജദ്രവ്യാണ്യഭീപ്സഥ

അവൻ പറഞ്ഞു: ഇത്തരത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ എപ്പോഴും കാട്ടിലും മലകളിലും താമസിക്കുന്നവർക്കാണ്; നിങ്ങൾക്ക് ഇത്ര ധൈര്യമായി രാജാവിന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ വേണ്ടതെന്തിന്?

യാതാശു ബാലിശാ മൈവം പ്രാര്ഥ്യം യദി ജിജീവീഷാ । ബധ്നന്തി ഘ്നന്തി ലുമ്പന്തി ദൃപ്തം രാജകുലാനി വൈ

നിങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാനാഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, കുട്ടികളേ, ഇതുപോലെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ചോദിക്കേണ്ട. രാജകുലങ്ങൾ അഹങ്കാരത്തോടെ ബന്ധിക്കുകയും, കൊല്ലുകയും, കവർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഏവം വികത്ഥമാനസ്യ കുപിതോ ദേവകീസുതഃ । രജകസ്യ കരാഗ്രേണ ശിരഃ കായാദപാതയത്

അങ്ങനെ അഹങ്കാരത്തോടെ സംസാരിച്ച രാജകനെ കണ്ട് ദേവകിയുടെ മകൻ കോപിച്ചു, കൈകൊണ്ട് രാജകന്റെ തല ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി.

തസ്യാനുജീവിനഃ സര്വേ വാസഃകോശാന് വിസൃജ്യ വൈ । ദുദ്രുവുഃ സര്വതോ മാര്ഗം വാസാംസി ജഗൃഹേഽച്യുതഃ

അവന്റെ അനുചരന്മാർ എല്ലാവരും വസ്ത്രക്കെട്ടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി. അച്യുതൻ ആ വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്തു.

വസിത്വാഽഽത്മപ്രിയേ വസ്ത്രേ കൃഷ്ണഃ സങ്‌കര്ഷണസ്തഥാ । ശേഷാണ്യാദത്ത ഗോപേഭ്യോ വിസൃജ്യ ഭുവി കാനിചിത്

സ്വന്തം ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച് കൃഷ്ണനും സങ്കർഷണനും ബാക്കിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ഗോപന്മാർക്ക് നൽകി, ചിലത് നിലത്ത് വെച്ചു.

തതസ്തു വായകഃ പ്രീതഃ തയോര്വേഷമകല്പയത് । വിചിത്രവര്ണൈശ്ചൈലേയൈഃ ആകല്പൈരനുരൂപതഃ

അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ഒരു വസ്ത്രക്കാരൻ ഇരുവർക്കും വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ഒരുക്കി.

നാനാലക്ഷണവേഷാഭ്യാം കൃഷ്ണരാമൌ വിരേജതുഃ । സ്വലങ്‌കൃതൌ ബാലഗജൌ പര്വണീവ സിതേതരൌ തസ്യ പ്രസന്നോ ഭഗവാന് പ്രാദാത് സാരൂപ്യമാത്മനഃ । ശ്രിയം ച പരമാം ലോകേ ബലൈശ്വര്യസ്മൃതീന്ദ്രിയമ്

വിവിധ വേഷങ്ങളിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണനും രാമനും, ഉത്സവത്തിൽ അലങ്കരിച്ച ബാലയാനകളെപ്പോലെ, ഒരാൾ വെളുപ്പും മറ്റാൾ കറുപ്പും ആയി പ്രകാശിച്ചു. ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനു തനിക്കു സമാനമായ രൂപവും, ലോകത്തിൽ പരമശ്രീയും, ബലവും, ഐശ്വര്യവും, സ്മരണശക്തിയും, ഇന്ദ്രിയജയവും അനുഗ്രഹിച്ചു.

തതഃ സുദാമ്നോ ഭവനം മാലാകാരസ്യ ജഗ്മതുഃ । തൌ ദൃഷ്ട്വാ സ സമുത്ഥായ നനാമ ശിരസാ ഭുവി

അതിനുശേഷം അവർ സുദാമൻ എന്ന മാലാകാരന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ എഴുന്നേറ്റ് തല നിലത്ത് വച്ച് നമസ്കരിച്ചു.

തയോരാസനമാനീയ പാദ്യം ചാര്ഘ്യാര്ഹണാദിഭിഃ । പൂജാം സാനുഗയോശ്ചക്രേ സ്രക്‌താമ്ബൂലാനുലേപനൈഃ

അവർക്കായി ഇരിപ്പിടവും, പാദം കഴുകാൻ വെള്ളവും, അർഘ്യാദികളും കൊണ്ടുവന്ന്, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അവരെ പുഷ്പമാല, വെറ്റില, ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് ആദരിച്ചു.

പ്രാഹ നഃ സാര്ഥകം ജന്മ പാവിതം ച കുലം പ്രഭോ । പിതൃദേവര്ഷയോ മഹ്യം തുഷ്ടാ ഹ്യാഗമനേന വാമ്

പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ വരവുകൊണ്ട് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, എന്റെ കുടുംബം ശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു. പിതാക്കന്മാരും ദേവതകളും ഈ സന്ദർശനത്തിൽ സന്തോഷിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഭവന്തൌ കില വിശ്വസ്യ ജഗതഃ കാരണം പരമ് । അവതീര്ണാവിഹാംശേന ക്ഷേമായ ച ഭവായ ച

ഭഗവാന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഈ ലോകത്തിന്റെ പരമകാരണമാണ്; ലോകക്ഷേമത്തിനും ഭാവനാശത്തിനും ഭാഗികമായി അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ന ഹി വാം വിഷമാ ദൃഷ്ടിഃ സുഹൃദോര്ജഗദാത്മനോഃ । സമയോഃ സര്വഭൂതേഷു ഭജന്തം ഭജതോരപി

ലോകത്തിന്റെ ആത്മാക്കളായ സുഹൃത്തുക്കളേ, നിങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും വശീകരണമില്ല; ഭക്തനെയും ആരാധ്യനെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നവർ നിങ്ങൾ തന്നെയാണ്.

താവജ്ഞാപയതം ഭൃത്യം കിമഹം കരവാണി വാമ് । പുംസോഽത്യനുഗ്രഹോ ഹ്യേഷ ഭവദ്‌ഭിഃ യന്നിയുജ്യതേ

ഇപ്പോൾ ദാസനായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ. നിങ്ങളുടെ നിർദ്ദേശം ലഭിക്കുന്നത് മനുഷ്യനു ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹമാണ്.

ഇത്യഭിപ്രേത്യ രാജേന്ദ്ര സുദാമാ പ്രീതമാനസഃ । ശസ്തൈഃ സുഗന്ധൈഃ കുസുമൈം മാലാ വിരചിതാ ദദൌ

രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച സുദാമൻ സന്തോഷപൂർവ്വം ഉത്തമവും സുഗന്ധമുള്ളതുമായ പുഷ്പങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച മാലകൾ സമർപ്പിച്ചു.

താഭിഃ സ്വലങ്‌കൃതൌ പ്രീതൌ കൃഷ്ണരാമൌ സഹാനുഗൌ । പ്രണതായ പ്രപന്നായ ദദതുര്വരദൌ വരാന്

ആ മാലകൾ അണിഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനും രാമനും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, നമസ്കരിച്ച് ശരണം പ്രാപിച്ചവനു വരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു.

സോഽപി വവ്രേഽചലാം ഭക്തിം തസ്മിന് ഏവാഖിലാത്മനി । തദ്‍ഭക്തേഷു ച സൌഹാര്ദം ഭൂതേഷു ച ദയാം പരാമ്

അവൻ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയും, ഭഗവാന്റെ ഭക്തന്മാരോടുള്ള സൗഹൃദവും, എല്ലാ ജീവികളോടും പരമമായ കാരുണ്യവും വേണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.

ഇതി തസ്മൈ വരം ദത്ത്വാ ശ്രിയം ചാന്വയവര്ധിനീമ് । ബലമായുര്യശഃ കാന്തിം നിര്ജഗാമ സഹാഗ്രജഃ

അങ്ങനെ അവനു വരവും കുടുംബം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന സമ്പത്തും, ബലവും ദീർഘായുസും പ്രശസ്തിയും കാന്തിയും നൽകി, ഭഗവാൻ അഗ്രജനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ പുരപ്രവേശോ നാമ ഏകചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിൽ, പരമഹംസന്മാരുടെ ശാസ്ത്രത്തിൽ, ദശമസ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിൽ, 'നഗരപ്രവേശം' എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുപത്തിയൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

കുബ്ജായാമനുഗ്രഹഃ; ധനുഷോ ഭങ്ഗഃ; മല്ലശാലാസജ്ജീകരണം ച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( മിശ്ര ) അഥ വ്രജന്രാജപഥേന മാധവഃ സ്ത്രിയം ഗൃഹീതാങ്‌ഗവിലേപഭാജനാമ് । വിലോക്യ കുബ്ജാം യുവതീം വരാനനാം പപ്രച്ഛ യാന്തീം പ്രഹസന് രസപ്രദഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: പിന്നീട് കുബ്ജയോട് അനുഗ്രഹം, വില്ല് തകർക്കൽ, മല്ലശാല ഒരുക്കൽ എന്നിവ നടന്നു. അപ്പോൾ മാധവൻ രാജപഥത്തിൽ നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു യുവതിയായ കുബ്ജയെ കണ്ടു. അവൾ മനോഹരമായ മുഖവും, അങ്കലേപം നിറച്ച പാത്രവും കൈയിൽ എടുത്ത് നടക്കുകയായിരുന്നു. സന്തോഷത്തോടെ ചിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ അവളോട് ചോദിച്ചു.

കാ ത്വം വരോര്വേതദു ഹാനുലേപനം കസ്യാങ്‌ഗനേ വാ കഥയസ്വ സാധു നഃ । ദേഹ്യാവയോരങ്‌ഗവിലേപമുത്തമം ശ്രേയഃ തതസ്തേ ന ചിരാദ് ഭവിഷ്യതി

നീ ആരാണ്, സുന്ദരിയേ? ഈ സുഗന്ധമുള്ള ലേപം എന്താണ്? നീ ആരുടെ ദാസിയാണു്? ദയവായി ഞങ്ങളോട് പറയൂ. ഈ ഉത്തമമായ ലേപം ഞങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ പുരട്ടൂ; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നിന്റെ ഭാഗ്യം ഉടൻ വരും.

സൈരന്ധ്രി ഉവാച - ദാസ്യസ്മ്യഹം സുന്ദര കംസസമ്മതാ ത്രിവക്രനാമാ ഹ്യനുലേപകര്മണി । മദ്‍ഭാവിതം ഭോജപതേരതിപ്രിയം വിനാ യുവാം കോഽന്യതമസ്തദര്ഹതി

സൈരന്ധ്രി പറഞ്ഞു: സുന്ദരനേ, ഞാൻ കംസന്‍ അംഗീകരിച്ച ദാസിയാണ്. എന്റെ പേര് ത്രിവക്ര. ലേപം തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് എന്റെ ജോലി. ഞാൻ ഉണ്ടാക്കുന്ന ലേപം ഭോജരാജാവിന് വളരെ പ്രിയമാണ്. നിങ്ങളെ കൂടാതെ ഇതിന് അർഹരാരുണ്ട്?