തുംഗഭദ്രാതടേ പൂര്വം അഭൂത് പത്തനമുത്തമമ് । യത്ര വര്ണാഃ സ്വധര്മേണ സത്യസത്കര്മതത്പരാഃ
തുങ്ഗഭദ്രയുടെ തീരത്ത് ഒരിക്കൽ ഒരു ഉത്തമമായ നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ നാലു വർണ്ണക്കാരും തങ്ങളുടെ ധർമ്മത്തിൽ സത്യത്തിലും സൽപ്രവൃത്തിയിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു.
ആത്മദേവഃ പുരേ തസ്മിന് സര്വവേദ വിശാരദഃ । ശ്രൌതസ്മാര്തേഷു നിഷ്ണാതോ ദ്വിതീയ ഇവ ഭാസ്കരഃ
ആ നഗരത്തിൽ ആത്മദേവൻ എന്നവൻ താമസിച്ചു; അവൻ എല്ലാ വേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യവും ശ്രുതി സ്മൃതികളിൽ വിദഗ്ധതയും ഉള്ളവൻ, രണ്ടാമത്തെ സൂര്യൻപോലെയായിരുന്നു.
ഭിക്ഷുകോ വിത്തവാന് ലോകേ തത്പ്രിയാ ധുന്ധുലീ സ്മൃതാ । സ്വവാക്യസ്ഥാപികാ നിത്യം സുന്ദരീ സുകുലോദ്ഭവാ
ഒരു ഭിക്ഷുകൻ, ലോകത്തിൽ സമ്പന്നൻ, അവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ ധുന്ധുലി എന്നായിരുന്നു വിളിച്ചത്; അവൾ എപ്പോഴും സ്വന്തം വാക്കിൽ ഉറച്ചവളും, സുന്ദരിയും ഉന്നതകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവളുമായിരുന്നു.
ലോകവാര്താരതാ ക്രൂരാ പ്രായശോ ബഹുജല്പികാ । ശൂരാ ച ഗൃഹകൃത്യേഷു കൃപണാ കലഹപ്രിയാ
അവൾ ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടാക്കുന്നവളും ക്രൂരയും കൂടുതലായി സംസാരിക്കുന്നവളും വീട്ടുപണികളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളും കഞ്ചാവളും വഴക്കിനിഷ്ടയുമായിരുന്നു.
ഏവം നിവസതോഃ പ്രേമ്ണാ ദംപത്യോ രമമാണയോഃ । അര്ഥാഃ കാമാസ്തയോരാസന് ന സുഖായ ഗൃഹാദികമ്
ഇങ്ങനെ സ്നേഹത്തോടെ ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും സമ്പത്തും ആഗ്രഹങ്ങളും അവരുടെ വീട്ടിലും മറ്റും സുഖം നൽകുന്നില്ലായിരുന്നു.
പശ്ചാത് ധര്മാഃ സമാരബ്ധാഃ താഭ്യാം സംതാനഹേതവേ । ഗോഭൂഹിരണ്യവാസാംസി ദീനേഭ്യോ യച്ഛതഃ സദാ
ശേഷം, സന്താനത്തിനായി അവർ ധർമ്മപ്രവൃത്തികൾ ആരംഭിച്ചു; ദരിദ്രർക്കു എപ്പോഴും പശു, ഭൂമി, പൊന്നു, വസ്ത്രം എന്നിവ ദാനം ചെയ്തു.
ധനാര്ധം ധര്മമാര്ഗേണ താഭ്യാം നീതം തഥാപി ച । ന പുത്രോ നാപി വാ പുത്രീ തതശ്ചിന്താതുരോ ഭൃശമ്
അവർ സമ്പത്തിന്റെ പാതി ധർമ്മമാർഗത്തിൽ ചെലവഴിച്ചു; എങ്കിലും ഒരു മകനോ മകളോ ജനിച്ചില്ല, അതുകൊണ്ട് അവർ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്നു.
ഏകദാ സ തു ദ്വിജോ ദുഃഖാദ് ഗൃഹം ത്യക്ത്വാ വനം ഗതഃ । മധ്യാഹ്നേ തൃഷിതോ ജാതഃ തഡാഗം സമുപേയിവാന്
ഒരു ദിവസം ആ ദ്വിജൻ ദു:ഖത്തിൽ വീട്ടുവിട്ട് കാട്ടിലേക്ക് പോയി. ഉച്ചവേളയിൽ ദാഹം പിടിച്ചവൻ ഒരു കുളത്തിനരികിലേക്ക് എത്തി.
പീത്വാ ജലം നിഷണ്ണസ്തു പ്രജാദുഃഖേന കര്ശിതഃ । മുഹൂര്താദപി തത്രൈവ സംന്യാസീ കശ്ചിത് ആഗതഃ
ജലം കുടിച്ച ശേഷം, സന്താനമില്ലാത്ത ദു:ഖത്തിൽ ക്ഷയിച്ചവൻ അവിടെ ഇരുന്ന്. കുറച്ചു നേരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു സന്യാസി അവിടെ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വാ പീതജലം തം തു വിപ്രോ യാതസ്തദന്തികമ് । നത്വാ ച പാദയോസ്തസ്യ നിഃശ്വസന് സംസ്ഥിതഃ പുരഃ
അവനെ കണ്ടു ജലം കുടിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു. അവന്റെ കാലിൽ വണങ്ങി, ആഴമായി ഉച്ച്വസിച്ച് മുന്നിൽ നിന്നു.
യതിരുവാച - കഥം രോദിഷി വിപ്ര ത്വം കാ തേ ചിന്താ ബലീയസീ । വദ ത്വം സത്വരമ് മഹ്യം സ്വസ്യ ദുഃഖസ്യ കാരണമ്
സന്യാസി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? ഈ വലിയ ചിന്ത എന്താണ്? നിന്റെ ദു:ഖത്തിന്റെ കാരണം എനിക്ക് വേഗം പറയു.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച - കിം ബ്രവീമി ഋഷേ ദുഃഖം പൂര്വപാപേന സംചിതമ് । മദീയാഃ പൂര്വജാസ്തോയം കവോഷ്ണം ഉപഭുഞ്ജതേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, മുൻ പാപങ്ങൾ കൊണ്ട് സമ്പാദിച്ച ഈ ദു:ഖം ഞാൻ എന്ത് പറയാം? എന്റെ പൂർവ്വികർ തണുത്ത വെള്ളം കിട്ടാതെ ചൂട് വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുന്നു.
മദ്ദത്തം നൈവ ഗൃഹ്ണന്തി പ്രീത്യാ ദേവാ ദ്വിജാതയഃ । പ്രജാദുഃഖേന ശൂന്യോഽഹം പ്രാണാന് ത്യക്തും ഇഹാഗതഃ
ഞാൻ സമർപ്പിക്കുന്ന ഭോജനങ്ങൾ ദേവന്മാരും ദ്വിജന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. സന്താനമില്ലാത്ത ദു:ഖത്തിൽ ഞാൻ ശൂന്യനായി, ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.
ധിക് ജീവിതം പ്രജാഹീനം ധിക് ഗൃഹം ച പ്രജാം വിനാ । ധിക് ധനം ചാനപത്യസ്യ ധിക്കുലം സംതതിം വിനാ
സന്താനമില്ലാത്ത ജീവിതം നിന്ദ്യമാണ്, സന്താനമില്ലാത്ത വീട് നിന്ദ്യമാണ്, മകനില്ലാത്തവന്റെ ധനം നിന്ദ്യമാണ്, വംശം തുടർച്ചയില്ലെങ്കിൽ അതും നിന്ദ്യമാണ്.
പാല്യതേ യാ മയാ ധേനുഃ സാ വന്ധ്യാ സര്വഥാ ഭവേത് । യോ മയാ രോപിതോ വൃക്ഷഃ സോഽപി വന്ധ്യത്വമാശ്രയേത്
ഞാൻ വളർത്തുന്ന പശു കാൽപ്പാടിയും വന്ധ്യയാകുന്നു. ഞാൻ നട്ട മരവും ഫലമില്ലാതെ പോകുന്നു.
യത്ഫലം മദ്ഗൃഹായാതം തച്ച ശീഘ്രം വിനശ്യതി । നിര്ഭാഗ്യസ്യാനപത്യസ്യ കിമതോ ജീവിതേന മേ
എന്റെ വീട്ടിൽ എത്തുന്ന ഫലം ഉടൻ നശിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യവും സന്താനമില്ലായ്മയും ഉള്ള എനിക്ക് ഈ ജീവിതം എന്തിന്?
ഇത്യുക്ത്വാ സ രുരോദോച്ചൈഃ തത്പാര്ശ്വം ദുഃഖപീഡിതഃ । തദാ തസ്യ യതേശ്ചിത്തേ കരുണാഭൂത് ഗരീയസീ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദു:ഖത്തിൽ കുഴഞ്ഞു അവൻ സന്യാസിയുടെ അരികിൽ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു. അപ്പോൾ ആ സന്യാസിയുടെ മനസ്സിൽ വലിയ കാരുണ്യം ഉണർന്നു.
തദ്ഭാലാക്ഷരമാലാം ച വാചമായാസ യോഗവാന് । സര്വം ജ്ഞാത്വാ യതിഃ പശ്ചാത് വിപ്രം ഊചേ സവിസ്തരമ്
ശിരസ്സിലെ അക്ഷരമാലയും യോഗശക്തിയും കൊണ്ട് എല്ലാം അറിഞ്ഞ്, ആ സന്യാസി ബ്രാഹ്മണനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
യതിരുവാച - മുഞ്ച അജ്ഞാനം പ്രജാരൂപം ബലിഷ്ഠാ കര്മണോ ഗതിഃ । വിവേകം തു സമാസാദ്യ ത്യജ സംസാരവാസനാമ്
സന്യാസി പറഞ്ഞു: സന്താനാശ എന്ന അജ്ഞാനം ഉപേക്ഷിക്കൂ. കര്മത്തിന്റെ ഗതി ശക്തമാണ്. വിവേകം നേടുകയും ലോകാസക്തി വിട്ടുകളയുകയും ചെയ്യു.
ശ്രുണു വിപ്ര മയാ തേഽദ്യ പ്രാരബ്ധം തു വിലോകിതമ് । സപ്തജന്മാവധി തവ പുത്രോ നൈവ ച നൈവ ച
ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ ഇന്ന് നിന്റെ വിധി കണ്ടു. ഏഴു ജന്മം വരെ നിനക്ക് മകൻ ഉണ്ടാകില്ല, ഒരിക്കലും.
സംതതേഃ സഗരോ ദുഃഖം അവാപ അങ്ഗഃ പുരാ തഥാ । രേ മുഞ്ചാദ്യ കുടുമ്ബാശാം സംന്യാസേ സര്വഥാ സുഖമ്
പുത്രസന്താനത്തിനായി സഗരൻ മുമ്പ് ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു. അതുകൊണ്ട്, കുടുംബാശയൊക്കെ ഇപ്പോൾ വിട്ടുകളയൂ; സന്യാസത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും സുഖമുണ്ട്.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച - വിവേകേന ഭവേത്കിം മേ പുത്രം ദേഹി ബലാദപി । നോ ചേത് ത്യജാമ്യഹം പ്രാണാന് ത്വദഗ്രേ ശോകമൂര്ഛിതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: വിവേകത്തിൽ എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? എങ്കിൽ എങ്കിലും മകൻ തരിക. അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ നിന്റെ മുന്നിൽ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും.
പുത്രാദിസുഖഹീനോഽയം സംന്യാസഃ ശുഷ്ക ഏവ ഹി । ഗൃഹസ്ഥഃ സരസോ ലോകേ പുത്രപൌത്രസമന്വിതഃ
മകനും ബന്ധുക്കളും ഇല്ലാത്ത സന്യാസം ഉണർവില്ലാത്തതാണു. മക്കളും മുമ്മക്കളും ഉള്ള ഗൃഹസ്ഥൻ ലോകത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
ഇതി വിപ്രാഗ്രഹം ദൃഷ്ട്വാ പ്രാബ്രവീത് സ തപോധനഃ । ചിത്രകേതുര്ഗതഃ കഷ്ടം വിധിലേഖവിമാര്ജനാത്
ബ്രാഹ്മണന്റെ ആവശ്യം കണ്ടു, ആ തപസ്സുകാരൻ പറഞ്ഞു: വിധിയുടെ രേഖ മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ച് ചിത്രകേതു വലിയ കഷ്ടം അനുഭവിച്ചു.
ന യാസ്യസി സുഖം പുത്രാത് യഥാ ദൈവഹതോദ്യമഃ । അതോ ഹഠേന യുക്തോഽസി ഹ്യര്ഥിനം കിം വദാമ്യഹമ്
നിനക്ക് മകന്റെ വഴി സുഖം കിട്ടില്ല, കാരണം ദൈവം എതിരായാൽ പരിശ്രമം ഫലിക്കില്ല. നീ ഇങ്ങനെ പിടിവാശിയാണെങ്കിൽ, നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ ഞാൻ还能 എന്ത് പറയാം?
തസ്യാഗ്രഹം സമാലോക്യ ഫലമേകം സ ദത്തവാന് । ഇദം ഭക്ഷയ പത്ന്യാ ത്വം തതഃ പുത്രോ ഭവിഷ്യതി
അവളുടെ മടിച്ചേര്ന്ന മനസ്സു കണ്ട അദ്ദേഹം ഒരു പഴം മാത്രം നല്കി, 'നീയും ഭാര്യയും ചേര്ന്ന് ഇതു കഴിക്കൂ. പിന്നെ നിങ്ങള്ക്ക് ഒരു മകന് ജനിക്കും' എന്നു പറഞ്ഞു.
സത്യം ശൌചം ദയാ ദാനം ഏകഭക്തം തു ഭോജനമ് । വര്ഷാവധി സ്ത്രിയാ കാര്യം തേന പുത്രോഽതിനിര്മലഃ
സത്യസന്ധത, ശുദ്ധി, കരുണ, ദാനം, ദിവസത്തില് ഒരിക്കല് മാത്രം ഭക്ഷണം—ഇവയെല്ലാം ഒരു വര്ഷം സ്ത്രീ പാലിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താല് ജനിക്കുന്ന മകന് വളരെ ശുദ്ധനായിരിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ യയൌ യോഗീ വിപ്രസ്തു ഗൃഹമാഗതഃ । പത്ന്യാഃ പാണൌ ഫലം ദത്ത്വാ സ്വയം യാതസ്തു കുത്രചിത്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് യോഗി പോയി. ബ്രാഹ്മണന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, പഴം ഭാര്യയുടെ കൈയില് നല്കി, പിന്നെ സ്വയം എവിടെയോ പോയി.
തരുണീ കുടിലാ തസ്യ സഖ്യഗ്രേ ച രുരോദ ഹ । അഹോ ചിന്താ മമോത്പന്നാ ഫലം ചാഹം ന ഭക്ഷ്യയേ
അവളുടെ മനസ്സില് വക്രതയുണ്ടായ യുവതി സുഹൃത്തുക്കളുടെ മുമ്പില് കരഞ്ഞു: 'എനിക്ക് വലിയ ചിന്തയുണ്ട്; ഈ പഴം ഞാന് കഴിക്കില്ല.'
ഫലഭക്ഷേണ ഗര്ഭഃ സ്യാദ് ഗര്ഭേണ ഉദരവൃദ്ധിതാ । സ്വല്പഭക്ഷം തതോഽശക്തിഃ ഗൃഹകാര്യം കഥം ഭവേത്
'പഴം കഴിച്ചാല് ഗര്ഭം വരും; ഗര്ഭം വന്നാല് വയര് വളരും; കുറച്ച് മാത്രം കഴിക്കുമ്പോള് ബലം കുറയും—പിന്നെ വീട്ടിലെ ജോലികള് എങ്ങനെ ചെയ്യാന് കഴിയും?'