ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ത്വാമേവാന്യേ ശിവോക്തേന മാര്ഗേണ ശിവരൂപിണമ് । ബഹ്വാചാര്യവിഭേദേന ഭഗവന് സമുപാസതേ

ചിലർ ശിവൻ ഉപദേശിച്ച മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച്, ശിവസ്വരൂപിയായ ഭഗവാനെ, പല ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, വിവിധ രീതിയിൽ ആരാധിക്കുന്നു.

സര്വ ഏവ യജന്തി ത്വാം സര്വദേവമയേശ്വരമ് । യേഽപ്യന്യദേവതാഭക്താ യദ്യപ്യന്യധിയഃ പ്രഭോ

എല്ലാവരും, ദേവന്മാരെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈശ്വരനായ നിന്നെ തന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; മറ്റുദേവതകളെ ഭജിക്കുന്നവരും, മനസ്സു വേറെയായിരുന്നാലും, പ്രഭോ, നിന്നിലേക്കാണ്.

യഥാദ്രിപ്രഭവാ നദ്യഃ പര്ജന്യാപൂരിതാഃ പ്രഭോ । വിശന്തി സര്വതഃ സിന്ധും തദ്വത്ത്വാം ഗതയോഽന്തതഃ

പർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച നദികൾ, മഴയാൽ നിറഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തുനിന്നും സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളും അവസാനം നിന്നിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.

സത്ത്വം രജസ്തമ ഇതി ഭവതഃ പ്രകൃതേര്ഗുണാഃ । തേഷു ഹി പ്രാകൃതാഃ പ്രോതാ ആബ്രഹ്മസ്ഥാവരാദയഃ

സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾ നിന്റെ പ്രകൃതിയിലുണ്ട്; ഇവയിൽ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ചലനമില്ലാത്തവരേയ്ക്കും എല്ലാ ജീവികളും ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

( മിശ്ര ) തുഭ്യം നമസ്തേഽസ്ത്വവിഷക്തദൃഷ്ടയേ സര്വാത്മനേ സര്വധിയാം ച സാക്ഷിണേ । ഗുണപ്രവാഹോഽയമവിദ്യയാ കൃതഃ പ്രവര്തതേ ദേവനൃതിര്യഗാത്മസു

അനാസക്തമായ ദൃഷ്ടിയുള്ളവനേ, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവേ, എല്ലായിടത്തുമുള്ള മനസ്സുകളുടെ സാക്ഷിയേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അജ്ഞാനത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവാഹം ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും മൃഗങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അഗ്നിര്മുഖം തേഽവനിരങ്‌ഘ്രിരീക്ഷണം സൂര്യോ നഭോ നാഭിരഥോ ദിശഃ ശ്രുതിഃ । ദ്യൌഃ കം സുരേന്ദ്രാസ്തവ ബാഹവോഽര്ണവാഃ കുക്ഷിര്മരുത് പ്രാണബലം പ്രകല്പിതമ്

പ്രഭുവേ, അഗ്നിയാണ് നിന്റെ വായ്, ഭൂമി നിന്റെ കാലുകൾ, സൂര്യൻ നിന്റെ കണ്ണ്, ആകാശം നിന്റെ നാഭി, രഥം നിന്റെ ഹൃദയം, ദിശകൾ നിന്റെ ചെവി, ദ്യുൽക്കളം നിന്റെ തല, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും നിന്റെ കൈകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ നിന്റെ വയറ്, കാറ്റ് നിന്റെ ശ്വാസം, ശക്തി നിന്റെ ബലം എന്നിങ്ങനെയാണ്.

രോമാണി വൃക്ഷൌഷധയഃ ശിരോരുഹാ । മേഘാഃ പരസ്യാസ്ഥിനഖാനി തേഽദ്രയഃ । നിമേഷണം രാത്ര്യഹനീ പ്രജാപതിഃ മേഢ്രസ്തു വൃഷ്ടിസ്തവ വീര്യമിഷ്യതേ

വൃക്ഷങ്ങളും ഔഷധികളും നിന്റെ ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ, തലമുടി ചെടികളും പച്ചപ്പുമാണ്. മേഘങ്ങൾ നിന്റെ അസ്ഥികളും നഖങ്ങളും, പർവതങ്ങൾ നിന്റെ പല്ലുകൾ, കണ്ണടയ്ക്കൽ പകലും രാത്രിയും, പ്രജാപതി നിന്റെ മനസ്സ്, മഴ നിന്റെ രേകം, വീര്യം നിനക്കാണ്.

ത്വയ്യവ്യയാത്മന് പുരുഷേ പ്രകല്പിതാ ലോകാഃ സപാലാ ബഹുജീവസങ്‌കുലാഃ । യഥാ ജലേ സഞ്ജിഹതേ ജലൌകസോ ഽപ്യുദുമ്ബരേ വാ മശകാ മനോമയേ

അക്ഷയനായ ആത്മാവേ, നിന്റെ ഉള്ളിൽ ലോകങ്ങളും അവയുടെ രക്ഷകരും അനേകം ജീവികളും നിലകൊള്ളുന്നു. വെള്ളത്തിൽ ജീവികൾ കൂടുന്നതുപോലെയും, ഉഡുമ്പരമരത്തിൽ പുഴുക്കൾ ചേരുന്നതുപോലെയും, മനസ്സിൽ ചിന്തകൾ ഉയരുന്നതുപോലെയും.

( അനുഷ്ടുപ് ) യാനി യാനീഹ രൂപാണി ക്രീഡനാര്ഥം ബിഭര്ഷി ഹി । തൈരാമൃഷ്ടശുചോ ലോകാ മുദാ ഗായന്തി തേ യശഃ

നീ ഇവിടെ കളിക്കാനായി എടുക്കുന്ന ഏത് രൂപങ്ങളിലൂടെയും, അവയുടെ സ്പർശത്തിൽ ലോകങ്ങൾ ശുദ്ധിയോടെ സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ മഹത്വം പാടുന്നു.

നമഃ കാരണമത്സ്യായ പ്രലയാബ്ധിചരായ ച । ഹയശീര്ഷ്ണേ നമസ്തുഭ്യം മധുകൈടഭമൃത്യവേ

പ്രളയസമുദ്രത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച ആദിമത്സ്യരൂപമായ നിനക്കു വന്ദനം. കുതിരമുനയുള്ളവനേ, മധു-കൈടഭന്മാരെ സംഹരിച്ചവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

അകൂപാരായ ബൃഹതേ നമോ മന്ദരധാരിണേ । ക്ഷിത്യുദ്ധാരവിഹാരായ നമഃ സൂകരമൂര്തയേ

അപ്പാരമായവനേ, വലിയവനേ, മന്ദരപർവതം ചുമന്നവനേ, ഭൂമിയെ ഉയർത്തി സംരക്ഷിക്കുന്നവനേ, വരാഹരൂപമായ നിനക്കു വന്ദനം.

നമസ്തേഽദ്‍ഭുതസിംഹായ സാധുലോകഭയാപഹ । വാമനായ നമസ്തുഭ്യം ക്രാന്തത്രിഭുവനായ ച

അത്ഭുതമായ സിംഹരൂപനായവനേ, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഭയം അകറ്റുന്നവനേ, വാമനനായവനേ, മൂന്നു ലോകവും അളന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

നമോ ഭൃഗൂണാം പതയേ ദൃപ്തക്ഷത്രവനച്ഛിദേ । നമസ്തേ രഘുവര്യായ രാവണാന്തകരായ ച

ഭൃഗുവിന്റെ അധിപനേ, അഹങ്കാരമുള്ള ക്ഷത്രിയന്മാരെ വനത്തിൽ സംഹരിച്ചവനേ, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, രാവണനെ സംഹരിച്ചവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

നമസ്തേ വാസുദേവായ നമഃ സങ്‌കര്ഷണായ ച । പ്രദ്യുമ്നായനിരുദ്ധായ സാത്വതാം പതയേ നമഃ

വാസുദേവനേ, നിനക്കു വന്ദനം. സങ്കർഷണനേ, നിനക്കു വന്ദനം. പ്രദ്യുമ്നനും അനിരുദ്ധനും സാത്വതരുടെ അധിപനുമായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

നമോ ബുദ്ധായ ശുദ്ധായ ദൈത്യദാനവമോഹിനേ । മ്ലേച്ഛപ്രായക്ഷത്രഹന്ത്രേ നമസ്തേ കല്കിരൂപിണേ

ബുദ്ധനായ ശുദ്ധസ്വരൂപിയായവനേ, ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, മ്ലേഛപ്രായക്ഷത്രിയരെ സംഹരിക്കുന്ന കല്കിരൂപിയായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

ഭഗവന് ജീവലോകോഽയം മോഹിതസ്തവ മായയാ । അഹം മമേത്യസദ്‍ഗ്രാഹോ ഭ്രാമ്യതേ കര്മവര്ത്മസു

ഭഗവനേ, ഈ ജീവലോകം നിന്റെ മായയിൽ ആകൃഷ്ടരായി 'ഞാൻ' എന്നും 'എന്റെ' എന്നും തെറ്റിദ്ധരിച്ച്, കർമ്മത്തിന്റെ വഴികളിൽ അലഞ്ഞു തിരിയുന്നു.

അഹം ചാത്മാത്മജാഗാര ദാരാര്ഥസ്വജനാദിഷു । ഭ്രമാമി സ്വപ്നകല്പേഷു മൂഢഃ സത്യധിയാ വിഭോ

ഞാനും എന്റെ ശരീരം, മക്കൾ, വീട്, സമ്പത്ത്, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവയിൽ സത്യമായുള്ളതുപോലെ ഭ്രമിച്ച്, സ്വപ്നംപോലെയുള്ള ഈ ലോകത്തിൽ, ഭ്രമിച്ചവനായി ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു, പ്രഭുവേ.

അനിത്യാനാത്മദുഃഖേഷു വിപര്യയമതിര്ഹ്യഹമ് । ദ്വന്ദ്വാരാമസ്തമോവിഷ്ടോ ന ജാനേ ത്വാത്മനഃ പ്രിയമ്

നശ്വരവും ആത്മാവല്ലാത്തതും ദുഃഖകരവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി, ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ട മനസ്സോടെ, അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങി, എനിക്ക് ആത്മാവിന് പ്രിയമായത് എന്താണെന്ന് അറിയാനാവുന്നില്ല.

യഥാബുധോ ജലം ഹിത്വാ പ്രതിച്ഛന്നം തദുദ്‍ഭവൈഃ । അഭ്യേതി മൃഗതൃഷ്ണാം വൈ തദ്വത്ത്വാഹം പരാങ്‌മുഖഃ

പുല്ലിനാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വെള്ളം ഉപേക്ഷിച്ച്, അജ്ഞാനി മരുഭൂമിയിലെ മായാജലത്തെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് മുഖം തിരിച്ച്, മായാജാലങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നു.

നോത്സഹേഽഹം കൃപണധീഃ കാമകര്മഹതം മനഃ । രോദ്ധും പ്രമാഥിഭിശ്ചാക്ഷൈഃ ഹ്രിയമാണമിതസ്തതഃ

കാമവും കർമ്മവും കൊണ്ടു തളർന്ന മനസ്സോടെ, എനിക്ക് എന്റെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്തവയാകയാൽ, അവ മനസ്സിനെ ഇവിടെ നിന്ന് അവിടെക്ക് വലിച്ചിഴക്കുന്നു.

( വസംതതിലകാ ) സോഽഹം തവാങ്‌ഘ്ര്യുപഗതോഽസ്മ്യസതാം ദുരാപം തച്ചാപ്യഹം ഭവദനുഗ്രഹ ഈശ മന്യേ । പുംസോ ഭവേദ് യര്ഹി സംസരണാപവര്ഗഃ ത്വയ്യബ്ജനാഭ സദുപാസനയാ മതിഃ സ്യാത്

ഇങ്ങനെ ഞാൻ അയോഗ്യർക്കു ലഭിക്കാൻ കഴിയാത്ത നിന്റെ പാദസേവനത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതും നിന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമാണ്, ഈശ്വരാ. ഒരുവന്റെ മനസ്സു നിന്റെ സദുപാസനയിൽ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.

( അനുഷ്ടുപ് ) നമോ വിജ്ഞാനമാത്രായ സര്വപ്രത്യയഹേതവേ । പുരുഷേശപ്രധാനായ ബ്രഹ്മണേഽനന്തശക്തയേ

ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനസ്വരൂപനായവനേ, എല്ലാം ഉറപ്പാക്കുന്ന കാരണമായവനേ, പുരുഷനും പ്രകൃതിക്കും അധിപനായവനേ, അനന്തശക്തിയുള്ള ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.

നമസ്തേ വാസുദേവായ സര്വഭൂതക്ഷയായ ച । ഹൃഷീകേശ നമസ്തുഭ്യം പ്രപന്നം പാഹി മാം പ്രഭോ

വാസുദേവനേ, എല്ലാജീവികളെയും സംഹരിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം. ഹൃഷീകേശാ, നിനക്കു വന്ദനം. പ്രഭുവേ, ശരണമായിരിക്കുന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ അക്രൂരസ്തുതിര്നാമ ചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണങ്ങളിലൊന്നായ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിലെ പാരമഹംസ്യ സംഹിതയുടെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദം, 'അക്രൂരന്റെ സ്തുതികൾ' എന്ന നാല്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

രാമകൃഷ്ണയോര്മഥുരായാം പ്രവേശഃ; രജകവധഃ വായകമാലാകാരയോരനുഗ്രഹേണം ച ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) സ്തുവതസ്തസ്യ ഭഗവാന് ദര്ശയിത്വാ ജലേ വപുഃ । ഭൂയഃ സമാഹരത് കൃഷ്ണോ നടോ നാട്യമിവാത്മനഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: അക്രൂരൻ ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ ജലത്തിൽ തന്റെ രൂപം കാണിച്ചു, പിന്നെ ഒരു നടൻ നാടകം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അതു വീണ്ടും മറച്ചു.

സോഽപി ചാന്തര്ഹിതം വീക്ഷ്യ ജലാദ് ഉന്മജ്ജ്യ സത്വരഃ । കൃത്വാ ചാവശ്യകം സര്വം വിസ്മിതോ രഥമാഗമത്

അത് അപ്രത്യക്ഷമായത് കണ്ട അക്രൂരൻ ഉടൻ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന്, ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ചെയ്തു, അത്ഭുതത്തോടെ രഥത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

തം അപൃച്ഛദ് ഹൃഷീകേശഃ കിം തേ ദൃഷ്ടമിവാദ്‍ഭുതമ് । ഭൂമൌ വിയതി തോയേ വാ തഥാ ത്വാം ലക്ഷയാമഹേ

ഹൃഷീകേശൻ അവനോട് ചോദിച്ചു: ഭൂമിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളത്തിൽ, നീ എന്താണ് അത്ഭുതമായി കണ്ടത്? നിന്റെ മുഖത്ത് അത്ഭുതം കാണുന്നുവല്ലോ.

ശ്രീഅക്രൂര ഉവാച - അദ്‍ഭുതാനീഹ യാവന്തി ഭൂമൌ വിയതി വാ ജലേ । ത്വയി വിശ്വാത്മകേ താനി കിം മേഽദൃഷ്ടം വിപശ്യതഃ

ശ്രീഅക്രൂരൻ പറഞ്ഞു: ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും ജലത്തിലും എത്ര അത്ഭുതങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, അവയെല്ലാം വിശ്വാത്മാവായ നിങ്ങളിൽ തന്നെ കാണാം. അതിനാൽ എനിക്ക് അറിയാത്തത് എന്താണ് ഞാൻ കണ്ടത്?

യത്രാദ്‍ഭുതാനി സര്വാണി ഭൂമൌ വിയതി വാ ജലേ । തം ത്വാനുപശ്യതോ ബ്രഹ്മന് കിം മേ ദൃഷ്ടമിഹാദ്‍ഭുതമ്

ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും വെള്ളത്തിലും എല്ലാത്തരം അത്ഭുതങ്ങളും കാണുന്നവനായി നിന്നെ ഞാൻ നേരിൽ കാണുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മൻ, ഇവിടെ എനിക്ക് എന്താണ് അത്ഭുതമായി തോന്നുക?