ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

തത്രാപി ച യഥാപൂര്വം ആസീനൌ പുനരേവ സഃ । ന്യമജ്ജദ് ദര്ശനം യന്മേ മൃഷാ കിം സലിലേ തയോഃ

അവിടെ വീണ്ടും, മുമ്പുപോലെ ഇരിക്കുന്നവരെ കണ്ടു; പിന്നെയും മുങ്ങി, വെള്ളത്തിൽ കണ്ടത് സത്യമായിരുന്നോ എന്നു സംശയിച്ചു.

ഭൂയസ്തത്രാപി സോഽദ്രാക്ഷീത് സ്തൂയമാനമഹീശ്വരമ് । സിദ്ധചാരണഗന്ധര്വൈഃ അസുരൈര്നതകന്ധരൈഃ

പിന്നെയും, അക്രൂരൻ മഹേശ്വരനെ സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അസുരന്മാർ സംഗീതോപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വന്ദിച്ച് പാടുന്നതായി കണ്ടു.

സഹസ്രശിരസം ദേവം സഹസ്രഫണമൌലിനമ് । നീലാമ്ബരം വിസശ്വേതം ശൃങ്‌ഗൈഃ ശ്വേതമിവ സ്ഥിതമ്

അക്രൂരൻ ആയിരം തലകളും ആയിരം പാമ്പിന്റെ ഫണകളും ഉള്ള ദൈവത്തെ, നീലവസ്ത്രം ധരിച്ച്, പർവ്വതശൃംഗങ്ങൾ പോലെ വെള്ളയുള്ളവനെ കണ്ടു.

തസ്യോത്സങ്‌ഗേ ഘനശ്യാമം പീതകൌശേയവാസസമ് । പുരുഷം ചതുര്ഭുജം ശാന്തം പദ്മപത്രാരുണേക്ഷണമ്

അവന്റെ മടിയിൽ, മേഘംപോലെയുള്ള കറുത്തവണ്ണം, മഞ്ഞുനൂൽ വസ്ത്രം ധരിച്ച, നാലു കൈകളുള്ള, ശാന്തനും താമരയിലപോലെയുള്ള ചുവപ്പു കണ്ണുള്ളവനെയും കണ്ടു.

ചാരുപ്രസന്നവദനം ചാരുഹാസനിരീക്ഷണമ് । സുഭ്രൂന്നസം ചരുകര്ണം സുകപോലാരുണാധരമ്

അവന്റെ മുഖം മനോഹരവും സമാധാനപരവുമായിരുന്നു; സുന്ദരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ നോക്കുന്നു. ഭ്രൂ, മൂക്ക്, ചെവി, കവിൾ, ചുവന്ന അധരം എല്ലാം ആകർഷകമായിരുന്നു.

പ്രലമ്ബപീവരഭുജം തുങ്‌ഗാംസോരഃസ്ഥലശ്രിയമ് । കമ്ബുകണ്ഠം നിമ്നനാഭിം വലിമത്പല്ലവോദരമ്

അവന്റെ ഭുജങ്ങൾ നീളവും പുഷ്ടിയുമുള്ളത്, നെഞ്ച് വിശാലവും ഭംഗിയുമുള്ളത്, കഴുത്ത് ശംഖംപോലെയും, നാഭി ആഴമുള്ളതും, വയറ് ഇളം ഇലയുപോലെയുള്ള ചുരുളുകളുമുള്ളതുമായിരുന്നു.

ബൃഹത്കതിതതശ്രോണി കരഭോരുദ്വയാന്വിതമ് । ചാരുജാനുയുഗം ചാരു ജങ്‌ഘായുഗലസംയുതമ്

അവന്റെ കിടവും അരവും വലിയതും, കൈകളും മുട്ടുകളും ഭംഗിയുള്ളതും, കാലുകൾ മനോഹരമായ ആകൃതിയിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.

തുങ്‌ഗഗുല്ഫാരുണനഖ വ്രാതദീധിതിഭിര്വൃതമ് । നവാങ്‌ഗുല്യങ്‌ഗുഷ്ഠദലൈഃ വിലസത് പാദപങ്‌കജമ്

അവന്റെ കാൽമുട്ടുകൾ ഉയർന്നതും, നഖങ്ങൾ ചുവപ്പും, പ്രകാശം പടർന്നതും, ഒമ്പത് വിരലുകളും അഗ്രഭാഗങ്ങളും ഉള്ള കാൽതാമരപോലെ തിളങ്ങുന്നു.

സുമഹാര്ഹമണിവ്രാത കിരീടകടകാങ്‌ഗദൈഃ । കടിസൂത്രബ്രഹ്മസൂത്ര ഹാരനൂപുരകുണ്ഡലൈഃ

അവൻ വിലമതിക്കാനാകാത്ത രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു: മുടിയണിയൽ, കങ്കണം, വലയം, യജ്ഞോപവീതം, അരക്കയർ, മാല, പാദസരം, കാതിലങ്കാരം.

ഭ്രാജമാനം പദ്മകരം ശങ്‌ഖചക്രഗദാധരമ് । ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത് കൌസ്തുഭം വനമാലിനമ്

അവന്റെ താമരപോലെയുള്ള കൈകൾ തിളങ്ങുന്നു; അവൻ ശംഖും ചക്രവും ഗദയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. നെഞ്ചിൽ ശ്രീവത്സം, പ്രകാശമുള്ള കൗസ്തുഭം, വനമാലയും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സുനന്ദനന്ദപ്രമുഖൈഃ പര്ഷദൈഃ സനകാദിഭിഃ । സുരേശൈര്ബ്രഹ്മരുദ്രാദ്യൈഃ നവഭിശ്ച ദ്വിജോത്തമൈഃ

സുനന്ദനും നന്ദനും തുടങ്ങിയ അനുചിതരോടും, സനകാദിമുനികളോടും, ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും തുടങ്ങിയ ദേവന്മാരോടും, ഒപ്പം ഒൻപത് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും കൂടെ,

പ്രഹ്രാദനാരദവസു പ്രമുഖൈര്ഭാഗവതോത്തമൈഃ । സ്തൂയമാനം പൃഥഗ്ഭാവൈഃ വചോഭിരമലാത്മഭിഃ

പ്രഹ്ലാദൻ, നാരദൻ, വസു എന്നിവർ തുടങ്ങിയ ഭക്തശ്രേഷ്ഠന്മാർ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ശുദ്ധമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവനെ പുകഴ്ത്തി,

ശ്രിയാ പുഷ്ട്യാ ഗിരാ കാന്ത്യാ കീര്ത്യാ തുഷ്ട്യേലയോര്ജയാ । വിദ്യയാവിദ്യയാ ശക്ത്യാ മായയാ ച നിഷേവിതമ്

ശ്രീ, പുഷ്ടി, വാക്ക്, കാന്തി, കീർത്തി, തൃപ്തി, ലയം, ജയം, വിജ്ഞാനം, അജ്ഞാനം, ശക്തി, മായ എന്നിവയാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടവനാണ് അവൻ,

വിലോക്യ സുഭൃശം പ്രീതോ ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതഃ । ഹൃഷ്യത്തനൂരുഹോ ഭാവ പരിക്ലിന്നാത്മലോചനഃ

അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ, പരമഭക്തിയോടെ, ശരീരത്തിൽ പുളകവും ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ഭാവവും കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീരും നിറഞ്ഞു,

ഗിരാ ഗദ്‍ഗദയാസ്തൌഷീത് സത്ത്വമാലമ്ബ്യ സാത്വതഃ । പ്രണമ്യ മൂര്ധ്നാവഹിതഃ കൃതാഞ്ജലിപുടഃ ശനൈഃ

കമ്പം നിറഞ്ഞ വാക്കുകളോടെ, സത്യസങ്കല്പത്തോടെ, ഭക്തൻ അവനെ സ്തുതിച്ചു; തല താഴ്ത്തി, കൈകൾ കൂപ്പി, ശാന്തമായും ഭക്തിയോടെയും.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ അക്രൂരപ്രതിയാനേ ഏകോന്ചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ പാരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ശ്രിമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിലുള്ള അക്രൂരന്റെ മടങ്ങൽ എന്ന ഒമ്പതാംതിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

അക്രൂരകൃതാ ഭഗവത് സ്തുതി - ശ്രീഅക്രൂര ഉവാച - ( മിശ്ര ) നതോഽസ്മ്യഹം ത്വാഖിലഹേതുഹേതും നാരായണം പൂരുഷമാദ്യമവ്യയമ് । യന്നാഭിജാതാദരവിന്ദകോഷാദ് ബ്രഹ്മാഽഽവിരാസീദ് യത ഏഷ ലോകഃ

ശ്രീഅക്രൂരൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ കാരണങ്ങൾക്കും കാരണമായ, നാരായണനായ, ആദിപുരുഷനായ, അക്ഷയനായ നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. നിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള താമരയിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു, അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം ഉൽഭവിച്ചത്.

ഭൂസ്തോയമഗ്നിഃ പവനം ഖമാദിഃ മഹാനജാദിര്മന ഇന്ദ്രിയാണി । സര്വേന്ദ്രിയാര്ഥാ വിബുധാശ്ച സര്വേ യേ ഹേതവസ്തേ ജഗതോഽങ്‌ഗഭൂതാഃ

ഭൂമി, ജലം, അഗ്‌നി, വായു, ആകാശം, മഹത്ത്വം, അവ്യക്തം, മനസ്സ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ, ദേവന്മാർ—ഇവയെല്ലാം ഈ ലോകത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്, പ്രഭോ.

നൈതേ സ്വരൂപം വിദുരാത്മനസ്തേ ഹ്യജാദയോഽനാത്മതയാ ഗൃഹീതാഃ । അജോഽനുബദ്ധഃ സ ഗുണൈരജായാ ഗുണാത് പരം വേദ ന തേ സ്വരൂപമ്

ഇവയെല്ലാം, അവ്യക്തം മുതലായവ, നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുന്നില്ല, കാരണം അവയെല്ലാം ആത്മാവല്ലാത്തതായാണ് ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നത്. അജൻ എന്ന ജനനം ഇല്ലാത്തവനും, ഗുണങ്ങളിൽ ബന്ധിച്ചവനും, ഗുണങ്ങൾക്ക് അതീതമായത് മാത്രമേ അറിയൂ, നിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം അവനറിയില്ല.

( അനുഷ്ടുപ് ) ത്വാം യോഗിനോ യജന്ത്യദ്ധാ മഹാപുരുഷമീശ്വരമ് । സാധ്യാത്മം സാധിഭൂതം ച സാധിദൈവം ച സാധവഃ

യോഗികൾ നേരിട്ട് മഹാപുരുഷനായ, ഈശ്വരനായ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; ആത്മാവിലെയും, ജീവികളിലെയും, ദേവതകളിലെയും സത്ത്വത്വമായി നിന്നെ സന്മാർഗ്ഗികൾ ആരാധിക്കുന്നു.

ത്രയ്യാ ച വിദ്യയാ കേചിത് ത്വാം വൈ വൈതാനികാ ദ്വിജാഃ । യജന്തേ വിതതൈര്യജ്ഞൈഃ നാനാരൂപാമരാഖ്യയാ

ചില ബ്രാഹ്മണന്മാർ, വേദമാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച്, ത്രയീവിദ്യയാലും, വിവിധയാഗങ്ങളാലും, പല രൂപങ്ങളിലെയും പേരുകളിലെയും യാഗങ്ങളാൽ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.

ഏകേ ത്വാഖിലകര്മാണി സന്ന്യസ്യോപശമം ഗതാഃ । ജ്ഞാനിനോ ജ്ഞാനയജ്ഞേന യജന്തി ജ്ഞാനവിഗ്രഹമ്

മറ്റുചിലർ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ശാന്തതയിലേക്കുയർന്ന്, വിജ്ഞാനയാഗം വഴി വിജ്ഞാനസ്വരൂപനായ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.

അന്യേ ച സംസ്കൃതാത്മാനോ വിധിനാഭിഹിതേന തേ । യജന്തി ത്വന്മയാസ്ത്വാം വൈ ബഹുമൂര്ത്യേകമൂര്തികമ്

മറ്റുചിലർ, മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ച്, നിർദ്ദേശിച്ച രീതികൾ പാലിച്ച്, പല രൂപങ്ങളിലുമുള്ള ഒരേയൊരു രൂപനായ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.

ത്വാമേവാന്യേ ശിവോക്തേന മാര്ഗേണ ശിവരൂപിണമ് । ബഹ്വാചാര്യവിഭേദേന ഭഗവന് സമുപാസതേ

ചിലർ ശിവൻ ഉപദേശിച്ച മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച്, ശിവസ്വരൂപിയായ ഭഗവാനെ, പല ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, വിവിധ രീതിയിൽ ആരാധിക്കുന്നു.

സര്വ ഏവ യജന്തി ത്വാം സര്വദേവമയേശ്വരമ് । യേഽപ്യന്യദേവതാഭക്താ യദ്യപ്യന്യധിയഃ പ്രഭോ

എല്ലാവരും, ദേവന്മാരെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈശ്വരനായ നിന്നെ തന്നെ ആരാധിക്കുന്നു; മറ്റുദേവതകളെ ഭജിക്കുന്നവരും, മനസ്സു വേറെയായിരുന്നാലും, പ്രഭോ, നിന്നിലേക്കാണ്.

യഥാദ്രിപ്രഭവാ നദ്യഃ പര്ജന്യാപൂരിതാഃ പ്രഭോ । വിശന്തി സര്വതഃ സിന്ധും തദ്വത്ത്വാം ഗതയോഽന്തതഃ

പർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച നദികൾ, മഴയാൽ നിറഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തുനിന്നും സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളും അവസാനം നിന്നിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.

സത്ത്വം രജസ്തമ ഇതി ഭവതഃ പ്രകൃതേര്ഗുണാഃ । തേഷു ഹി പ്രാകൃതാഃ പ്രോതാ ആബ്രഹ്മസ്ഥാവരാദയഃ

സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾ നിന്റെ പ്രകൃതിയിലുണ്ട്; ഇവയിൽ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ചലനമില്ലാത്തവരേയ്ക്കും എല്ലാ ജീവികളും ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

( മിശ്ര ) തുഭ്യം നമസ്തേഽസ്ത്വവിഷക്തദൃഷ്ടയേ സര്വാത്മനേ സര്വധിയാം ച സാക്ഷിണേ । ഗുണപ്രവാഹോഽയമവിദ്യയാ കൃതഃ പ്രവര്തതേ ദേവനൃതിര്യഗാത്മസു

അനാസക്തമായ ദൃഷ്ടിയുള്ളവനേ, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവേ, എല്ലായിടത്തുമുള്ള മനസ്സുകളുടെ സാക്ഷിയേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അജ്ഞാനത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവാഹം ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും മൃഗങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അഗ്നിര്മുഖം തേഽവനിരങ്‌ഘ്രിരീക്ഷണം സൂര്യോ നഭോ നാഭിരഥോ ദിശഃ ശ്രുതിഃ । ദ്യൌഃ കം സുരേന്ദ്രാസ്തവ ബാഹവോഽര്ണവാഃ കുക്ഷിര്മരുത് പ്രാണബലം പ്രകല്പിതമ്

പ്രഭുവേ, അഗ്നിയാണ് നിന്റെ വായ്, ഭൂമി നിന്റെ കാലുകൾ, സൂര്യൻ നിന്റെ കണ്ണ്, ആകാശം നിന്റെ നാഭി, രഥം നിന്റെ ഹൃദയം, ദിശകൾ നിന്റെ ചെവി, ദ്യുൽക്കളം നിന്റെ തല, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും നിന്റെ കൈകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ നിന്റെ വയറ്, കാറ്റ് നിന്റെ ശ്വാസം, ശക്തി നിന്റെ ബലം എന്നിങ്ങനെയാണ്.