ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പൃഷ്ട്വാഥ സ്വാഗതം തസ്മൈ നിവേദ്യ ച വരാസനമ് । പ്രക്ഷാല്യ വിധിവത് പാദൌ മധുപര്കാര്ഹണമാഹരത്

ശുഭാശംസകൾ ചോദിച്ച്, ആദരപൂർവ്വം ഉത്തമാസനം നൽകി, പാദങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ച്, പതിവുപോലെ മധുപർക്കം അർപ്പിച്ചു.

നിവേദ്യ ഗാം ചാതിഥയേ സംവാഹ്യ ശ്രാന്തമാദൃതഃ । അന്നം ബഹുഗുണം മേധ്യം ശ്രദ്ധയോപാഹരദ് വിഭുഃ

അഥിതിക്ക് ഒരു പശുവു സമർപ്പിച്ചു, ക്ഷീണിച്ച അവന്റെ ശരീരം ആദരപൂർവ്വം മസാജ് ചെയ്തു, ഭക്തിയോടെ ശുദ്ധവും സമൃദ്ധിയുമുള്ള അന്നം നൽകിയു.

തസ്മൈ ഭുക്തവതേ പ്രീത്യാ രാമഃ പരമധര്മവിത് । മഖവാസൈര്ഗന്ധമാല്യൈഃ പരാം പ്രീതിം വ്യധാത് പുനഃ

അവൻ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള രാമൻ, യാഗങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സുഗന്ധവും പുഷ്പമാലകളും നൽകി, വീണ്ടും അതിയായ സ്നേഹത്തോടെ ആദരിച്ചു.

പപ്രച്ഛ സത്കൃതം നന്ദഃ കഥം സ്ഥ നിരനുഗ്രഹേ । കംസേ ജീവതി ദാശാര്ഹ സൌനപാലാ ഇവാവയഃ

നന്ദൻ ആദരപൂർവ്വം അക്രൂരനോടു ചോദിച്ചു: കംസൻ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ദയയില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് നിങ്ങൾ എങ്ങനെ കഴിയുന്നു ദാശാർഹാ? ഞങ്ങൾ ക്രൂരനായ ഒരു യജമാനന്റെ കീഴിലുള്ള പശുപാലകർ പോലെയല്ലേ?

യോഽവധീത് സ്വസ്വസുസ്തോകാന് ക്രോശന്ത്യാ അസുതൃപ് ഖലഃ । കിം നു സ്വിത്തത്പ്രജാനാം വഃ കുശലം വിമൃശാമഹേ

തന്റെ സഹോദരിമാരുടെ മക്കളെ, അമ്മമാർ വിലപിക്കുമ്പോഴും, കൊല്ലുന്ന ആ ദുഷ്ടൻ ഉള്ളപ്പോൾ, നിങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ ജനങ്ങൾക്കും എങ്ങനെ ക്ഷേമം ഉണ്ടാകുമെന്നു ഞങ്ങൾ സംശയിക്കുന്നു.

ഇത്ഥം സൂനൃതയാ വാചാ നന്ദേന സുസഭാജിതഃ । അക്രൂരഃ പരിപൃഷ്ടേന ജഹാവധ്വപരിശ്രമമ്

ഇങ്ങനെ നന്ദൻ സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിച്ച് ആദരിച്ചപ്പോൾ, അക്രൂരൻ ചോദിച്ച കാര്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറയുമ്പോൾ യാത്രയുടെ ക്ഷീണം മറന്നു.

ശ്രീകൃഷ്ണബലരാമയോര്മഥുരായാം പ്രതി പ്രസ്ഥാനം വിരഹകാതര ഗോപീനാം കരുണോദ്‌ഗാരഃ കാലിംദ്യാം അക്രൂരകര്തൃകം ഭഗവദ്‌ധാമ ദര്ശനം ച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) സുഖോപവിഷ്ടഃ പര്യങ്‌കേ രമകൃഷ്ണോരുമാനിതഃ । ലേഭേ മനോരഥാന് സര്വാന് പന്പഥി യാന് സ ചകാര ഹ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: രാമനും കൃഷ്ണനും ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, അക്രൂരൻ സുഖമായി കിടക്കയിൽ ഇരുന്നു യാത്രയിൽ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ലഭിച്ചു.

കിമലഭ്യം ഭഗവതി പ്രസന്നേ ശ്രീനികേതനേ । തഥാപി തത്പരാ രാജന് ന ഹി വാഞ്ഛന്തി കിഞ്ചന

ഭാഗ്യത്തിന്റെ വാസസ്ഥാനം ആയ ഭഗവാൻ പ്രസന്നനായാൽ എന്താണ് പ്രാപിക്കാനാകാത്തത്? എങ്കിലും, രാജാവേ, ഭഗവാനിൽ ഭക്തിയുള്ളവർക്ക് ഒന്നും ആഗ്രഹമില്ല.

സായംതനാശനം കൃത്വാ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । സുഹൃത്സു വൃത്തം കംസസ്യ പപ്രച്ഛാന്യച്ചികീര്ഷിതമ്

സന്ധ്യാ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ സുഹൃത്തുക്കളോട് കംസന്റെ പ്രവൃത്തികളും പുതിയ ഉദ്ദേശങ്ങളും ചോദിച്ചു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച - താത സൌമ്യാഗതഃ കച്ചിത് സ്വാഗതം ഭദ്രമസ്തു വഃ । അപി സ്വജ്ഞാതിബന്ധൂനാം അനമീവമനാമയമ്

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയനായ അക്രൂരാ, സ്നേഹപൂർവ്വം വന്നതിൽ സ്വാഗതം. നിങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കൾക്കും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും രോഗങ്ങളും ഇല്ലാതെ സുഖമാണോ?

കിം നു നഃ കുശലം പൃച്ഛേ ഏധമാനേ കുലാമയേ । കംസേ മാതുലനാമ്ന്യങ്‌ഗ സ്വാനാം നസ്തത്പ്രജാസു ച

നമ്മുടെ കുടുംബം കഷ്ടത അനുഭവിക്കുമ്പോഴും, കംസൻ, നമ്മുടെ അമ്മാവൻ, നമ്മെയും നമ്മുടെ ജനങ്ങളെയും ഭരിക്കുമ്പോഴും, ഞാൻ എങ്ങനെ നമ്മുടെ ക്ഷേമം ചോദിക്കാനാകും?

അഹോ അസ്മദഭൂദ് ഭൂരി പിത്രോര്വൃജിനമാര്യയോഃ । യദ്ധേതോഃ പുത്രമരണം യദ്ധേതോര്ബന്ധനം തയോഃ

അയ്യോ, ഞങ്ങളുടെ കാരണത്താൽ എന്റെ മഹാനായ അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും മേൽ എത്രയും വലിയ ദു:ഖം സംഭവിച്ചു! ഞങ്ങളുടെ പേരിൽ അവരുടെ മക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഞങ്ങളുടെ പേരിൽ ഇരുവരും തടവിൽ അടയ്ക്കപ്പെട്ടു.

ദിഷ്ട്യാദ്യ ദര്ശനം സ്വാനാം മഹ്യം വഃ സൌമ്യ കാങ്‌ക്ഷിതമ് । സഞ്ജാതം വര്ണ്യതാം താത തവാഗമനകാരണമ്

ഇന്ന് ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ആളുകളെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞു, ഞാൻ അതിനായി എത്ര ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു! സ്നേഹമുള്ളവാ, നീ വന്നതിന്റെ കാരണം പറയൂ.

ശ്രീശുക ഉവാച - പൃഷ്ടോ ഭഗവതാ സര്വം വര്ണയാമാസ മാധവഃ । വൈരാനുബന്ധം യദുഷു വസുദേവവധോദ്യമമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ ചോദിച്ചതിനാൽ മാധവൻ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു—യദുക്കളുടെ തമ്മിലുള്ള വൈരവും, വസുദേവനെ കൊല്ലാൻ കംസൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും.

യത്സന്ദേശോ യദര്ഥം വാ ദൂതഃ സമ്പ്രേഷിതഃ സ്വയമ് । യദുക്തം നാരദേനാസ്യ സ്വജന്മാനകദുന്ദുഭേഃ

അക്രൂരൻ സ്വയം ദൂതനായി അയക്കപ്പെട്ട സന്ദേശവും ഉദ്ദേശവും, അനകദുണ്ടുഭിയുടെ മകന്റെ ജനനത്തെക്കുറിച്ച് നാരദൻ കംസനോട് പറഞ്ഞതും വിശദീകരിച്ചു.

ശ്രുത്വാക്രൂരവചഃ കൃഷ്ണോ ബലശ്ച പരവീരഹാ । പ്രഹസ്യ നന്ദം പിതരം രാജ്ഞാ ദിഷ്ടം വിജജ്ഞതുഃ

അക്രൂരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളുടെ വീരന്മാരെ ജയിക്കുന്ന കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും ചിരിച്ചു, രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ നന്ദൻ അച്ഛനോട് അറിയിച്ചു.

ഗോപാന് സമാദിശത് സോഽപി ഗൃഹ്യതാം സര്വഗോരസഃ । ഉപായനാനി ഗൃഹ്ണീധ്വം യുജ്യന്താം ശകടാനി ച

അവൻ പശുപാലന്മാരോട് പറഞ്ഞു: എല്ലാ പാലും പാൽപൊതികളും ശേഖരിക്കൂ. സമ്മാനങ്ങൾ ഒരുക്കൂ, കാറുകൾ കെട്ടി തയ്യാറാക്കൂ.

യാസ്യാമഃ ശ്വോ മധുപുരീം ദാസ്യാമോ നൃപതേ രസാന് । ദ്രക്ഷ്യാമഃ സുമഹത്പര്വ യാന്തി ജാനപദാഃ കില । ഏവമാഘോഷയത്ക്ഷത്രാ നന്ദഗോപഃ സ്വഗോകുലേ

നാളെ നാം മധുരാപുരിയിലേക്ക് പോകും, രാജാവിന് നമ്മുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അർപ്പിക്കും, വലിയ ഉത്സവം കാണും; ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ അവിടെ പോകുന്നു എന്നല്ലോ. ഇങ്ങനെ നന്ദഗോപൻ തന്റെ ഗോപുരത്തിൽ എല്ലാവർക്കും അറിയിച്ചു.

ഗോപ്യസ്താസ്തദ് ഉപശ്രുത്യ ബഭൂവുര്വ്യഥിതാ ഭൃശമ് । രാമകൃഷ്ണൌ പുരീം നേതും അക്രൂരം വ്രജമാഗതമ്

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, പശുപാലകസ്ത്രികൾ വളരെ ദു:ഖിതരായി; രാമനും കൃഷ്ണനും നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ അക്രൂരൻ വ്രജത്തിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു.

കാശ്ചിത് തത്കൃതഹൃത്താപ ശ്വാസമ്ലാനമുഖശ്രിയഃ । സ്രംസദ്‌ദുദ്ദുകൂലവലയ കേശഗ്രംഥ്യശ്ച കാശ്ചന

ചിലർ ഇതുകൊണ്ട് മനസ്സിൽ ദു:ഖം അനുഭവിച്ച്, ആഹ്‌വാസം കൊണ്ടു മുഖം മങ്ങിയവരായി; ചിലർ വസ്ത്രവും വളയും മുടിയണിയും ഇടയിൽ തന്നെ വീണുപോയി.

അന്യാശ്ച തദനുധ്യാന നിവൃത്താശേഷവൃത്തയഃ । നാഭ്യജാനന് ഇമം ലോകം ആത്മലോകം ഗതാ ഇവ

മറ്റുചിലർ അവനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയിൽ മുഴുകി, എല്ലാ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു; അവർ ഈ ലോകം മറന്ന്, തങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ ലോകത്തേക്ക് കടന്നുപോയവരായി.

സ്മരന്ത്യശ്ചാപരാഃ ശൌരേഃ അനുരാഗസ്മിതേരിതാഃ । ഹൃദിസ്പൃശശ്ചിത്രപദാ ഗിരഃ സംമുമുഹുഃ സ്ത്രിയഃ

ശൗരിയുടെ സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിച്ചും പറഞ്ഞതും ഓർമ്മിച്ചപ്പോൾ, ഹൃദയം സ്പർശിച്ച ആ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ടു ആ സ്ത്രീകൾ മുഴുവൻ അമ്പരന്ന് പോയി.

ഗതിം സുലലിതാം ചേഷ്ടാം സ്നിഗ്ധഹാസാവലോകനമ് । ശോകാപഹാനി നര്മാണി പ്രോദ്ദാമചരിതാനി ച

അവരുടെ മനസ്സിൽ അവന്റെ സുന്ദരമായ നടപ്പും, ഇളകുന്ന ചലനങ്ങളും, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിച്ചുനോക്കിയതും, ദു:ഖം മാറ്റിയ തമാശകളും, കളിയാട്ടങ്ങളുമൊക്കെ ഓർമ്മയായി.

ചിന്തയന്ത്യോ മുകുന്ദസ്യ ഭീതാ വിരഹകാതരാഃ । സമേതാഃ സങ്‌ഘശഃ പ്രോചുഃ അശ്രുമുഖ്യോഽച്യുതാശയാഃ

മുകുന്ദനെ ഓർത്ത്, വേർപാടിന്റെ ഭയത്തിലും വേദനയിലും ആ സ്ത്രീകൾ കൂട്ടമായി ചേരുകയും, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീർ വീഴ്ത്തി, അച്യുതനിൽ മനസ്സ് ആകൃഷ്ടരായി തമ്മിൽ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ശ്രീഗോപ്യ ഊചുഃ - ( മിശ്ര ) അഹോ വിധാതസ്തവ ന ക്വചിദ് ദയാ സംയോജ്യ മൈത്ര്യാ പ്രണയേന ദേഹിനഃ । താംശ്ചാകൃതാര്ഥാന് വിയുനങ്‌ക്ഷ്യപാര്ഥകം വിക്രീഡിതം തേഽര്ഭകചേഷ്ടിതം യഥാ

സ്ത്രീകൾ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടാവേ, നീ എത്ര ക്രൂരനാണ്! ജീവികൾക്ക് സൗഹൃദവും സ്നേഹവും നൽകിയാണ് നീ ചേർക്കുന്നത്, പക്ഷേ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റാതെ തന്നെ വേർപെടുത്തുന്നു. കുട്ടികളുടെ കളിപ്പാട്ടം പിടിച്ചുപറിക്കുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.

യസ്ത്വം പ്രദര്ശ്യാസിതകുന്തലാവൃതം മുകുന്ദവക്ത്രം സുകപോലമുന്നസമ് । ശോകാപനോദസ്മിതലേശസുന്ദരം കരോഷി പാരോക്ഷ്യമസാധു തേ കൃതമ്

നീ ഞങ്ങൾക്ക് മുകുന്ദന്റെ കറുത്ത മുടിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മുഖവും, മനോഹരമായ കണങ്ങളും ഉയർന്ന മൂക്കും, ദു:ഖം അകറ്റുന്ന പുഞ്ചിരിയുമൊക്കെയുള്ള മുഖം കാണിച്ചുവെച്ചു. പിന്നെ അവനെ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ദൂരെയാക്കി. ഇതൊന്നും ശരിയല്ല.

ക്രൂരസ്ത്വമക്രൂരസമാഖ്യയാ സ്മ നഃ ചക്ഷുര്ഹി ദത്തം ഹരസേ ബതാജ്ഞവത് । യേനൈകദേശേഽഖിലസര്ഗസൌഷ്ഠവം ത്വദീയമദ്രാക്ഷ്മ വയം മധുദ്വിഷഃ

നീ ക്രൂരനാണ്, അകൃൂരൻ എന്ന പേരിന് യഥാർത്ഥം നീ തന്നെ! ഞങ്ങൾക്ക് കാഴ്ച നൽകിയിട്ട്, അതു പിടിച്ചുപറിക്കുന്നവനാണ് നീ. കാരണം, നിന്റെ വഴി ഞങ്ങൾ മധുദ്വിഷിന്റെ സകല സൃഷ്ടിയുടെ സൗന്ദര്യവും ഒരിടത്ത് കണ്ടു.

ന നന്ദസൂനുഃ ക്ഷണഭങ്‌ഗസൌഹൃദഃ സമീക്ഷതേ നഃ സ്വകൃതാതുരാ ബത । വിഹായ ഗേഹാന് സ്വജനാന് താന് പതീന് തദ്ദാസ്യമദ്ധോപഗതാ നവപ്രിയഃ

നന്ദന്റെ മകൻ, ക്ഷണികമായ സ്നേഹമുള്ളവൻ, ഇനി ഞങ്ങളെ നോക്കുന്നില്ല. ഞങ്ങൾ തന്നെ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ കൊണ്ടു വേദനയിലാണു. വീടും കുടുംബവും ഭർത്താക്കളെയും വിട്ട് അവനെ സേവിക്കാൻ വന്നപ്പോൾ, അവൻ പുതിയ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ കണ്ടെത്തി.

സുഖം പ്രഭാതാ രജനീയമാശിഷഃ സത്യാ ബഭൂവുഃ പുരയോഷിതാം ധ്രുവമ് । യാഃ സംപ്രവിഷ്ടസ്യ മുഖം വ്രജസ്പതേഃ പാസ്യന്ത്യപാങ്‌ഗോത് കലിതസ്മിതാസവമ്

ആ നഗരത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ആ രാത്രി സന്തോഷത്തോടെ കടന്നുപോയി; അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ സഫലമായി. കാരണം, അവർ വ്രജപതിയുടെ മുഖം, അവൻ കടന്നുവരുമ്പോൾ, പുഞ്ചിരിയോടെ കൺചിമ്മൽകൊണ്ട് കാണാൻ പോകുന്നു.