ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ജ്ഞാത്വാ ലോഹമയൈഃ പാശൈഃ ബബന്ധ സഹ ഭാര്യയാ । പ്രതിയാതേ തു ദേവര്ഷൌ കംസ ആഭാഷ്യ കേശിനമ്

ഇത് മനസ്സിലാക്കി, കംസൻ വസുദേവനെയും ഭാര്യയെയും ഇരുമ്പ് ചങ്ങലയിൽ കെട്ടി; ദേവശിഷ്യൻ പുറത്ത് പോയപ്പോൾ, കംസൻ കേശിനെ വിളിച്ചു സംസാരിച്ചു.

പ്രേഷയാമാസ ഹന്യേതാം ഭവതാ രാമകേശവൌ । തതോ മുഷ്ടികചാണൂര ശലതോശലകാദികാന്

കംസൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ പോയി രാമനെയും കേശവനെയും കൊല്ലുക; പിന്നെ മുഷ്ടികനും ചാണൂരനും ശലനും തോഷലനും മറ്റുള്ളവരെയും അയയ്ക്കുക.'

അമാത്യാന് ഹസ്തിപാംശ്ചൈവ സമാഹൂയാഹ ഭോജരാട് । ഭോ ഭോ നിശമ്യതാമേതദ് വീരചാണൂരമുഷ്ടികൌ

ഭോജരാജാവ് മന്ത്രിമാരെയും ആനക്കാരെയും വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'എല്ലാവരും കേൾക്കൂ, ഇവരാണ് വീരന്മാരായ ചാണൂരും മുഷ്ടികനും.'

നന്ദവ്രജേ കിലാസാതേ സുതാവാനകദുന്ദുഭേഃ । രാമകൃഷ്ണൌ തതോ മഹ്യം മൃത്യുഃ കില നിദര്ശിതഃ

'നന്ദന്റെ ഗോവിലാസത്തിൽ ആനകദുണ്ടുഭിയുടെ രണ്ടു മക്കളായ രാമനും കൃഷ്ണനും താമസിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് എന്റെ മരണമാണ് അവരുടെ കൈയിൽ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടത്.'

ഭവദ്‍ഭ്യാമിഹ സമ്പ്രാപ്തൌ ഹന്യേതാം മല്ലലീലയാ । മഞ്ചാഃ ക്രിയന്താം വിവിധാ മല്ലരങ്‌ഗപരിശ്രിതാഃ । പൌരാ ജാനപദാഃ സര്വേ പശ്യന്തു സ്വൈരസംയുഗമ്

'നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഇവരെ ഇവിടെ മല്ലയുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലണം; വിവിധ വേദികൾ ഒരുക്കി മല്ലരംഗം ചുറ്റി, നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും എല്ലാവരും അവരുടെ യുദ്ധം കാണട്ടെ.'

മഹാമാത്ര ത്വയാ ഭദ്ര രങ്‌ഗദ്വാര്യുപനീയതാമ് । ദ്വിപഃ കുവലയാപീഡോ ജഹി തേന മമാഹിതൌ

'മഹാമാത്രാ, നീ ദയവായി രംഗദ്വാരത്ത് ആനയായ കുവലയാപീഡനെ കൊണ്ടുവരിക; അവൻ അവിടെ എന്റെ ശത്രുക്കളെ കൊല്ലട്ടെ.'

ആരഭ്യതാം ധനുര്യാഗഃ ചതുര്ദശ്യാം യഥാവിധി । വിശസന്തു പശൂന് മേധ്യാന് ഭൂതരാജായ മീഢുഷേ

നാല്പതിയഞ്ചാം ദിവസം വിധിപ്രകാരം വില്ല് യാഗം ആരംഭിക്കട്ടെ. ശുദ്ധമായ മൃഗങ്ങളെ ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥനും അനുഗ്രഹദായകനുമായ ദൈവത്തിന് അർപ്പിക്കാനായി കൊണ്ടുവരിക.

ഇത്യാജ്ഞാപ്യാര്ഥതന്ത്രജ്ഞ ആഹൂയ യദുപുങ്‌ഗവമ് । ഗൃഹീത്വാ പാണിനാ പാണിം തതോഽക്രൂരമുവാച ഹ

ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശം നൽകി കാര്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനെ വിളിച്ചു, യദുകുലത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവന്റെ കൈ പിടിച്ചു, അക്രൂരനോടു പറഞ്ഞു.

ഭോ ഭോ ദാനപതേ മഹ്യം ക്രിയതാം മൈത്രമാദൃതഃ । നാന്യസ്ത്വത്തോ ഹിതതമോ വിദ്യതേ ഭോജവൃഷ്ണിഷു

ദാനശീലനായോരു മഹാനേ, ദയവായി ആദരവോടെ എന്നോടു സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കണം. ഭോജരും വൃശ്ണികളും തമ്മിൽ നിന്നേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉപകാരസ്നേഹമുള്ളവൻ ആരുമില്ല.

അതസ്ത്വാമാശ്രിതഃ സൌമ്യ കാര്യഗൌരവസാധനമ് । യഥേന്ദ്രോ വിഷ്ണുമാശ്രിത്യ സ്വാര്ഥമധ്യഗമദ് വിഭുഃ

അതിനാൽ, സൌമ്യനേ, പ്രധാനമായ കാര്യങ്ങൾ സാധിക്കാനുള്ള കഴിവ് നിന്നിലുണ്ടെന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ വിഷ്ണുവിൽ ആശ്രയമിട്ടു തനിക്കാവശ്യമായതു നേടിയതുപോലെ ഞാൻ നിന്നിൽ ആശ്രയമിടുന്നു.

ഗച്ഛ നന്ദവ്രജം തത്ര സുതൌ ആവാനകദുന്ദുഭേഃ । ആസാതേ തൌ ഇഹാനേന രഥേനാനയ മാ ചിരമ്

നീ നന്ദന്റെ വൃന്ദാവനത്തിലേക്കു പോവുക. അവിടെ അനകദുണ്ടുഭിയുടെ രണ്ടു മക്കളും താമസിക്കുന്നു. ഈ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി അവരെ ഉടൻ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.

നിസൃഷ്ടഃ കില മേ മൃത്യുഃ ദേവൈര്വൈകുണ്ഠസംശ്രയൈഃ । താവാനയ സമം ഗോപൈഃ നന്ദാദ്യൈഃ സാഭ്യുപായനൈഃ

വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ എന്റെ മരണത്തെ അയച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ആ രണ്ടു പേരെയും, നന്ദൻമാർക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഗോപന്മാരെയും അവരുടെ സമ്മാനങ്ങളോടുകൂടി ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.

ഘാതയിഷ്യ ഇഹാനീതൌ കാലകല്പേന ഹസ്തിനാ । യദി മുക്തൌ തതോ മല്ലൈഃ ഘാതയേ വൈദ്യുതോപമൈഃ

അവരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നാൽ, മരണത്തിന് തുല്യമായ ആനകൊണ്ട് അവരെ കൊല്ലിക്കും. രക്ഷപ്പെട്ടാൽ, മിന്നലുപോലുള്ള മല്ലന്മാരാൽ അവരെ കൊല്ലിക്കും.

തയോര്നിഹതയോസ്തപ്താന് വസുദേവപുരോഗമാന് । തദ്‍ബന്ധൂന് നിഹനിഷ്യാമി വൃഷ്ണിഭോജദശാര്ഹകാന്

ആ ഇരുവരെയും കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ, വസുദേവനും മറ്റു പീഡിതരായവരും, അവരുടെ ബന്ധുക്കളായ വൃശ്ണി, ഭോജ, ദശാർഹന്മാരെയും ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.

ഉഗ്രസേനം ച പിതരം സ്ഥവിരം രാജ്യകാമുകമ് । തദ്‍ഭ്രാതരം ദേവകം ച യേ ചാന്യേ വിദ്വിഷോ മമ

എന്റെ വൃദ്ധനായ അച്ഛനും രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉഗ്രസേനനെയും, അവന്റെ സഹോദരനായ ദേവകനെയും, എന്നോട് വൈരമുള്ള മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ കൊല്ലും.

തതശ്ചൈഷാ മഹീ മിത്ര ഭവിത്രീ നഷ്ടകണ്ടകാ । ജരാസന്ധോ മമ ഗുരുഃ ദ്വിവിദോ ദയിതഃ സഖാ

അതിനുശേഷം, സുഹൃത്തെ, ഈ ഭൂമി എല്ലാ ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും ശുദ്ധമാകും. ജരാസന്ധൻ എന്റെ ഗുരുവാണ്, ദ്വിവിദൻ പ്രിയ സുഹൃത്താണ്.

ശമ്ബരോ നരകോ ബാണോ മയ്യേവ കൃതസൌഹൃദാഃ । തൈരഹം സുരപക്ഷീയാന് ഹത്വാ ഭോക്ഷ്യേ മഹീം നൃപാന്

ശംബരനും നരകനും ബാണനും എനിക്ക് വിശ്വസ്തരായ സുഹൃത്തുക്കളാണ്. അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ദേവന്മാരുടെ പക്ഷക്കാരായ രാജാക്കന്മാരെ ഞാൻ സംഹരിച്ച് ഭൂമി ഭോഗിക്കും.

ഏതജ്ജ്ഞാത്വാഽനയ ക്ഷിപ്രം രാമകൃഷ്ണാവിഹാര്ഭകൌ । ധനുര്മഖനിരീക്ഷാര്ഥം ദ്രഷ്ടും യദുപുരശ്രിയമ്

ഇതൊക്കെ മനസ്സിലാക്കി, കളിയിൽ ആസ്വാദിക്കുന്ന രാമനും കൃഷ്ണനും വില്ല് യാഗം കാണാനും യദുപുരിയുടെ ഭംഗി അനുഭവിക്കാനും ഉടൻ കൊണ്ടുവരിക.

ശ്രീഅക്രൂര ഉവാച - രാജന് മനീഷിതം സധ്ര്യക് തവ സ്വാവദ്യമാര്ജനമ് । സിദ്ധ്യസിദ്ധ്യോഃ സമം കുര്യാദ് ദൈവം ഹി ഫലസാധനമ്

ശ്രീ അക്രൂരൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ ശരിയാണ്; ശത്രുക്കളെ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് നിങ്ങളുടെ കടമയാണ്. വിജയമോ പരാജയമോ ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയനുസരിച്ചാണ്, കാരണം ഫലത്തിനുള്ള കാരണം ദൈവം തന്നെയാണ്.

മനോരഥാന് കരോത്യുച്ചൈഃ ജനോ ദൈവഹതാനപി । യുജ്യതേ ഹര്ഷശോകാഭ്യാം തഥാപ്യാജ്ഞാം കരോമി തേ

ജനങ്ങൾ ദൈവം തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചാലും വലിയ ആഗ്രഹങ്ങൾ നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; സന്തോഷവും ദുഃഖവും അവരെ ബാധിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കല്പന അനുഷ്ഠിക്കും.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവമാദിശ്യ ചാക്രൂരം മന്ത്രിണശ്ച വിഷൃജ്യ സഃ । പ്രവിവേശ ഗൃഹം കംസഃ തഥാക്രൂരഃ സ്വമാലയമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അക്രൂരനോട് നിർദ്ദേശം നൽകി മന്ത്രിമാരെ വിട്ടയച്ചു. പിന്നെ കംസൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു. അക്രൂരനും തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.

കേശിവധഃ; നാരദകൃതം ഭഗവതസ്തവനം നിലായന ക്രീഡായാം വ്യോമാസുരവധശ്ച ശ്രീശുക ഉവാച - ( മിശ്ര ) കേശീ തു കംസപ്രഹിതഃ ഖുരൈര്മഹീം മഹാഹയോ നിര്ജരയന്മനോജവഃ । സടാവധൂതാഭ്രവിമാനസങ്‌കുലം കുര്വന്നഭോ ഹേഷിതഭീഷിതാഖിലഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ കംസൻ അയച്ച കേശി എന്ന മഹാശക്തിയുള്ള കുതിര, മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ ഓടി കാളകളാൽ ഭൂമിയെ ചവിട്ടി, കുരുടിയുടെ താടികൾ ആകാശം കുലുക്കി, കുരുത്തിയ കുരുത്തിയ neigh ചെയ്യുന്നത് കേട്ട് എല്ലാവരും ഭയപ്പെട്ടു.

വിശാലനേത്രോ വികടാസ്യകോടരോ ബൃഹദ്‌ഗലോ നീലമഹാമ്ബുദോപമഃ । ദുരാശയഃ കംസഹിതം ചികീര്ഷുഃ വ്രജം സ നമ്ദസ്യ ജഗാമ കമ്പയന്

വലിയ കണ്ണുകളും ഭയങ്കരമായ വായും വൻ കഴുത്തും കറുത്ത വലിയ മേഘംപോലെയും ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ കംസയ്ക്ക് സഹായം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ചും, ആ കുതിര നന്ദന്റെ വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോയി, അതു മുഴുവൻ നടുങ്ങിച്ചു.

തം ത്രാസയന്തം ഭഗവാന് സ്വഗോകുലം തദ്ധേഷിതൈര്വാലവിഘൂര്ണിതാമ്ബുദമ് । ആത്മാനമാജൌ മൃഗയന്തമഗ്രണീഃ ഉപാഹ്വയത് സ വ്യനദന് മൃഗേന്ദ്രവത്

അവൻ കുരുത്തിയ neigh ഉം വാലിന്റെ ആലയത്തിൽ ആകാശം കുലുക്കിയും കൃഷ്ണന്റെ സ്വന്തം ഗോപുരത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഗോപന്മാരുടെ നേതാവായ ഭഗവാൻ അവനെ വിളിച്ചു, സിംഹം പോലെ ഗർജിച്ചു.

സ തം നിശാമ്യാഭിമുഖോ മഖേന ഖം പിബന്നിവാഭ്യദ്രവദത്യമര്ഷണഃ । ജഘാന പദ്‍ഭ്യാമരവിന്ദലോചനം ദുരാസദശ്ചണ്ഡജവോ ദുരത്യയഃ

യജ്ഞം നടത്തുകയായിരുന്നവനെ നേരിട്ട് കണ്ട്, ആ ക്രോധത്താൽ കത്തിയവൻ ആകാശം കുടിക്കാനായി ഓടിയെത്തുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ അതിരില്ലാതെ കൃഷ്ണനെ കാൽകൊണ്ടു അടിച്ചു. ആ കാളയുടെ വേഗം അതിരില്ലാത്തതും ഭയാനകവുമായിരുന്നു.

തദ് വഞ്ചയിത്വാ തമധോക്ഷജോ രുഷാ പ്രഗൃഹ്യ ദോര്ഭ്യാം പരിവിധ്യ പാദയോഃ । സാവജ്ഞമുത്സൃജ്യ ധനുഃശതാന്തരേ യഥോരഗം താര്ക്ഷ്യസുതോ വ്യവസ്ഥിതഃ

അവനെ ക്രോധത്തോടെ വഞ്ചിച്ച്, അദൃശ്യനായ കൃഷ്ണൻ ഇരുകൈകൊണ്ടു പിടിച്ച്, കാലുകളിൽ പിടിച്ചു ചുറ്റി, അവഹാസ്യത്തോടെ ധനുഷ് നൂറ് അകലത്തിൽ വെറുതെ എറിഞ്ഞു. അതുപോലെ ഗരുഡൻ പാമ്പിനെ എറിഞ്ഞുപോലെയായിരുന്നു.

സഃ ലബ്ധസംജ്ഞഃ പുനരുത്ഥിതോ രുഷാ വ്യാദായ കേശീ തരസാഽഽപതദ്ധരിമ് । സോഽപ്യസ്യ വക്ത്രേ ഭുജമുത്തരം സ്മയന് പ്രവേശയാമാസ യഥോരഗം ബിലേ

അവൻ വീണ്ടും ബോധം പിടിച്ച്, ക്രോധത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് വേഗത്തിൽ തുറന്ന വായോടെ കൃഷ്ണനിലേക്ക് ചാടിയപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിയോടെ തന്റെ കൈ അവന്റെ വായിൽ പാമ്പ് കുഴിയിൽ കയറുന്നതുപോലെ അകത്താക്കി.

ദന്താ നിപേതുര്ഭഗവദ്‍ഭുജസ്പൃശഃ തേ കേശിനസ്തപ്തമയസ്പൃശോ യഥാ । ബാഹുശ്ച തദ്ദേഹഗതോ മഹാത്മനോ യഥാഽഽമയഃ സംവവൃധേ ഉപേക്ഷിതഃ

ഭഗവാന്റെ കൈ അവന്റെ പല്ലുകളിൽ തൊട്ടപ്പോൾ, ചൂടുള്ള ഇരുമ്പ് തകർന്നുപോലെയായിരുന്നു അവൻ്റെ പല്ലുകൾ വീണുപോയത്. മഹാത്മാവിന്റെ കൈ അവന്റെ ശരീരത്തിനകത്ത് ഇരുമ്പ് കഷണം വളരുന്നതുപോലെ വലുതായി.

സമേധമാനേന സ കൃഷ്ണബാഹുനാ നിരുദ്ധവായുശ്ചരണാംശ്ച വിക്ഷിപന് । പ്രസ്വിന്നഗാത്രഃ പരിവൃത്തലോചനഃ പപാത ലേണ്ഡം വിസൃജന് ക്ഷിതൌ വ്യസുഃ

കൃഷ്ണന്റെ കൈ അകത്ത് വലുതാവുകയും, ശ്വാസം അടഞ്ഞ് കൈകാലുകൾ ഇളക്കി, ശരീരം വിയർപ്പിൽ മുക്കി, കണ്ണുകൾ ചുറ്റി, രക്തം ഛർദിച്ച്, ജീവൻ വിട്ട്, കേശി നിലത്തേക്ക് വീണു.