ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സര്പ ഉവാച। അഹം വിദ്യാധരഃ കശ്ചിത്സുദര്ശന ഇതി ശ്രുതഃ। ശ്രിയാ സ്വരൂപസമ്പത്ത്യാ വിമാനേനാചരന്ദിശഃ

പാമ്പ് പറഞ്ഞു: ഞാൻ വിദ്യാധരന്മാരിൽ ഒരുവൻ, സുദർശനൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സൗന്ദര്യത്തിലും ഐശ്വര്യത്തിലും സമ്പന്നനായി, എന്റെ വിമാനത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്.

ഋഷീന്വിരൂപാങ്ഗിരസഃ പ്രാഹസം രൂപദര്പിതഃ। തൈരിമാം പ്രാപിതോ യോനിം പ്രലബ്ധൈഃ സ്വേന പാപ്മനാ

വിരൂപനും അങ്കിരസും എന്നെ നോക്കി, തങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ അഹങ്കാരം കൊണ്ടു ചിരിച്ചു. ഞാൻ ചെയ്ത പാപം കൊണ്ടു അവർ ശാപം നൽകി, അതിനാൽ ഞാൻ ഈ ജന്മം പ്രാപിച്ചു.

ശാപോ മേഽനുഗ്രഹായൈവ കൃതസ്തൈഃ കരുണാത്മഭിഃ। യദഹം ലോകഗുരുണാ പദാ സ്പൃഷ്ടോ ഹതാശുഭഃ

അവരെപ്പോലുള്ള കരുണാമൂർത്തികൾ നൽകിയ ശാപം എനിക്ക് അനുഗ്രഹമായിരുന്നു; ലോകഗുരുവിന്റെ പാദം എന്നെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും അകന്നു.

തം ത്വാഹം ഭവഭീതാനാം പ്രപന്നാനാം ഭയാപഹമ്। ആപൃച്ഛേ ശാപനിര്മുക്തഃ പാദസ്പര്ശാദമീവഹന്

ഇപ്പോൾ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ഞാൻ, ഭവഭീതരായവർക്കും അഭയം നൽകുന്നവനേ, പാദസ്പർശത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനായി, യാത്രക്ക് അനുമതി ചോദിക്കുന്നു.

പ്രപന്നോഽസ്മി മഹായോഗിന്മഹാപുരുഷ സത്പതേ। അനുജാനീഹി മാം ദേവ സര്വലോകേശ്വരേശ്വര

മഹായോഗിയേ, മഹാപുരുഷനേ, സത്സംഗത്തിന്റെ നാഥനേ, ഞാൻ നിന്റെ അഭയം തേടുന്നു; ദേവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനേ, ദയവായി എനിക്ക് യാത്രയ്ക്ക് അനുമതി നൽകണം.

ബ്രഹ്മദണ്ഡാദ്വിമുക്തോഽഹം സദ്യസ്തേഽച്യുത ദര്ശനാത്। യന്നാമ ഗൃഹ്ണന്നഖിലാന്ശ്രോതൄനാത്മാനമേവ ച। സദ്യഃ പുനാതി കിം ഭൂയസ്തസ്യ സ്പൃഷ്ടഃ പദാ ഹി തേ

അച്യുതനേ, നിന്നെ കണ്ടതോടെ ഞാൻ ബ്രഹ്മദണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഉടനെ മോചിതനായി; നിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ തന്നെ എല്ലാവർക്കും ശുദ്ധി ലഭിക്കും, പിന്നെ നിന്റെ പാദം സ്പർശിച്ചാൽ എത്ര കൂടുതൽ അനുഗ്രഹം കിട്ടും!

ഇത്യനുജ്ഞാപ്യ ദാശാര്ഹം പരിക്രമ്യാഭിവന്ദ്യ ച। സുദര്ശനോ ദിവം യാതഃ കൃച്ഛ്രാന്നന്ദശ്ച മോചിതഃ

ഇങ്ങനെ ദാശാർഹകുലജാതനായ കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് അനുമതി വാങ്ങി, ചുറ്റി വണങ്ങി, സുദർശനൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; നന്ദനും തന്റെ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

നിശാമ്യ കൃഷ്ണസ്യ തദാത്മവൈഭവം। വ്രജൌകസോ വിസ്മിതചേതസസ്തതഃ। സമാപ്യ തസ്മിന്നിയമം പുനര്വ്രജം। നൃപായയുസ്തത്കഥയന്ത ആദൃതാഃ

കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യശക്തി കണ്ടു വ്രജവാസികൾ അത്ഭുതത്തോടെ നിന്നു; അവിടത്തെ വ്രതമനുഷ്ഠാനം പൂർത്തിയാക്കി, സന്തോഷത്തോടെ സംഭവങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞു വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി.

കദാചിദഥ ഗോവിന്ദോ രാമശ്ചാദ്ഭുതവിക്രമഃ। വിജഹ്രതുര്വനേ രാത്ര്യാം മധ്യഗൌ വ്രജയോഷിതാമ്

ഒരു ദിവസം, അത്ഭുതശക്തിയുള്ള ഗോവിന്ദനും രാമനും, വ്രജയിലേക്കുള്ള സ്ത്രീകളുടെ നടുവിൽ, രാത്രിയിൽ കാടിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു.

ഉപഗീയമാനൌ ലലിതം സ്ത്രീജനൈര്ബദ്ധസൌഹൃദൈഃ। സ്വലങ്കൃതാനുലിപ്താങ്ഗൌ സ്രഗ്വിനൌ വിരജോഽമ്ബരൌ

അലങ്കരിച്ചും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടിയും, പുഷ്പഹാരങ്ങൾ ധരിച്ചും, വസ്ത്രങ്ങൾ തിളങ്ങിച്ചം, സ്നേഹത്തോടെ ബന്ധപ്പെട്ടു നിന്ന സ്ത്രീകൾ മനോഹരമായി പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

നിശാമുഖം മാനയന്താവുദിതോഡുപതാരകമ്। മല്ലികാഗന്ധമത്താലി ജുഷ്ടം കുമുദവായുനാ

രാത്രി ആരംഭം ആദരിച്ച്, നക്ഷത്രങ്ങളും ചന്ദ്രനും ഉദിച്ചപ്പോൾ, കമലവായുവിൽ നിന്നുള്ള മല്ലികയുടെ സുഗന്ധവും മദമുള്ള തേനീച്ചകളുടെ ഗീതവും ആകാശത്ത് നിറഞ്ഞു.

ജഗതുഃ സര്വഭൂതാനാം മനഃശ്രവണമങ്ഗലമ്। തൌ കല്പയന്തൌ യുഗപത്സ്വരമണ്ഡലമൂര്ച്ഛിതമ്

അവർ ഒരുമിച്ച് പാടിയപ്പോൾ, ആ സംഗീതം എല്ലാ ജീവികളുടെ മനസ്സിനും ചെവിയ്ക്കും മംഗളമായി; ഒരേ സമയം രാഗങ്ങൾ ചേർത്ത് അത്ഭുതമായ സംഗീതം സൃഷ്ടിച്ചു.

ഗോപ്യസ്തദ്ഗീതമാകര്ണ്യ മൂര്ച്ഛിതാ നാവിദന്നൃപ। സ്രംസദ്ദുകൂലമാത്മാനം സ്രസ്തകേശസ്രജം തതഃ

ആ ഗാനം കേട്ടപ്പോൾ, ഗോപികൾ അതീവ ആനന്ദത്തിൽ തങ്ങളുടെ അവസ്ഥ മറന്നു; അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ ഇടിഞ്ഞു, മുടിയും പുഷ്പഹാരവും ചിതറിപ്പോയി.

ഏവം വിക്രീഡതോഃ സ്വൈരം ഗായതോഃ സമ്പ്രമത്തവത്। ശങ്ഖചൂഡ ഇതി ഖ്യാതോ ധനദാനുചരോഽഭ്യഗാത്

ഇങ്ങനെ അവർ സ്വേച്ഛയോടെ കളിച്ചും പാടിയും ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ, ധനദയുടെ അനുചരനായ ശംഖചൂഡൻ അവിടെ എത്തി.

തയോര്നിരീക്ഷതോ രാജംസ്തന്നാഥം പ്രമദാജനമ്। ക്രോശന്തം കാലയാമാസ ദിശ്യുദീച്യാമശങ്കിതഃ

കൃഷ്ണനും രാമനും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, രാജാവായ ശംഖചൂഡൻ സ്ത്രീകളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, അവർ നിലവിളിച്ചപ്പോൾ, സംശയമില്ലാതെ അവരെ വടക്കോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ തുടങ്ങി.

ക്രോശന്തം കൃഷ്ണ രാമേതി വിലോക്യ സ്വപരിഗ്രഹമ്। യഥാ ഗാ ദസ്യുനാ ഗ്രസ്താ ഭ്രാതരാവന്വധാവതാമ്

സ്ത്രീകൾ 'കൃഷ്ണാ! രാമാ!' എന്ന് വിളിച്ചുപറയുന്നതും, സ്വന്തം കൂട്ടുകാരികളെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതും കണ്ടു, കൃഷ്ണനും രാമനും, കാളകളെ കള്ളൻ പിടിച്ചുപോയപ്പോൾ സഹോദരങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ, അവനെ പിന്തുടർന്നു.

മാ ഭൈഷ്ടേത്യഭയാരാവൌ ശാലഹസ്തൌ തരസ്വിനൌ। ആസേദതുസ്തം തരസാ ത്വരിതം ഗുഹ്യകാധമമ്

'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്ന് ആശ്വാസം നൽകി, ദണ്ഡങ്ങൾ കൈവശം വച്ച ശക്തരായ ഇരുവരും അതിവേഗം ആ ദുഷ്ട യക്ഷനെ പിന്തുടർന്നു.

സ വീക്ഷ്യ താവനുപ്രാപ്തൌ കാലമൃത്യൂ ഇവോദ്വിജന്। വിസൃജ്യ സ്ത്രീജനം മൂഢഃ പ്രാദ്രവജ്ജീവിതേച്ഛയാ

അവർ മരണവും കാലവും പോലെ അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ആ മണ്ടൻ യക്ഷൻ സ്ത്രീകളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഓടി രക്ഷപെടാൻ ശ്രമിച്ചു.

തമന്വധാവദ്ഗോവിന്ദോ യത്ര യത്ര സ ധാവതി। ജിഹീര്ഷുസ്തച്ഛിരോരത്നം തസ്ഥൌ രക്ഷന്സ്ത്രിയോ ബലഃ

ശിരസ്സിലെ രത്നം പിടിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ഗോവിന്ദൻ അവൻ ഓടുന്നിടത്തൊക്കെയും പിന്തുടർന്നു; ബാലഭദ്രൻ സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവിടെയേയ്ക്ക് നിന്നു.

അവിദൂര ഇവാഭ്യേത്യ ശിരസ്തസ്യ ദുരാത്മനഃ। ജഹാര മുഷ്ടിനൈവാങ്ഗ സഹചൂഡമണിം വിഭുഃ

അടുത്തെത്തി, ആ ദുഷ്ടന്റെ തലയിൽ ശക്തനായവൻ തന്റെ കയ്യാൽ ഒരു അടിയിട്ട്, അവന്റെ കിരീടത്തിലെ പ്രധാന രത്നവും കൂടെയുള്ള രത്നവും എടുത്തു.

ശങ്ഖചൂഡം നിഹത്യൈവം മണിമാദായ ഭാസ്വരമ്। അഗ്രജായാദദാത്പ്രീത്യാ പശ്യന്തീനാം ച യോഷിതാമ്

ശംഖചൂഡനെ തോൽപ്പിച്ച ശേഷം, പ്രകാശമുള്ള ആ രത്നം എടുത്ത്, സ്നേഹത്തോടെ തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനു് നൽകി, സ്ത്രീകൾ അതു് നോക്കി നിന്നു.

യുഗ്മഗീതം; ഗോചാരണായ വനം ഗതസ്യ ഭഗവതോ ഗോപീജനകൃതം ഗുണഗാനമ് - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഗോപ്യഃ കൃഷ്ണേ വനം യാതേ തമനുദ്രുതചേതസഃ । കൃഷ്ണലീലാഃ പ്രഗായന്ത്യോ നിന്യുര്ദുഃഖേന വാസരാന്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണൻ പശുക്കളെ മേയിക്കാൻ കാടിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഗോപികൾ അവരുടെ മനസ്സു് കൃഷ്ണനെ പിന്തുടർന്നു. അവർ കൃഷ്ണന്റെ കായികളുകൾ പാടിക്കൊണ്ട്, ദുഃഖത്തോടെ ദിവസങ്ങൾ കഴിച്ചു.

ശ്രീഗോപ്യ ഊചുഃ - ( സ്വാഗതാ ) വാമബാഹുകൃതവാമകപോലോ വല്ഗിതഭ്രുരധരാര്പിതവേണുമ് । കോമലാങ്‌ഗുലിഭിരാശ്രിതമാര്ഗം ഗോപ്യ ഈരയതി യത്ര മുകുന്ദഃ

ഗോപികൾ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണൻ ഇടതുകൈയിൽ വാംശം പിടിച്ച്, ഇടതുചെവി ഇടതുകണ്ണിൽ ചേർത്ത്, കണികൾ നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ, അതിന്റെ വഴിയിൽ നയിക്കുന്ന കോമളമായ വിരലുകൾ കൊണ്ട്, അവൻ നമ്മെ വിളിക്കുന്നു.

വ്യോമയാനവനിതാഃ സഹ സിദ്ധൈഃ വിസ്മിതാസ്തദുപധാര്യ സലജ്ജാഃ । കാമമാര്ഗണസമര്പിതചിത്താഃ കശ്മലം യയുരപസ്മൃതനീവ്യഃ

ആകാശത്തിലെ സ്ത്രീകളും സിദ്ധന്മാരും അത്ഭുതത്തോടെ കേട്ടു; ലജ്ജയോടെ, പ്രേമത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മനസ്സു കീഴടങ്ങി, അവർ തങ്ങളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ മറന്നുപോയി, മനസ്സു മങ്ങിപ്പോയി.

ഹന്ത ചിത്രമബലാഃ ശ്രൃണുതേദം ഹാരഹാസ ഉരസി സ്ഥിരവിദ്യുത് । നന്ദസൂനുരയമാര്തജനാനാം നര്മദോ യര്ഹി കൂജിതവേണുഃ

ഹാ, അത്ഭുതകരമായ പെൺകുട്ടികളേ, ഇതു കേൾക്കൂ: നന്ദന്റെ മകൻ, ദുഃഖിതർക്കു സന്തോഷം നൽകുന്നവൻ, വാംശം വായിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ നെഞ്ചിൽ ഒരു മാലയും പുഞ്ചിരിയും സ്ഥിരമായ മിന്നൽപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.

വൃന്ദശോ വ്രജവൃഷാ മൃഗഗാവോ വേണുവാദ്യഹൃതചേതസ ആരാത് । ദന്തദഷ്ടകവലാ ധൃതകര്ണാ നിദ്രിതാ ലിഖിതചിത്രമിവാസന്

കൂട്ടങ്ങളായി, വൃന്ദാവനത്തിലെ കാളകളും മൃഗങ്ങളും പശുക്കളും, ദൂരത്തു നിന്ന് വാംശത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ ആകർഷിതരായി, വായിൽ പുല്ല് പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ചെവികൾ ഉണർത്തി, അവിടെ തന്നെ കയ്പ്പായി, ഉറങ്ങുന്നവരെപ്പോലെ ഇരുന്നു.

ബര്ഹിണസ്തബകധാതുപലാശൈഃ ബദ്ധമല്ലപരിബര്ഹവിഡമ്ബഃ । കര്ഹിചിത്സബല ആലി സ ഗോപൈഃ ഗാഃ സമാഹ്വയതി യത്ര മുകുന്ദഃ

മയില്പീലി, നിറമുള്ള മണ്ണ്, ഇലകൾ എന്നിവയാൽ അലങ്കരിച്ച്, മല്ലന്റെ വേഷം അനുകരിച്ച്, ചിലപ്പോഴൊക്കെ കൃഷ്ണൻ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം പശുക്കളെ വിളിക്കുന്നു.

തര്ഹി ഭഗ്നഗതയഃ സരിതോ വൈ തത്പദാമ്ബുജരജോഽനിലനീതമ് । സ്പൃഹയതീര്വയമിവാബഹുപുണ്യാഃ പ്രേമവേപിതഭുജാഃ സ്തിമിതാപഃ

അപ്പോൾ, നദികൾ അവരുടെ ഒഴുക്കുകൾ തകർന്നു, കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദധൂളി കാറ്റിൽ കൊണ്ടുവന്നു, നമ്മെ പോലെ തന്നെ കൃഷ്ണനെ ആഗ്രഹിച്ച്, അനേകം പുണ്യഫലങ്ങൾ കൊണ്ടു, പ്രേമത്തിൽ കുലുങ്ങുന്ന കൈകളോടെ, അവയുടെ വെള്ളം നിശ്ചലമായി.

( മിശ്ര ) അനുചരൈഃ സമനുവര്ണിതവീര്യ ആദിപൂരുഷ ഇവാചലഭൂതിഃ । വനചരോ ഗിരിതടേഷു ചരന്തീഃ വേണുനാഹ്വയതി ഗാഃ സ യദാ ഹി

തന്റെ വീര്യം കൂട്ടുകാരാൽ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്ന ആദിപുരുഷൻ, മലകളുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ സഞ്ചരിച്ച്, മലമുകളിൽ വാംശം വായിച്ച് പശുക്കളെ വിളിക്കുന്നു.