ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ബ്രഹ്മരാത്ര ഉപാവൃത്തേ വാസുദേവാനുമോദിതാഃ । അനിച്ഛന്ത്യോ യയുര്ഗോപ്യഃ സ്വഗൃഹാന് ഭഗവത്പ്രിയാഃ

ബ്രഹ്മയുടെ രാത്രിക്ക് ശേഷം, വസുദേവന്റെ സമ്മതത്തോടെ, ഭഗവാന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഗോപികൾ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.

( വസംതതിലകാ ) വിക്രീഡിതം വ്രജവധൂഭിരിദം ച വിഷ്ണോഃ ശ്രദ്ധാന്വിതോഽനുശ്രൃണുയാദഥ വര്ണയേദ്യഃ । ഭക്തിം പരാം ഭഗവതി പ്രതിലഭ്യ കാമം ഹൃദ്രോഗമാശ്വപഹിനോത്യചിരേണ ധീരഃ

വ്രജവധൂമാരും വിഷ്ണുവും തമ്മിലുള്ള ഈ ലീല ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും കേൾക്കുകയോ പറയുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ ഭഗവാനോടുള്ള പരമഭക്തി നേടും; മനസ്സിലുള്ള കാമരോഗം ധീരനായവൻ ഉടൻ തന്നെ നീക്കം ചെയ്യും.

അജഗരമുഖാത് അനന്ദസ്യ മോചനമ്,അജഗരസ്യ പൂര്വവിദ്യാധരപ്രാപ്തി; ശംഖചൂഡ വധഃ । ശ്രീശുക ഉവാച। ഏകദാ ദേവയാത്രായാം ഗോപാലാ ജാതകൌതുകാഃ। അനോഭിരനഡുദ്യുക്തൈഃ പ്രയയുസ്തേഽമ്ബികാവനമ്

ശുകൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ ദേവയാത്രയുടെ സമയത്ത്, ആനന്ദത്തോടെ ഉത്സുകരായ ഗോപന്മാർ കാളകളെ കെട്ടിയുള്ള കാറുകളിൽ കയറി അംബികാവനത്തിലേക്ക് പോയി.

തത്ര സ്നാത്വാ സരസ്വത്യാം ദേവം പശുപതിം വിഭുമ്। ആനര്ചുരര്ഹണൈര്ഭക്ത്യാ ദേവീം ച ണൃപതേഽമ്ബികാമ്

അവിടെ, സർസ്വതിയിൽ കുളിച്ച്, മഹാശക്തനായ പശുപതിയെ ഭക്തിയോടെ അർപ്പണങ്ങൾ നൽകി ആരാധിച്ചു; രാജാവേ, അംബികാദേവിയെയും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.

ഗാവോ ഹിരണ്യം വാസാംസി മധു മധ്വന്നമാദൃതാഃ। ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദുഃ സര്വേ ദേവോ നഃ പ്രീയതാമിതി

അവരൊക്കെയും ആദരപൂർവ്വം പശുക്കൾ, പൊന്നും വസ്ത്രവും തേനും ഭക്ഷണവും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, 'ദേവൻ ഞങ്ങളാൽ സന്തോഷിക്കട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.

ഊഷുഃ സരസ്വതീതീരേ ജലം പ്രാശ്യ യതവ്രതാഃ। രജനീം താം മഹാഭാഗാ നന്ദസുനന്ദകാദയഃ

സർസ്വതീ നദിക്കരയിൽ, വെള്ളം കുടിച്ച് വ്രതം പാലിച്ച്, ആ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ ആയ നന്ദനും സുനന്ദനും മറ്റുള്ളവരും ആ രാത്രി അവിടെ ചെലവിട്ടു.

കശ്ചിന്മഹാനഹിസ്തസ്മിന്വിപിനേഽതിബുഭുക്ഷിതഃ। യദൃച്ഛയാഗതോ നന്ദം ശയാനമുരഗോഽഗ്രസീത്

ആ കാടിൽ, അത്യന്തം വിശപ്പുള്ള ഒരു വലിയ പാമ്പ്, യാദൃശ്ചികമായി അവിടെ എത്തി, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന നന്ദനെ പിടിച്ചു.

സ ചുക്രോശാഹിനാ ഗ്രസ്തഃ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ മഹാനയമ്। സര്പോ മാം ഗ്രസതേ താത പ്രപന്നം പരിമോചയ

പാമ്പ് പിടിച്ചപ്പോൾ, അവൻ നിലവിളിച്ചു: 'കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, ഇതെന്തൊരു ഭയങ്കരമാണ്! അച്ഛാ, ഒരു പാമ്പ് എന്നെ വിഴുങ്ങുന്നു. ഞാൻ നിന്നെ ആശ്രയിച്ചു, രക്ഷിക്കണേ.'

തസ്യ ചാക്രന്ദിതം ശ്രുത്വാ ഗോപാലാഃ സഹസോത്ഥിതാഃ। ഗ്രസ്തം ച ദൃഷ്ട്വാ വിഭ്രാന്താഃ സര്പം വിവ്യധുരുല്മുകൈഃ

അവന്റെ നിലവിളി കേട്ട്, ഗോപന്മാർ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു; അവനെ പാമ്പ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ, അവർ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന ദണ്ഡുകൾ കൊണ്ട് പാമ്പിനെ അടിച്ചു.

അലാതൈര്ദഹ്യമാനോഽപി നാമുഞ്ചത്തമുരങ്ഗമഃ। തമസ്പൃശത്പദാഭ്യേത്യ ഭഗവാന്സാത്വതാം പതിഃ

അഗ്നിക്കൊണ്ടു ചുട്ടെങ്കിലും ആ പാമ്പ് വിട്ടില്ല; അപ്പോൾ സാത്വതരുടെ നാഥനായ ഭഗവാൻ സമീപിച്ചു, തന്റെ കാലുകൾ കൊണ്ട് അതിനെ തൊട്ടു.

സ വൈ ഭഗവതഃ ശ്രീമത്പാദസ്പര്ശഹതാശുഭഃ। ഭേജേ സര്പവപുര്ഹിത്വാ രൂപം വിദ്യാധരാര്ചിതമ്

ഭഗവാന്റെ മഹിമയുള്ള പാദസ്പർശം കൊണ്ട് പാമ്പിന്റെ പാപം ഇല്ലാതായി; പാമ്പിന്റെ രൂപം വിട്ട്, വിദ്യാധരന്മാർ ആദരിക്കുന്ന ദിവ്യശരീരം സ്വീകരിച്ചു.

തമപൃച്ഛദ്ധൃഷീകേശഃ പ്രണതം സമവസ്ഥിതമ്। ദീപ്യമാനേന വപുഷാ പുരുഷം ഹേമമാലിനമ്

ഹൃഷീകേശൻ, അതിവിശിഷ്ടമായ ദിവ്യകാന്തിയോടെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മാല ധരിച്ച് നമസ്കരിച്ച് നില്ക്കുന്ന ആ മനുഷ്യനോട് ചോദിച്ചു.

കോ ഭവാന്പരയാ ലക്ഷ്മ്യാ രോചതേഽദ്ഭുതദര്ശനഃ। കഥം ജുഗുപ്സിതാമേതാം ഗതിം വാ പ്രാപിതോഽവശഃ

നീ ആരാണ്, അത്യുജ്ജ്വലമായ തേജസ്സോടെ അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തിൽ ദൃശ്യമായിരിക്കുന്നവൻ? എങ്ങനെ നീ ഇങ്ങനെ അപമാനകരമായ അവസ്ഥയിൽ ആകിപ്പോയി?

സര്പ ഉവാച। അഹം വിദ്യാധരഃ കശ്ചിത്സുദര്ശന ഇതി ശ്രുതഃ। ശ്രിയാ സ്വരൂപസമ്പത്ത്യാ വിമാനേനാചരന്ദിശഃ

പാമ്പ് പറഞ്ഞു: ഞാൻ വിദ്യാധരന്മാരിൽ ഒരുവൻ, സുദർശനൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സൗന്ദര്യത്തിലും ഐശ്വര്യത്തിലും സമ്പന്നനായി, എന്റെ വിമാനത്തിൽ വിവിധ ദിക്കുകളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്.

ഋഷീന്വിരൂപാങ്ഗിരസഃ പ്രാഹസം രൂപദര്പിതഃ। തൈരിമാം പ്രാപിതോ യോനിം പ്രലബ്ധൈഃ സ്വേന പാപ്മനാ

വിരൂപനും അങ്കിരസും എന്നെ നോക്കി, തങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ അഹങ്കാരം കൊണ്ടു ചിരിച്ചു. ഞാൻ ചെയ്ത പാപം കൊണ്ടു അവർ ശാപം നൽകി, അതിനാൽ ഞാൻ ഈ ജന്മം പ്രാപിച്ചു.

ശാപോ മേഽനുഗ്രഹായൈവ കൃതസ്തൈഃ കരുണാത്മഭിഃ। യദഹം ലോകഗുരുണാ പദാ സ്പൃഷ്ടോ ഹതാശുഭഃ

അവരെപ്പോലുള്ള കരുണാമൂർത്തികൾ നൽകിയ ശാപം എനിക്ക് അനുഗ്രഹമായിരുന്നു; ലോകഗുരുവിന്റെ പാദം എന്നെ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും അകന്നു.

തം ത്വാഹം ഭവഭീതാനാം പ്രപന്നാനാം ഭയാപഹമ്। ആപൃച്ഛേ ശാപനിര്മുക്തഃ പാദസ്പര്ശാദമീവഹന്

ഇപ്പോൾ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ഞാൻ, ഭവഭീതരായവർക്കും അഭയം നൽകുന്നവനേ, പാദസ്പർശത്തിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനായി, യാത്രക്ക് അനുമതി ചോദിക്കുന്നു.

പ്രപന്നോഽസ്മി മഹായോഗിന്മഹാപുരുഷ സത്പതേ। അനുജാനീഹി മാം ദേവ സര്വലോകേശ്വരേശ്വര

മഹായോഗിയേ, മഹാപുരുഷനേ, സത്സംഗത്തിന്റെ നാഥനേ, ഞാൻ നിന്റെ അഭയം തേടുന്നു; ദേവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനേ, ദയവായി എനിക്ക് യാത്രയ്ക്ക് അനുമതി നൽകണം.

ബ്രഹ്മദണ്ഡാദ്വിമുക്തോഽഹം സദ്യസ്തേഽച്യുത ദര്ശനാത്। യന്നാമ ഗൃഹ്ണന്നഖിലാന്ശ്രോതൄനാത്മാനമേവ ച। സദ്യഃ പുനാതി കിം ഭൂയസ്തസ്യ സ്പൃഷ്ടഃ പദാ ഹി തേ

അച്യുതനേ, നിന്നെ കണ്ടതോടെ ഞാൻ ബ്രഹ്മദണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഉടനെ മോചിതനായി; നിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ തന്നെ എല്ലാവർക്കും ശുദ്ധി ലഭിക്കും, പിന്നെ നിന്റെ പാദം സ്പർശിച്ചാൽ എത്ര കൂടുതൽ അനുഗ്രഹം കിട്ടും!

ഇത്യനുജ്ഞാപ്യ ദാശാര്ഹം പരിക്രമ്യാഭിവന്ദ്യ ച। സുദര്ശനോ ദിവം യാതഃ കൃച്ഛ്രാന്നന്ദശ്ച മോചിതഃ

ഇങ്ങനെ ദാശാർഹകുലജാതനായ കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് അനുമതി വാങ്ങി, ചുറ്റി വണങ്ങി, സുദർശനൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; നന്ദനും തന്റെ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

നിശാമ്യ കൃഷ്ണസ്യ തദാത്മവൈഭവം। വ്രജൌകസോ വിസ്മിതചേതസസ്തതഃ। സമാപ്യ തസ്മിന്നിയമം പുനര്വ്രജം। നൃപായയുസ്തത്കഥയന്ത ആദൃതാഃ

കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യശക്തി കണ്ടു വ്രജവാസികൾ അത്ഭുതത്തോടെ നിന്നു; അവിടത്തെ വ്രതമനുഷ്ഠാനം പൂർത്തിയാക്കി, സന്തോഷത്തോടെ സംഭവങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞു വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി.

കദാചിദഥ ഗോവിന്ദോ രാമശ്ചാദ്ഭുതവിക്രമഃ। വിജഹ്രതുര്വനേ രാത്ര്യാം മധ്യഗൌ വ്രജയോഷിതാമ്

ഒരു ദിവസം, അത്ഭുതശക്തിയുള്ള ഗോവിന്ദനും രാമനും, വ്രജയിലേക്കുള്ള സ്ത്രീകളുടെ നടുവിൽ, രാത്രിയിൽ കാടിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു.

ഉപഗീയമാനൌ ലലിതം സ്ത്രീജനൈര്ബദ്ധസൌഹൃദൈഃ। സ്വലങ്കൃതാനുലിപ്താങ്ഗൌ സ്രഗ്വിനൌ വിരജോഽമ്ബരൌ

അലങ്കരിച്ചും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടിയും, പുഷ്പഹാരങ്ങൾ ധരിച്ചും, വസ്ത്രങ്ങൾ തിളങ്ങിച്ചം, സ്നേഹത്തോടെ ബന്ധപ്പെട്ടു നിന്ന സ്ത്രീകൾ മനോഹരമായി പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

നിശാമുഖം മാനയന്താവുദിതോഡുപതാരകമ്। മല്ലികാഗന്ധമത്താലി ജുഷ്ടം കുമുദവായുനാ

രാത്രി ആരംഭം ആദരിച്ച്, നക്ഷത്രങ്ങളും ചന്ദ്രനും ഉദിച്ചപ്പോൾ, കമലവായുവിൽ നിന്നുള്ള മല്ലികയുടെ സുഗന്ധവും മദമുള്ള തേനീച്ചകളുടെ ഗീതവും ആകാശത്ത് നിറഞ്ഞു.

ജഗതുഃ സര്വഭൂതാനാം മനഃശ്രവണമങ്ഗലമ്। തൌ കല്പയന്തൌ യുഗപത്സ്വരമണ്ഡലമൂര്ച്ഛിതമ്

അവർ ഒരുമിച്ച് പാടിയപ്പോൾ, ആ സംഗീതം എല്ലാ ജീവികളുടെ മനസ്സിനും ചെവിയ്ക്കും മംഗളമായി; ഒരേ സമയം രാഗങ്ങൾ ചേർത്ത് അത്ഭുതമായ സംഗീതം സൃഷ്ടിച്ചു.

ഗോപ്യസ്തദ്ഗീതമാകര്ണ്യ മൂര്ച്ഛിതാ നാവിദന്നൃപ। സ്രംസദ്ദുകൂലമാത്മാനം സ്രസ്തകേശസ്രജം തതഃ

ആ ഗാനം കേട്ടപ്പോൾ, ഗോപികൾ അതീവ ആനന്ദത്തിൽ തങ്ങളുടെ അവസ്ഥ മറന്നു; അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ ഇടിഞ്ഞു, മുടിയും പുഷ്പഹാരവും ചിതറിപ്പോയി.

ഏവം വിക്രീഡതോഃ സ്വൈരം ഗായതോഃ സമ്പ്രമത്തവത്। ശങ്ഖചൂഡ ഇതി ഖ്യാതോ ധനദാനുചരോഽഭ്യഗാത്

ഇങ്ങനെ അവർ സ്വേച്ഛയോടെ കളിച്ചും പാടിയും ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ, ധനദയുടെ അനുചരനായ ശംഖചൂഡൻ അവിടെ എത്തി.

തയോര്നിരീക്ഷതോ രാജംസ്തന്നാഥം പ്രമദാജനമ്। ക്രോശന്തം കാലയാമാസ ദിശ്യുദീച്യാമശങ്കിതഃ

കൃഷ്ണനും രാമനും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, രാജാവായ ശംഖചൂഡൻ സ്ത്രീകളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, അവർ നിലവിളിച്ചപ്പോൾ, സംശയമില്ലാതെ അവരെ വടക്കോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ തുടങ്ങി.

ക്രോശന്തം കൃഷ്ണ രാമേതി വിലോക്യ സ്വപരിഗ്രഹമ്। യഥാ ഗാ ദസ്യുനാ ഗ്രസ്താ ഭ്രാതരാവന്വധാവതാമ്

സ്ത്രീകൾ 'കൃഷ്ണാ! രാമാ!' എന്ന് വിളിച്ചുപറയുന്നതും, സ്വന്തം കൂട്ടുകാരികളെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതും കണ്ടു, കൃഷ്ണനും രാമനും, കാളകളെ കള്ളൻ പിടിച്ചുപോയപ്പോൾ സഹോദരങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ, അവനെ പിന്തുടർന്നു.