ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സഹ ദേഹേന മാനേന വര്ധമാനേന മന്യുനാ । കരോതി വിഗ്രഹം കാമീ കാമിഷ്വന്തായ ചാത്മനഃ

ശരീരം, അഭിമാനം, വളരുന്ന കോപം, ആഗ്രഹം എന്നിവയോടെ, ആഗ്രഹമുള്ളവൻ മറ്റുള്ള ആഗ്രഹികളുമായി വഴക്കിടുന്നു; അതുവഴി തനിക്കു തന്നെ നാശം വരുന്നു.

ഭൂതൈഃ പഞ്ചഭിരാരബ്ധേ ദേഹേ ദേഹ്യബുധോഽസകൃത് । അഹം മമേത്യസദ്‍ഗ്രാഹഃ കരോതി കുമതിര്മതിമ്

അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ശരീരത്തിൽ, അജ്ഞാനിയായ ജീവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഞാൻ', 'എന്റെ' എന്ന തെറ്റായ ധാരണയിൽ പിടിച്ചുപറ്റുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവനു തെറ്റായ ബുദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നു.

യദ്യസദ്‌ഭി പഥി പുനഃ ശിശ്നോദരകൃതോദ്യമൈഃ । ആസ്ഥിതോ രമതേ ജന്തുഃ തമോ വിശതി പൂര്വവത്

പുനരായിയും, ദുഷ്ടരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, വയറും ലിംഗവും തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ, ആസ്വദിച്ച് പഴയപോലെ അന്ധകാരത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.

സത്യം ശൌചം ദയാ മൌനം ബുദ്ധിഃ ശ്രീര്ഹ്രീര്യശഃ ക്ഷമാ । ശമോ ദമോ ഭഗശ്ചേതി യത്സങ്ഗാദ്യാതി സങ്ക്ഷയമ്

സത്യം, ശുദ്ധി, കരുണ, മൗനം, ബുദ്ധി, ഐശ്വര്യം, ലജ്ജ, പ്രശസ്തി, ക്ഷമ, മനസ്സിന്റെ ശാന്തി, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ഭാഗ്യം — ഇവയെല്ലാം ഇല്ലാത്തവരോടു ചേർന്നാൽ കുറയുന്നു.

തേഷ്വശാന്തേഷു മൂഢേഷു ഖണ്ഡിതാത്മസ്വസാധുഷു । സങ്ഗം ന കുര്യാച്ഛോച്യേഷു യോഷിത് ക്രീഡാമൃഗേഷു ച

ശാന്തിയില്ലാത്തവരോടും, മൂടന്മാരോടും, മനസ്സുതളർന്നവരോടും, ദുഷ്‌ചരിത്രരോടും, ദയനീയരോടും, കളിപ്പാട്ടം പോലെയുള്ള സ്ത്രീകളോടും ചേർന്നിരിക്കരുത്.

ന തഥാസ്യ ഭവേന്മോഹോ ബന്ധശ്ചാന്യപ്രസങ്ഗതഃ । യോഷിത്സങ്ഗാത് യഥാ പുംസോ യഥാ തത്സങ്‌ഗിസങ്ഗതഃ

മറ്റുള്ളവരോടു ചേർന്നാൽ ഇത്രയും മോഹവും ബന്ധവും ഉണ്ടാകില്ല; സ്ത്രീകളോടും, സ്ത്രീകളോടു അതിയായി ആസക്തരായവരോടു ചേർന്നാൽ അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉണ്ടാകും.

പ്രജാപതിഃ സ്വാം ദുഹിതരം ദൃഷ്ട്വാ തദ് രൂപധര്ഷിതഃ । രോഹിദ്‍ഭൂതാം സോഽന്വധാവദ് ഋക്ഷരൂപീ ഹതത്രപഃ

പ്രജാപതി തന്റെ സ്വന്തം മകളെ കണ്ടപ്പോൾ അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതനായി. അവൾ ഒരു കുരങ്ങാടിയുടെ രൂപം എടുത്തപ്പോൾ, ലജ്ജിതനായ അദ്ദേഹം കാളയുടെ രൂപത്തിൽ അവളെ പിന്തുടർന്നു.

തത്സൃഷ്ടസൃഷ്ടസൃഷ്ടേഷു കോ ന്വഖണ്ഡിതധീഃ പുമാന് । ഋഷിം നാരായണമൃതേ യോഷിന് മയ്യേഹ മായയാ

സൃഷ്ടികളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചവരിൽ, എന്റെ പോലുള്ള സ്ത്രീയെ, മായയാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവളെ, മഹർഷി നാരായണനെ ഒഴികെ ആരാണ് എതിർക്കാൻ കഴിയുക? ആരുടെയും മനസ്സ് അകറ്റപ്പെടാതെ നിലനിൽക്കുമോ?

ബലം മേ പശ്യ മായായാഃ സ്ത്രീമയ്യാ ജയിനോ ദിശാമ് । യാ കരോതി പദാക്രാന്താന് ഭ്രൂവിജൃമ്ഭേണ കേവലമ്

എന്റെ മായയുടെ ശക്തി കാണൂ—സ്ത്രീരൂപത്തിൽ ഉള്ള ഈ മായ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ദിക്കിലും ജയിച്ചവരെ പോലും കീഴടക്കുന്നു. അവർ ഭൂമിയിൽ നടന്നവരെ വെറും കണ്പിളർത്തലാൽ തന്നെ കീഴടക്കുന്നു.

സങ്ഗം ന കുര്യാത്പ്രമദാസു ജാതു യോഗസ്യ പാരം പരമാരുരുക്ഷുഃ । മത്സേവയാ പ്രതിലബ്ധാത്മലാഭോ വദന്തി യാ നിരയദ്വാരമസ്യ

യോഗത്തിൽ ഉയർന്ന നിലയിലേക്ക് എത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും സ്ത്രീകളെക്കൊണ്ട് ബന്ധം പുലർത്തരുത്. എന്നെ സേവിച്ചുകൊണ്ട് ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തിയവർ പറയുന്നു, അത്തരമൊരു ബന്ധം നരകത്തിലേക്കുള്ള വാതിലാണ്.

യോപയാതി ശനൈര്മായാ യോഷിദ് ദേവവിനിര്മിതാ । താമീക്ഷേതാത്മനോ മൃത്യും തൃണൈഃ കൂപമിവാവൃതമ്

ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച മായ, സ്ത്രീയുടെ രൂപത്തിൽ, പതിയെ സമീപിക്കുന്നു. അവളെ, പുല്ലുകൊണ്ട് മറച്ച കിണറുപോലെ, ആത്മാവിന് മരണമായി തിരിച്ചറിയണം.

യാം മന്യതേ പതിം മോഹാന് മന്മായാമൃഷഭായതീമ് । സ്ത്രീത്വം സ്ത്രീസങ്ഗതഃ പ്രാപ്തോ വിത്താപത്യഗൃഹപ്രദമ്

ഭ്രമിച്ച്, പുരുഷൻ അവളെ ഭാര്യയെന്നു കരുതുന്നു; എന്നാൽ അവൾ എന്റെ മായ, പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നവൾ. സ്ത്രീകളുമായി ചേർന്ന് ജീവിച്ചാൽ, അവൻ സ്ത്രീഭാവം പ്രാപിച്ചു, ധനം, മക്കൾ, വീടെന്നിങ്ങനെയുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങുന്നു.

താം ആത്മനോ വിജാനീയാത് പത്യപത്യഗൃഹാത്മകമ് । ദൈവോപസാദിതം മൃത്യും മൃഗയോര്ഗായനം യഥാ

ഭർത്താവും മക്കളും വീടും എന്നിങ്ങനെയുള്ള രൂപത്തിൽ അവളെ കാണുമ്പോൾ, അവളെ ദൈവം അയച്ച മരണമായി മനസ്സിലാക്കണം. എങ്ങനെയോ, വേട്ടക്കാരന്റെ പാട്ട് മൃഗങ്ങൾക്ക് മരണമാണ്.

ദേഹേന ജീവഭൂതേന ലോകാത് ലോകമനുവ്രജന് । ഭുഞ്ജാന ഏവ കര്മാണി കരോത്യവിരതം പുമാന്

ജീവൻ ഉള്ള ശരീരത്തോടെ, മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവൻ നിരന്തരം പ്രവർത്തികളും അതിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു.

ജീവോ ഹ്യസ്യാനുഗോ ദേഹോ ഭൂതേന്ദ്രിയമനോമയഃ । തന്നിരോധോഽസ്യ മരണം ആവിര്ഭാവസ്തു സമ്ഭവഃ

ഭൂതങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ് എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഈ ശരീരം ജീവനെ പിന്തുടരുന്നു. അതിന്റെ ലയമാണ് മരണവും, അതിന്റെ ഉദയമാണ് ജനനവും.

ദ്രവ്യോപലബ്ധിസ്ഥാനസ്യ ദ്രവ്യേക്ഷായോഗ്യതാ യദാ । തത്പഞ്ചത്വം അഹംമാനാദ് ഉത്പത്തിര്ദ്രവ്യദര്ശനമ്

ദ്രവ്യത്തെ കാണാനുള്ള ഉപാധിയും, അതു കാണാനുള്ള ശേഷിയും ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അതാണ് ലയം. 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ദ്രവ്യങ്ങളെ കാണുമ്പോൾ ഉദിക്കുന്നു, അതാണ് ജനനം.

യഥാക്ഷ്ണോര്ദ്രവ്യാവയവ ദര്ശനായോഗ്യതാ യദാ । തദൈവ ചക്ഷുഷോ ദ്രഷ്ടുഃ ദ്രഷ്ടൃത്വായോഗ്യതാനയോഃ

കണ്ണോ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളോ കാണാനുള്ള യോഗ്യത നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, കാണുന്നവന്റെ ദർശനശേഷിയും അവസാനിക്കുന്നു. ഇരുവരും അയോഗ്യരായാൽ ദർശനം അവസാനിക്കുന്നു.

തസ്മാന്ന കാര്യഃ സന്ത്രാസോ ന കാര്പണ്യം ന സമ്ഭ്രമഃ । ബുദ്ധ്വാ ജീവഗതിം ധീരോ മുക്തസങ്ഗശ്ചരേദിഹ

അതിനാൽ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല, ദു:ഖിക്കേണ്ടതുമില്ല, ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതുമില്ല. ജീവന്റെ യാത്ര മനസ്സിലാക്കി, ബന്ധങ്ങൾ വിട്ട്, ധീരനായവൻ ഈ ലോകത്ത് ജീവിക്കണം.

സമ്യഗ്ദര്ശനയാ ബുദ്ധ്യാ യോഗവൈരാഗ്യയുക്തയാ । മായാവിരചിതേ ലോകേ ചരേന്ന്യസ്യ കലേവരമ്

സമ്യക്ദർശനവും യോഗവും വൈരാഗ്യവും ഉള്ള ബുദ്ധിയോടെ, ഈ മായാമയമായ ലോകത്തിൽ, ശരീരത്തെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതെ ജീവിക്കണം.

ഭഗവതഃ പ്രാദുര്ഭാവഃ ഗോപീനാം ആശ്വാസനം ച - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഇതി ഗോപ്യഃ പ്രഗായന്ത്യഃ പ്രലപന്ത്യശ്ച ചിത്രധാ । രുരുദുഃ സുസ്വരം രാജന് കൃഷ്ണദര്ശനലാലസാഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ഗോപികൾ വിവിധ രീതിയിൽ പാടി, വേദനയോടെ സംസാരിച്ച്, കൃഷ്ണനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.

താസാമാവിരഭൂച്ഛൌരിഃ സ്മയമാനമുഖാമ്ബുജഃ । പീതാമ്ബരധരഃ സ്രഗ്വീ സാക്ഷാന്മന്മഥമന്മഥഃ

അപ്പോൾ ഹരി അവർക്കിടയിൽ പ്രത്യക്ഷനായി. പീതാംബരം ധരിച്ചും, പുഷ്പമാല അണിഞ്ഞും, പുഞ്ചിരിയോടെ, മന്മഥനെയും മയക്കിക്കുന്നവനായി അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു.

തം വിലോക്യാഗതം പ്രേഷ്ഠം പ്രീത്യുത്ഫുല്ലദൃശോഽബലാഃ । ഉത്തസ്ഥുര്യുഗപത് സര്വാഃ തന്വഃ പ്രാണമിവാഗതമ്

പ്രിയപ്പെട്ടവൻ തിരിച്ചെത്തിയതിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഗോപികളുടെ കണ്ണുകൾ സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞു. അവരൊക്കെയും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റു, ജീവൻ തന്നെ ശരീരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയതുപോലെ.

കാചിത് കരാമ്ബുജം ശൌരേഃ ജഗൃഹേഽഞ്ജലിനാ മുദാ । കാചിദ് ദധാര തദ്‍ബാഹും അംസേ ചന്ദനരൂഷിതമ്

ഒരുത്തി സന്തോഷത്തോടെ ഹരിയുടെ കമലാകാരമായ കൈ അഞ്ജലിയിൽ പിടിച്ചു. മറ്റൊരുത്തി ചന്ദനമണയുന്ന അവന്റെ കൈത്തണ്ടു തനിക്കു മേൽ ചുമർത്തി.

കാചിദ് അഞ്ജലിനാഗൃഹ്ണാത് തന്വീ താമ്ബൂലചര്വിതമ് । ഏകാ തദങ്‌ഘ്രികമലം സന്തപ്താ സ്തനയോരധാത്

ഒരു സുന്ദരിയായ ഗോപിക അവൻ ചവച്ച താമ്പൂലത്തണ്ടു അഞ്ജലിയിൽ എടുത്തു. മറ്റൊരുത്തി, കാത്തിരിപ്പിന്റെ ചൂടിൽ, അവന്റെ കമലപാദം തൻ്റെ നെഞ്ചിനിടയിൽ വെച്ചു.

ഏകാ ഭ്രുകുടിമാബധ്യ പ്രേമസംരമ്ഭവിഹ്വലാ । ഘ്നന്തീവൈക്ഷത് കടാക്ഷേപൈഃ സന്ദഷ്ടദശനച്ഛദാ

ഒരുത്തി, പ്രേമത്തിന്റെ ആവേശത്തിൽ വിറയുന്നവളായി, കണികെട്ടു കണ്പിളർത്തി, ചുണ്ടിനടിയിൽ പല്ലുകൾ കടിച്ചു, കണ്മുന്നിൽ നിന്ന് വെട്ടിച്ച് കാഴ്ചകൊണ്ട് തല്ലുന്നപോലെ നോക്കി.

അപരാനിമിഷദ് ദൃഗ്ഭ്യാം ജുഷാണാ തന്മുഖാമ്ബുജമ് । ആപീതമപി നാതൃപ്യത് സന്തസ്തച്ചരണം യഥാ

മറ്റൊരു ഗോപിക, കൺപിളർച്ചയില്ലാതെ കൃഷ്ണന്റെ മുഖകമലത്തെ നോക്കി; അതു കണ്ടാൽ പോലും തൃപ്തിയില്ല, ജ്ഞാനികൾ കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങൾക്കു എത്ര കണ്ടാലും മതിയാവാത്തതുപോലെ.

തം കാചിന്നേത്രരന്ധ്രേണ ഹൃദികൃത്യ നിമീല്യ ച । പുലകാങ്‌ഗ്യുപഗുഹ്യാസ്തേ യോഗീവാനന്ദസമ്പ്ലുതാ

മറ്റൊരു ഗോപിക, കൺതുറന്ന് കൃഷ്ണനെ ഹൃദയത്തിൽ ആലിംഗനം ചെയ്തു, കണ്ണടച്ച് അവനെ മനസ്സിൽ നിറുത്തി, അവളുടെ ശരീരത്തിൽ രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞു, യോഗിക്ക് അനുഭവിക്കുന്ന ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകി.

സര്വാസ്താഃ കേശവാലോക പരമോത്സവനിര്വൃതാഃ । ജഹുര്വിരഹജം താപം പ്രാജ്ഞം പ്രാപ്യ യഥാ ജനാഃ

എല്ലാവരും കേശവനെ കണ്ട സന്തോഷത്തിൽ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു; ജ്ഞാനികൾ ജ്ഞാനം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ ദുഃഖം വിട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, അവർ വേർപാടിന്റെ വേദന മറന്നു.

താഭിര്വിധൂതശോകാഭിഃ ഭഗവാനച്യുതോ വൃതഃ । വ്യരോചതാധികം താത പുരുഷഃ ശക്തിഭിര്യഥാ

ദുഃഖം വിട്ട ഗോപികമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അച്യുതൻ, അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു; ശക്തികൾകൊണ്ട് ശക്തനായ മനുഷ്യൻപോലെ.