ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ രാസക്രീഡായാം ഗോപീഗീതം നാമൈകത്രിംശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിലെ പാരമഹംസ്യ സംഹിതയുടെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപകുതിയിൽ വരുന്ന രാസക്രീഡയിലെ ഗോപീഗീതം എന്ന മുപ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

രാമപത്ന്യശ്ച തദ്ദേഹം ഉപഗുഹ്യാഗ്നിമാവിശന് । വസുദേവപത്‍ന്യസ്തദ്‍ഗാത്രം പ്രദ്യുമ്നാദീന് ഹരേഃ സ്നുഷാഃ । കൃഷ്ണപത്ന്യോഽവിശന്നഗ്നിം രുക്മിണ്യാദ്യാഃ തദാത്മികാഃ

രാമന്റെ ഭാര്യമാർ അവന്റെ ശരീരം അണുകെട്ടി അഗ്നിയിലേക്കു കയറി. വസുദേവന്റെ ഭാര്യമാരും ഹരിയുടെ മരുമക്കളായ പ്രദ്യുമ്നാദിമാരുടെയും ഭാര്യമാരും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു. കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാർ, രുക്മിണി മുതലായവർ നേതൃത്വം നൽകി, ആത്മാവിൽ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം അഗ്നിയിലേക്കു കയറി.

അര്ജുനഃ പ്രേയസഃ സഖ്യുഃ കൃഷ്ണസ്യ വിരഹാതുരഃ । ആത്മാനം സാംത്വയാമാസ കൃഷ്ണഗീതൈഃ സദുക്തിഭിഃ

പ്രിയ സുഹൃത്ത് കൃഷ്ണനോടു വേർപാടിന്റെ വേദനയാൽ വിഷണ്ണനായ അർജുനൻ, കൃഷ്ണനെ കുറിച്ചുള്ള ഗീതകളും നല്ല വാക്കുകളും ഓർത്തു തന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.

ബംധൂനാം നഷ്ടഗോത്രാണാം അര്ജുനഃ സാംപരായികമ് । ഹതാനാം കാരയാമാസ യഥാവദ് അനുപൂര്വശഃ

കുടുംബവും വംശവും നഷ്ടമായ ബന്ധുക്കൾക്കു അർജുനൻ ക്രമമായി യഥാവിധി അന്തിമകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.

ദ്വാരകാം ഹരിണാ ത്യക്താം സമുദ്രോഽപ്ലാവയത് ക്ഷണാത് । വര്ജയിത്വാ മഹാരാജ ശ്രീമദ് ഭഗവദാലയമ്

ഹരിയാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ദ്വാരകയെ, മഹാരാജാവേ, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് സമുദ്രം മുഴുവൻ മുക്കി; ഭഗവാന്റെ ഭവനം മാത്രം ഒഴികെ.

നിത്യം സന്നിഹിതസ്തത്ര ഭഗവാന് മധുസൂദനഃ । സ്മൃത്യാശേഷാശുഭഹരം സര്വമങ്ഗലമങ്ഗലമ്

അവിടെ, മധുസൂദനൻ എന്ന ഭഗവാൻ എപ്പോഴും സന്നിഹിതനാണ്; ഓർമ്മിച്ചാൽ എല്ലാ അശുഭങ്ങളും നീക്കുകയും, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മംഗളമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സ്ത്രീബാലവൃദ്ധാനാദായ ഹതശേഷാന് ധനഞ്ജയഃ । ഇംദ്രപ്രസ്ഥം സമാവേശ്യ വജ്രം തത്രാഭ്യഷേചയത്

ഉഴവായ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരും എടുത്തു, ധനഞ്ജയൻ അവരെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവിടെ വജ്രനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു.

ശ്രുത്വാ സുഹൃദ് വധം രാജന് അര്ജുനാത്തേ പിതാമഹാഃ । ത്വാം തു വംശധരം കൃത്വാ ജഗ്മുഃ സര്വേ മഹാപഥമ്

സുഹൃത്തുക്കളുടെ മരണവാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ, രാജാവേ, അർജുനന്റെ പിതാമഹന്മാർ നിന്നെ വംശത്തിന്റെ തലവനാക്കി, എല്ലാവരും മഹാപഥത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.

യ ഏതദ് ദേവദേവസ്യ വിഷ്ണോഃ കര്മാണി ജന്മ ച । കീര്തയേത് ശ്രദ്ധയാ മര്ത്യഃ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ

ദേവദേവനായ വിഷ്ണുവിന്റെ ജന്മവും കർമ്മങ്ങളും വിശ്വാസത്തോടെ ആരെങ്കിലും പാടുകയോ പറയുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.

( വസംതതിലകാ ) ഇത്ഥം ഹരേര്ഭഗവതോ രുചിരാവതാര വീര്യാണി ബാലചരിതാനി ച ശംതമാനി । അന്യത്ര ചേഹ ച ശ്രുതാനി ഗൃണന് മനുഷ്യോ ഭക്തിം പരാം പരമഹംസഗതൌ ലഭേത

ഇങ്ങനെ ഹരിയുടെ മനോഹരമായ അവതാരങ്ങളും വീര്യങ്ങളും ബാല്യകൃത്യങ്ങളും ഇവിടെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റിടങ്ങളിൽ കേൾക്കുകയും പാടുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, പരമഹംസന്മാർ നടക്കുന്ന ഭക്തിയോഗത്തിൽ ഉന്നതമായ ഭക്തി പ്രാപിക്കും.

സഹ ദേഹേന മാനേന വര്ധമാനേന മന്യുനാ । കരോതി വിഗ്രഹം കാമീ കാമിഷ്വന്തായ ചാത്മനഃ

ശരീരം, അഭിമാനം, വളരുന്ന കോപം, ആഗ്രഹം എന്നിവയോടെ, ആഗ്രഹമുള്ളവൻ മറ്റുള്ള ആഗ്രഹികളുമായി വഴക്കിടുന്നു; അതുവഴി തനിക്കു തന്നെ നാശം വരുന്നു.

ഭൂതൈഃ പഞ്ചഭിരാരബ്ധേ ദേഹേ ദേഹ്യബുധോഽസകൃത് । അഹം മമേത്യസദ്‍ഗ്രാഹഃ കരോതി കുമതിര്മതിമ്

അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ശരീരത്തിൽ, അജ്ഞാനിയായ ജീവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഞാൻ', 'എന്റെ' എന്ന തെറ്റായ ധാരണയിൽ പിടിച്ചുപറ്റുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവനു തെറ്റായ ബുദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നു.

യദ്യസദ്‌ഭി പഥി പുനഃ ശിശ്നോദരകൃതോദ്യമൈഃ । ആസ്ഥിതോ രമതേ ജന്തുഃ തമോ വിശതി പൂര്വവത്

പുനരായിയും, ദുഷ്ടരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, വയറും ലിംഗവും തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ, ആസ്വദിച്ച് പഴയപോലെ അന്ധകാരത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.

സത്യം ശൌചം ദയാ മൌനം ബുദ്ധിഃ ശ്രീര്ഹ്രീര്യശഃ ക്ഷമാ । ശമോ ദമോ ഭഗശ്ചേതി യത്സങ്ഗാദ്യാതി സങ്ക്ഷയമ്

സത്യം, ശുദ്ധി, കരുണ, മൗനം, ബുദ്ധി, ഐശ്വര്യം, ലജ്ജ, പ്രശസ്തി, ക്ഷമ, മനസ്സിന്റെ ശാന്തി, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ഭാഗ്യം — ഇവയെല്ലാം ഇല്ലാത്തവരോടു ചേർന്നാൽ കുറയുന്നു.

തേഷ്വശാന്തേഷു മൂഢേഷു ഖണ്ഡിതാത്മസ്വസാധുഷു । സങ്ഗം ന കുര്യാച്ഛോച്യേഷു യോഷിത് ക്രീഡാമൃഗേഷു ച

ശാന്തിയില്ലാത്തവരോടും, മൂടന്മാരോടും, മനസ്സുതളർന്നവരോടും, ദുഷ്‌ചരിത്രരോടും, ദയനീയരോടും, കളിപ്പാട്ടം പോലെയുള്ള സ്ത്രീകളോടും ചേർന്നിരിക്കരുത്.

ന തഥാസ്യ ഭവേന്മോഹോ ബന്ധശ്ചാന്യപ്രസങ്ഗതഃ । യോഷിത്സങ്ഗാത് യഥാ പുംസോ യഥാ തത്സങ്‌ഗിസങ്ഗതഃ

മറ്റുള്ളവരോടു ചേർന്നാൽ ഇത്രയും മോഹവും ബന്ധവും ഉണ്ടാകില്ല; സ്ത്രീകളോടും, സ്ത്രീകളോടു അതിയായി ആസക്തരായവരോടു ചേർന്നാൽ അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഉണ്ടാകും.

പ്രജാപതിഃ സ്വാം ദുഹിതരം ദൃഷ്ട്വാ തദ് രൂപധര്ഷിതഃ । രോഹിദ്‍ഭൂതാം സോഽന്വധാവദ് ഋക്ഷരൂപീ ഹതത്രപഃ

പ്രജാപതി തന്റെ സ്വന്തം മകളെ കണ്ടപ്പോൾ അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതനായി. അവൾ ഒരു കുരങ്ങാടിയുടെ രൂപം എടുത്തപ്പോൾ, ലജ്ജിതനായ അദ്ദേഹം കാളയുടെ രൂപത്തിൽ അവളെ പിന്തുടർന്നു.

തത്സൃഷ്ടസൃഷ്ടസൃഷ്ടേഷു കോ ന്വഖണ്ഡിതധീഃ പുമാന് । ഋഷിം നാരായണമൃതേ യോഷിന് മയ്യേഹ മായയാ

സൃഷ്ടികളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചവരിൽ, എന്റെ പോലുള്ള സ്ത്രീയെ, മായയാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവളെ, മഹർഷി നാരായണനെ ഒഴികെ ആരാണ് എതിർക്കാൻ കഴിയുക? ആരുടെയും മനസ്സ് അകറ്റപ്പെടാതെ നിലനിൽക്കുമോ?

ബലം മേ പശ്യ മായായാഃ സ്ത്രീമയ്യാ ജയിനോ ദിശാമ് । യാ കരോതി പദാക്രാന്താന് ഭ്രൂവിജൃമ്ഭേണ കേവലമ്

എന്റെ മായയുടെ ശക്തി കാണൂ—സ്ത്രീരൂപത്തിൽ ഉള്ള ഈ മായ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ദിക്കിലും ജയിച്ചവരെ പോലും കീഴടക്കുന്നു. അവർ ഭൂമിയിൽ നടന്നവരെ വെറും കണ്പിളർത്തലാൽ തന്നെ കീഴടക്കുന്നു.

സങ്ഗം ന കുര്യാത്പ്രമദാസു ജാതു യോഗസ്യ പാരം പരമാരുരുക്ഷുഃ । മത്സേവയാ പ്രതിലബ്ധാത്മലാഭോ വദന്തി യാ നിരയദ്വാരമസ്യ

യോഗത്തിൽ ഉയർന്ന നിലയിലേക്ക് എത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും സ്ത്രീകളെക്കൊണ്ട് ബന്ധം പുലർത്തരുത്. എന്നെ സേവിച്ചുകൊണ്ട് ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തിയവർ പറയുന്നു, അത്തരമൊരു ബന്ധം നരകത്തിലേക്കുള്ള വാതിലാണ്.

യോപയാതി ശനൈര്മായാ യോഷിദ് ദേവവിനിര്മിതാ । താമീക്ഷേതാത്മനോ മൃത്യും തൃണൈഃ കൂപമിവാവൃതമ്

ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച മായ, സ്ത്രീയുടെ രൂപത്തിൽ, പതിയെ സമീപിക്കുന്നു. അവളെ, പുല്ലുകൊണ്ട് മറച്ച കിണറുപോലെ, ആത്മാവിന് മരണമായി തിരിച്ചറിയണം.

യാം മന്യതേ പതിം മോഹാന് മന്മായാമൃഷഭായതീമ് । സ്ത്രീത്വം സ്ത്രീസങ്ഗതഃ പ്രാപ്തോ വിത്താപത്യഗൃഹപ്രദമ്

ഭ്രമിച്ച്, പുരുഷൻ അവളെ ഭാര്യയെന്നു കരുതുന്നു; എന്നാൽ അവൾ എന്റെ മായ, പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ വന്നവൾ. സ്ത്രീകളുമായി ചേർന്ന് ജീവിച്ചാൽ, അവൻ സ്ത്രീഭാവം പ്രാപിച്ചു, ധനം, മക്കൾ, വീടെന്നിങ്ങനെയുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങുന്നു.

താം ആത്മനോ വിജാനീയാത് പത്യപത്യഗൃഹാത്മകമ് । ദൈവോപസാദിതം മൃത്യും മൃഗയോര്ഗായനം യഥാ

ഭർത്താവും മക്കളും വീടും എന്നിങ്ങനെയുള്ള രൂപത്തിൽ അവളെ കാണുമ്പോൾ, അവളെ ദൈവം അയച്ച മരണമായി മനസ്സിലാക്കണം. എങ്ങനെയോ, വേട്ടക്കാരന്റെ പാട്ട് മൃഗങ്ങൾക്ക് മരണമാണ്.

ദേഹേന ജീവഭൂതേന ലോകാത് ലോകമനുവ്രജന് । ഭുഞ്ജാന ഏവ കര്മാണി കരോത്യവിരതം പുമാന്

ജീവൻ ഉള്ള ശരീരത്തോടെ, മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൽ നിന്ന് ലോകത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവൻ നിരന്തരം പ്രവർത്തികളും അതിന്റെ ഫലങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നു.

ജീവോ ഹ്യസ്യാനുഗോ ദേഹോ ഭൂതേന്ദ്രിയമനോമയഃ । തന്നിരോധോഽസ്യ മരണം ആവിര്ഭാവസ്തു സമ്ഭവഃ

ഭൂതങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ് എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഈ ശരീരം ജീവനെ പിന്തുടരുന്നു. അതിന്റെ ലയമാണ് മരണവും, അതിന്റെ ഉദയമാണ് ജനനവും.

ദ്രവ്യോപലബ്ധിസ്ഥാനസ്യ ദ്രവ്യേക്ഷായോഗ്യതാ യദാ । തത്പഞ്ചത്വം അഹംമാനാദ് ഉത്പത്തിര്ദ്രവ്യദര്ശനമ്

ദ്രവ്യത്തെ കാണാനുള്ള ഉപാധിയും, അതു കാണാനുള്ള ശേഷിയും ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അതാണ് ലയം. 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം ദ്രവ്യങ്ങളെ കാണുമ്പോൾ ഉദിക്കുന്നു, അതാണ് ജനനം.

യഥാക്ഷ്ണോര്ദ്രവ്യാവയവ ദര്ശനായോഗ്യതാ യദാ । തദൈവ ചക്ഷുഷോ ദ്രഷ്ടുഃ ദ്രഷ്ടൃത്വായോഗ്യതാനയോഃ

കണ്ണോ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളോ കാണാനുള്ള യോഗ്യത നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, കാണുന്നവന്റെ ദർശനശേഷിയും അവസാനിക്കുന്നു. ഇരുവരും അയോഗ്യരായാൽ ദർശനം അവസാനിക്കുന്നു.

തസ്മാന്ന കാര്യഃ സന്ത്രാസോ ന കാര്പണ്യം ന സമ്ഭ്രമഃ । ബുദ്ധ്വാ ജീവഗതിം ധീരോ മുക്തസങ്ഗശ്ചരേദിഹ

അതിനാൽ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല, ദു:ഖിക്കേണ്ടതുമില്ല, ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതുമില്ല. ജീവന്റെ യാത്ര മനസ്സിലാക്കി, ബന്ധങ്ങൾ വിട്ട്, ധീരനായവൻ ഈ ലോകത്ത് ജീവിക്കണം.

സമ്യഗ്ദര്ശനയാ ബുദ്ധ്യാ യോഗവൈരാഗ്യയുക്തയാ । മായാവിരചിതേ ലോകേ ചരേന്ന്യസ്യ കലേവരമ്

സമ്യക്ദർശനവും യോഗവും വൈരാഗ്യവും ഉള്ള ബുദ്ധിയോടെ, ഈ മായാമയമായ ലോകത്തിൽ, ശരീരത്തെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതെ ജീവിക്കണം.