ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രേമേ തയാ ചാത്മരത ആത്മാരാമോഽപ്യഖണ്ഡിതഃ । കാമിനാം ദര്ശയന് ദൈന്യം സ്ത്രീണാം ചൈവ ദുരാത്മതാമ് ॥ 10.30.

സ്വയം തൃപ്തനും അഖണ്ഡനുമായിരുന്നിട്ടും, അവൻ അവളോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു; പ്രേമികരുടെ ദുർബലതയും സ്ത്രീകളുടെ ചഞ്ചലതയും അവൻ കാണിച്ചു.

ഇത്യേവം ദര്ശയന്ത്യസ്താശ്ചേരുര്ഗോപ്യോ വിചേതസഃ । യാം ഗോപീമനയത്കൃഷ്ണോ വിഹായാന്യാഃ സ്ത്രിയോ വനേ ॥ 10.30.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കെ, ആ ഗോപികൾ ആശ്ചര്യത്തോടെയും മനസ്സിലാക്കാതെ കാട്ടിലൂടെ അലഞ്ഞു; കൃഷ്ണൻ മറ്റുസ്ത്രീകളെ വിട്ട് കൂട്ടിയെടുത്ത ആ ഗോപി—

സാ ച മേനേ തദാത്മാനം വരിഷ്ഠം സര്വയോഷിതാമ് । ഹിത്വാ ഗോപീഃ കാമയാനാ മാമസൌ ഭജതേ പ്രിയഃ ॥ 10.30.

അവൾ അപ്പോൾ തന്നെ എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും ശ്രേഷ്ഠയാണെന്ന് കരുതി: 'എന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഗോപികളെ വിട്ട് എന്റെ പ്രിയൻ ഇപ്പോൾ എന്നെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്നു.'

തതോ ഗത്വാ വനോദ്ദേശം ദൃപ്താ കേശവമബ്രവീത് । ന പാരയേഽഹം ചലിതും നയ മാം യത്ര തേ മനഃ ॥ 10.30.

അതിനുശേഷം, കാട്ടിലെ ഒരു സ്ഥലത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, അഭിമാനത്തോടെ അവൾ കേശവനോടു പറഞ്ഞു: 'ഇനി ഞാൻ നടക്കാൻ കഴിയില്ല; നിന്റെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് എന്നെ കൊണ്ടുപോകൂ.'

ഏവമുക്തഃ പ്രിയാമാഹ സ്കന്ധ ആരുഹ്യതാമിതി । തതശ്ചാന്തര്ദധേ കൃഷ്ണഃ സാ വധൂരന്വതപ്യത ॥ 10.30.

അങ്ങനെ അവൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പ്രിയൻ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ തോളിൽ കയറി ഇരിക്കൂ.' എന്നാൽ ഉടനെ കൃഷ്ണൻ അപ്രത്യക്ഷനായി, ആ വധു ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി.

ഹാ നാഥ രമണ പ്രേഷ്ഠ ക്വാസി ക്വാസി മഹാഭുജ । ദാസ്യാസ്തേ കൃപണായാ മേ സഖേ ദര്ശയ സന്നിധിമ് ॥ 10.30.

'ഹായ് നാഥാ, പ്രിയനേ, പ്രിയപ്പെട്ടവനേ! എവിടെയാണ് നീ, എവിടെയാണ് നീ, മഹാബാഹുവേ? ദയവായി, ഈ ദുർഭാഗ്യവതിയായ ദാസിക്ക്, സഖാവേ, നിന്റെ സാന്നിധ്യം കാണിച്ചുതരേ.'

ശ്രീശുക ഉവാച അന്വിച്ഛന്ത്യോ ഭഗവതോ മാര്ഗം ഗോപ്യോഽവിദൂരിതഃ । ദദൃശുഃ പ്രിയവിശ്ലേഷാന്മോഹിതാം ദുഃഖിതാം സഖീമ് ॥ 10.30.

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാന്റെ വഴി അന്വേഷിച്ചു, എവിടെ പോയെന്ന് അറിയാതെ, ഗോപികൾ അവരുടെ സഖിയെ കണ്ടു; പ്രിയനിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിൽ അവൾ ആശ്ചര്യത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ആയിരുന്നു.

തയാ കഥിതമാകര്ണ്യ മാനപ്രാപ്തിം ച മാധവാത് । അവമാനം ച ദൌരാത്മ്യാദ്വിസ്മയം പരമം യയുഃ ॥ 10.30.

അവളിൽ നിന്നു സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ, അവളുടെ അഭിമാനവും മാധവന്റെ പ്രതികരണവും, അവളുടെ ദുർഭാഗ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള അപമാനവും കേട്ടപ്പോൾ, അവർ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

തതോഽവിശന് വനം ചന്ദ്ര ജ്യോത്സ്നാ യാവദ്വിഭാവ്യതേ । തമഃ പ്രവിഷ്ടമാലക്ഷ്യ തതോ നിവവൃതുഃ സ്ത്രിയഃ ॥ 10.30.

അതിനുശേഷം, ചന്ദ്രന്റെ വെളിച്ചം കാണുന്നത്രയും അവർ കാട്ടിലേക്ക് കടന്നു; എന്നാൽ ഇരുട്ട് പടർന്നപ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ തിരിച്ചു പോയി.

തന്മനസ്കാസ്തദലാപാസ്തദ്വിചേഷ്ടാസ്തദാത്മികാഃ । തദ്ഗുണാനേവ ഗായന്ത്യോ നാത്മഗാരാണി സസ്മരുഃ ॥ 10.30.

അവരുടെ മനസ്സും വാക്കുകളും പ്രവർത്തികളും എല്ലാം അവനിലായിരുന്നു; അവന്റെ ഗുണങ്ങൾ മാത്രം പാടിക്കൊണ്ടു, സ്വന്തം വീടുകൾ അവർക്കു ഓർമ്മയില്ലായിരുന്നു.

പുനഃ പുലിനമാഗത്യ കാലിന്ദ്യാഃ കൃഷ്ണഭാവനാഃ । സമവേതാ ജഗുഃ കൃഷ്ണം തദാഗമനകാങ്ക്ഷിതാഃ ॥ 10.30.

പിന്നീട് അവർ വീണ്ടും യമുനയുടെ തീരത്ത് എത്തി, കൃഷ്ണനെ ചിന്തിച്ച്, ഒരുമിച്ച് കൂടിയവരായി, അവന്റെ വരവിനായി ആഗ്രഹിച്ച്, കൃഷ്ണനെ പാടിച്ചു.

തതോഽഗ്നിമാരുതൌ രാജന് അമുഞ്ചന്മുഖതോ രുഷാ । മഹീം നിര്വീരുധം കര്തും സംവര്തക ഇവാത്യയേ

അതിനുശേഷം, രാജാവേ, കോപത്തിൽ അവർ വായിലൂടെ അഗ്‌നി-വായു പുറത്തുവിട്ടു; കാലാന്ത്യത്തിൽ സംവർത്തകാഗ്നി ഭൂമിയെ ശൂന്യമാക്കുന്നതുപോലെ.

ഭസ്മസാത് ക്രിയമാണാന് താന് ദ്രുമാന് വീക്ഷ്യ പിതാമഹഃ । ആഗതഃ ശമയാമാസ പുത്രാന് ബര്ഹിഷ്മതോ നയൈഃ

ആ മരങ്ങൾ ചിതയാക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ടു, ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ എത്തി, ബർഹിഷ്മതിന്റെ പുത്രന്മാരെ നല്ല ഉപദേശത്തോടെ ശമിപ്പിച്ചു.

തത്രാവശിഷ്ടാ യേ വൃക്ഷാ ഭീതാ ദുഹിതരം തദാ । ഉജ്ജഹ്രുസ്തേ പ്രചേതോഭ്യ ഉപദിഷ്ടാഃ സ്വയമ്ഭുവാ

അപ്പോൾ അവിടെ ശേഷിച്ച മരങ്ങൾ, ഭയപ്പെട്ട്, സ്വയംഭുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, അവരുടെ മകളെ പ്രചേതസ്മാര്ക്ക് നൽകി.

തേ ച ബ്രഹ്മണ ആദേശാന് മാരിഷാമുപയേമിരേ । യസ്യാം മഹദവജ്ഞാനാദ് അജന്യജനയോനിജഃ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, അവർ മാരിഷയെ സ്വീകരിച്ചു; അവളിൽ നിന്നു, വലിയൊരു അപമാനത്തിന്റെ ഫലമായി, ജനങ്ങളുടെ പിതാവ് ജനിച്ചു.

ചാക്ഷുഷേ ത്വന്തരേ പ്രാപ്തേ പ്രാക്സര്ഗേ കാലവിദ്രുതേ । യഃ സസര്ജ പ്രജാ ഇഷ്ടാഃ സ ദക്ഷോ ദൈവചോദിതഃ

ചാക്ഷുഷമന്വന്തരത്തിൽ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ, കാലം കടന്നപ്പോൾ, ദൈവത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ ദക്ഷൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

യോ ജായമാനഃ സര്വേഷാം തേജസ്തേജസ്വിനാം രുചാ । സ്വയോപാദത്ത ദാക്ഷ്യാച്ച കര്മണാം ദക്ഷമബ്രുവന്

ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, അവൻ എല്ലാ പ്രകാശവാന്മാരെയും അതിന്റെ തേജസ്സിൽ മറികടന്നു; തന്റെ കഴിവുകൊണ്ടും, ചെയ്തികളാൽ ദക്ഷൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.

തം പ്രജാസര്ഗരക്ഷായാം അനാദിരഭിഷിച്യ ച । യുയോജ യുയുജേഽന്യാംശ്ച സ വൈ സര്വപ്രജാപതീന്

ആദിമില്ലാത്തവൻ ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിക്കും രക്ഷയ്ക്കുമായി അവനെ സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു. അവനും മറ്റും എല്ലാവരും സകലപ്രജാപതിമാരായി നിയമിതരായി.

ഗോപീഗീതം - വിരഹാര്ത ഗോപീനാം ഭഗവദുപസ്ഥാനായ പ്രാര്ഥനമ് - ഗോപ്യ ഊചുഃ - ( ശുദ്ധകാമദാ ) ജയതി തേഽധികം ജന്മനാ വ്രജഃ ശ്രയത ഇന്ദിരാ ശശ്വദത്ര ഹി । ദയിത ദൃശ്യതാം ദിക്ഷു താവകാ സ്ത്വയി ധൃതാസവസ്ത്വാം വിചിന്വതേ

ഗോപികൾ പറഞ്ഞു: നിന്റെ ജനനത്താൽ വൃന്ദാവനം കൂടുതൽ സമൃദ്ധിയായി. ശ്രീദേവി എപ്പോഴും ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. പ്രിയനേ, നിന്റെ ഭക്തന്മാർ എല്ലാടും ദൃശ്യമാകട്ടെ; ജീവൻ നിനക്കു മാത്രമാണ് ആശ്രയം, അങ്ങനെ നിനക്ക് വേണ്ടി ഞങ്ങൾ തിരയുന്നു.

ശരദുദാശയേ സാധുജാതസത് സരസിജോദരശ്രീമുഷാ ദൃശാ । സുരതനാഥ തേഽശുല്കദാസികാ വരദ നിഘ്നതോ നേഹ കിം വധഃ

ശരദ്കാല രാത്രിയിൽ, നിന്റെ കണ്മണി താമരയുടെ ഉള്ളിലെ സൗന്ദര്യം മോഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രണയത്തിന്റെ നാഥാ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ പ്രതിഫലം ഇല്ലാത്ത ദാസിമാരാണ്. വരദാ, ഇവിടെ ഞങ്ങളെ കൊല്ലുന്നത് നിനക്ക് യുക്തമാണോ?

വിഷജലാപ്യയാദ് വ്യാലരാക്ഷസാദ് വര്ഷമാരുതാദ് വൈദ്യുതാനലാത് । വൃഷമയാത്മജാദ് വിശ്വതോ ഭയാദ് ഋഷഭ തേ വയം രക്ഷിതാ മുഹുഃ

ജലവിഷം, പാമ്പാകൃതിയിലുള്ള അസുരൻ, കാറ്റ്, മിന്നൽ, അഗ്നി, മഴവില്ലിന്റെ മകൻ, എല്ലായിടത്തുമുള്ള ഭയങ്ങൾ — ഇതൊക്കെയിൽ നിന്ന്, പരമനേ, നീ ഞങ്ങളെ പലതവണ രക്ഷിച്ചു.

ന ഖലു ഗോപീകാനന്ദനോ ഭവാന് അഖിലദേഹിനാം അന്തരാത്മദൃക് । വിഖനസാര്ഥിതോ വിശ്വഗുപ്തയേ സഖ ഉദേയിവാന് സാത്വതാം കുലേ

നീ ഗോപികളുടെ സന്തോഷം മാത്രമല്ല; എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉള്ളിലെ സാക്ഷിയാണ്. ലോകം രക്ഷിക്കാനായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം, സ്നേഹിതാ, നീ സാത്വതകുലത്തിൽ ജനിച്ചു.

വിരചിതാഭയം വൃഷ്ണിധൂര്യ തേ ചരണമീയുഷാം സംസൃതേര്ഭയാത് । കരസരോരുഹം കാന്ത കാമദം ശിരസി ധേഹി നഃ ശ്രീകരഗ്രഹമ്

വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ പാദങ്ങൾ ആശ്രയിച്ചവരെ ജന്മമരണഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രിയനേ, കാമനകൾ നല്കുന്ന താമരപോലുള്ള കൈകൾ കൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ തലയിൽ നിന്റെ ഭാഗ്യം നിറയ്ക്കുക.

വ്രജജനാര്തിഹന് വീര യോഷിതാം നിജജനസ്മയധ്വംസനസ്മിത । ഭജ സഖേ ഭവത് കിങ്‌കരീഃ സ്മ നോ ജലരുഹാനനം ചാരു ദര്ശയ

വൃന്ദാവനവാസികളുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്ന വീരനേ, നിന്റെ പുഞ്ചിരി സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ അഹങ്കാരം പൊളിക്കുന്നു. സ്നേഹിതാ, ഞങ്ങളെ നിന്റെ ദാസിമാരായി അംഗീകരിക്കണം; താമരപോലുള്ള മുഖം കാണിക്കണം.

പ്രണതദേഹിനാം പാപകര്ഷണം തൃണചരാനുഗം ശ്രീനികേതനമ് । ഫണിഫണാര്പിതം തേ പദാമ്ബുജം കൃണു കുചേഷു നഃ കൃന്ധി ഹൃച്ഛയമ്

വന്ദിക്കുന്നവരുടെ പാപം നീക്കുന്നവനേ, പുല്ല് മേയുന്നവരെ പിന്തുടരുന്നവനേ, ഭാഗ്യത്തിന്റെ വാസസ്ഥലമേ, പാമ്പിന്റെ ഫണികൾ നിന്റെ പാദങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു; അവയെ ഞങ്ങളുടെ നെഞ്ചിൽ വെച്ച് ഹൃദയവേദന അകറ്റണം.

മധുരയാ ഗിരാ വല്ഗുവാക്യയാ ബുധമനോജ്ഞയാ പുഷ്കരേക്ഷണ । വിധികരീരിമാ വീര മുഹ്യതീ രധരസീധുനാപ്യായയസ്വ നഃ

മധുരമായ വാക്കുകളും മനോഹരമായ സംസാരവും, ജ്ഞാനികൾക്കും ആഹ്ലാദം നൽകുന്ന ഭാവങ്ങളും കൊണ്ട്, താമരക്കണ്ണനേ, നീ ഞങ്ങളെ വിറയിപ്പിക്കുന്നു; വീരനേ, നിന്റെ അധരാമൃതം കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കണം.

തവ കഥാമൃതം തപ്തജീവനം കവിഭിരീഡിതം കല്മഷാപഹമ് । ശ്രവണമങ്‌ഗലം ശ്രീമദാതതം ഭുവി ഗൃണന്തി യേ ഭൂരിദാ ജനാഃ

നിന്റെ കഥകളുടെ അമൃതം ദുഃഖിതർക്കു ജീവൻ തന്നതുപോലെയാണ്. കവിൾ പാടുന്നവയും പാപം അകറ്റുന്നതും ആണവ. കേൾക്കുമ്പോൾ ഭാഗ്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും; ഭൂമിയിൽ അവ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവർ ഏറ്റവും ദാനശീലികൾ ആണ്.

പ്രഹസിതം പ്രിയ പ്രേമവീക്ഷണം വിഹരണം ച തേ ധ്യാനമങ്‌ഗലമ് । രഹസി സംവിദോ യാ ഹൃദി സ്പൃശഃ കുഹക നോ മനഃ ക്ഷോഭയന്തി ഹി

പ്രിയനേ, നിന്റെ പുഞ്ചിരിയും സ്നേഹഭരിതമായ കണ്മുന്നുകളും, ക്രീഡയും, നിന്റെ ധ്യാനവും ഭാഗ്യമാണ്. ഹൃദയത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്ന രഹസ്യസംഭാഷണങ്ങൾ, മായാവനേ, ഞങ്ങളുടെ മനസ്സ് അലയിക്കുന്നു.

ചലസി യദ് വ്രജാച്ചാരയന് പശൂന് നലിനസുന്ദരം നാഥ തേ പദമ് । ശിലതൃണാങ്‌കുരൈഃ സീദതീതി നഃ കലിലതാം മനഃ കാന്ത ഗച്ഛതി

നീ വൃന്ദാവനത്തിൽ നിന്ന് പശുക്കളെ മേയിച്ച് നടക്കുന്നപ്പോൾ, നാഥാ, താമരപോലുള്ള നിന്റെ പാദങ്ങൾ കല്ലിലും പുല്ലിലും മുളകളും തൊടുന്നു; പ്രിയനേ, വിയോഗത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന ഞങ്ങളുടെ മനസ്സ് നിനക്ക് പിന്നാലെ പോകുന്നു.