അര്ചാദിഷു യദാ യത്ര ശ്രദ്ധാ മാം തത്ര ചാര്ചയേത് । സര്വഭൂതേഷ്വാത്മനി ച സര്വാത്മാഹം അവസ്ഥിതഃ
പൂജയിലും മറ്റു കർമ്മങ്ങളിലും വിശ്വാസം എവിടെയും എപ്പോഴുമുണ്ടെങ്കിൽ, അവിടെ തന്നെ എന്നെ ആരാധിക്കണം; കാരണം ഞാൻ എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവിലും സർവ്വാത്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവം ക്രിയായോഗപഥൈഃ പുമാന്വൈദികതാന്ത്രികൈഃ । അര്ചന് ഉഭയതഃ സിദ്ധിം മത്തോ വിന്ദത്യഭീപ്സിതാമ്
ഇങ്ങനെ, വൈദികവും താന്ത്രികവുമായ കർമ്മയോഗപഥങ്ങളിൽ, ആരെങ്കിലും എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ ഇരുവിധത്തിലും ആഗ്രഹിച്ച സിദ്ധി എനിക്ക് നിന്ന് പ്രാപിക്കും.
മദര്ചാം സമ്പ്രതിഷ്ഠാപ്യ മന്ദിരം കാരയേദ് ദൃഢമ് । പുഷ്പോദ്യാനാനി രമ്യാണി പൂജായാത്രോത്സവാശ്രിതാന്
എന്റെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി, ഉറപ്പുള്ള ക്ഷേത്രം പണിയണം; പൂജയ്ക്കും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമായി മനോഹരമായ പുഷ്പോദ്യാനങ്ങൾ അവിടെ സൃഷ്ടിക്കണം.
പൂജാദീനാം പ്രവാഹാര്ഥം മഹാപര്വസ്വഥാന്വഹമ് । ക്ഷേത്രാപണപുരഗ്രാമാന് ദത്ത്വാ മത്സാര്ഷ്ടിതാമിയാത്
പൂജാദികൾ തുടർച്ചയായി നടക്കാൻ, മഹോത്സവങ്ങളിലും ദിവസേനയും, നിലങ്ങൾ, കടകൾ, നഗരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവ സമർപ്പിച്ച്, എന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കണം.
പ്രതിഷ്ഠയാ സാര്വഭൌമം സദ്മനാ ഭുവനത്രയമ് । പൂജാദിനാ ബ്രഹ്മലോകം ത്രിഭിര്മത്സാമ്യതാമിയാത്
പ്രതിഷ്ഠയാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അധികാരമുള്ളവനായി ഭവനം നേടുന്നു; പൂജയിലൂടെ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ച്, മൂന്നു വഴിയിലും എന്നെപ്പോലെ സമത്വം നേടുന്നു.
മാമേവ നൈരപേക്ഷ്യേണ ഭക്തിയോഗേന വിന്ദതി । ഭക്തിയോഗം സ ലഭതേ ഏവം യഃ പൂജയേത മാമ്
നിരപേക്ഷമായ ഭക്തിയോഗം വഴി അവൻ എന്നെ മാത്രം പ്രാപിക്കും; ഇങ്ങനെ ആരെങ്കിലും എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ ഭക്തിയോഗം ലഭിക്കും.
യഃ സ്വദത്താം പരൈര്ദത്താം ഹരേത സുരവിപ്രയോഃ । വൃത്തിം സ ജായതേ വിഡ്ഭുഗ് വര്ഷാണാം അയുതായുതമ്
താൻ തന്നതോ മറ്റുള്ളവർ ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും维വൃത്തി维നായി നൽകിയതോ, ആരെങ്കിലും എടുത്താൽ, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ വിച്ഛിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനാകും.
കര്തുശ്ച സാരഥേഹേതോഃ അനുമോദിതുരേവ ച । കര്മണാം ഭാഗിനഃ പ്രേത്യ ഭൂയോ ഭൂയസി തത്ഫലമ്
കർത്താവിന്റെ ഉദ്ദേശത്തിലും അനുമോദനത്തിലും പങ്കാളികളായവർ, ആ കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം മരണത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിക്കും.
വികാലേഽവഗാഹനാദ് വരുണദൂതേന വരുണാലയം നീതസ്യ നംദസ്യ ഭഗവതാ പുനരനയനമ് - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഏകാദശ്യാം നിരാഹാരഃ സമഭ്യര്ച്യ ജനാര്ദനമ് । സ്നാതും നന്ദസ്തു കാലിന്ദ്യാം ദ്വാദശ്യാം ജലമാവിശത്
ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഏകാദശിയിൽ ഉപവാസം ചെയ്ത് ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ദ്വാദശിയിൽ നന്ദൻ കാലിന്ദിയിൽ കുളിക്കാൻ വെള്ളത്തിൽ കയറി.
തം ഗൃഹീത്വാനയദ് ഭൃത്യോ വരുണസ്യാസുരോഽന്തികമ് । അവജ്ഞായാസുരീം വേലാം പ്രവിഷ്ടമുദകം നിശി
അസുരസ്വഭാവമുള്ള ഒരു വരുണഭൃത്യൻ, രാത്രിയിൽ അസുരരേഖ അവഗണിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കയറിയ നന്ദനെ പിടിച്ചു വരുണന്റെ സന്നിധിയിൽ കൊണ്ടുപോയി.
ചുക്രുശുസ്തമപശ്യന്തഃ കൃഷ്ണ രാമേതി ഗോപകാഃ । ഭഗവാംസ്തദുപശ്രുത്യ പിതരം വരുണാഹൃതമ് । തദന്തികം ഗതോ രാജന് സ്വാനാമഭയദോ വിഭുഃ
കൃഷ്ണനെയും രാമനെയും കാണാനാവാതെ ആ കുരുന്ന് കാവല്ക്കാരന്മാര് ഉരുണ്ടുകിടന്നു കരയുകയായിരുന്നു. അവര് വിളിച്ചപോള് ഭഗവാന് കേട്ടു, തന്റെ അച്ഛനെ വരുണന് കൊണ്ടുപോയെന്നു മനസ്സിലാക്കി, രാജാവേ, തന്റെ ജനങ്ങള്ക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാക്കുന്ന മഹാത്മാവ് അവിടേക്ക് പോയി.
പ്രാപ്തം വീക്ഷ്യ ഹൃഷീകേശം ലോകപാലഃ സപര്യയാ । മഹത്യാ പൂജയിത്വാഽഽഹ തദ്ദര്ശനമഹോത്സവഃ
ഹൃഷീകേശന് എത്തിയതറിഞ്ഞ ലോകപാലന് വലിയ ആദരവോടെ അവനെ സ്വീകരിച്ചു, ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു, അവനെ കാണുന്നതിന്റെ മഹോത്സവം ആഘോഷിച്ചു പറഞ്ഞു.
ശ്രീവരുണ ഉവാച - അദ്യ മേ നിഭൃതോ ദേഹോ അദ്യൈവാര്ഥോഽധിഗതഃ പ്രഭോ । ത്വത്പാദഭാജോ ഭഗവന് അവാപുഃ പാരമധ്വനഃ
ശ്രീ വരുണന് പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമായത്; ഇന്നാണ് പ്രഭോ, എന്റെ ലക്ഷ്യം സഫലമായത്. ഭഗവാന്, നിന്റെ പാദസേവകര് ജീവിതയാത്രയുടെ അറ്റത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു.
നമസ്തുഭ്യം ഭഗവതേ ബ്രഹ്മണേ പരമാത്മനേ । ന യത്ര ശ്രൂയതേ മായാ ലോകസൃഷ്ടിവികല്പനാ
ഭഗവാനെ, പരമാത്മാവേ, ബ്രഹ്മണേ, നമസ്കാരം. അവിടെ മായയും ലോകസൃഷ്ടിയുടെ ഭ്രമവും കേള്ക്കപ്പെടുന്നില്ല.
അജാനതാ മാമകേന മൂഢേനാകാര്യവേദിനാ । ആനീതോഽയം തവ പിതാ തദ് ഭവാന് ക്ഷന്തുമര്ഹതി
എന്റെ അജ്ഞാനത്താലും മൂഢത്വത്താലും എന്ത് ചെയ്യരുതെന്നറിയാതെ നിന്റെ അച്ഛനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നുപോയി; ദയവായി ഇതു ക്ഷമിക്കണമേ.
മമാപ്യനുഗ്രഹം കൃഷ്ണ കര്തും അര്ഹസ്യശേഷദൃക് । ഗോവിന്ദ നീയതാമേഷ പിതാ തേ പിതൃവത്സല
എല്ലാം കാണുന്നവനേ കൃഷ്ണാ, എന്നെയും അനുഗ്രഹിക്കണമേ. പിതൃസ്നേഹിയേ, ഗോവിന്ദാ, നിന്റെ അച്ഛനെ തിരികെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം പ്രസാദിതഃ കൃഷ്ണോ ഭഗവാന് ഈശ്വരേശ്വരഃ । ആദായാഗാത് സ്വപിതരം ബന്ധൂനാം ചാവഹന് മുദമ്
ശ്രീശുകന് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃപയോടെ അഭ്യര്ത്ഥിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണന്, ഭഗവാന്, ഇശ്വരന്മാരുടെ ഇശ്വരന്, തന്റെ അച്ഛനെ എടുത്തു ബന്ധുക്കള്ക്ക് സന്തോഷം നല്കി തിരികെ പോയി.
നന്ദസ്ത്വതീന്ദ്രിയം ദൃഷ്ട്വാ ലോകപാലമഹോദയമ് । കൃഷ്ണേ ച സന്നതിം തേഷാം ജ്ഞാതിഭ്യോ വിസ്മിതോഽബ്രവീത്
നന്ദന് ലോകപാലന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വവും കൃഷ്ണനോടുള്ള അവരുടെ ആദരവും കണ്ടു, അത്ഭുതത്തോടെ തന്റെ ബന്ധുക്കളോട് പറഞ്ഞു.
തേ ചൌത്സുക്യധിയോ രാജന് മത്വാ ഗോപാസ്തമീശ്വരമ് । അപി നഃ സ്വഗതിം സൂക്ഷ്മാം ഉപാധാസ്യദധീശ്വരഃ
രാജാവേ, ആ കുരുന്ന് കാവല്ക്കാരന്മാര് അത്യന്തം ആസക്തിയോടെ ചിന്തിച്ചു: ഈ ഇശ്വരന് നമ്മുടേതായ ആന്തരിക ഗതിയെ കാണിച്ചുതരുമോ?
ഇതി സ്വാനാം സ ഭഗവാന് വിജ്ഞായാഖിലദൃക് സ്വയമ് । സങ്കല്പസിദ്ധയേ തേഷാം കൃപയൈതദചിന്തയത്
തന്റെ ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവരുടേതു സഫലമാക്കാന് ദയയോടെ ഭഗവാന് ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു.
ജനോ വൈ ലോക ഏതസ്മിന് അവിദ്യാകാമകര്മഭിഃ । ഉച്ചാവചാസു ഗതിഷു ന വേദ സ്വാം ഗതിം ഭ്രമന്
ഈ ലോകത്തിലെ ജനങ്ങള് അജ്ഞാനവും ആഗ്രഹവും കര്മവും കൊണ്ടു ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായ വഴികളില് അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു; അവര് സ്വന്തം ഗതി അറിയുന്നില്ല.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭഗവാന് മഹാകാരുണികോ ഹരിഃ । ദര്ശയാമാസ ലോകം സ്വം ഗോപാനാം തമസഃ പരമ്
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച മഹാകാരുണികനായ ഹരിഭഗവാന് ആ കുരുന്ന് കാവല്ക്കാരന്മാര്ക്ക് തനിക്കുള്ളതായ, അന്ധകാരത്തിന് അപ്പുറമുള്ള ലോകം കാണിച്ചു.
സത്യം ജ്ഞാനമനന്തം യദ് ബ്രഹ്മ ജ്യോതിഃ സനാതനമ് । യദ്ധി പശ്യന്തി മുനയോ ഗുണാപായേ സമാഹിതാഃ
സത്യവും ജ്ഞാനവും അനന്തതയും ആയ ബ്രഹ്മം, ശാശ്വതമായ പ്രകാശം, ഗുണങ്ങള് ഇല്ലാതാകുമ്പോള് സമാധാനത്തോടെ മുനികള് കാണുന്നതാണത്.
തേ തു ബ്രഹ്മഹ്രദം നീതാ മഗ്നാഃ കൃഷ്ണേന ചോദ്ധൃതാഃ । ദദൃശുര്ബ്രഹ്മണോ ലോകം യത്രാക്രൂരോഽധ്യഗാത് പുരാ
അവര് ബ്രഹ്മഹൃദയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, കൃഷ്ണന് അവരെ മുങ്ങിച്ചിട്ട് വീണ്ടും ഉയര്ത്തി. അക്രൂരന് മുമ്പ് പോയ ബ്രഹ്മലോകം അവര് കണ്ടു.
നന്ദാദയസ്തു തം ദൃഷ്ട്വാ പരമാനന്ദനിവൃതാഃ । കൃഷ്ണം ച തത്രച്ഛന്ദോഭിഃ സ്തൂയമാനം സുവിസ്മിതാഃ
നന്ദനും മറ്റു ഗോപന്മാരും ആ സ്ഥലം കണ്ടു പരമാനന്ദത്തില് മുങ്ങി, അത്ഭുതത്തോടെ അവിടെ കൃഷ്ണനെ വേദമന്ത്രങ്ങളാല് സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ടു.
ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ പൂര്വാര്ധേ അഷ്ടാവിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ പരമഹംസന്മാരുടെ ശാസ്ത്രമായ മഹാപുരാണം ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ആദ്യപാദത്തിലെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
ജ്ഞാനം വിവേകോ നിഗമസ്തപശ്ച പ്രത്യക്ഷമൈതിഹ്യമഥാനുമാനമ് । ആദ്യന്തയോരസ്യ യദേവ കേവലം കാലശ്ച ഹേതുശ്ച തദേവ മധ്യേ
ജ്ഞാനം, വിവേകം, ശാസ്ത്രം, തപസ്സു, നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം, പാരമ്പര്യകഥകള്, അനുമാനം — ഇവയുടെ ആദിയിലും അവസാനത്തിലും എന്താണോ നിലനിൽക്കുന്നത്, കാലവും കാരണംതന്നെയും, അതാണ് നടുവിലും നിലനിൽക്കുന്നത്.
യഥാ ഹിരണ്യം സ്വകൃതം പുരസ്താത് പശ്ചാച്ച സര്വസ്യ ഹിരണ്മയസ്യ । തദേവ മധ്യേ വ്യവഹാര്യമാണം നാനാപദേശൈരഹമസ്യ തദ്വത്
സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ സ്വര്ണ്ണം മുമ്പും പിന്നെയും സ്വര്ണ്ണം നിറഞ്ഞതായിരിക്കും. അതുപോലെ, പല പേരുകളിലും ഇടയില് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോഴും, ഞാനാണ് അതിന്റെ സാരാംശം.
വിജ്ഞാനമേതത് ത്രിയവസ്ഥമങ്ഗ ഗുണത്രയം കാരണകാര്യകര്തൃ । സമന്വയേന വ്യതിരേകതശ്ച യേനൈവ തുര്യേണ തദേവ സത്യമ്
പ്രിയനായവനേ, ഈ വിജ്ഞാനം മൂന്നു നിലകളിലായി, മൂന്നു ഗുണങ്ങളായ കാരണവും ഫലവും കര്ത്താവും ചേര്ന്നതാണ്. അവയുടെ ഐക്യത്തിലും വേര്പാടിലും, അതിനപ്പുറം നാലാമത്തെ അവസ്ഥയിലേ ഉള്ളത് മാത്രമാണ് സത്യം.
ന യത്പുരസ്താദ് ഉത യന്ന പശ്ചാന് മധ്യേ ച തന്ന വ്യപദേശമാത്രമ് । ഭൂതം പ്രസിദ്ധം ച പരേണ യദ് യത് തദേവ തത് സ്യാദിതി മേ മനീഷാ
അത് മുമ്പില്ല, പിന്നിടില്ല, ഇടയിലും ഇല്ലെങ്കില് അതെല്ലാം പേരിനുവേണ്ടിയാണ്. പരമന് സത്യമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതെന്താണോ അതു മാത്രമാണ് സത്യം എന്നാണു എന്റെ മനസ്സിലാക്കല്.