ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

തപ്തജാമ്ബൂനദപ്രഖ്യം ശങ്ഖചക്രഗദാമ്ബുജൈഃ । ലസച്ചതുര്ഭുജം ശാന്തം പദ്മകിഞ്ജല്കവാസസമ്

കതകം പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്ന, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, താമര എന്നിവ കൈകളിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന, നാലു കൈകളും ഉള്ള, ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള, താമരപ്പൂവിന്റെ കിരണത്തോടു സമാനമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന എന്നെ ധ്യാനിക്കണം.

സ്ഫുരത്കിരീടകടക കടിസൂത്രവരാങ്ഗദമ് । ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത് കൌസ്തുഭം വനമാലിനമ്

മുത്തുകിരീടവും കങ്കണങ്ങളും അരപ്പട്ടയും മനോഹരമായ വലയങ്ങളും ധരിച്ച്, ശ്രീവത്സം ചുണ്ടുള്ള വക്ഷസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച്, കൗസ്തുഭം രത്നവും വനമാലയും അണിഞ്ഞ്, അതിമനോഹരനായി ദീപ്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

ധ്യായന്നഭ്യര്ച്യ ദാരൂണി ഹവിഷാഭിഘൃതാനി ച । പ്രാസ്യാജ്യഭാഗാവാഘാരൌ ദത്ത്വാ ചാജ്യപ്ലുതം ഹവിഃ

ധ്യാനിച്ച് ആരാധന നടത്തി, ദാരുക്കളും നെയ്യിൽ നനച്ച ഹോമദ്രവ്യങ്ങളും അർപ്പിച്ചു, പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും അർപ്പണങ്ങൾ നൽകി, പിന്നെ നെയ്യിൽ മുക്കിയ ഹോമം സമർപ്പിക്കുന്നു.

അഭ്യര്ച്യാഥ നമസ്കൃത്യ പാര്ഷദേഭ്യോ ബലിം ഹരേത് । മൂലമന്ത്രം ജപേദ് ബ്രഹ്മ സ്മരന്നാരായണാത്മകമ്

ആരാധനയും നമസ്കാരവും ചെയ്തശേഷം, പാർഷദന്മാർക്ക് ബലികൾ അർപ്പിച്ചു, മൂലമന്ത്രം ജപിച്ച്, നാരായണസ്വരൂപമായ ബ്രഹ്മയെ ഓർത്ത് ധ്യാനിക്കുന്നു.

ദത്ത്വാഽഽചമനമുച്ഛേഷം വിഷ്വക്സേനായ കല്പയേത് । മുഖവാസം സുരഭിമത് താമ്ബൂലാദ്യമഥാഹയേത്

ആചമനത്തിനും ശേഷമുള്ള അവശിഷ്ടം വിഷ്വക്സേനനു സമർപ്പിച്ച്, സുഗന്ധമുള്ള പാനങ്ങൾ പോലുള്ള താമ്പൂലാദികൾ mouth-freshener ആയി അർപ്പിക്കുന്നു.

ഉപഗായന് ഗൃണന് നൃത്യന് കര്മാണി അഭിനയന് മമ । മത്കഥാഃ ശ്രാവയന് ശ്രൃണ്വന് മുഹൂര്തം ക്ഷണികോ ഭവേത്

പാടിയും സ്തുതിച്ചും നൃത്തം ചെയ്തും എന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അഭിനയിച്ചും, എന്റെ കഥകൾ പറയുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്ത്, ഒരു നിമിഷം മുഴുവൻ ലയിച്ചുപോകുന്നു.

സ്തവൈരുച്ചാവചൈഃ സ്തോത്രൈഃ പൌരാണൈഃ പ്രാകൃതൈരപി । സ്തുത്വാ പ്രസീദ ഭഗവന് ഇതി വന്ദേത ദണ്ഡവത്

ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ സ്തോത്രങ്ങൾ, പുരാണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതും സാധാരണ ഭാഷയിലുമുള്ളതുമായ സ്തുതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച്, 'ദയചെയ്യേണമേ ഭഗവനേ'ന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു.

ശിരോ മത്പാദയോഃ കൃത്വാ ബാഹുഭ്യാം ച പരസ്പരമ് । പ്രപന്നം പാഹി മാമീശ ഭീതം മൃത്യുഗ്രഹാര്ണവാത്

തല എന്റെ പാദങ്ങളിൽ വെച്ച്, കൈകൾ തമ്മിൽ ക്രോസ് ചെയ്ത്, 'പ്രഭോ, മരണത്തിന്റെ ഭയാനകമായ കടലിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ; ഞാൻ സമർപ്പിതനാണ്' എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

ഇതി ശേഷാം മയാ ദത്താം ശിരസ്യാധായ സാദരമ് । ഉദ്വാസയേദ് ചേദ് ഉദ്വാസ്യം ജ്യോതിര്ജ്യോതിഷി തത്പുനഃ

ഇങ്ങനെ ഞാൻ നൽകിയ അവശിഷ്ടം ആദരപൂർവ്വം തലയിൽ വെച്ച്, പൂജ സമാപിപ്പിക്കേണ്ടി വരുമ്പോൾ, അർപ്പണം ദീപത്തിൽ തിരിച്ചുനൽകുകയും, വീണ്ടും പരമജ്യോതിസ്സിൽ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണം.

അര്ചാദിഷു യദാ യത്ര ശ്രദ്ധാ മാം തത്ര ചാര്ചയേത് । സര്വഭൂതേഷ്വാത്മനി ച സര്വാത്മാഹം അവസ്ഥിതഃ

പൂജയിലും മറ്റു കർമ്മങ്ങളിലും വിശ്വാസം എവിടെയും എപ്പോഴുമുണ്ടെങ്കിൽ, അവിടെ തന്നെ എന്നെ ആരാധിക്കണം; കാരണം ഞാൻ എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവിലും സർവ്വാത്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഏവം ക്രിയായോഗപഥൈഃ പുമാന്വൈദികതാന്ത്രികൈഃ । അര്ചന് ഉഭയതഃ സിദ്ധിം മത്തോ വിന്ദത്യഭീപ്സിതാമ്

ഇങ്ങനെ, വൈദികവും താന്ത്രികവുമായ കർമ്മയോ​ഗപഥങ്ങളിൽ, ആരെങ്കിലും എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ ഇരുവിധത്തിലും ആഗ്രഹിച്ച സിദ്ധി എനിക്ക് നിന്ന് പ്രാപിക്കും.

മദര്ചാം സമ്പ്രതിഷ്ഠാപ്യ മന്ദിരം കാരയേദ് ദൃഢമ് । പുഷ്പോദ്യാനാനി രമ്യാണി പൂജായാത്രോത്സവാശ്രിതാന്

എന്റെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി, ഉറപ്പുള്ള ക്ഷേത്രം പണിയണം; പൂജയ്ക്കും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമായി മനോഹരമായ പുഷ്പോദ്യാനങ്ങൾ അവിടെ സൃഷ്ടിക്കണം.

പൂജാദീനാം പ്രവാഹാര്ഥം മഹാപര്വസ്വഥാന്വഹമ് । ക്ഷേത്രാപണപുരഗ്രാമാന് ദത്ത്വാ മത്സാര്ഷ്ടിതാമിയാത്

പൂജാദികൾ തുടർച്ചയായി നടക്കാൻ, മഹോത്സവങ്ങളിലും ദിവസേനയും, നിലങ്ങൾ, കടകൾ, നഗരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവ സമർപ്പിച്ച്, എന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കണം.

പ്രതിഷ്ഠയാ സാര്വഭൌമം സദ്മനാ ഭുവനത്രയമ് । പൂജാദിനാ ബ്രഹ്മലോകം ത്രിഭിര്മത്സാമ്യതാമിയാത്

പ്രതിഷ്ഠയാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അധികാരമുള്ളവനായി ഭവനം നേടുന്നു; പൂജയിലൂടെ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ച്, മൂന്നു വഴിയിലും എന്നെപ്പോലെ സമത്വം നേടുന്നു.

മാമേവ നൈരപേക്ഷ്യേണ ഭക്തിയോഗേന വിന്ദതി । ഭക്തിയോഗം സ ലഭതേ ഏവം യഃ പൂജയേത മാമ്

നിരപേക്ഷമായ ഭക്തിയോഗം വഴി അവൻ എന്നെ മാത്രം പ്രാപിക്കും; ഇങ്ങനെ ആരെങ്കിലും എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ ഭക്തിയോഗം ലഭിക്കും.

യഃ സ്വദത്താം പരൈര്ദത്താം ഹരേത സുരവിപ്രയോഃ । വൃത്തിം സ ജായതേ വിഡ്ഭുഗ് വര്ഷാണാം അയുതായുതമ്

താൻ തന്നതോ മറ്റുള്ളവർ ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും维വൃത്തി维നായി നൽകിയതോ, ആരെങ്കിലും എടുത്താൽ, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ വിച്ഛിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനാകും.

കര്തുശ്ച സാരഥേഹേതോഃ അനുമോദിതുരേവ ച । കര്മണാം ഭാഗിനഃ പ്രേത്യ ഭൂയോ ഭൂയസി തത്ഫലമ്

കർത്താവിന്റെ ഉദ്ദേശത്തിലും അനുമോദനത്തിലും പങ്കാളികളായവർ, ആ കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം മരണത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിക്കും.

വികാലേഽവഗാഹനാദ് വരുണദൂതേന വരുണാലയം നീതസ്യ നംദസ്യ ഭഗവതാ പുനരനയനമ് - ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഏകാദശ്യാം നിരാഹാരഃ സമഭ്യര്ച്യ ജനാര്ദനമ് । സ്നാതും നന്ദസ്തു കാലിന്ദ്യാം ദ്വാദശ്യാം ജലമാവിശത്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഏകാദശിയിൽ ഉപവാസം ചെയ്ത് ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ദ്വാദശിയിൽ നന്ദൻ കാലിന്ദിയിൽ കുളിക്കാൻ വെള്ളത്തിൽ കയറി.

തം ഗൃഹീത്വാനയദ് ഭൃത്യോ വരുണസ്യാസുരോഽന്തികമ് । അവജ്ഞായാസുരീം വേലാം പ്രവിഷ്ടമുദകം നിശി

അസുരസ്വഭാവമുള്ള ഒരു വരുണഭൃത്യൻ, രാത്രിയിൽ അസുരരേഖ അവഗണിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കയറിയ നന്ദനെ പിടിച്ചു വരുണന്റെ സന്നിധിയിൽ കൊണ്ടുപോയി.

ചുക്രുശുസ്തമപശ്യന്തഃ കൃഷ്ണ രാമേതി ഗോപകാഃ । ഭഗവാംസ്തദുപശ്രുത്യ പിതരം വരുണാഹൃതമ് । തദന്തികം ഗതോ രാജന് സ്വാനാമഭയദോ വിഭുഃ

കൃഷ്ണനെയും രാമനെയും കാണാനാവാതെ ആ കുരുന്ന് കാവല്‍ക്കാരന്മാര്‍ ഉരുണ്ടുകിടന്നു കരയുകയായിരുന്നു. അവര്‍ വിളിച്ചപോള്‍ ഭഗവാന്‍ കേട്ടു, തന്റെ അച്ഛനെ വരുണന്‍ കൊണ്ടുപോയെന്നു മനസ്സിലാക്കി, രാജാവേ, തന്റെ ജനങ്ങള്‍ക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാക്കുന്ന മഹാത്മാവ് അവിടേക്ക് പോയി.

പ്രാപ്തം വീക്ഷ്യ ഹൃഷീകേശം ലോകപാലഃ സപര്യയാ । മഹത്യാ പൂജയിത്വാഽഽഹ തദ്ദര്ശനമഹോത്സവഃ

ഹൃഷീകേശന്‍ എത്തിയതറിഞ്ഞ ലോകപാലന്‍ വലിയ ആദരവോടെ അവനെ സ്വീകരിച്ചു, ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു, അവനെ കാണുന്നതിന്റെ മഹോത്സവം ആഘോഷിച്ചു പറഞ്ഞു.

ശ്രീവരുണ ഉവാച - അദ്യ മേ നിഭൃതോ ദേഹോ അദ്യൈവാര്ഥോഽധിഗതഃ പ്രഭോ । ത്വത്പാദഭാജോ ഭഗവന് അവാപുഃ പാരമധ്വനഃ

ശ്രീ വരുണന്‍ പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമായത്; ഇന്നാണ് പ്രഭോ, എന്റെ ലക്ഷ്യം സഫലമായത്. ഭഗവാന്‍, നിന്റെ പാദസേവകര്‍ ജീവിതയാത്രയുടെ അറ്റത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു.

നമസ്തുഭ്യം ഭഗവതേ ബ്രഹ്മണേ പരമാത്മനേ । ന യത്ര ശ്രൂയതേ മായാ ലോകസൃഷ്ടിവികല്പനാ

ഭഗവാനെ, പരമാത്മാവേ, ബ്രഹ്മണേ, നമസ്കാരം. അവിടെ മായയും ലോകസൃഷ്ടിയുടെ ഭ്രമവും കേള്‍ക്കപ്പെടുന്നില്ല.

അജാനതാ മാമകേന മൂഢേനാകാര്യവേദിനാ । ആനീതോഽയം തവ പിതാ തദ് ഭവാന് ക്ഷന്തുമര്ഹതി

എന്റെ അജ്ഞാനത്താലും മൂഢത്വത്താലും എന്ത് ചെയ്യരുതെന്നറിയാതെ നിന്റെ അച്ഛനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നുപോയി; ദയവായി ഇതു ക്ഷമിക്കണമേ.

മമാപ്യനുഗ്രഹം കൃഷ്ണ കര്തും അര്ഹസ്യശേഷദൃക് । ഗോവിന്ദ നീയതാമേഷ പിതാ തേ പിതൃവത്സല

എല്ലാം കാണുന്നവനേ കൃഷ്ണാ, എന്നെയും അനുഗ്രഹിക്കണമേ. പിതൃസ്നേഹിയേ, ഗോവിന്ദാ, നിന്റെ അച്ഛനെ തിരികെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം പ്രസാദിതഃ കൃഷ്ണോ ഭഗവാന് ഈശ്വരേശ്വരഃ । ആദായാഗാത് സ്വപിതരം ബന്ധൂനാം ചാവഹന് മുദമ്

ശ്രീശുകന്‍ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃപയോടെ അഭ്യര്‍ത്ഥിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണന്‍, ഭഗവാന്‍, ഇശ്വരന്മാരുടെ ഇശ്വരന്‍, തന്റെ അച്ഛനെ എടുത്തു ബന്ധുക്കള്‍ക്ക് സന്തോഷം നല്‍കി തിരികെ പോയി.

നന്ദസ്ത്വതീന്ദ്രിയം ദൃഷ്ട്വാ ലോകപാലമഹോദയമ് । കൃഷ്ണേ ച സന്നതിം തേഷാം ജ്ഞാതിഭ്യോ വിസ്മിതോഽബ്രവീത്

നന്ദന്‍ ലോകപാലന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വവും കൃഷ്ണനോടുള്ള അവരുടെ ആദരവും കണ്ടു, അത്ഭുതത്തോടെ തന്റെ ബന്ധുക്കളോട് പറഞ്ഞു.

തേ ചൌത്സുക്യധിയോ രാജന് മത്വാ ഗോപാസ്തമീശ്വരമ് । അപി നഃ സ്വഗതിം സൂക്ഷ്മാം ഉപാധാസ്യദധീശ്വരഃ

രാജാവേ, ആ കുരുന്ന് കാവല്‍ക്കാരന്മാര്‍ അത്യന്തം ആസക്തിയോടെ ചിന്തിച്ചു: ഈ ഇശ്വരന്‍ നമ്മുടേതായ ആന്തരിക ഗതിയെ കാണിച്ചുതരുമോ?

ഇതി സ്വാനാം സ ഭഗവാന് വിജ്ഞായാഖിലദൃക് സ്വയമ് । സങ്‌കല്പസിദ്ധയേ തേഷാം കൃപയൈതദചിന്തയത്

തന്റെ ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവരുടേതു സഫലമാക്കാന്‍ ദയയോടെ ഭഗവാന്‍ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു.