ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അഥാഹ സുരഭിഃ കൃഷ്ണം അഭിവന്ദ്യ മനസ്വിനീ । സ്വസന്താനൈരുപാമന്ത്ര്യ ഗോപരൂപിണമീശ്വരമ്

അതിനുശേഷം മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, സുരഭി തന്റെ സന്തതികളോടൊപ്പം കൃഷ്ണനെ, ഗോപുരുഷരൂപിയായ ഈശ്വരനെ, സമീപിച്ച് വന്ദിച്ചു.

സുരഭിരുവാച - കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ മഹായോഗിന് വിശ്വാത്മന് വിശ്വസമ്ഭവ । ഭവതാ ലോകനാഥേന സനാഥാ വയമച്യുത

സുരഭി പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, മഹായോഗിനേ, വിശ്വാത്മാവേ, സകലത്തിന്റെ ഉത്ഭവമേ, ലോകനാഥനായ നീയാൽ ഞങ്ങൾ സംരക്ഷിതരായി, അച്യുതാ.

ത്വം നഃ പരമകം ദൈവം ത്വം ന ഇന്ദ്രോ ജഗത്പതേ । ഭവായ ഭവ ഗോവിപ്ര ദേവാനാം യേ ച സാധവഃ

നീയാണു ഞങ്ങളുടെ പരമദൈവം, ഇന്ദ്രൻ അല്ല, ലോകനാഥാ; പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും സജ്ജന്മാർക്കും ക്ഷേമം നൽകാനാണ് നീ ഉള്ളത്.

ഇന്ദ്രം നസ്ത്വാഭിഷേക്ഷ്യാമോ ബ്രഹ്മണാ ചോദിതാ വയമ് । അവതീര്ണോഽസി വിശ്വാത്മമ് ഭൂമേര്ഭാരാപനുത്തയേ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ, ഇന്ദ്രനേ, അഭിഷേകം ചെയ്യും. ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ നീ ഭൂമിയുടെ ഭാരമകറ്റാൻ ഇവിടെ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം കൃഷ്ണമുപാമന്ത്ര്യ സുരഭിഃ പയസാത്മനഃ । ജലൈരാകാശഗങ്‌ഗായാ ഐരാവതകരോദ്‌ധൃതൈഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണനെ ക്ഷണിച്ച ശേഷം, സുരഭി തന്റെ പാൽകൊണ്ടും, ഐരാവതം കൊണ്ടുവന്ന ആകാശഗംഗയുടെ ജലത്താലും കൃഷ്ണനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ചു.

ഇന്ദ്രഃ സുരര്ഷിഭിഃ സാകം ചോദിതോ ദേവമാതൃഭിഃ । അഭ്യസിഞ്ചത ദാശാര്ഹം ഗോവിന്ദ ഇതി ചാഭ്യധാത്

ഇന്ദ്രൻ, ദേവമാതാക്കളുടെ പ്രേരണയോടെ ദേവർഷിമാരോടൊപ്പം, ദാശാർഹകുലത്തിൽ പിറന്നവനായ ഗോവിന്ദനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.

( മിശ്ര ) തത്രാഗതാസ്തുമ്ബുരുനാരദാദയോ ഗന്ധര്വവിദ്യാധരസിദ്ധചാരണാഃ । ജഗുര്യശോ ലോകമലാപഹം ഹരേഃ സുരാങ്‌ഗനാഃ സംനനൃതുര്മുദാന്വിതാഃ

അവിടെ തുമ്പുരു, നാരദൻ എന്നിവരും, ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണമാർ തുടങ്ങിയവരും എത്തിയപ്പോൾ, ഹരിയുടെ ലോകത്തിലെ മലിനതകൾ നീക്കുന്ന മഹത്വം അവർ പാടുകയും, ദേവതാ സ്ത്രീകൾ സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

തം തുഷ്ടുവുര്ദേവനികായകേതവോ വ്യവാകിരന് ചാദ്‍ഭുതപുഷ്പവൃഷ്ടിഭിഃ । ലോകാഃ പരാം നിര്വൃതിമാപ്നുവംസ്ത്രയോ ഗാവസ്തദാ ഗാമനയന് പയോദ്രുതാമ്

ദേവസംഘങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ അവനെ സ്തുതിച്ചു, അത്ഭുതകരമായ പുഷ്പവർഷം നടത്തി; മൂന്നു ലോകങ്ങളും പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു, ആ സമയത്ത് പശുക്കൾ പാൽ ഒഴുക്കി.

( അനുഷ്ടുപ് ) നാനാരസൌഘാഃ സരിതോ വൃക്ഷാ ആസന് മധുസ്രവാഃ । അകൃഷ്ടപച്യൌഷധയോ ഗിരയോഽബിഭ്രദുന്മണീന്

വിവിധ നദികളും മരങ്ങളും തേൻ ഒഴുകിച്ചു; കൃഷിയില്ലാതെ ധാന്യങ്ങളും ഔഷധികളും വളർന്നു, പർവതങ്ങൾ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ ഉരിയാടിച്ചു.

കൃഷ്ണേഽഭിഷിക്ത ഏതാനി സത്ത്വാനി കുരുനന്ദന । നിര്വൈരാണ്യഭവംസ്താത ക്രൂരാണ്യപി നിസര്ഗതഃ

കുരുവംശജനായവനേ, കൃഷ്ണനെ അഭിഷേകം ചെയ്തപ്പോൾ, ക്രൂരസ്വഭാവമുള്ളവരുപോലും എല്ലാ ജീവികളും വൈരാഗ്യം വിട്ടു, പ്രിയനായവനേ.

ഇതി ഗോഗോകുലപതിം ഗോവിന്ദമഭിഷിച്യ സഃ । അനുജ്ഞാതോ യയൌ ശക്രോ വൃതോ ദേവാദിഭിര്ദിവമ്

ഇങ്ങനെ പശുക്കളുടെയും ഗോപുരത്തിന്റെയും നാഥനായ ഗോവിന്ദനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം, ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രൻ അവന്റെ അനുമതിയോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ദുര്ഗാം വിനായകം വ്യാസം വിഷ്വക്സേനം ഗുരൂന് സുരാന് । സ്വേ സ്വേ സ്ഥാനേ ത്വഭിമുഖാന് പൂജയേത് പ്രോക്ഷണാദിഭിഃ

ദുർഗ്ഗയെ, വിനായകനെ, വ്യാസനെ, വിശ്വക്സേനനെ, ഗുരുമാരെയും ദേവന്മാരെയും ഓരോരുത്തരെയും അവരുടെ ദിശയിലായി, പ്രോക്ഷണം മുതലായ അർപ്പണങ്ങളോടെ ആരാധിക്കണം.

ചന്ദനോശീരകര്പൂര കുങ്കുമാഗുരുവാസിതൈഃ । സലിലൈഃ സ്നാപയേന്മന്ത്രൈഃ നിത്യദാ വിഭവേ സതി

ചന്ദനം, ഉഷീരം, കർപ്പൂരം, കുങ്കുമം, അഗുരു, സുഗന്ധജലങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്, മന്ത്രങ്ങളോടെ പ്രതിമയെ പ്രതിദിനം സ്നാനിപ്പിക്കണം, സാധ്യമായാൽ.

സ്വര്ണഘര്മാനുവാകേന മഹാപുരുഷവിദ്യയാ । പൌരുഷേണാപി സൂക്തേന സാമഭീ രാജനാദിഭിഃ

സ്വർണഘർമൻ സൂക്തം, മഹാപുരുഷവിദ്യ, പൗരുഷസൂക്തം, സാമഗാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്, രാജാവേ, ആചാരങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം.

വസ്ത്രോപവീതാഭരണ പത്രസ്രഗ്ഗന്ധലേപനൈഃ । അലങ്കുര്വീത സപ്രേമ മദ്‍ഭക്തോ മാം യഥോചിതമ്

വസ്ത്രം, ഉപവീതം, ആഭരണങ്ങൾ, ഇലമാലകൾ, സുഗന്ധതൈലങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട്, എന്റെ ഭക്തൻ പ്രേമപൂർവ്വം എന്നെ യോഗ്യമായ വിധത്തിൽ അലങ്കരിക്കണം.

പാദ്യം ആചമനീയം ച ഗന്ധം സുമനസോഽക്ഷതാന് । ധൂപദീപോപഹാര്യാണി ദദ്യാന്മേ ശ്രദ്ധയാര്ചകഃ

പാദ്യജലം, ആചമനജലം, സുഗന്ധം, പൂക്കൾ, അക്ഷതം, ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം എന്നിവ ഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവൻ അർപ്പിക്കണം.

ഗുഡപായസസര്പീംഷി ശഷ്കുല്യാപൂപമോദകാന് । സംയാവദധിസൂപാംശ്ച നൈവേദ്യം സതി കല്പയേത്

ശർക്കരപായസം, നെയ്യ്, ശസ്കുലി, അപ്പം, മോദകം, സംയാവം, തൈരും സൂപ്പും തുടങ്ങിയ നൈവേദ്യങ്ങൾ സാധ്യമായാൽ ഒരുക്കണം.

അഭ്യങ്ഗോന്മര്ദനാദര്ശ ദന്തധാവാഭിഷേചനമ് । അന്നാദ്യഗീതനൃത്യാദി പര്വണി സ്യുരുതാന്വഹമ്

തൈലം പുരടിക്കൽ, മസാജ്, കണ്ണാടി, പല്ലുതേക്കൽ, സ്നാനം, അന്നം, പാനം, പാട്ട്, നൃത്തം എന്നിവ ദിവസവും ഉത്സവദിനങ്ങളിലും നടത്തണം.

വിധിനാ വിഹിതേ കുണ്ഡേ മേഖലാഗര്തവേദിഭിഃ । അഗ്നിമാധായ പരിതഃ സമൂഹേത് പാണിനോദിതമ്

നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ, കുണ്ഡത്തിൽ മേഖലയും ഇന്ധനവും വേദിയും ഒരുക്കി, അഗ്‌നി തെളിച്ച് ചുറ്റും കൈകൊണ്ട് സമാഹരിക്കണം.

പരിസ്തീര്യാഥ പര്യുക്ഷേദ് അന്വാധായ യഥാവിധി । പ്രോക്ഷണ്യാഽഽസാദ്യ ദ്രവ്യാണി പ്രോക്ഷ്യാഗ്നൌ ഭാവയേത മാമ്

കുശഗ്രാസ് വിരിച്ച്, വെള്ളം തളിച്ച്, ദ്രവ്യങ്ങൾ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വച്ച്, അവ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, അഗ്നിയോടടുത്ത് അവയെ എന്നിൽ അർപ്പിക്കണം.

തപ്തജാമ്ബൂനദപ്രഖ്യം ശങ്ഖചക്രഗദാമ്ബുജൈഃ । ലസച്ചതുര്ഭുജം ശാന്തം പദ്മകിഞ്ജല്കവാസസമ്

കതകം പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്ന, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, താമര എന്നിവ കൈകളിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന, നാലു കൈകളും ഉള്ള, ശാന്തസ്വഭാവമുള്ള, താമരപ്പൂവിന്റെ കിരണത്തോടു സമാനമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന എന്നെ ധ്യാനിക്കണം.

സ്ഫുരത്കിരീടകടക കടിസൂത്രവരാങ്ഗദമ് । ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത് കൌസ്തുഭം വനമാലിനമ്

മുത്തുകിരീടവും കങ്കണങ്ങളും അരപ്പട്ടയും മനോഹരമായ വലയങ്ങളും ധരിച്ച്, ശ്രീവത്സം ചുണ്ടുള്ള വക്ഷസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച്, കൗസ്തുഭം രത്നവും വനമാലയും അണിഞ്ഞ്, അതിമനോഹരനായി ദീപ്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

ധ്യായന്നഭ്യര്ച്യ ദാരൂണി ഹവിഷാഭിഘൃതാനി ച । പ്രാസ്യാജ്യഭാഗാവാഘാരൌ ദത്ത്വാ ചാജ്യപ്ലുതം ഹവിഃ

ധ്യാനിച്ച് ആരാധന നടത്തി, ദാരുക്കളും നെയ്യിൽ നനച്ച ഹോമദ്രവ്യങ്ങളും അർപ്പിച്ചു, പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും അർപ്പണങ്ങൾ നൽകി, പിന്നെ നെയ്യിൽ മുക്കിയ ഹോമം സമർപ്പിക്കുന്നു.

അഭ്യര്ച്യാഥ നമസ്കൃത്യ പാര്ഷദേഭ്യോ ബലിം ഹരേത് । മൂലമന്ത്രം ജപേദ് ബ്രഹ്മ സ്മരന്നാരായണാത്മകമ്

ആരാധനയും നമസ്കാരവും ചെയ്തശേഷം, പാർഷദന്മാർക്ക് ബലികൾ അർപ്പിച്ചു, മൂലമന്ത്രം ജപിച്ച്, നാരായണസ്വരൂപമായ ബ്രഹ്മയെ ഓർത്ത് ധ്യാനിക്കുന്നു.

ദത്ത്വാഽഽചമനമുച്ഛേഷം വിഷ്വക്സേനായ കല്പയേത് । മുഖവാസം സുരഭിമത് താമ്ബൂലാദ്യമഥാഹയേത്

ആചമനത്തിനും ശേഷമുള്ള അവശിഷ്ടം വിഷ്വക്സേനനു സമർപ്പിച്ച്, സുഗന്ധമുള്ള പാനങ്ങൾ പോലുള്ള താമ്പൂലാദികൾ mouth-freshener ആയി അർപ്പിക്കുന്നു.

ഉപഗായന് ഗൃണന് നൃത്യന് കര്മാണി അഭിനയന് മമ । മത്കഥാഃ ശ്രാവയന് ശ്രൃണ്വന് മുഹൂര്തം ക്ഷണികോ ഭവേത്

പാടിയും സ്തുതിച്ചും നൃത്തം ചെയ്തും എന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അഭിനയിച്ചും, എന്റെ കഥകൾ പറയുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്ത്, ഒരു നിമിഷം മുഴുവൻ ലയിച്ചുപോകുന്നു.

സ്തവൈരുച്ചാവചൈഃ സ്തോത്രൈഃ പൌരാണൈഃ പ്രാകൃതൈരപി । സ്തുത്വാ പ്രസീദ ഭഗവന് ഇതി വന്ദേത ദണ്ഡവത്

ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ സ്തോത്രങ്ങൾ, പുരാണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതും സാധാരണ ഭാഷയിലുമുള്ളതുമായ സ്തുതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ച്, 'ദയചെയ്യേണമേ ഭഗവനേ'ന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു.

ശിരോ മത്പാദയോഃ കൃത്വാ ബാഹുഭ്യാം ച പരസ്പരമ് । പ്രപന്നം പാഹി മാമീശ ഭീതം മൃത്യുഗ്രഹാര്ണവാത്

തല എന്റെ പാദങ്ങളിൽ വെച്ച്, കൈകൾ തമ്മിൽ ക്രോസ് ചെയ്ത്, 'പ്രഭോ, മരണത്തിന്റെ ഭയാനകമായ കടലിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ; ഞാൻ സമർപ്പിതനാണ്' എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

ഇതി ശേഷാം മയാ ദത്താം ശിരസ്യാധായ സാദരമ് । ഉദ്വാസയേദ് ചേദ് ഉദ്വാസ്യം ജ്യോതിര്ജ്യോതിഷി തത്പുനഃ

ഇങ്ങനെ ഞാൻ നൽകിയ അവശിഷ്ടം ആദരപൂർവ്വം തലയിൽ വെച്ച്, പൂജ സമാപിപ്പിക്കേണ്ടി വരുമ്പോൾ, അർപ്പണം ദീപത്തിൽ തിരിച്ചുനൽകുകയും, വീണ്ടും പരമജ്യോതിസ്സിൽ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണം.