ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഗ്രന്ഥോഽഷ്ടാദശസാഹസ്ത്രോ ദ്വാദശസ്കന്ധസമ്മിതഃ । പരീക്ഷിത് ശുകസംവാദഃ ശ്രൃണു ഭാഗവതം ച തത്

ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പതിനെട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്, പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് പരിചിതും ശുകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദമാണ്. ഈ ഭാഗവതം നീ കേൾക്കണം.

താത സംസാരചക്രേഽസ്മിന് ഭ്രമതേഽജ്ഞാനതഃ പുമാന് । യാവത് കര്ണഗതാ നാസ്തി ശുകശാസ്ത്രകഥാ ക്ഷണമ്

പ്രിയനേ, ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ മനുഷ്യൻ അജ്ഞാനത്തിൽ അലയുന്നു, ഒരു നിമിഷം പോലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രം കാതിൽ എത്താത്തവരെ.

കിം ശ്രുതൈബഹുഭിഃ ശാസ്ത്രൈഃ പുരാണൈശ്ച ഭ്രമാവഹൈഃ । ഏകം ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം മുക്തിദാനേന ഗര്ജതി

അനവധി ശാസ്ത്രങ്ങളും പുരാണങ്ങളും കേൾക്കുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം? അവയൊക്കെ മനസ്സിൽ സംശയം മാത്രം ഉണ്ടാക്കും. മോക്ഷം നൽകുന്ന ഭാഗവതം ഒറ്റയ്ക്ക് മുഴങ്ങുന്നു.

കഥാ ഭാഗവതസ്യാപി നിത്യം ഭവതി യദ്‌ഗൃഹേ । തദ്‌ഗൃഹം തീര്ഥരൂപം ഹി വസതാം പാപനാശനമ്

ഭാഗവതത്തിന്റെ കഥ ദിവസവും നടക്കുന്ന വീടാണ് യഥാർത്ഥ തീർത്ഥം; അവിടെ താമസിക്കുന്നവരുടെ പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും.

അശ്വമേധസഹസ്രാണി വാജപേയശതാനി ച । ശുകശാസ്ത്രകഥായാശ്ച കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്

ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറ് വാജപേയയാഗങ്ങളും ചേർന്നാലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഥയുടെ പത്തിനാറിൽ ഒന്നു പോലും തുല്യമായില്ല.

താവത് പാപാനി ദേഹേസ്മിന് നിവസന്തി തപോധനാഃ । യാവത് ന ശ്രൂയതേ സമ്യക് ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം നരൈഃ

തപസ്സുകാരേ, മനുഷ്യർ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം ശരിയായി കേൾക്കാത്തവരെ പാപങ്ങൾ ഈ ശരീരത്തിൽ തുടരുന്നു.

ന ഗംഗാ ന ഗയാ കാശീ പുഷ്കരം ന പ്രയാഗകമ് । ശുകശാസ്ത്രകഥായാശ്ച ഫലേന സമതാം നയേത്

ഗംഗയും ഗയയും കാശിയും പുഷ്കരവും പ്രയാഗവും ഒന്നും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഥയുടെ ഫലത്തെ തുല്യമായി വരില്ല.

ശ്ലോകാര്ധം ശ്ലോകപാദം വാ നിത്യം ഭാഗവതോദ്‌ഭവമ് । പഠസ്വ സ്വമുഖേനൈവ യദീച്ഛസി പരാം ഗതിമ്

നീ പരമഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നൊരു പാദം പോലും, അർദ്ധശ്ലോകം പോലും, നിന്റെ വായിൽനിന്ന് ദിവസേന വായിക്കണം.

വേദാദിഃ വേദമാതാ ച പൌരുഷം സൂക്തമേവ ച । ത്രയീ ഭാഗവതം ചൈവ ദ്വാദശാക്ഷര ഏവ ച

വേദങ്ങൾ, വേദമാതാവ്, പുരുഷസൂക്തം, ത്രയീ, ഭാഗവതം, പന്ത്രണ്ടക്ഷരമന്ത്രം—

ദ്വാദശാത്മാ പ്രയാഗശ്ച കാലം സംവത്സരാത്മകഃ । ബ്രാഹ്മണാശ്ചാഗ്നിഹോത്രം ച സുരഭിര്ദ്വാദശീ തഥാ

പന്ത്രണ്ടായ്മയായ ആത്മാവ്, പ്രയാഗം, ഒരു വർഷം എന്ന കാലം, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, അഗ്നിഹോത്രം, കാമധേനു, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം—

തുലസീ ച വസന്തശ്ച പുരുഷോത്തമ ഏവ ച । ഏതേഷാം തത്ത്വതഃ പ്രാജ്ഞൈഃ ന പൃഥ്ഗ്ഭാവ ഇഷ്യതേ

തുളസി, വസന്തകാലം, പുരുഷോത്തമൻ—ഇവയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് ജ്ഞാനികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.

യശ്ച ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം വാചയേത് അര്ഥതോഽനിശമ് । ജന്മകോടികൃതം പാപം നശ്യതേ നാത്ര സംശയഃ

ആർ ആരായാലും ഭാഗവതം അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ദിവസവും വായിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ശ്ലോകാര്ധം ശ്ലോകപാദം വാ പഠേത് ഭാഗവതം ച യഃ । നിത്യം പുണ്യം അവാപ്നോതി രാജസൂയാശ്വമേധയോഃ

ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നൊരു പാദം പോലും, അർദ്ധശ്ലോകം പോലും ദിവസേന വായിക്കുന്നവൻ രാജസൂയയാഗത്തിന്റെയും അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെയും ഫലം നേടും.

ഉക്തം ഭാഗവതം നിത്യം കൃതം ച ഹരിചിന്തനമ് । തുലസീപോഷണം ചൈവ ധേനൂനാം സേവനം സമമ്

ഭാഗവതം ദിവസവും വായിക്കുക, ഹരിയെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുക, തുളസിയെ പരിപാലിക്കുക, പശുക്കളെ സേവിക്കുക—ഇവയൊക്കെ തുല്യമാണ്.

അന്തകാലേ തു യേനൈവ ശ്രൂയതേ ശുകശാസ്ത്രവാക് । പ്രീത്യാ തസ്യൈവ വൈകുണ്ഠം ഗോവിന്ദോഽപി പ്രയച്ഛതി

മരണസമയത്ത് ഭക്തിയോടെ ശുകന്റെ ശാസ്ത്രവാക്യം കേൾക്കുന്നവന് ഗോവിന്ദൻ വൈകുണ്ഠം നൽകുന്നു.

ഹേമസിംഹയുതം ചൈതത് വൈഷ്ണവായ ദദാതി ച । കൃഷ്ണേന സഹ സായുജ്യം സ പുമാന് ലഭതേ ധ്രുവമ്

സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ അലങ്കരിച്ച ഈ ഭാഗവതം ഒരു വൈഷ്ണവനു സമർപ്പിക്കുന്നവൻ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ഐക്യത്തെ ഉറപ്പായി നേടും.

(വസംതതിലകാ) ആജന്മമാത്രമപി യേന ശഠേന കിംചിത് ചിത്തം വിധായ ശുകശാസ്ത്രകഥാ ന പീതാ । ചാണ്ഡാലവത് ച ഖരവത് ബത തേന നീതം മിഥ്യാ സ്വജന്മ ജനനീ ജനിദുഃഖഭാജാ

ജനനംമുതൽ കപടചിത്തത്തോടെ ഒരിക്കലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ രസം അനുഭവിക്കാതിരുന്നവൻ ചാണ്ഡാളനെയും കഴുതയെയും പോലെ ജീവിക്കുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവന്റെ ജനനം വ്യർത്ഥമാണ്; അമ്മയ്ക്ക് പ്രസവവേദന മാത്രം ലഭിച്ചു.

ജീവച്ഛവോ നിഗദിതഃ സ തു പാപകര്മാ യേന ശ്രുതം ശുകകഥാവചനം ന കിംചിത് । ധിക് തം നരം പശുസമം ഭുവി ഭാരരൂപമ് ഏവം വദന്തി ദിവി ദേവസമാജമുഖ്യാഃ

ശുകന്റെ കഥകൾ ഒരിക്കലും കേൾക്കാത്തവനും, പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ശവം എന്നപോലെയുള്ളവനും, ഭൂമിയിൽ ഭാരമായും, മൃഗംപോലെയും, ദൈവങ്ങളുടെ സഭയിലെ പ്രധാനികൾ സ്വർഗത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.

(അനുഷ്ടുപ്) ദുര്ലഭൈവ കഥാ ലോകേ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതോദ്‌ഭവാ । കോടിജന്മസമുത്ഥേന പുണ്യേനൈവ തു ലഭ്യതേ

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ കഥ ലോകത്തിൽ വളരെ അപൂർവമാണ്; കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലത്താൽ മാത്രമേ അതു ലഭിക്കൂ.

തേന യോഗനിധേ ധീമന് ശ്രോതവ്യാ സാ പ്രയത്‍നതഃ । ദിനാനാം നിയമോ നാസ്തി സര്വദാ ശ്രവണം മതമ്

അതിനാൽ, ബുദ്ധിമാനേ, ഈ യോഗസമ്പത്തിനെ ഉത്സാഹപൂർവ്വം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം; ദിവസങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണമൊന്നുമില്ല, എല്ലായ്പ്പോഴും കേൾക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.

സത്യേന ബ്രഹ്മചര്യേണ സര്വദാ ശ്രവണം മതമ് । അശക്യത്വാത് കലൌ ബോധ്യോ വിശേഷോഽത്ര ശുകാജ്ഞയാ

സത്യം പാലിച്ചും ബ്രഹ്മചര്യത്തോടെയും എല്ലായ്പ്പോഴും കേൾക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം; എന്നാൽ കലിയുഗത്തിൽ അതിനുള്ള കഴിവ് കുറവായതിനാൽ, ശുകന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പ്രത്യേകമായി മനസ്സിലാക്കണം.

മനോവൃത്തിജയശ്ചൈവ നിയമാചരണം തഥാ । ദീക്ഷാം കര്തും അശക്യത്വാത് സപ്താഹശ്രവണം മതമ്

മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുകയും, ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് വളരെ പ്രയാസമാണ്; അതിനാൽ ഏഴു ദിവസം കേൾക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.

ശ്രദ്ധാതഃ ശ്രവണേ നിത്യം മാഘേ താവദ്ധി യത്ഫലമ് । തത്ഫലം ശുകദേവേന സപ്താഹശ്രവണേ കൃതമ്

വിശ്വാസത്തോടെ ദിവസേനയും, പ്രത്യേകിച്ച് മാഘമാസത്തിൽ, കേൾക്കുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ശുകദേവൻ ഏഴുദിവസം കേൾക്കുന്നതിലൂടെ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു.

മനസശ്ച അജയാത് രോഗാത് പുംസാം ചൈവായുഷഃ ക്ഷയാത് । കലേര്ദോഷബഹുത്വാച്ച സപ്താഹശ്രവണം മതമ്

മനസ്സിനെ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, രോഗവും, മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സിന്റെ കുറവും, കലിയുഗത്തിലെ ദോഷങ്ങളുടെ അധികവും കാരണം, ഏഴുദിവസം കേൾക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.

യത്ഫലം നാസ്തി തപസാ ന യോഗേന സമാധിനാ । അനായാസേന തത്സര്വം സപ്താഹശ്രവണേ ലഭേത്

തപസ്സിനാലോ, യോഗത്താലോ, ധ്യാനത്താലോ ലഭിക്കാത്ത ഫലം, ഏഴുദിവസം കേൾക്കുന്നതിലൂടെ എളുപ്പത്തിൽ മുഴുവനായും ലഭിക്കും.

യജ്ഞാത് ഗര്ജതി സപ്താഹഃ സപ്താഹോ ഗര്ജതി വ്രതാത് । തപസോ ഗര്ജതി പ്രോച്ചൈഃ തീര്ഥാന്നിത്യം ഹി ഗര്ജതി

ഏഴുദിവസം കേൾക്കുന്നത് യാഗത്തേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്, വ്രതത്തേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്, തപസ്സിനെക്കാൾ ഉച്ചത്തിൽ ഉന്നതമാണ്, തീർത്ഥയാത്രയെക്കാൾ എന്നും ഉന്നതമാണ്.

യോഗാത് ഗര്ജതി സപ്താഹോ ധ്യാനാത് ജ്ഞാനാച്ച ഗര്ജതി । കിം ബ്രൂമോ ഗര്ജനം തസ്യ രേ രേ ഗര്ജതി ഗര്ജതി

ഏഴുദിവസം കേൾക്കുന്നത് യോഗത്തേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്, ധ്യാനത്തെയും ജ്ഞാനത്തെയും മറികടക്കുന്നു; അതിന്റെ മഹത്വം എത്ര പറയാം? വീണ്ടും വീണ്ടും അതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം.

ശൌനക ഉവാച - (ഇംദ്രവംശാ) സാശ്ചര്യമേതത്കഥിതം കഥാനകം ജ്ഞാനാദിധര്മാന് വിഗണയ്യ സാമ്പ്രതമ് । നിഃശ്രേയസേ ഭാഗവതം പുരാണം ജാതം കുതോ യോഗവിദാദിസൂചകമ്

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: ഈ കഥ അത്യന്തം അത്ഭുതകരമാണ്; ജ്ഞാനാദി ധർമ്മങ്ങളെ വിട്ട് വച്ച്, പരമശ്രേയസ്സിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഭാഗവതപുരാണം എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു?

സൂത ഉവാച - (അനുഷ്ടുപ്) യദാ കൃഷ്ണോ ധരാം ത്യക്ത്വാ സ്വപദം ഗന്തുമുദ്യതഃ । ഏകാദശം പരിശ്രുത്യാപി ഉദ്ധവോ വാക്യമബ്രവീത്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഭൂമിയെ വിട്ട് തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, പതിനൊന്ന് പ്രധാന ഭക്തരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഉദ്ധവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.