ദേവഹൂര്നാമ പുര്യാ ദ്വാ ഉത്തരേണ പുരഞ്ജനഃ । രാഷ്ട്രം ഉത്തരപഞ്ചാലം യാതി ശ്രുതധരാന്വിതഃ
ദേവഹൂ എന്ന പേരിലുള്ള വടക്കൻ വാതിലിലൂടെ പുരഞ്ജൻ വടക്കൻ പാഞ്ചാല രാജ്യത്തിലേക്ക് ശ്രുതധരന്മാരോടൊപ്പം കടക്കുന്നു.
ആസുരീ നാമ പശ്ചാദ് ദ്വാഃ തയാ യാതി പുരഞ്ജനഃ । ഗ്രാമകം നാമ വിഷയം ദുര്മദേന സമന്വിതഃ
ആസുരി എന്ന പടിഞ്ഞാറൻ വാതിലിലൂടെ പുരഞ്ജൻ ഗ്രാമക എന്ന ദേശത്തേക്ക് അഹങ്കാരത്തോടൊപ്പം കടക്കുന്നു.
നിര്ഋതിര്നാമ പശ്ചാദ് ദ്വാഃ തയാ യാതി പുരഞ്ജനഃ । വൈശസം നാമ വിഷയം ലുബ്ധകേന സമന്വിതഃ
നിരൃതി എന്ന പേരിലുള്ള പടിഞ്ഞാറൻ വാതിലിലൂടെ പുരഞ്ജൻ വൈശസ എന്ന പ്രദേശത്തേക്ക് ലോഭത്തോടൊപ്പം കടക്കുന്നു.
അന്ധാവമീഷാം പൌരാണാം നിര്വാക് പേശസ്കൃതാവുഭൌ । അക്ഷണ്വതാമധിപതിഃ താഭ്യാം യാതി കരോതി ച
അന്ധ, അവമീഷാ എന്ന പേരിലുള്ള നഗരവാതിലുകൾ ഇരുവരും മിണ്ടാതെയും ചതുരും ആണു; കാഴ്ചയുള്ള അവരുടെ അധിപൻ അവയിലൂടെ കടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സ യര്ഹ്യന്തഃപുരഗതോ വിഷൂചീനസമന്വിതഃ । മോഹം പ്രസാദം ഹര്ഷം വാ യാതി ജായാത്മജോദ്ഭവമ്
അവൻ അകത്തു പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, വിഷൂചിയോടൊപ്പം ഭാര്യയും മക്കളും ഉണ്ടാക്കുന്ന മോഹം, സന്തോഷം, ആനന്ദം എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഏവം കര്മസു സംസക്തഃ കാമാത്മാ വഞ്ചിതോഽബുധഃ । മഹിഷീ യദ് യദ് ഈഹേത തത്തദ് ഏവാന്വവര്തത
ഇങ്ങനെ, പ്രവൃത്തികളിൽ മുഴുകി, ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ്, വഞ്ചിതനും അജ്ഞാനിയും ആയവൻ, ഭാര്യ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതിനെ പിന്തുടരുന്നു.
ക്വചിത്പിബന്ത്യാം പിബതി മദിരാം മദവിഹ്വലഃ । അശ്നന്ത്യാം ക്വചിദശ്നാതി ജക്ഷത്യാം സഹ ജക്ഷിതി
ചിലപ്പോഴൊക്കെ, അവൾ മദ്യം കുടിക്കുമ്പോൾ അവനും കുടിക്കുന്നു, മദത്തിൽ മയങ്ങി; അവൾ ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ അവനും ഭക്ഷിക്കുന്നു, അവൾ ആസ്വദിക്കുമ്പോൾ അവനുമവളോടൊപ്പം ആസ്വദിക്കുന്നു.
ക്വചിദ്ഗായതി ഗായന്ത്യാം രുദത്യാം രുദതി ക്വചിത് । ക്വചിദ് ഹസന്ത്യാം ഹസതി ജല്പന്ത്യാമനു ജല്പതി
ചിലപ്പോൾ അവൾ പാടുമ്പോൾ അവനും പാടുന്നു; അവൾ കരയുമ്പോൾ അവനും കരയുന്നു; ചിലപ്പോൾ അവൾ ചിരിക്കുമ്പോൾ അവനും ചിരിക്കുന്നു; അവൾ സംസാരിക്കുമ്പോൾ അവനും മറുപടി പറയുന്നു.
ക്വചിദ് ധാവതി ധാവന്ത്യാം തിഷ്ഠന്ത്യാമനു തിഷ്ഠതി । അനു ശേതേ ശയാനായാം അന്വാസ്തേ ക്വചിദാസതീമ്
ചിലപ്പോൾ അവൾ ഓടുമ്പോൾ അവനും ഓടുന്നു; അവൾ നില്ക്കുമ്പോൾ അവനും നില്ക്കുന്നു; അവൾ കിടക്കുമ്പോൾ അവനും അവളുടെ അടുത്ത് കിടക്കുന്നു; ചിലപ്പോൾ ഇരുന്ന് കൂടെ ഇരിക്കുന്നു.
ക്വചിത് ശ്രൃണോതി ശ്രൃണ്വന്ത്യാം പശ്യന്ത്യാമനു പശ്യതി । ക്വചിത് ജിഘ്രതി ജിഘ്രന്ത്യാം സ്പൃശന്ത്യാം സ്പൃശതി ക്വചിത്
ചിലപ്പോൾ അവൾ കേൾക്കുമ്പോൾ അവനും കേൾക്കുന്നു; അവൾ നോക്കുമ്പോൾ അവനും നോക്കുന്നു; ചിലപ്പോൾ അവൾ മണക്കുമ്പോൾ അവനും മണക്കുന്നു; അവൾ തൊടുമ്പോൾ അവനും തൊടുന്നു.
ക്വചിച്ച ശോചതീം ജായാം അനു ശോചതി ദീനവത് । അനു ഹൃഷ്യതി ഹൃഷ്യന്ത്യാം മുദിതാമനു മോദതേ
ചിലപ്പോൾ ഭാര്യ ദുഃഖിക്കുമ്പോൾ അവനും ദു:ഖത്തോടെ കൂടെ ദുഃഖിക്കുന്നു; അവൾ സന്തോഷിക്കുമ്പോൾ അവനും അവളുടെ സന്തോഷത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നു.
വിപ്രലബ്ധോ മഹിഷ്യൈവം സര്വപ്രകൃതിവഞ്ചിതഃ । നേച്ഛന് അനുകരോത്യജ്ഞഃ ക്ലൈബ്യാത് ക്രീഡാമൃഗോ യഥാ
ഭാര്യയാൽ ഇങ്ങനെ വഞ്ചിതനായി, എല്ലാ സ്വഭാവങ്ങളിലും മയങ്ങിക്കൊണ്ട്, ആഗ്രഹമില്ലെങ്കിലും അജ്ഞാനി അവളെ അനുകരിക്കുന്നു; ശക്തിയില്ലാത്ത ഒരു കളിപ്പാട്ടമൃഗംപോലെ.
ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ അലൌകികം പ്രഭാവം ദൃഷ്ട്വാ ചകിതാന് ഗോപാന പ്രതി നന്ദസ്യ ഗര്ഗോക്തികഥനമ് ശ്രീശുക ഉവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഏവംവിധാനി കര്മാണി ഗോപാഃ കൃഷ്ണസ്യ വീക്ഷ്യ തേ । അതദ്വീര്യവിദഃ പ്രോചുഃ സമഭ്യേത്യ സുവിസ്മിതാഃ
ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അറിയാതെ, അത്ഭുതത്തോടെ ഗോപന്മാർ ഒന്നിച്ചു നന്ദനോടു ചെന്നു ഗർഗന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു പറഞ്ഞു.
ബാലകസ്യ യദേതാനി കര്മാണി അതി അദ്ഭുതാനി വൈ । കഥമര്ഹത്യസൌ ജന്മ ഗ്രാമ്യേഷ്വാത്മജുഗുപ്സിതമ്
അവർ പറഞ്ഞു: ഈ ബാലന്റെ പ്രവൃത്തികൾ വളരെ അത്ഭുതകരമാണ്; ഗ്രാമവാസികളിൽ, സാധാരണയായി അവഗണിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ മക്കളിൽ, ഇങ്ങനെയൊരു ജനനം എങ്ങനെയാകും?
യഃ സപ്തഹായനോ ബാലഃ കരേണൈകേന ലീലയാ । കഥം ബിഭ്രദ് ഗിരിവരം പുഷ്കരം ഗജരാഡിവ
ഏഴു ദിവസം മാത്രം പ്രായമുള്ള ഈ കുഞ്ഞ്, ഒരു കൈകൊണ്ട് കളിയോടെ വലിയ പർവതം എളുപ്പത്തിൽ ഉയർത്തി പിടിച്ചുവല്ലോ, ആനയുടെ രാജാവ് ഒരു താമരപൂവ് എടുക്കുന്നതുപോലെ.
തോകേനാമീലിതാക്ഷേണ പൂതനായാ മഹൌജസഃ । പീതഃ സ്തനഃ സഹ പ്രാണൈഃ കാലേനേവ വയസ്തനോഃ
കുഞ്ഞിന്റെ കണ്ണുകൾ പൂർണ്ണമായി തുറക്കാതിരുന്നപ്പോൾ പോലും, അതിശക്തിയായ പൂതനയുടെ മുലകുടിയും, അവളുടെ ജീവനും, സമയം എല്ലാവരുടെയും പ്രായം തിന്നുപോകുന്നതുപോലെ, അവൻ കുടിച്ചു.
ഹിന്വതോഽധഃ ശയാനസ്യ മാസ്യസ്യ ചരണാവുദക് । അനോഽപതദ് വിപര്യസ്തം രുദതഃ പ്രപദാഹതമ്
കുഞ്ഞ് താഴെ കിടന്നിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ കാലുകൾ കൊണ്ട് തട്ടി കരച്ചിൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ, തട്ടിൽ ചക്രം മറിഞ്ഞു വീണു.
ഏകഹായന ആസീനോ ഹ്രിയമാണോ വിഹായസാ । ദൈത്യേന യസ്തൃണാവര്ത മഹന് കണ്ഠഗ്രഹാതുരമ്
ഒരു വയസ്സുകാരനായി ഇരുന്നപ്പോൾ, തൃണാവർത്തൻ എന്ന അസുരൻ അവനെ കഴുത്തിൽ പിടിച്ച് ആകാശത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. എന്നാൽ ആ വലിയ കഷ്ടം അവൻ ജയിച്ചു.
ക്വചിദ് ഹൈയങ്ഗവസ്തൈന്യേ മാത്രാ ബദ്ധ ഉലൂഖലേ । ഗച്ഛന് അര്ജുനയോര്മധ്യേ ബാഹുഭ്യാം താവപാതയത്
ഒരിക്കൽ, വെണ്ണ മോഷ്ടിച്ചതിനാൽ അമ്മ അവനെ ഉലൂഖലിൽ കെട്ടിയപ്പോൾ, അവൻ അർജുനവൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ നടന്നു, കൈകൾ കൊണ്ട് ആ വൃക്ഷങ്ങൾ വീഴ്ത്തി.
വനേ സഞ്ചാരയന് വത്സാന് സരാമോ ബാലകൈര്വൃതഃ । ഹന്തുകാമം ബകം ദോര്ഭ്യാം മുഖതോഽരിമപാടയത്
കാടിൽ, കാളകുട്ടികളെ മേയിച്ചുകൊണ്ട്, മറ്റു കുട്ടികളോടൊപ്പം കളിക്കുമ്പോൾ, അവനെ കൊല്ലാൻ വന്ന ബകാസുരന്റെ വായ് അവൻ കൈകൊണ്ട് കീറി.
വത്സേഷു വത്സരൂപേണ പ്രവിശന്തം ജിഘാംസയാ । ഹത്വാ ന്യപാതയത്തേന കപിത്ഥാനി ച ലീലയാ
കാളകുട്ടിയായി വേഷം ധരിച്ച് കാളകുട്ടികളിലേക്കു കടന്ന അസുരനെ അവൻ കൊല്ലുകയും, കളിയോടെ കപിത്തം പഴങ്ങൾ താഴെ വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു.
ഹത്വാ രാസഭദൈതേയം തദ്ബന്ധൂംശ്ച ബലാന്വിതഃ । ചക്രേ താലവനം ക്ഷേമം പരിപക്വ ഫലാന്വിതമ്
കഴുതാസുരനെയും അവന്റെ ശക്തിയുള്ള കൂട്ടുകാരെയും കൊല്ലുകയും, താലവനം സുരക്ഷിതമാക്കി, പാകമായ പഴങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രലമ്ബം ഘാതയിത്വോഗ്രം ബലേന ബലശാലിനാ । അമോചയദ് വ്രജപശൂന് ഗോപാംശ്ചാരണ്യവഹ്നിതഃ
വലിയ ശക്തിയോടെ ഭയങ്കരനായ പ്രലമ്പാസുരനെ അവൻ കൊല്ലുകയും, കാട്ടുതീയിൽ നിന്ന് പശുക്കളെയും ഗോപന്മാരെയും രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആശീവിഷതമാഹീന്ദ്രം ദമിത്വാ വിമദം ഹ്രദാത് । പ്രസഹ്യോദ്വാസ്യ യമുനാം ചക്രേഽസൌ നിര്വിഷോദകാമ്
വലിയ പാമ്പ് രാജാവിനെ അവൻ കീഴടക്കി, അതിന്റെ അഹങ്കാരം ഇല്ലാതാക്കി, തടാകത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, യമുനയുടെ വെള്ളം വിഷമില്ലാത്തതാക്കി.
ദുസ്ത്യജശ്ചാനുരാഗോഽസ്മിന് സര്വേഷാം നോ വ്രജൌകസാമ് । നന്ദ തേ തനയേഽസ്മാസു തസ്യാപ്യൌത്പത്തികഃ കഥമ്
വ്രജവാസികൾക്ക് എല്ലാവർക്കും അവനോടുള്ള സ്നേഹം വിട്ടുപോകാൻ കഴിയാത്തതാണ്. നന്ദാ, നിന്റെ മകനോടുള്ള ഈ സ്വാഭാവികമായ സ്നേഹം എങ്ങനെയാണ് ഞങ്ങളിൽ ഉദിച്ചുവന്നത്?
ക്വ സപ്തഹായനോ ബാലഃ ക്വ മഹാദ്രിവിധാരണമ് । തതോ നോ ജായതേ ശങ്കാ വ്രജനാഥ തവാത്മജേ
ഏഴു ദിവസം പ്രായമുള്ള ഒരു കുഞ്ഞ് എങ്ങനെ വലിയ പർവതം ഉയർത്താൻ കഴിയും? അതുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ മകനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് സംശയം തോന്നുന്നത്, വ്രജനാഥാ.
ശ്രീനന്ദ ഉവാച - ശ്രൂയതാം മേ വചോ ഗോപാ വ്യേതു ശങ്കാ ച വോഽര്ഭകേ । ഏനം കുമാരമുദ്ദിശ്യ ഗര്ഗോ മേ യദുവാച ഹ
ശ്രീനന്ദൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ, ഗോപന്മാരേ. ഈ ബാലനെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾ മാറട്ടെ. ഈ കുട്ടിയെക്കുറിച്ച് യദു വംശത്തിൽ പെട്ട ഗർഗൻ എന്ന മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
വര്ണാസ്ത്രയഃ കിലാസ്യാസന് ഗൃഹ്ണതോഽനുയുഗം തനൂഃ । ശുക്ലോ രക്തസ്തഥാ പീത ഇദാനീം കൃഷ്ണതാം ഗതഃ
അവൻ ഓരോ യുഗത്തിലും മൂന്നു നിറങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു: വെള്ള, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ. ഇപ്പോൾ അവൻ കറുത്ത നിറമായിരിക്കുന്നു.
പ്രാഗയം വസുദേവസ്യ ക്വചിത് ജാതഃ തവാത്മജഃ । വാസുദേവ ഇതി ശ്രീമാന് അഭിജ്ഞാഃ സമ്പ്രചക്ഷതേ
മുന്പ് ഈ മഹാത്മാവ് വസുദേവന്റെ മകനായി ജനിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ നീയാണവന്റെ അച്ഛൻ. ജ്ഞാനികൾ അവനെ വാസുദേവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ബഹൂനി സന്തി നാമാനി രൂപാണി ച സുതസ്യ തേ । ഗുണ കര്മാനുരൂപാണി താന്യഹം വേദ നോ ജനാഃ
നിന്റെ മകനിന് ഗുണങ്ങളും പ്രവർത്തികളും അനുസരിച്ച് അനേകം പേരുകളും രൂപങ്ങളും ഉണ്ട്. അവയെ ഞാൻ അറിയുന്നു, പക്ഷേ മറ്റുള്ളവർ അറിയുന്നില്ല.