ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഗംഗാദ്യാ സരിതസ്തത്ര പുഷ്കരാദിസരാംസി ച । ക്ഷേത്രാണി ച ദിശഃ സര്വാ ദണ്ഡകാദി വനാനി ച

അവിടെ ഗംഗയുടേതു തുടങ്ങി എല്ലാ നദികളും, പുഷ്കരാദി തടാകങ്ങളും, തീർത്ഥങ്ങളും, എല്ലാ ദിക്കുകളും, ദണ്ഡകാദി കാടുകളും എത്തി.

നഗാദയോ യയുസ്തത്ര ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ । ഗുരുത്വാത്തത്ര നായാതാന് ഭൃഗുഃ സമ്ബോധ്യ ചാനയത്

പർവതങ്ങളും മറ്റും അവിടെ എത്തി; ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ദാനവന്മാർ എന്നിവരും. ഭാരമേൽക്കാതെ ഭൃഗു അവരെ ഉപദേശിച്ച് കൊണ്ടുവന്നു.

ദീക്ഷിതാ നാരദേനാഥ ദത്തം ആസനമുത്തമമ് । കുമാരാ വന്ദിതാഃ സര്വൈഃ നിഷേദുഃ കൃഷ്ണതത്പരാഃ

നാരദൻ ദീക്ഷ നൽകി, ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടം നൽകി, എല്ലാവരും ആദരിച്ച കുമാരന്മാർ കൃഷ്ണനിൽ മനസോടെ ഇരുന്നു.

വൈഷ്ണവാശ്ച വിരക്താശ്ച ന്യാസിനോ ബ്രഹ്മചാരിണഃ । മുഖഭാഗേ സ്ഥിതാസ്തേ ച തദഗ്രേ നാരദഃ സ്ഥിതഃ

വൈഷ്ണവർ, വിരക്തർ, സന്ന്യാസികൾ, ബ്രഹ്മചാരികൾ ഇവർ മുന്നിൽ നിന്നു; അവരുടെ മുമ്പിൽ നാരദൻ നിലകൊണ്ടു.

ഏകഭാഗേ ഋഷിഗണാഃ തദ് അന്യത്ര ദിവൌകസഃ । വേദോപനിഷദോ അന്യത്ര തീര്ഥാന് യത്ര സ്ത്രിയോഽന്യതഃ

ഒരു ഭാഗത്ത് ഋഷിമാർ, മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ദേവന്മാർ, വേറൊരു ഭാഗത്ത് വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും, മറ്റൊരിടത്ത് തീർത്ഥങ്ങൾ, മറ്റൊരിടത്ത് സ്ത്രീകൾ.

ജയശബ്ദോ നമഃശബ്ദോഃ ശംഖശബ്ദസ്തഥൈവ ച । ചൂര്ണലാജാ പ്രസൂനാനാം നിക്ഷേപഃ സുമഹാന് അഭൂത്

ജയശബ്ദവും നമസ്കാരശബ്ദവും ശംഖനാദവും ഉയർന്നു; ചൂടുവറുത്ത അരിപ്പൊടി, പൂക്കൾ എന്നിവ വലിയ തോതിൽ വിതറിയു.

വിമാനാനി സമാരുഹ്യ കിയന്തോ ദേവനായകാഃ । കല്പവൃക്ഷ പ്രസൂനൈസ്താന് സര്വാന് തത്ര സമാകിരന്

വിമാനങ്ങളിൽ കയറി പല ദേവനേതാക്കളും കല്പവൃക്ഷത്തിലെ പൂക്കൾ കൊണ്ട് അവിടെയുള്ള എല്ലാവരെയും മൂടി.

സൂത ഉവാച - ഏവം തേഷ്വകചിത്തേഷു ശ്രീമദ്‌ഭാഗവസ്യ ച । മാഹാത്മ്യം ഊചിരേ സ്പഷ്ടം നാരദായ മഹാത്മനേ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, മനസ്സ് അശാന്തിയില്ലാത്തവരുടെ ഇടയിൽ, ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിന്റെ മഹത്വം അവർ നാരദനോട് വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു.

കുമാരാ ഊചുഃ - അഥ തേ വര്ണ്യതേഽസ്മാഭിഃ മഹിമാ ശുകശാസ്ത്രജഃ । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ മുക്തിഃ കരതലേ സ്ഥിതാ

കുമാരന്മാർ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു; അതു കേൾക്കുന്നവർക്കു മോക്ഷം കൈവശം ലഭിക്കും.

സദാ സേവ്യാ സദാ സേവ്യാ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതീ കഥാ । യസ്യാഃ ശ്രവണമാത്രേണ ഹരിശ്ചിത്തം സമാശ്രയേത്

ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിന്റെ കഥ എപ്പോഴും കേൾക്കേണ്ടതും സേവിക്കേണ്ടതുമാണ്. അതു കേൾക്കുമ്പോൾ മാത്രം ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യം ഹൃദയത്തിൽ വന്നു നിൽക്കും.

ഗ്രന്ഥോഽഷ്ടാദശസാഹസ്ത്രോ ദ്വാദശസ്കന്ധസമ്മിതഃ । പരീക്ഷിത് ശുകസംവാദഃ ശ്രൃണു ഭാഗവതം ച തത്

ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പതിനെട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്, പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് പരിചിതും ശുകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദമാണ്. ഈ ഭാഗവതം നീ കേൾക്കണം.

താത സംസാരചക്രേഽസ്മിന് ഭ്രമതേഽജ്ഞാനതഃ പുമാന് । യാവത് കര്ണഗതാ നാസ്തി ശുകശാസ്ത്രകഥാ ക്ഷണമ്

പ്രിയനേ, ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ മനുഷ്യൻ അജ്ഞാനത്തിൽ അലയുന്നു, ഒരു നിമിഷം പോലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രം കാതിൽ എത്താത്തവരെ.

കിം ശ്രുതൈബഹുഭിഃ ശാസ്ത്രൈഃ പുരാണൈശ്ച ഭ്രമാവഹൈഃ । ഏകം ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം മുക്തിദാനേന ഗര്ജതി

അനവധി ശാസ്ത്രങ്ങളും പുരാണങ്ങളും കേൾക്കുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം? അവയൊക്കെ മനസ്സിൽ സംശയം മാത്രം ഉണ്ടാക്കും. മോക്ഷം നൽകുന്ന ഭാഗവതം ഒറ്റയ്ക്ക് മുഴങ്ങുന്നു.

കഥാ ഭാഗവതസ്യാപി നിത്യം ഭവതി യദ്‌ഗൃഹേ । തദ്‌ഗൃഹം തീര്ഥരൂപം ഹി വസതാം പാപനാശനമ്

ഭാഗവതത്തിന്റെ കഥ ദിവസവും നടക്കുന്ന വീടാണ് യഥാർത്ഥ തീർത്ഥം; അവിടെ താമസിക്കുന്നവരുടെ പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും.

അശ്വമേധസഹസ്രാണി വാജപേയശതാനി ച । ശുകശാസ്ത്രകഥായാശ്ച കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്

ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറ് വാജപേയയാഗങ്ങളും ചേർന്നാലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഥയുടെ പത്തിനാറിൽ ഒന്നു പോലും തുല്യമായില്ല.

താവത് പാപാനി ദേഹേസ്മിന് നിവസന്തി തപോധനാഃ । യാവത് ന ശ്രൂയതേ സമ്യക് ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം നരൈഃ

തപസ്സുകാരേ, മനുഷ്യർ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം ശരിയായി കേൾക്കാത്തവരെ പാപങ്ങൾ ഈ ശരീരത്തിൽ തുടരുന്നു.

ന ഗംഗാ ന ഗയാ കാശീ പുഷ്കരം ന പ്രയാഗകമ് । ശുകശാസ്ത്രകഥായാശ്ച ഫലേന സമതാം നയേത്

ഗംഗയും ഗയയും കാശിയും പുഷ്കരവും പ്രയാഗവും ഒന്നും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഥയുടെ ഫലത്തെ തുല്യമായി വരില്ല.

ശ്ലോകാര്ധം ശ്ലോകപാദം വാ നിത്യം ഭാഗവതോദ്‌ഭവമ് । പഠസ്വ സ്വമുഖേനൈവ യദീച്ഛസി പരാം ഗതിമ്

നീ പരമഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നൊരു പാദം പോലും, അർദ്ധശ്ലോകം പോലും, നിന്റെ വായിൽനിന്ന് ദിവസേന വായിക്കണം.

വേദാദിഃ വേദമാതാ ച പൌരുഷം സൂക്തമേവ ച । ത്രയീ ഭാഗവതം ചൈവ ദ്വാദശാക്ഷര ഏവ ച

വേദങ്ങൾ, വേദമാതാവ്, പുരുഷസൂക്തം, ത്രയീ, ഭാഗവതം, പന്ത്രണ്ടക്ഷരമന്ത്രം—

ദ്വാദശാത്മാ പ്രയാഗശ്ച കാലം സംവത്സരാത്മകഃ । ബ്രാഹ്മണാശ്ചാഗ്നിഹോത്രം ച സുരഭിര്ദ്വാദശീ തഥാ

പന്ത്രണ്ടായ്മയായ ആത്മാവ്, പ്രയാഗം, ഒരു വർഷം എന്ന കാലം, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, അഗ്നിഹോത്രം, കാമധേനു, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം—

തുലസീ ച വസന്തശ്ച പുരുഷോത്തമ ഏവ ച । ഏതേഷാം തത്ത്വതഃ പ്രാജ്ഞൈഃ ന പൃഥ്ഗ്ഭാവ ഇഷ്യതേ

തുളസി, വസന്തകാലം, പുരുഷോത്തമൻ—ഇവയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് ജ്ഞാനികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.

യശ്ച ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം വാചയേത് അര്ഥതോഽനിശമ് । ജന്മകോടികൃതം പാപം നശ്യതേ നാത്ര സംശയഃ

ആർ ആരായാലും ഭാഗവതം അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ദിവസവും വായിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ശ്ലോകാര്ധം ശ്ലോകപാദം വാ പഠേത് ഭാഗവതം ച യഃ । നിത്യം പുണ്യം അവാപ്നോതി രാജസൂയാശ്വമേധയോഃ

ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നൊരു പാദം പോലും, അർദ്ധശ്ലോകം പോലും ദിവസേന വായിക്കുന്നവൻ രാജസൂയയാഗത്തിന്റെയും അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെയും ഫലം നേടും.

ഉക്തം ഭാഗവതം നിത്യം കൃതം ച ഹരിചിന്തനമ് । തുലസീപോഷണം ചൈവ ധേനൂനാം സേവനം സമമ്

ഭാഗവതം ദിവസവും വായിക്കുക, ഹരിയെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുക, തുളസിയെ പരിപാലിക്കുക, പശുക്കളെ സേവിക്കുക—ഇവയൊക്കെ തുല്യമാണ്.

അന്തകാലേ തു യേനൈവ ശ്രൂയതേ ശുകശാസ്ത്രവാക് । പ്രീത്യാ തസ്യൈവ വൈകുണ്ഠം ഗോവിന്ദോഽപി പ്രയച്ഛതി

മരണസമയത്ത് ഭക്തിയോടെ ശുകന്റെ ശാസ്ത്രവാക്യം കേൾക്കുന്നവന് ഗോവിന്ദൻ വൈകുണ്ഠം നൽകുന്നു.

ഹേമസിംഹയുതം ചൈതത് വൈഷ്ണവായ ദദാതി ച । കൃഷ്ണേന സഹ സായുജ്യം സ പുമാന് ലഭതേ ധ്രുവമ്

സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ അലങ്കരിച്ച ഈ ഭാഗവതം ഒരു വൈഷ്ണവനു സമർപ്പിക്കുന്നവൻ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ഐക്യത്തെ ഉറപ്പായി നേടും.

(വസംതതിലകാ) ആജന്മമാത്രമപി യേന ശഠേന കിംചിത് ചിത്തം വിധായ ശുകശാസ്ത്രകഥാ ന പീതാ । ചാണ്ഡാലവത് ച ഖരവത് ബത തേന നീതം മിഥ്യാ സ്വജന്മ ജനനീ ജനിദുഃഖഭാജാ

ജനനംമുതൽ കപടചിത്തത്തോടെ ഒരിക്കലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ രസം അനുഭവിക്കാതിരുന്നവൻ ചാണ്ഡാളനെയും കഴുതയെയും പോലെ ജീവിക്കുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവന്റെ ജനനം വ്യർത്ഥമാണ്; അമ്മയ്ക്ക് പ്രസവവേദന മാത്രം ലഭിച്ചു.

ജീവച്ഛവോ നിഗദിതഃ സ തു പാപകര്മാ യേന ശ്രുതം ശുകകഥാവചനം ന കിംചിത് । ധിക് തം നരം പശുസമം ഭുവി ഭാരരൂപമ് ഏവം വദന്തി ദിവി ദേവസമാജമുഖ്യാഃ

ശുകന്റെ കഥകൾ ഒരിക്കലും കേൾക്കാത്തവനും, പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ശവം എന്നപോലെയുള്ളവനും, ഭൂമിയിൽ ഭാരമായും, മൃഗംപോലെയും, ദൈവങ്ങളുടെ സഭയിലെ പ്രധാനികൾ സ്വർഗത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.

(അനുഷ്ടുപ്) ദുര്ലഭൈവ കഥാ ലോകേ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതോദ്‌ഭവാ । കോടിജന്മസമുത്ഥേന പുണ്യേനൈവ തു ലഭ്യതേ

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ കഥ ലോകത്തിൽ വളരെ അപൂർവമാണ്; കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലത്താൽ മാത്രമേ അതു ലഭിക്കൂ.