ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

യദാ യാതാസ്തടം തേ തു തദാ കോലാഹലോഽപ്യഭൂത് । ഭൂര്ലോകേ ദേവലോകേ ച ബ്രഹ്മലോകേ തഥൈവ ച

അവർ തീരത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, ഭൂമിയിലും ദേവലോകത്തും ബ്രഹ്മലോകത്തും വലിയ ഒരു കലഹം ഉണ്ടായി.

ശ്രീഭാഗവതപീയൂഷ പാനായ രസലമ്പടാഃ । ധാവന്തോഽപ്യായയുഃ സര്വേ പ്രഥമം യേ ച വൈഷ്ണവാഃ

ശ്രീഭാഗവതത്തിന്റെ അമൃതം കുടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാവരും അവിടെ ഓടിയെത്തി; വൈഷ്ണവർ ആദ്യം എത്തി.

(വംശസ്ഥ) ഭൃഗുര്വസിഷ്ഠശ്ച്യവനശ്ച ഗൌതമോ മേധാതിഥിര്ദേവലദേവരാതൌ । രാമസ്തഥാ ഗാധിസുതശ്ച ശാകലോ മൃകണ്ഡുപുത്രാത്രിജപിപ്പലാദാഃ

ഭൃഗു, വസിഷ്ഠൻ, ച്യവനൻ, ഗൗതമൻ, മേധാതിഥി, ദേവളൻ, ദേവരാതൻ, രാമൻ, ഗാധിയുടെ മകൻ, ശാകലൻ, മൃകണ്ടുവിന്റെ മകൻ, അത്രി, പിപ്പലാദൻ എന്നിവരും അവിടെ എത്തി.

(ഇംദ്രവജ്രാ) യോഗേശ്വരൌ വ്യാസപരാശരൌ ച ഛായാശുകോ ജാജലിജഹ്നുമുഖ്യാഃ । സര്വേഽപ്യമീ മുനിഗണാഃ സഹപുത്രശിഷ്യാഃ സ്വസ്ത്രീഭിരായയുരതിപ്രണയേന യുക്താഃ

യോഗശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ വ്യാസനും പരാശരനും, ഛായാശുകൻ, ജാജലി, ജഹ്നു എന്നിവരും, പ്രധാനമായ മറ്റു മുനിമാരും, അവരുടെ പുത്രന്മാരും ശിഷ്യന്മാരും ഭാര്യമാരുമൊത്ത് വലിയ സ്നേഹത്തോടെ അവിടെ എത്തി.

(അനുഷ്ടുപ്) വേദാന്താനി ച വേദാശ്ച മന്ത്രാസ്തന്ത്രാഃ സമൂര്തയഃ । ദശസപ്തപുരാണാനി ഷട്ശാസ്ത്രാണി തഥാഽഽയയുഃ

വേദാന്തങ്ങളും വേദങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും തന്ത്രങ്ങളും അവയുടെ രൂപങ്ങളും പതിനും ഏഴും പുരാണങ്ങളും ആറു ശാസ്ത്രങ്ങളും അവിടെ എത്തി.

ഗംഗാദ്യാ സരിതസ്തത്ര പുഷ്കരാദിസരാംസി ച । ക്ഷേത്രാണി ച ദിശഃ സര്വാ ദണ്ഡകാദി വനാനി ച

അവിടെ ഗംഗയുടേതു തുടങ്ങി എല്ലാ നദികളും, പുഷ്കരാദി തടാകങ്ങളും, തീർത്ഥങ്ങളും, എല്ലാ ദിക്കുകളും, ദണ്ഡകാദി കാടുകളും എത്തി.

നഗാദയോ യയുസ്തത്ര ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ । ഗുരുത്വാത്തത്ര നായാതാന് ഭൃഗുഃ സമ്ബോധ്യ ചാനയത്

പർവതങ്ങളും മറ്റും അവിടെ എത്തി; ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ദാനവന്മാർ എന്നിവരും. ഭാരമേൽക്കാതെ ഭൃഗു അവരെ ഉപദേശിച്ച് കൊണ്ടുവന്നു.

ദീക്ഷിതാ നാരദേനാഥ ദത്തം ആസനമുത്തമമ് । കുമാരാ വന്ദിതാഃ സര്വൈഃ നിഷേദുഃ കൃഷ്ണതത്പരാഃ

നാരദൻ ദീക്ഷ നൽകി, ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടം നൽകി, എല്ലാവരും ആദരിച്ച കുമാരന്മാർ കൃഷ്ണനിൽ മനസോടെ ഇരുന്നു.

വൈഷ്ണവാശ്ച വിരക്താശ്ച ന്യാസിനോ ബ്രഹ്മചാരിണഃ । മുഖഭാഗേ സ്ഥിതാസ്തേ ച തദഗ്രേ നാരദഃ സ്ഥിതഃ

വൈഷ്ണവർ, വിരക്തർ, സന്ന്യാസികൾ, ബ്രഹ്മചാരികൾ ഇവർ മുന്നിൽ നിന്നു; അവരുടെ മുമ്പിൽ നാരദൻ നിലകൊണ്ടു.

ഏകഭാഗേ ഋഷിഗണാഃ തദ് അന്യത്ര ദിവൌകസഃ । വേദോപനിഷദോ അന്യത്ര തീര്ഥാന് യത്ര സ്ത്രിയോഽന്യതഃ

ഒരു ഭാഗത്ത് ഋഷിമാർ, മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ദേവന്മാർ, വേറൊരു ഭാഗത്ത് വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും, മറ്റൊരിടത്ത് തീർത്ഥങ്ങൾ, മറ്റൊരിടത്ത് സ്ത്രീകൾ.

ജയശബ്ദോ നമഃശബ്ദോഃ ശംഖശബ്ദസ്തഥൈവ ച । ചൂര്ണലാജാ പ്രസൂനാനാം നിക്ഷേപഃ സുമഹാന് അഭൂത്

ജയശബ്ദവും നമസ്കാരശബ്ദവും ശംഖനാദവും ഉയർന്നു; ചൂടുവറുത്ത അരിപ്പൊടി, പൂക്കൾ എന്നിവ വലിയ തോതിൽ വിതറിയു.

വിമാനാനി സമാരുഹ്യ കിയന്തോ ദേവനായകാഃ । കല്പവൃക്ഷ പ്രസൂനൈസ്താന് സര്വാന് തത്ര സമാകിരന്

വിമാനങ്ങളിൽ കയറി പല ദേവനേതാക്കളും കല്പവൃക്ഷത്തിലെ പൂക്കൾ കൊണ്ട് അവിടെയുള്ള എല്ലാവരെയും മൂടി.

സൂത ഉവാച - ഏവം തേഷ്വകചിത്തേഷു ശ്രീമദ്‌ഭാഗവസ്യ ച । മാഹാത്മ്യം ഊചിരേ സ്പഷ്ടം നാരദായ മഹാത്മനേ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, മനസ്സ് അശാന്തിയില്ലാത്തവരുടെ ഇടയിൽ, ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിന്റെ മഹത്വം അവർ നാരദനോട് വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു.

കുമാരാ ഊചുഃ - അഥ തേ വര്ണ്യതേഽസ്മാഭിഃ മഹിമാ ശുകശാസ്ത്രജഃ । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ മുക്തിഃ കരതലേ സ്ഥിതാ

കുമാരന്മാർ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു; അതു കേൾക്കുന്നവർക്കു മോക്ഷം കൈവശം ലഭിക്കും.

സദാ സേവ്യാ സദാ സേവ്യാ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതീ കഥാ । യസ്യാഃ ശ്രവണമാത്രേണ ഹരിശ്ചിത്തം സമാശ്രയേത്

ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിന്റെ കഥ എപ്പോഴും കേൾക്കേണ്ടതും സേവിക്കേണ്ടതുമാണ്. അതു കേൾക്കുമ്പോൾ മാത്രം ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യം ഹൃദയത്തിൽ വന്നു നിൽക്കും.

ഗ്രന്ഥോഽഷ്ടാദശസാഹസ്ത്രോ ദ്വാദശസ്കന്ധസമ്മിതഃ । പരീക്ഷിത് ശുകസംവാദഃ ശ്രൃണു ഭാഗവതം ച തത്

ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പതിനെട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്, പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് പരിചിതും ശുകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദമാണ്. ഈ ഭാഗവതം നീ കേൾക്കണം.

താത സംസാരചക്രേഽസ്മിന് ഭ്രമതേഽജ്ഞാനതഃ പുമാന് । യാവത് കര്ണഗതാ നാസ്തി ശുകശാസ്ത്രകഥാ ക്ഷണമ്

പ്രിയനേ, ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ മനുഷ്യൻ അജ്ഞാനത്തിൽ അലയുന്നു, ഒരു നിമിഷം പോലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രം കാതിൽ എത്താത്തവരെ.

കിം ശ്രുതൈബഹുഭിഃ ശാസ്ത്രൈഃ പുരാണൈശ്ച ഭ്രമാവഹൈഃ । ഏകം ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം മുക്തിദാനേന ഗര്ജതി

അനവധി ശാസ്ത്രങ്ങളും പുരാണങ്ങളും കേൾക്കുന്നതിൽ എന്ത് പ്രയോജനം? അവയൊക്കെ മനസ്സിൽ സംശയം മാത്രം ഉണ്ടാക്കും. മോക്ഷം നൽകുന്ന ഭാഗവതം ഒറ്റയ്ക്ക് മുഴങ്ങുന്നു.

കഥാ ഭാഗവതസ്യാപി നിത്യം ഭവതി യദ്‌ഗൃഹേ । തദ്‌ഗൃഹം തീര്ഥരൂപം ഹി വസതാം പാപനാശനമ്

ഭാഗവതത്തിന്റെ കഥ ദിവസവും നടക്കുന്ന വീടാണ് യഥാർത്ഥ തീർത്ഥം; അവിടെ താമസിക്കുന്നവരുടെ പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും.

അശ്വമേധസഹസ്രാണി വാജപേയശതാനി ച । ശുകശാസ്ത്രകഥായാശ്ച കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്

ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറ് വാജപേയയാഗങ്ങളും ചേർന്നാലും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഥയുടെ പത്തിനാറിൽ ഒന്നു പോലും തുല്യമായില്ല.

താവത് പാപാനി ദേഹേസ്മിന് നിവസന്തി തപോധനാഃ । യാവത് ന ശ്രൂയതേ സമ്യക് ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം നരൈഃ

തപസ്സുകാരേ, മനുഷ്യർ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം ശരിയായി കേൾക്കാത്തവരെ പാപങ്ങൾ ഈ ശരീരത്തിൽ തുടരുന്നു.

ന ഗംഗാ ന ഗയാ കാശീ പുഷ്കരം ന പ്രയാഗകമ് । ശുകശാസ്ത്രകഥായാശ്ച ഫലേന സമതാം നയേത്

ഗംഗയും ഗയയും കാശിയും പുഷ്കരവും പ്രയാഗവും ഒന്നും ശുകന്റെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഥയുടെ ഫലത്തെ തുല്യമായി വരില്ല.

ശ്ലോകാര്ധം ശ്ലോകപാദം വാ നിത്യം ഭാഗവതോദ്‌ഭവമ് । പഠസ്വ സ്വമുഖേനൈവ യദീച്ഛസി പരാം ഗതിമ്

നീ പരമഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നൊരു പാദം പോലും, അർദ്ധശ്ലോകം പോലും, നിന്റെ വായിൽനിന്ന് ദിവസേന വായിക്കണം.

വേദാദിഃ വേദമാതാ ച പൌരുഷം സൂക്തമേവ ച । ത്രയീ ഭാഗവതം ചൈവ ദ്വാദശാക്ഷര ഏവ ച

വേദങ്ങൾ, വേദമാതാവ്, പുരുഷസൂക്തം, ത്രയീ, ഭാഗവതം, പന്ത്രണ്ടക്ഷരമന്ത്രം—

ദ്വാദശാത്മാ പ്രയാഗശ്ച കാലം സംവത്സരാത്മകഃ । ബ്രാഹ്മണാശ്ചാഗ്നിഹോത്രം ച സുരഭിര്ദ്വാദശീ തഥാ

പന്ത്രണ്ടായ്മയായ ആത്മാവ്, പ്രയാഗം, ഒരു വർഷം എന്ന കാലം, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, അഗ്നിഹോത്രം, കാമധേനു, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം—

തുലസീ ച വസന്തശ്ച പുരുഷോത്തമ ഏവ ച । ഏതേഷാം തത്ത്വതഃ പ്രാജ്ഞൈഃ ന പൃഥ്ഗ്ഭാവ ഇഷ്യതേ

തുളസി, വസന്തകാലം, പുരുഷോത്തമൻ—ഇവയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് ജ്ഞാനികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.

യശ്ച ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം വാചയേത് അര്ഥതോഽനിശമ് । ജന്മകോടികൃതം പാപം നശ്യതേ നാത്ര സംശയഃ

ആർ ആരായാലും ഭാഗവതം അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ദിവസവും വായിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ശ്ലോകാര്ധം ശ്ലോകപാദം വാ പഠേത് ഭാഗവതം ച യഃ । നിത്യം പുണ്യം അവാപ്നോതി രാജസൂയാശ്വമേധയോഃ

ഭാഗവതത്തിൽ നിന്നൊരു പാദം പോലും, അർദ്ധശ്ലോകം പോലും ദിവസേന വായിക്കുന്നവൻ രാജസൂയയാഗത്തിന്റെയും അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെയും ഫലം നേടും.

ഉക്തം ഭാഗവതം നിത്യം കൃതം ച ഹരിചിന്തനമ് । തുലസീപോഷണം ചൈവ ധേനൂനാം സേവനം സമമ്

ഭാഗവതം ദിവസവും വായിക്കുക, ഹരിയെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുക, തുളസിയെ പരിപാലിക്കുക, പശുക്കളെ സേവിക്കുക—ഇവയൊക്കെ തുല്യമാണ്.