ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അഭക്താന് താംശ്ച വിജ്ഞായ ന ദദൌ സ കഥാമൃതമ് । ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതീ വാര്താ സുരാണാം അപി ദുര്ലഭാ

അവരെ ഭക്തിയില്ലാത്തവരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ശുകൻ അവർക്കു കഥകളുടെ അമൃതം നൽകിയില്ല; ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ കഥകൾ ദേവന്മാർക്കു പോലും ദുർലഭമാണ്.

രാജ്ഞോ മോക്ഷം തഥാ വീക്ഷ്യ പുരാ ധാതാപി വിസ്മിതഃ । സത്യലോക തുലാം ബദ്ധ്വാ തോലയത് സാധനാന്യജഃ

രാജാവിന്റെ മോക്ഷം കണ്ടപ്പോൾ, സൃഷ്ടാവും അത്ഭുതപ്പെട്ടു; സത്യലോകത്തിൽ തുലാസു കെട്ടി, അജൻ മോക്ഷസാധനങ്ങൾ തൂക്കി നോക്കി.

ലഘൂന്യന്യാനി ജാതാനി ഗൌരവേണ ഇദം മഹത് । തദാ ഋഷിഗണാഃ സര്വേ വിസ്മയം പരമം യയുഃ

മറ്റുള്ളവയെക്കാൾ ചെറുതും ലഘുവും ആയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, ഈ ഗ്രന്ഥം അതിന്റെ ഭാരത്തിലും മഹത്വത്തിലും വളരെ വലിയതാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാ ഋഷിമാരും അതിനെ കണ്ടു അതിയായ അത്ഭുതത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു.

മേനിരേ ഭഗവദ്‌രൂപം ശാസ്ത്രം ഭാഗവതം കലൌ । പഠനാത് ശ്രവണാത് സദ്യോ വൈകുണ്ഠഫലദായകമ്

ഭാഗവതം എന്ന ശാസ്ത്രം ഭഗവാന്റെ തന്നെ രൂപമാണെന്ന് അവർ കരുതുകയായിരുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ ഇത് വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ ഉടനെ വൈകുണ്ഠഫലം ലഭിക്കും എന്ന വിശ്വാസം അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.

സപ്താഹേന ശ്രുതം ചൈതത് സര്വഥാ മുക്തിദായകമ് । സനകാദ്യൈഃ പുരാ പ്രോക്തം നാരദായ ദയാപരൈഃ

ഇത് ഏഴു ദിവസം കേട്ടാൽ മുഴുവനായും മോക്ഷം നൽകുന്നവയാണ്. പഴയകാലത്ത് ദയയുള്ള സനകാദികൾ ഇത് നാരദനോട് പറഞ്ഞിരുന്നു.

യദ്യപി ബ്രഹ്മസംബംധാത് ശ്രുതമേതത് സുരര്ഷിണാ । സപ്താഹശ്രവണവിധിഃ കുമാരൈസ്തസ്യ ഭാഷിതഃ

ബ്രഹ്മയുമായി ബന്ധം ഉള്ളതിനാൽ ദേവർഷി ഇത് കേട്ടെങ്കിലും, ഏഴു ദിവസം കേൾക്കേണ്ട വിധി കുമാരന്മാർ തന്നെയാണ് വിശദീകരിച്ചത്.

ശൌനക ഉവാച - ലോകവിഗ്രഹമുക്തസ്യ നാരദസ്യാസ്ഥിരസ്യ ച । വിധിശ്രവേ കുതഃ പ്രീതിഃ സംയോഗഃ കുത്ര തൈഃ സഹ

ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: ലോകബന്ധങ്ങൾ വിട്ടു സഞ്ചരിക്കുന്ന നാരദൻ എങ്ങനെ ആ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരോടു സ്നേഹവും ബന്ധവും അനുഭവിച്ചു?

സൂത ഉവാച - അത്ര തേ കീര്തയിഷ്യാമി ഭക്തിയുക്തം കഥാനകമ് । ശുകേന മമ യത്പ്രോക്തം രഹഃ ശിഷ്യം വിചാര്യ ച

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഭക്തിയോടുകൂടിയ ഈ കഥ ഞാൻ ഇവിടെ നിങ്ങളോട് പറയാം. ശുകൻ എന്നെ ശിഷ്യനായി കരുതി രഹസ്യമായി എന്നോട് പറഞ്ഞതാണിത്.

ഏകദാ ഹി വിശാലായാം ചത്വാര ഋഷയോഽമലാഃ । സത്സങ്ഗാര്ഥം സമായാതാ ദദൃശുസ്തത്ര നാരദമ്

ഒരു ദിവസം വിശാലയിൽ നാലു വിശുദ്ധ ഋഷിമാർ സന്മിത്രത്വത്തിനായി കൂടിയപ്പോൾ അവിടെ അവർ നാരദനെ കണ്ടു.

കുമാരാഃ ഊചുഃ - കഥം ബ്രഹ്മന് ദീനമുഖം കുതശ്ചിന്താതുരോ ഭവാന് । ത്വരിതം ഗമ്യതേ കുത്ര കുതശ്ചാഗമനം തവ

കുമാരന്മാർ ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണാ, എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങളുടെ മുഖം ദുഃഖഭരിതവും മനസ്സിൽ ചിന്തയോടെയും കാണുന്നത്? എവിടേക്കാണ് ഈ വേഗത്തിൽ പോകുന്നത്? എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?

ഇദാനീം ശൂന്യചിത്തോഽസി ഗതവിത്തോ യഥാ ജനഃ । തവേദം മുക്തസങ്‌ഗസ്യ നോചിതം വദ കാരണമ്

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിൽ ശൂന്യതയുണ്ട്, ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെയാണ്. ബന്ധങ്ങൾ വിട്ടവനായി ഇതൊന്നും യോജിക്കുന്നില്ല—കാരണം പറയൂ.

നാരദ ഉവാച - അഹം തു പൃഥിവീം യാതോ ജ്ഞാത്വാ സര്വോത്തമമിതി । പുഷ്കരം ച പ്രയാഗം ച കാശീം ഗോദാവരീം തഥാ

നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു, അതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതി, പുഷ്കരം, പ്രയാഗം, കാശി, ഗോദാവരി എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.

ഹരിക്ഷേത്രം കുരുക്ഷേത്രം ശ്രീരങ്‌ഗം സേതുബന്ധനമ് । ഏവമാദിഷു തീര്ഥേഷു ഭ്രമമാണ ഇതസ്തതഃ

ഹരിക്ഷേത്രം, കുരുക്ഷേത്രം, ശ്രീരംഗം, സേതുബന്ധനം തുടങ്ങിയ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഞാൻ ഇവിടെ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.

നാപശ്യം കുത്രചിത് ശര്മ മനസ്സംതോഷകാരകമ് । കലിനാധര്മമിത്രേണ ധരേയം ബാധിതാധുനാ

എവിടെയും മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകുന്ന സുഖം ഞാൻ കണ്ടില്ല; ഇപ്പോൾ ഭൂമി കലിയുടെ, അധർമ്മത്തിന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ, ബാധയിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.

സത്യം നാസ്തി തപഃ ശൌചം ദയാ ദാനം ന വിദ്യതേ । ഉദരംഭരിണോ ജീവാ വരാകാഃ കൂടഭാഷിണഃ

സത്യവും തപസ്സും ശുദ്ധിയും കരുണയും ദാനവും ഇല്ലാതായി. ദാരിദ്ര്യപീഡിതരായ ജീവികൾ വയറു നിറയ്ക്കാൻ മാത്രം ജീവിക്കുകയും കപടമായി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

മന്ദാഃ സുമന്ദമതയോ മന്ദഭാഗ്യാ ഹി ഉപദ്രുതാഃ । പാഖണ്ഡനിരതാഃ സംതോ വിരക്താഃ സപരിഗ്രഹാഃ

ജനങ്ങൾ മന്ദബുദ്ധികളും ദുർഭാഗ്യവാന്മാരും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരുമാണ്. സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ വളരെ കുറവാണ്; പലരും കപടതയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, വൈരാഗ്യം പുലർത്തുന്നവരും കുടുംബം പുലർത്തുന്നു.

തരുണീപ്രഭുതാ ഗേഹേ ശ്യാലകോ ബുദ്ധിദായകഃ । കന്യാവിക്രയിണോ ലോഭാദ് ദംപതീനാം ച കല്കനമ്

വീടുകളിൽ യുവതികൾ അധികാരം പിടിക്കുന്നു, ശ്യാലന്മാർ ഉപദേശം പറയുന്നു, മോഹത്താൽ പെൺകുട്ടികളെ വിൽക്കുന്നു, ദമ്പതികൾക്കിടയിൽ കലഹം ഉണ്ടാകുന്നു.

ആശ്രമാ യവനൈ രുദ്ധാഃ തീര്ഥാനി സരിതസ്തഥാ । ദേവതായതനാന്യത്ര ദുഷ്ടൈഃ നഷ്ടാനി ഭൂരിശഃ

ആശ്രമങ്ങൾ യവനന്മാർ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു, തീർത്ഥങ്ങളും നദികളും അങ്ങനെ തന്നെ. ദുഷ്ടന്മാർ അനേകം ദേവാലയങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു.

ന യോഗീ നൈവ സിദ്ധോ വാ ന ജ്ഞാനീ സത്ക്രിയോ നരഃ । കലിദാവാനലേനാദ്യ സാധനം ഭസ്മതാം ഗതമ്

ഇപ്പോൾ യോഗിയും സിദ്ധനും ജ്ഞാനിയും നല്ലവനുമൊന്നുമില്ല; കലിയുടെ കാട്ടുതീയിൽ സകല സാദ്ധ്യങ്ങളും ചിതലായി.

അട്ടശൂലാ ജനപദാഃ ശിവശൂലാ ദ്വിജാതയഃ । കാമിന്യഃ കേശശൂലിന്യഃ സംഭവന്തി കലൌ ഇഹ

ഗ്രാമങ്ങൾ കള്ളന്മാരാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാർ ശിവന്റെ ത്രിശൂലത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു, സ്ത്രീകൾക്ക് മുടി ചിതറുകയും, അവർ മോഹത്തിൽ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഏവം പശ്യന് കലേര്ദോഷാന് പര്യടന് അവനീം അഹമ് । യാമുനം തടമാപന്നോ യത്ര ലീലാ ഹരേരഭൂത്

കലിയുഗത്തിന്റെ ദോഷങ്ങൾ കണ്ടു ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നപ്പോൾ, ഹരിയുടെ ലീലകൾ നടന്ന യമുനാ തീരത്ത് എത്തി.

തത്രാശ്ചര്യം മയാ ദൃഷ്ടം ശ്രൂയതാം തന്മുനീശ്വരാഃ । ഏകാ തു തരുണീ തത്ര നിഷണ്ണാ ഖിന്നമാനസാ

അവിടെ ഞാൻ അത്ഭുതം കണ്ടു, മഹർഷിമാരേ, കേൾക്കൂ: ഒരു യുവതി അവിടെ ഇരുന്ന്, മനസ്സിൽ ദുഃഖവും ക്ഷീണവും നിറഞ്ഞവളായി.

വൃദ്ധൌ ദ്വൌ പതിതൌ പാര്ശ്വേ നിഃശ്വസന്തൌ അചേതനൌ । ശുശ്രൂഷന്തീ പ്രബോധന്തീ രുദതീ ച തയോഃ പുരഃ

അവളുടെ അടുത്ത് രണ്ടു വൃദ്ധന്മാർ വീണുകിടക്കുന്നു, ദുർബലമായി ശ്വസിച്ച്, ബോധംകെട്ട്. അവളവർക്ക് സേവനം ചെയ്യുകയും, ഉണർത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും, അവരുടെ മുന്നിൽ കരയുകയും ചെയ്തു.

ദശദിക്ഷു നിരീക്ഷന്തീ രക്ഷിതാരം നിജം വപുഃ । വീജ്യമാനാ ശതസ്ത്രീഭിഃ ബോധ്യമാനാ മുഹുര്മുഹുഃ

അവൾ ദിശകളിൽ എല്ലായിടത്തും തന്റെ രക്ഷകനെ അന്വേഷിച്ചു നോക്കി; അവളുടെ ശരീരം നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ വീശി ശീതളമാക്കുന്നു, അവളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണർത്താൻ ശ്രമിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ ദുരാദ് ഗതഃ സോഽഹം കൌതുകേന തദന്തികമ് । മാം ദൃഷ്ട്വാ ചോത്ഥിതാ ബാലാ വിഹ്വലാ ചാബ്രവീദ് വചഃ

ഇത് ദൂരത്ത് നിന്ന് കണ്ട ഞാൻ കൗതുകത്തോടെ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു; എന്നെ കണ്ടയുടൻ ആ ബാലിക എഴുന്നേറ്റ്, ഉല്ലാസത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ബാലോവാച - ഭോ ഭോഃ സാധോ ക്ഷണം തിഷ്ഠ മച്ചിന്താമപി നാശയ । ദര്ശനം തവ ലോകസ്യ സര്വഥാഘഹരം പരമ്

ബാലിക പറഞ്ഞു: മഹാനേ, ഒരു ക്ഷണം നിന്നു എന്റെ ചിന്തകളും ദുഃഖവും നീക്കിക്കൊടുക്കൂ; ലോകത്തിന്റെ പാപങ്ങൾ മുഴുവനും നശിപ്പിക്കുന്നതാണ് നിങ്ങളുടെ ദർശനം.

ബഹുധാ തവ വാക്യേന ദുഃഖശാന്തിര്ഭവിഷ്യതി । യദാ ഭാഗ്യം ഭവേദ് ഭൂരി ഭവതോ ദര്ശനം തദാ

നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ പലതും കേട്ടാൽ എന്റെ ദുഃഖം അകറ്റപ്പെടും; വലിയ ഭാഗ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് നിങ്ങളുടെ ദർശനം ലഭിക്കുന്നത്.

നാരദ ഉവാച - കാസി ത്വം കൌ ഇമൌ ചേമാ നാര്യഃ കാഃ പദ്മലോചനാഃ । വദ ദേവി സവിസ്താരം സ്വസ്യ ദുഃഖസ്യ കാരണമ്

നാരദൻ പറഞ്ഞു: നീ ആരാണ്? ഇവരാരാണ്? ഈ കമലനയനികളായ സ്ത്രീകൾ ആരാണ്? ദേവിയെ, നിന്റെ ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം വിശദമായി പറയൂ.

ബാലോവാച - അഹം ഭക്തിരിതി ഖ്യാതാ ഇമൌ മേ തനയൌ മതൌ । ജ്ഞാനവൈരാഗ്യ നാമാനൌ കാലയോഗേന ജര്ജരൌ

ബാലിക പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭക്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇവർ എന്റെ രണ്ട് മക്കളാണ്, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ, കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വൃദ്ധരായി.