ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

( മിശ്ര ) ദൃഢം പ്രലബ്ധാസ്ത്രപയാ ച ഹാപിതാഃ പ്രസ്തോഭിതാഃ ക്രീഡനവച്ച കാരിതാഃ । വസ്ത്രാണി ചൈവാപഹൃതാന്യഥാപ്യമും താ നാഭ്യസൂയന് പ്രിയസങ്‌ഗനിര്വൃതാഃ

അവർ ശക്തമായി പരിഹസിക്കപ്പെട്ടും, ലജ്ജിതരായും, കളിയുടെ പേരിൽ കളിപ്പിച്ചും, വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്തുപോയാലും, പ്രിയനോടൊപ്പമുള്ള സന്തോഷത്തിൽ, അവൻറെ മേൽ അസൂയ കാണിച്ചില്ല.

( അനുഷ്ടുപ് ) പരിധായ സ്വവാസാംസി പ്രേഷ്ഠസങ്‌ഗമസജ്ജിതാഃ । ഗൃഹീതചിത്താ നോ ചേലുഃ തസ്മിന് ലജ്ജായിതേക്ഷണാഃ

വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച ശേഷം, പ്രിയനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നേടാൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞു, ലജ്ജയോടെ കണ്ണ് താഴ്ത്തി, അവൻറെ അടുത്ത് നിന്നു, അകന്നുപോയില്ല.

താസാം വിജ്ഞായ ഭഗവാന് സ്വപാദസ്പര്ശകാമ്യയാ । ധൃതവ്രതാനാം സങ്‌കല്പം ആഹ ദാമോദരോഽബലാഃ

അവരുടെ മനസ്സിൽ തന്റെ പാദസ്പർശം നേടാനുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, വ്രതം പാലിച്ച ആ ബാലികകളോട് ദാമോദരൻ അവരുടെ ഉദ്ദേശം പറഞ്ഞു.

സങ്‌കല്പോ വിദിതഃ സാധ്വ്യോ ഭവതീനാം മദര്ചനമ് । മയാനുമോദിതഃ സോഽസൌ സത്യോ ഭവിതുമര്ഹതി

നല്ലവരായ നിങ്ങളെ, എനിക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യാനുള്ള നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം എനിക്ക് അറിയാം. ഞാൻ അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു. അതു തീർച്ചയായും സഫലമാകും.

ന മയ്യാവേശിതധിയാം കാമഃ കാമായ കല്പതേ । ഭര്ജിതാ ക്വഥിതാ ധാനാ പ്രായോ ബീജായ നേശതേ

എന്നിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കിയവർക്കു, ആഗ്രഹം കാമമായി മാറില്ല. ചുട്ടു വേവിച്ച ധാന്യം പോലെ, അതിന് മുളകൂടില്ല.

യാതാബലാ വ്രജം സിദ്ധാ മയേമാ രംസ്യഥാ ക്ഷപാഃ । യദുദ്ദിശ്യ വ്രതമിദം ചേരുരാര്യാര്ചനം സതീഃ

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങൂ, വ്രതം പൂർത്തിയായവരായി. വരാനിരിക്കുന്ന രാത്രികളിൽ നിങ്ങൾ എനിക്കൊപ്പം ആനന്ദിക്കും. കാരണം, ഈ വ്രതം നിങ്ങൾ എനിക്ക് അർപ്പിക്കാൻ ചെയ്തതാണല്ലോ.

ശ്രീശുക ഉവാച । ഇത്യാദിഷ്ടാ ഭഗവതാ ലബ്ധകാമാഃ കുമാരികാഃ । ധ്യായന്ത്യസ്തത് പദാമ്ഭോജം കൃച്ഛ്രാത് നിര്വിവിശുര്വ്രജമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ ഉപദേശിച്ചതിനുശേഷം, ആ ബാലികകൾ തങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റപ്പെട്ടതോടെ, അവന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചു കൊണ്ടു, ബുദ്ധിമുട്ടോടെ വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി.

അഥ ഗോപൈഃ പരിവൃതോ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । വൃന്ദാവനാദ് ഗതോ ദൂരം ചാരയന് ഗാഃ സഹാഗ്രജഃ

അതിനുശേഷം, ഗോപബാലന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദേവകിയുടെ മകൻ, തന്റെ സഹോദരനോടൊപ്പം, വൃന്ദാവനത്തിൽ നിന്ന് ദൂരേയ്ക്ക് പോയി, പശുക്കളെ മേയിച്ചു.

നിദഘാര്കാതപേ തിഗ്മേ ഛായാഭിഃ സ്വാഭിരാത്മനഃ । ആതപത്രായിതാന് വീക്ഷ്യ ദ്രുമാനാഹ വ്രജൌകസഃ

ഉച്ചക്കാലത്തെ കഠിനമായ സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ, തങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ കൊണ്ട് തണൽ നൽകുന്ന മരങ്ങളെ കണ്ടു, വ്രജവാസികൾക്ക് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഹേ സ്തോകകൃഷ്ണ ഹേ അംശോ ശ്രീദാമന് സുബലാര്ജുന । വിശാലര്ഷഭ തേജസ്വിന് ദേവപ്രസ്ഥ വരൂഥപ

ഹേ സ്റ്റോകകൃഷ്ണ, ഹേ അംശു, ശ്രീദാമ, സുബല, അർജുന, വിശാല, ഋഷഭ, തേജസ്വി, ദേവപ്രസ്ഥ, വരൂഥപ!

പശ്യതൈതാന് മഹാഭാഗാന് പരാര്ഥൈകാന്തജീവിതാന് । വാതവര്ഷാതപഹിമാന് സഹന്തോ വാരയന്തി നഃ

നിങ്ങൾ ഈ മഹാന്മാരെ നോക്കൂ. അവർ മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാവിയ്ക്കായി മാത്രം ജീവിക്കുന്നു. കാറ്റും മഴയും ചൂടും തണുപ്പും സഹിച്ച്, നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

അഹോ ഏഷാം വരം ജന്മ സര്വ പ്രാണ്യുപജീവനമ് । സുജനസ്യേവ യേഷാം വൈ വിമുഖാ യാന്തി നാര്ഥിനഃ

അവരുടെ ജനനം എത്ര ഭാഗ്യവാന്മാരുടേതാണ്! എല്ലാ ജീവികളും അവരിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്. നല്ലവരുപോലെ, സഹായം തേടുന്നവരെ അവർ ഒരിക്കലും നിരസിക്കാറില്ല.

പത്രപുഷ്പഫലച്ഛായാ മൂലവല്കലദാരുഭിഃ । ഗന്ധനിര്യാസഭസ്മാസ്ഥി തോക്മൈഃ കാമാന് വിതന്വതേ

ഇലകളും പൂക്കളും പഴങ്ങളും തണലും വേരുകളും തോലും മരവും സുഗന്ധമുള്ള പിണ്ണാക്കും പിഴിയും ചാരവും അസ്ഥികളുംകൊണ്ട് മരങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു.

ഏതാവത് ജന്മസാഫല്യം ദേഹിനാമിഹ ദേഹിഷു । പ്രാണൈരര്ഥൈര്ധിയാ വാചാ ശ്രേയ ഏവാചരേത് സദാ

ഇഹലോകത്തിലെ ശരീരധാരികൾക്ക് ജനനം ഫലപ്രദമാകുന്നത്, ജീവിതം, സമ്പത്ത്, ബുദ്ധി, വാക്ക് എന്നിവയാൽ എപ്പോഴും പരമോന്നതമായ നല്ലതിനു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ്.

ഇതി പ്രവാലസ്തബക ഫലപുഷ്പദലോത്കരൈഃ । തരൂണാം നമ്രശാഖാനാം മധ്യതോ യമുനാം ഗതഃ

ഇങ്ങനെ പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇലകളും കായകളും പഴങ്ങളും പൂക്കളും നിറഞ്ഞതും താഴ്ന്ന ശാഖകളുമുള്ള മരങ്ങൾക്കിടയിൽ കടന്ന് യമുനയുടെ നടുവിലേക്ക് കടന്നു.

തത്ര ഗാഃ പായയിത്വാപഃ സുമൃഷ്ടാഃ ശീതലാഃ ശിവാഃ । തതോ നൃപ സ്വയം ഗോപാഃ കാമം സ്വാദു പപുര്ജലമ്

അവിടെ, രാജാവേ, പശുക്കൾക്ക് ശുദ്ധവും തണുത്തതുമായ ശുഭജലമൊഴിച്ച്, പിന്നെ ഗോപന്മാർ സ്വയം തൃപ്തിയായി ആ മധുരജലം കുടിച്ചു.

തസ്യാ ഉപവനേ കാമം ചാരയന്തഃ പശൂന് നൃപ । കൃഷ്ണരാമൌ ഉവുപാഗമ്യ ക്ഷുധാര്താ ഇദമബ്രവന്

അവളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ പശുക്കളെ ഇഷ്ടം പോലെ മേയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണനും രാമനും അടുത്തുവന്നു. വിശപ്പോടെ ഗോപന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:

വിഷയാഭിനിവേശേന നാത്മാനം യത്സ്മരേത്പുനഃ। ജന്തോര്വൈ കസ്യചിദ്ധേതോര്മൃത്യുരത്യന്തവിസ്മൃതിഃ

ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ മുഴുകിയാൽ, ജീവൻ വീണ്ടും തന്നെ ഓർക്കുന്നില്ല; ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ, മരണത്തിൽ എല്ലാം മറന്നുപോകുന്നു.

ജന്മ ത്വാത്മതയാ പുംസഃ സര്വഭാവേന ഭൂരിദ। വിഷയസ്വീകൃതിം പ്രാഹുര്യഥാ സ്വപ്നമനോരഥഃ

ജനനം, മനുഷ്യൻ മുഴുവൻ ആത്മാവായി അനുഭവിച്ചാലും, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു; അതുപോലെ സ്വപ്നം പോലെയും മനസ്സിൽ തോന്നുന്ന കാമനകളെപ്പോലെയും.

സ്വപ്നം മനോരഥം ചേത്ഥം പ്രാക്തനം ന സ്മരത്യസൌ। തത്ര പൂര്വമിവാത്മാനമപൂര്വം ചാനുപശ്യതി

സ്വപ്നം അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിൽ തോന്നിയ ആഗ്രഹം മുമ്പ് ഓർക്കാത്തതുപോലെ, അങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ, മനുഷ്യൻ തന്നെ പുതുതായി കാണുന്നു, പഴയതുപോലെ അല്ല.

ഇന്ദ്രിയായനസൃഷ്ട്യേദം ത്രൈവിധ്യം ഭാതി വസ്തുനി। ബഹിരന്തര്ഭിദാഹേതുര്ജനോഽസജ്ജനകൃദ്യഥാ

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ, മനസ്സ് — ഈ മൂന്നു വകഭേദങ്ങളും വസ്തുവിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; പുറത്തും ഉള്ളിലും ഉള്ള വ്യത്യാസം മനുഷ്യർ സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ്, നല്ലവരും ചീത്തവരും ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾപോലെ.

നിത്യദാ ഹ്യങ്ഗ ഭൂതാനി ഭവന്തി ന ഭവന്തി ച। കാലേനാലക്ഷ്യവേഗേന സൂക്ഷ്മത്വാത്തന്ന ദൃശ്യതേ

പ്രിയനേ, എല്ലാ ജീവികളും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്യുന്നു; കാലത്തിന്റെ കാണാനാവാത്ത വേഗം കൊണ്ടും അതിന്റെ സൂക്ഷ്മത കൊണ്ടും ഇത് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.

യഥാര്ചിഷാം സ്രോതസാം ച ഫലാനാം വാ വനസ്പതേഃ। തഥൈവ സര്വഭൂതാനാം വയോഽവസ്ഥാദയഃ കൃതാഃ

അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾക്കും നദികളുടെ ഒഴുക്കിനും വൃക്ഷത്തിന്റെ പഴങ്ങൾക്കും ഉള്ളതുപോലെ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും പ്രായവും അവസ്ഥകളും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.

സോഽയം ദീപോഽര്ചിഷാം യദ്വത്സ്രോതസാം തദിദം ജലമ്। സോഽയം പുമാനിതി നൃണാം മൃഷാ ഗീര്ധീര്മൃഷായുഷാമ്

ഈ വിളക്ക് ജ്വാലയാണെന്ന്, ഈ വെള്ളം ഒഴുക്കാണെന്ന്, ഈ മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് പറയുന്നത്—all ഈ വാക്കുകളും, ദീർഘായുസ്സിന്റെ ധാരണയും, യാഥാർത്ഥ്യമല്ല.

മാ സ്വസ്യ കര്മബീജേന ജായതേ സോഽപ്യയം പുമാന്। മ്രിയതേ വാമരോ ഭ്രാന്ത്യാ യഥാഗ്നിര്ദാരുസംയുതഃ

സ്വന്തം കർമ്മഫലത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ മനുഷ്യൻ ജനിക്കുന്നതോ, മരിക്കുന്നതോ എന്ന് കരുതേണ്ട; അതെല്ലാം ഭ്രമം മാത്രമാണ്, മരത്തിൽ അഗ്നി ഉണ്ടാകുന്നതും അകന്നുപോകുന്നതും പോലെയാണ്.

നിഷേകഗര്ഭജന്മാനി ബാല്യകൌമാരയൌവനമ്। വയോമധ്യം ജരാ മൃത്യുരിത്യവസ്ഥാസ്തനോര്നവ

ഗർഭധാരണ, ഗർഭാവസ്ഥ, ജനനം, ബാല്യം, കൗമാരം, യൗവനം, പ്രായമധ്യാവസ്ഥ, വൃദ്ധാവസ്ഥ, മരണം — ഇതാണ് ശരീരത്തിന്റെ ഒമ്പത് അവസ്ഥകൾ.

ഏതാ മനോരഥമയീര്ഹാന്യസ്യോച്ചാവചാസ്തനൂഃ। ഗുണസങ്ഗാദുപാദത്തേ ക്വചിത്കശ്ചിജ്ജഹാതി ച

ഇവിടെ കാണുന്ന ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ ശരീരങ്ങൾ എല്ലാം മനസ്സിൽ തോന്നുന്ന ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്; ഗുണങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മകൊണ്ട് ചിലർ അവ സ്വീകരിക്കുകയും, ചിലപ്പോൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ആത്മനഃ പിതൃപുത്രാഭ്യാമനുമേയൌ ഭവാപ്യയൌ। ന ഭവാപ്യയവസ്തൂനാമഭിജ്ഞോ ദ്വയലക്ഷണഃ

ആത്മാവിന്റെ ഉത്ഭവവും ലയവും പിതാവിനെയും പുത്രനെയും നോക്കി അനുമാനിക്കാം; എന്നാൽ ഉത്ഭവവും ലയവും ഉള്ള വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുന്നവൻ ഇരട്ട സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.

തരോര്ബീജവിപാകാഭ്യാം യോ വിദ്വാഞ്ജന്മസംയമൌ। തരോര്വിലക്ഷണോ ദ്രഷ്ടാ ഏവം ദ്രഷ്ടാ തനോഃ പൃഥക്

വൃക്ഷത്തിന്റെ വിത്തും പഴവും അറിയുന്നവൻ ജനനവും നാശവും തിരിച്ചറിയുന്നു, എന്നാൽ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് വേറെയാണ്; അതുപോലെ ദർശകൻ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേറെയാണ്.