ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്യാമസുന്ദര തേ ദാസ്യഃ കരവാമ തവോദിതമ് । ദേഹി വാസാംസി ധര്മജ്ഞ നോ ചേദ് രാജ്ഞേ ബ്രുവാമ ഹേ

ശ്യാമസുന്ദരാ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ ദാസിമാരാണ്, നീ പറയുന്നതെല്ലാം ചെയ്യാം; ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, വസ്ത്രങ്ങൾ തരിക, അല്ലെങ്കിൽ രാജാവിനോട് പരാതിപ്പെടും.

ശ്രീഭഗവാനുവാച । ഭവത്യോ യദി മേ ദാസ്യോ മയോക്തം വാ കരിഷ്യഥ । അത്രാഗത്യ സ്വവാസാംസി പ്രതീച്ഛന്തു ശുചിസ്മിതാഃ

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ എനിക്ക് സത്യസന്ധരായ സേവികമാർ ആണെങ്കിൽ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യൂ. ഈ ശുദ്ധമായ ചിരിയുള്ള പെൺകുട്ടികൾ ഇവിടെ വന്ന് അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങട്ടെ.

തതോ ജലാശയാത് സര്വാ ദാരികാഃ ശീതവേപിതാഃ । പാണിഭ്യാം യോനിമാച്ഛാദ്യ പ്രോത്തേരുഃ ശീതകര്ശിതാഃ

അപ്പോൾ ആ പെൺകുട്ടികൾ എല്ലാം തണുപ്പിൽ വിറയച്ചു കൊണ്ടു, കൈകൊണ്ട് ശരീരത്തിന്റെ ഗോപ്യഭാഗം മറച്ച്, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു.

ഭഗവാനാഹതാ വീക്ഷ്യ ശുദ്ധ ഭാവപ്രസാദിതഃ । സ്കന്ധേ നിധായ വാസാംസി പ്രീതഃ പ്രോവാച സസ്മിതമ്

അവരെ അശക്തരായി കണ്ട ഭഗവാൻ അവരുടെ ശുദ്ധമായ ഭക്തിയിൽ സന്തോഷിച്ചു. വസ്ത്രങ്ങൾ തോളിൽ വെച്ച്, സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ചു കൊണ്ട് അവരോട് പറഞ്ഞു.

( മിശ്ര ) യൂയം വിവസ്ത്രാ യദപോ ധൃതവ്രതാ വ്യഗാഹതൈതത് തദു ദേവഹേലനമ് । ബദ്ധ്വാഞ്ജലിം മൂര്ധ്ന്യപനുത്തയേംഽഹസഃ കൃത്വാ നമോഽധോ വസനം പ്രഗൃഹ്യതാമ്

നിങ്ങൾ വസ്ത്രം ധരിക്കാതെ വെള്ളത്തിൽ കയറി, വ്രതം പാലിച്ചു. ഇതു ദേവന്മാരോടുള്ള അപചാരമാണ്. പാപം നീക്കാൻ കൈകൂപ്പി തലവാഴ്ത്തി പ്രാർത്ഥിക്കൂ. അതിനുശേഷം വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്ത് ധരിക്കൂ.

( ഇംദ്രവംശാ ) ഇത്യച്യുതേനാഭിഹിതം വ്രജാബലാ മത്വാ വിവസ്ത്രാപ്ലവനം വ്രതച്യുതിമ് । തത്പൂര്തികാമാസ്തദശേഷകര്മണാം സാക്ഷാത്കൃതം നേമുരവദ്യമൃഗ് യതഃ

അച്യുതൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതുകേട്ട്, വ്രജത്തിലെ പെൺകുട്ടികൾ വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ കുളിക്കുന്നത് വ്രതഭംഗമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. അവർ തന്റെ ഉദ്ദേശം പൂർത്തിയാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. കാരണം, അവൻ നേരിട്ട് നിർദേശിച്ചതിനാൽ അത് പാപമല്ലെന്ന് അവർ അംഗീകരിച്ചു.

( അനുഷ്ടുപ് ) താസ്തഥാവനതാ ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । വാസാംസി താഭ്യഃ പ്രായച്ഛത് കരുണസ്തേന തോഷിതഃ

അവരെ ഇങ്ങനെ വിനയത്തോടെ വണങ്ങുന്നത് കണ്ട ദേവകിയുടെ മകൻ, കരുണയോടെ സന്തോഷിച്ചു, അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ തിരികെ നൽകി.

( മിശ്ര ) ദൃഢം പ്രലബ്ധാസ്ത്രപയാ ച ഹാപിതാഃ പ്രസ്തോഭിതാഃ ക്രീഡനവച്ച കാരിതാഃ । വസ്ത്രാണി ചൈവാപഹൃതാന്യഥാപ്യമും താ നാഭ്യസൂയന് പ്രിയസങ്‌ഗനിര്വൃതാഃ

അവർ ശക്തമായി പരിഹസിക്കപ്പെട്ടും, ലജ്ജിതരായും, കളിയുടെ പേരിൽ കളിപ്പിച്ചും, വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്തുപോയാലും, പ്രിയനോടൊപ്പമുള്ള സന്തോഷത്തിൽ, അവൻറെ മേൽ അസൂയ കാണിച്ചില്ല.

( അനുഷ്ടുപ് ) പരിധായ സ്വവാസാംസി പ്രേഷ്ഠസങ്‌ഗമസജ്ജിതാഃ । ഗൃഹീതചിത്താ നോ ചേലുഃ തസ്മിന് ലജ്ജായിതേക്ഷണാഃ

വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച ശേഷം, പ്രിയനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നേടാൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞു, ലജ്ജയോടെ കണ്ണ് താഴ്ത്തി, അവൻറെ അടുത്ത് നിന്നു, അകന്നുപോയില്ല.

താസാം വിജ്ഞായ ഭഗവാന് സ്വപാദസ്പര്ശകാമ്യയാ । ധൃതവ്രതാനാം സങ്‌കല്പം ആഹ ദാമോദരോഽബലാഃ

അവരുടെ മനസ്സിൽ തന്റെ പാദസ്പർശം നേടാനുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, വ്രതം പാലിച്ച ആ ബാലികകളോട് ദാമോദരൻ അവരുടെ ഉദ്ദേശം പറഞ്ഞു.

സങ്‌കല്പോ വിദിതഃ സാധ്വ്യോ ഭവതീനാം മദര്ചനമ് । മയാനുമോദിതഃ സോഽസൌ സത്യോ ഭവിതുമര്ഹതി

നല്ലവരായ നിങ്ങളെ, എനിക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യാനുള്ള നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം എനിക്ക് അറിയാം. ഞാൻ അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നു. അതു തീർച്ചയായും സഫലമാകും.

ന മയ്യാവേശിതധിയാം കാമഃ കാമായ കല്പതേ । ഭര്ജിതാ ക്വഥിതാ ധാനാ പ്രായോ ബീജായ നേശതേ

എന്നിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കിയവർക്കു, ആഗ്രഹം കാമമായി മാറില്ല. ചുട്ടു വേവിച്ച ധാന്യം പോലെ, അതിന് മുളകൂടില്ല.

യാതാബലാ വ്രജം സിദ്ധാ മയേമാ രംസ്യഥാ ക്ഷപാഃ । യദുദ്ദിശ്യ വ്രതമിദം ചേരുരാര്യാര്ചനം സതീഃ

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങൂ, വ്രതം പൂർത്തിയായവരായി. വരാനിരിക്കുന്ന രാത്രികളിൽ നിങ്ങൾ എനിക്കൊപ്പം ആനന്ദിക്കും. കാരണം, ഈ വ്രതം നിങ്ങൾ എനിക്ക് അർപ്പിക്കാൻ ചെയ്തതാണല്ലോ.

ശ്രീശുക ഉവാച । ഇത്യാദിഷ്ടാ ഭഗവതാ ലബ്ധകാമാഃ കുമാരികാഃ । ധ്യായന്ത്യസ്തത് പദാമ്ഭോജം കൃച്ഛ്രാത് നിര്വിവിശുര്വ്രജമ്

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ ഉപദേശിച്ചതിനുശേഷം, ആ ബാലികകൾ തങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റപ്പെട്ടതോടെ, അവന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചു കൊണ്ടു, ബുദ്ധിമുട്ടോടെ വ്രജയിലേക്ക് മടങ്ങി.

അഥ ഗോപൈഃ പരിവൃതോ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । വൃന്ദാവനാദ് ഗതോ ദൂരം ചാരയന് ഗാഃ സഹാഗ്രജഃ

അതിനുശേഷം, ഗോപബാലന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദേവകിയുടെ മകൻ, തന്റെ സഹോദരനോടൊപ്പം, വൃന്ദാവനത്തിൽ നിന്ന് ദൂരേയ്ക്ക് പോയി, പശുക്കളെ മേയിച്ചു.

നിദഘാര്കാതപേ തിഗ്മേ ഛായാഭിഃ സ്വാഭിരാത്മനഃ । ആതപത്രായിതാന് വീക്ഷ്യ ദ്രുമാനാഹ വ്രജൌകസഃ

ഉച്ചക്കാലത്തെ കഠിനമായ സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ, തങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ കൊണ്ട് തണൽ നൽകുന്ന മരങ്ങളെ കണ്ടു, വ്രജവാസികൾക്ക് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഹേ സ്തോകകൃഷ്ണ ഹേ അംശോ ശ്രീദാമന് സുബലാര്ജുന । വിശാലര്ഷഭ തേജസ്വിന് ദേവപ്രസ്ഥ വരൂഥപ

ഹേ സ്റ്റോകകൃഷ്ണ, ഹേ അംശു, ശ്രീദാമ, സുബല, അർജുന, വിശാല, ഋഷഭ, തേജസ്വി, ദേവപ്രസ്ഥ, വരൂഥപ!

പശ്യതൈതാന് മഹാഭാഗാന് പരാര്ഥൈകാന്തജീവിതാന് । വാതവര്ഷാതപഹിമാന് സഹന്തോ വാരയന്തി നഃ

നിങ്ങൾ ഈ മഹാന്മാരെ നോക്കൂ. അവർ മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാവിയ്ക്കായി മാത്രം ജീവിക്കുന്നു. കാറ്റും മഴയും ചൂടും തണുപ്പും സഹിച്ച്, നമ്മെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

അഹോ ഏഷാം വരം ജന്മ സര്വ പ്രാണ്യുപജീവനമ് । സുജനസ്യേവ യേഷാം വൈ വിമുഖാ യാന്തി നാര്ഥിനഃ

അവരുടെ ജനനം എത്ര ഭാഗ്യവാന്മാരുടേതാണ്! എല്ലാ ജീവികളും അവരിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്. നല്ലവരുപോലെ, സഹായം തേടുന്നവരെ അവർ ഒരിക്കലും നിരസിക്കാറില്ല.

പത്രപുഷ്പഫലച്ഛായാ മൂലവല്കലദാരുഭിഃ । ഗന്ധനിര്യാസഭസ്മാസ്ഥി തോക്മൈഃ കാമാന് വിതന്വതേ

ഇലകളും പൂക്കളും പഴങ്ങളും തണലും വേരുകളും തോലും മരവും സുഗന്ധമുള്ള പിണ്ണാക്കും പിഴിയും ചാരവും അസ്ഥികളുംകൊണ്ട് മരങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു.

ഏതാവത് ജന്മസാഫല്യം ദേഹിനാമിഹ ദേഹിഷു । പ്രാണൈരര്ഥൈര്ധിയാ വാചാ ശ്രേയ ഏവാചരേത് സദാ

ഇഹലോകത്തിലെ ശരീരധാരികൾക്ക് ജനനം ഫലപ്രദമാകുന്നത്, ജീവിതം, സമ്പത്ത്, ബുദ്ധി, വാക്ക് എന്നിവയാൽ എപ്പോഴും പരമോന്നതമായ നല്ലതിനു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ്.

ഇതി പ്രവാലസ്തബക ഫലപുഷ്പദലോത്കരൈഃ । തരൂണാം നമ്രശാഖാനാം മധ്യതോ യമുനാം ഗതഃ

ഇങ്ങനെ പുതുതായി വിരിയുന്ന ഇലകളും കായകളും പഴങ്ങളും പൂക്കളും നിറഞ്ഞതും താഴ്ന്ന ശാഖകളുമുള്ള മരങ്ങൾക്കിടയിൽ കടന്ന് യമുനയുടെ നടുവിലേക്ക് കടന്നു.

തത്ര ഗാഃ പായയിത്വാപഃ സുമൃഷ്ടാഃ ശീതലാഃ ശിവാഃ । തതോ നൃപ സ്വയം ഗോപാഃ കാമം സ്വാദു പപുര്ജലമ്

അവിടെ, രാജാവേ, പശുക്കൾക്ക് ശുദ്ധവും തണുത്തതുമായ ശുഭജലമൊഴിച്ച്, പിന്നെ ഗോപന്മാർ സ്വയം തൃപ്തിയായി ആ മധുരജലം കുടിച്ചു.

തസ്യാ ഉപവനേ കാമം ചാരയന്തഃ പശൂന് നൃപ । കൃഷ്ണരാമൌ ഉവുപാഗമ്യ ക്ഷുധാര്താ ഇദമബ്രവന്

അവളുടെ തോട്ടങ്ങളിൽ പശുക്കളെ ഇഷ്ടം പോലെ മേയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണനും രാമനും അടുത്തുവന്നു. വിശപ്പോടെ ഗോപന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:

വിഷയാഭിനിവേശേന നാത്മാനം യത്സ്മരേത്പുനഃ। ജന്തോര്വൈ കസ്യചിദ്ധേതോര്മൃത്യുരത്യന്തവിസ്മൃതിഃ

ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ മുഴുകിയാൽ, ജീവൻ വീണ്ടും തന്നെ ഓർക്കുന്നില്ല; ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ, മരണത്തിൽ എല്ലാം മറന്നുപോകുന്നു.

ജന്മ ത്വാത്മതയാ പുംസഃ സര്വഭാവേന ഭൂരിദ। വിഷയസ്വീകൃതിം പ്രാഹുര്യഥാ സ്വപ്നമനോരഥഃ

ജനനം, മനുഷ്യൻ മുഴുവൻ ആത്മാവായി അനുഭവിച്ചാലും, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു; അതുപോലെ സ്വപ്നം പോലെയും മനസ്സിൽ തോന്നുന്ന കാമനകളെപ്പോലെയും.

സ്വപ്നം മനോരഥം ചേത്ഥം പ്രാക്തനം ന സ്മരത്യസൌ। തത്ര പൂര്വമിവാത്മാനമപൂര്വം ചാനുപശ്യതി

സ്വപ്നം അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിൽ തോന്നിയ ആഗ്രഹം മുമ്പ് ഓർക്കാത്തതുപോലെ, അങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ, മനുഷ്യൻ തന്നെ പുതുതായി കാണുന്നു, പഴയതുപോലെ അല്ല.

ഇന്ദ്രിയായനസൃഷ്ട്യേദം ത്രൈവിധ്യം ഭാതി വസ്തുനി। ബഹിരന്തര്ഭിദാഹേതുര്ജനോഽസജ്ജനകൃദ്യഥാ

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ, മനസ്സ് — ഈ മൂന്നു വകഭേദങ്ങളും വസ്തുവിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; പുറത്തും ഉള്ളിലും ഉള്ള വ്യത്യാസം മനുഷ്യർ സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ്, നല്ലവരും ചീത്തവരും ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾപോലെ.

നിത്യദാ ഹ്യങ്ഗ ഭൂതാനി ഭവന്തി ന ഭവന്തി ച। കാലേനാലക്ഷ്യവേഗേന സൂക്ഷ്മത്വാത്തന്ന ദൃശ്യതേ

പ്രിയനേ, എല്ലാ ജീവികളും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്യുന്നു; കാലത്തിന്റെ കാണാനാവാത്ത വേഗം കൊണ്ടും അതിന്റെ സൂക്ഷ്മത കൊണ്ടും ഇത് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.